Кіріспе

Электроникада кернеуді бөлу тізбегі (немесе потенциал бөлігіш) – кіріс кернеуінің (Vin) белгілі бір бөлігін шығыс кернеуі (Vout) ретінде беретін пассивті сызықты тізбек. Кернеуді бөлу – кіріс кернеуінің тізбек компоненттері арасында таралуының нәтижесі. Кернеуді бөлу тізбегінің қарапайым мысалы – кіріс кернеуі екі резисторға қатарлы қосылған жағдайда, олардың арасындағы қосылыстан шығыс кернеуі алынады. Резисторлық кернеуді бөлу тізбектері көбінесе эталондық кернеуді жасау үшін немесе кернеудің мөлшерін өлшеуге ыңғайлы ету үшін қолданылады, сондай-ақ төмен жиіліктерде сигналды әлсіретуге де пайдаланылуы мүмкін. Тұрақты ток және салыстырмалы түрде төмен жиіліктер үшін, кернеуді бөлу тізбегі тек резисторлардан жасалса жеткілікті дәл болуы мүмкін. Егер кең жиілік диапазонында жауап қажет болса (мысалы, осциллографтың зымында), жүктеме сыйымдылығын өтеу үшін кернеуді бөлу тізбегіне сыйымдылық элементтері қосылуы мүмкін. Электр қуатын таратуда жоғары кернеуді өлшеу үшін сыйымдылық кернеуді бөлу тізбегі қолданылады.

Жүк салу әсері

Кернеуді бөлетін құрылғының шығыс кернеуі, оның сыртқы электр жүктемесіне жеткізіп беретін электр тогына қарай өзгереді. Жоғарыда көрсетілгендей, Z1 және Z2 бөлгішінен туындайтын тиімді көз кедергісі Z1 және Z2 параллель қосылғанға тең болады (кейде Z1 // Z2 деп жазылады), яғни: (Z1 Z2) / (Z1 + Z2) = HZ1. Қажетті деңгейде тұрақты шығыс кернеуін алу үшін, шығыс тогы тұрақты болуы керек (сонда оны потенциалдық бөлгіш мәндерін есептеуге қосу керек) немесе бөлгіштің кіріс тогының тиісті шағын пайызымен шектелуі керек. Жүктемеге сезімталдықты азайту үшін бөлгіштің екі бөлігінің де кедергісін төмендетуге болады, бірақ бұл бөлгіштің бос жүріс кіріс тогын арттырады және бөлгіште қуатты көп тұтынуға (және пайдасыз жылуға) әкеледі.