Кіріспе
Бұл мақала Испаниядағы саяси партиялардың тізімі ретінде қызмет етеді. Испанияда ұлттық және аймақтық деңгейде көппартиялық жүйе бар, елдегі негізгі партиялар Халық партиясы (PP), Испания Социалистік жұмысшы партиясы (PSOE), Vox (VOX) және Sumar (SMR) болып табылады. Испания бұрын PSOE және PP басымдық құратын екі партиялық жүйеге ие деп есептелген; алайда, қазіргі парламенттік құрамында екі палаталы Cortes Generales-те (Конгресс депутаттары мен Сенаттан тұрады) парламенттік көпшілікті құруға жеткілікті орын жоқ. Аймақтық партиялар автономиялық аймақтарда, әсіресе Каталония және Баск елінде күшті болуы мүмкін және ұлттық үкіметтік коалициялар үшін маңызды рөл атқарады.
This article serves as a list of the political parties in Spain. Spain has a multi party system at both the national and regional level, the major parties nationwide being the People's Party (PP), the Spanish Socialist Workers' Party (PSOE), Vox (VOX) and Sumar (SMR). Spain was formerly considered to have a two party system dominated by the PSOE and the PP; however, the current makeup has no formation or coalition with enough seats to claim a parliamentary majority in the bicameral Cortes Generales (consisting of both the national Congress of Deputies and regional representation in the Senate). Regional parties can be strong in autonomous communities, notably Catalonia and the Basque Country, and are often essential for national government coalitions.
Испанияның ұлттық саяси құрылымдары
Халықтық партия (Partido Popular, PP) — консервативті, католик және экономикалық либералды, Конгресс пен Сенаттағы ең ірі топты құрайтын және парламенттік оппозицияны басқаратын оң орталық бағытты ұстанатын партия. Халық партиясы 1989 жылы Халық альянсының (Alianza Popular, AP) қайта құрылуынан бастау алады. Партия 1996 жылдан 2004 жылға дейін және 2011 жылдан 2018 жылға дейін үкіметте болды. Испан Социалистік Жұмысшы партиясы (Partido Socialista Obrero Español, PSOE) — Орталық солшыл социал-демократиялық партия, Жалпы жұмысшылар одағымен (Unión General de Trabajadores, UGT) байланысты. Каталонияның Социалистік партиясы (Partit dels Socialistes de Catalunya, PSC) Каталониядағы партияның өкілдігін жүзеге асырады. Партия 1982 жылдан 1996 жылға дейін, 2004 жылдан 2011 жылға дейін және 2018 жылдан бері үкіметте. Vox — 2014 жылы Халық партиясынан бөлінген оңшыл және ашық оңшыл партия; олардың негізгі идеологиясы — әлеуметтік және ұлттық консерватизм, экономикалық либерализм және централизм (яғни Испанияның аймақтық ұлтшылдығына қарсы күшті ұстаным). Vox Испаниядағы ЛГБТ қозғалыстарына қарсы тұрып, шетелде ЛГБТ-ға қарсы риториканы қолдайды, еуропалық федерализмді қабылдамайды және Магриб аймағынан келген иммигранттардың азаматтыққа қабылдануын шектеуді жақтайды. Латын Америкасының басқа оңшыл және ашық оңшыл саяси партияларымен, Италияның «Итальяндық бауырлар» партиясымен және Венгрияның «Фидес» партиясымен одақ құрған. Sumar — 2022 жылы құрылған солшыл және прогрессивті сайлау платформасы, құрамындағы саяси партия ретінде тіркелген. Ол солшыл күштердің одағын құрайды, олардың кейбіреулері бұрын Unidas Podemos және Más País саяси одақтарының құрамында болған, соның ішінде бүкіл елдегі Біріккен солшыл, Más Madrid, Greens Equo және аймақтық Compromís, Chunta және Batzarre сияқты партиялар бар. Бұрынғы Unidas Podemos сияқты, Sumar да үкіметтегі PSOE партиясымен коалиция құрды. «Біз жасай аламыз» (Podemos) — 2014 жылы 15 М қозғалысынан кейін құрылған солшыл саяси партия. 2020 жылдан 2023 жылға дейін Unidas Podemos альянсының құрамында PSOE-нің кіші серіктесі ретінде үкіметте болды. «Азаматтар» (Ciudadanos, Cs) — оңшыл либералды және испандық ұлтшыл партия. Ол саяси биліктің жоғары деңгейде орталықтандырылуын қолдайды, бірақ автономиялық аймақтардың өзін-өзі анықтау құқығын қабылдамайды. Конгресте бір кезде үшінші ірі күш болған, бірақ 2019 жылғы қарашада өткен жалпы сайлауда оның халықтық қолдауы күрт төмендеді. Партия Баск елінде PP-мен сайлауалды одақ құрды. Соңғы жалпы сайлауға қатыспады.
