Кіріспе

Great Missenden – Англияның Букингемшир графтығындағы Чилтерн төбелеріндегі Мисборн аңғарындағы өркендеген ауыл және азаматтық округ, Америшэм және Вендовер қалаларының арасында орналасқан. Ол Кіші Кингсхилл ауылымен шектеседі және Кіші Миссенден мен Прествуд ауылынан шамамен бір мильдей қашықтықта жатыр. Тарыз және тарихи Хай-стрит негізгі A413 Лондон – Айлсбери тас жолымен айналып өтеді. Бұл Чилтернс табиғи сұлулығының ерекше аймағының орталық бөлігінде орналасқан. Мисборн өзенінің бастауы ауылдың солтүстігінде, бірақ өзеннің жоғарғы ағысы тек қыс айларында ғана толады, ал жыл бойы суы бар бастауы Кіші Миссенденде. Бүгінде бұл ауыл әйгілі жазушы, ересектер мен балаларға арналған кітаптардың авторы Роальд Дальдың туған жері ретінде кеңінен танымал.

Этимология

Миссенден атауы алғаш рет "Domesday Book" кітабында Missedene деп тіркелген, ал басқа ерте жазбаларда Месседена және Мусиндене деп те кездеседі. "Ден" бөлігі, көне ағылшын тілінде "долина" мағынасын беретін "denu" сөзінен шыққан болуы мүмкін, бірақ алғашқы бөлігінің этимологиясы әлі анық емес. Ол Great Missenden аумағынан бастау алатын Мисбурн өзенінің атында және Герфордширдегі Мисуэлл жер атында да кездеседі деп саналады. Фрэнк Стентон мен Аллен Мауэр бұл атаудың Мёрса деген ежелгі англосаксондық есімнен шыққандығын болжады, сондай-ақ оны Мёрсли атауында да кездестіргендерін айтты. Эйлерт Экуолл Миссенден атауының ағылшын тіліндегі "moss", даниялық "mysse" және швед тіліндегі "missne" (су арұмы сияқты Calla туысына жататын өсімдіктерді білдіретін) сөздерімен байланысты, жоғалған көне ағылшын сөзінен шыққан болуы мүмкін деп ұсынды. Жақындағы зерттеушілер Экуоллдың болжамын жақсы көреді, сондықтан Миссенден атауы бұрын "су және батпақ өсімдіктері өсетін аңғар" деген мағынаны білдірген болуы мүмкін.

Тарих

Ұлы Миссенден Мидлендс пен Лондон арасындағы маңызды бағыттың үстінде орналасқан. Бірнеше ат шаруашылығы қонақүйлері, әсіресе Қызыл Арыстан (қазір жылжымайтын мүлік агенттігі) және Джордж (жаңа иелері бар) саяхатшылар мен олардың жылқыларына демалыс пен тамақ беруге мүмкіндік берді. Алайда, аймақтағы алғашқы темір жол Grand Union Canal бойымен шығысқа қарай салынды. Почта вагондарының қозғалысын тоқтатудан кейін Ұлы Миссенденнің маңызы мен гүлденуі төмендеді, ол ауыл шаруашылығы қаласына айналды. 1892 жылы Метрополитен темір жолының (кейіннен Лондон метросының Метрополитен желісі) келуінен кейін Ұлы Миссенден жазушылардың, әртістердің және тіпті премьер-министрлердің тұратын жеріне айналды. Ұлы Миссенден темір жол станциясы қазір Чилтерн темір жолы желісінде орналасқан және Лондон Мэрилебонға тікелей қатынайтын жылдам қызметтер ұсынады; ол желідегі Лондон аймағына кірмейтін алғашқы станция болып табылады. Ауылға ортағасырлық Англия шіркеуі, Санкт-Петер және Санкт-Пол шіркеуі қарап тұрады, ал Хай-стритте Марияның Таза Жүрегі шіркеуі орналасқан, ол Чилтерн округіндегі ең ірі католик шіркеулерінің бірі. Қауымдық шіркеудің қала орталығынан алыс орналасуы ерте орта ғасырларда шіркеудің маңында алғашқы қоныс болғанын және ауылдың орталығының қазіргі орнына көшірілгенін көрсетеді. Он екінші ғасырда Ұлы Миссенденге тамыз айында жыл сайынғы жәрмеңке өткізуге рұқсат беретін жарғы берілді. 1133 жылы августиндік монастырь ретінде құрылған Миссенден аббаттығы монастырьлардың таратылуынан кейін қирады, ал қалдықтары қазір конференц-орталық болып табылатын грузин стиліндегі сарайға енгізілді. Грейт-Миссендендегі Жипси үйі 1954 жылдан 1990 жылы қайтыс болғанға дейін жазушы Роальд Дальдың үйі болды және әлі күнге дейін отбасының меншігінде. 2005 жылдың маусым айында Роальд Даль мұражайы мен Оқиға орталығы Грейт-Миссенденде Дальдың шығармашылығын құрметтеу үшін ашылды. Роберт Луис Стивенсон, "Қазына аралы" және "Доктор Джекилл және Мистер Хайдтың екі жақтары" сияқты атақты туындылардың авторы, 1874 жылдың қазан айында Грейт-Миссендендегі "Қызыл Арыстан" қонақүйінде (қазіргі 62 Хай-стрит) бір түнді өткізді, осы сапар туралы "Күзгі әсер" атты эссесінде жазды. Джон ле Карре псевдонимімен жазған тыңшы романдарының авторы Дэвид Корнвелл өзінің 2021 жылы қайта басылған "Қауіп шақыруы" романына жазылған соңғы сөздерінде "Мен сол кезде Ұлы Миссенденде тұрдым және Мэрилебон станциясына жұмысқа барып келдім" деп еске алды. Ауылда Gateway жеке мектебі, Great Missenden Combined мектебі және The Misbourne орта мектебі орналасқан. Көптеген балалар жақын жердегі Америшам, Чешем, Литтл Чалфонт және Хай Уайкомб қалаларындағы жергілікті гимназияларға, сондай-ақ Чешем дайындық мектебі сияқты жетекші дайындық мектептеріне барады. 1980 жылы Hammer Film Productions теледидар үшін қорқынышты фильмдердің шағын сериясын түсірді, олардың көп бөлігі Грейт-Миссенденде және оның айналасында түсірілді. "Жаман ояну" атты эпизод ерекше көзге түседі, онда Денхолм Эллиотт қайта-қайта келетін кошмардағы агенттің рөлін сомдайды.