Кортес-генеральде өкілдік етеді
Партия немесе коалиция Идеология Басшы Депутаттар Сенаторлар Еуропарламент депутаты Өңірлік депутаттар Кеңесшілер Коалиция серіктестері Ескертулер Консервативтік христиандық демократия Альберто Нунес Фейжоо PP (88) Әлеуметтік демократия Педро Санчес PSOE (102) PSC (19) Оңшыл популизм, ультраұлттық ұлттық консервативтік Сантьяго Абаскаль Прогрессивизм, солшыл популизм, жасыл саясат Йоланда Диас Демократиялық социализм, солшыл популизм Ионе Белара Каталон тәуелсіздігі, солшыл национализм, әлеуметтік демократия Ориол Юнкерас Либерализм, испандық национализм Патрисия Гуаспа Каталон тәуелсіздігі, популизм Лаура Боррас Баск тәуелсіздігі, Альберт солшыл, социализм Арнольдо Отеги Sortu (1) Alternatiba (1) Баск национализмі, христиандық демократия, әлеуметтік демократия Андрони Ортузар Жасыл саясат, тікелей демократия, альтернативті жаһандану Иниго Эрежон MP Equo (2) 2023 жылғы маусымнан бастап Sumar құрамында. Өңіршілдік, канариялық ұлтшылдық, орталықшылдық Фернандо Клавхио Валенсиялық ұлтшылдық, экосоциализм, жасыл саясат Жоан Балдови 2023 жылғы маусымнан бастап Sumar құрамында. Галисиялық ұлтшылдық, солшыл ұлтшылдық, социализм Ана Понтон Консервативтік христиандық демократия, регионализм Хавьер Эспарза Солшыл ұлтшылдық, демократиялық социализм, жасыл саясат Луис Апестегуиа 2023 жылғы маусымнан бастап Sumar құрамында. Баск ұлтшылдығы, әлеуметтік демократия Уксу Баркос GSB/GSVEAJ/PNV Аралшылдық, әлеуметтік демократия Казимиро Курбело Аралшылдық, канариялық ұлтшылдық, центризм Нарвай Квинтеро
Өңірлік парламенттерде өкілдік етеді
Партия немесе коалиция Идеологиясы Жетекшісі Аймақтық бөлім Кеңесшілер Коалиция серіктестері Аймақ Локализм, Ауылдық саясат Томас Гитарте Аймақтық, Орталықшылдық Мигель Анхель Ревилья Аймақтық, Консерватизм Кармен Морион Каталония тәуелсіздігі, Антикапитализм, Социализм Мирея Вехи Аймақтық, Орталықшылдық Альберто Искьердо Әлеуметтік демократия, Прогрессивизм, Аймақтық Мустафа Аберчан Мелилья Канар ұлтшылдығы, Әлеуметтік демократия Роман Родригес Канар аралдары Арагон ұлтшылдығы, Экосоциализм Хоакин Палацин Арагон Аймақтық, Автономия Луис Мариано Сантос Кастилия және Леон (Леон) Андалусия ұлтшылдығы, Солшыл популизм, Антикапитализм Тереза Родригес Андалусия Солшыл ұлтшылдық, Демократиялық социализм, Жасыл саясат Манель Марти Балеар аралдары (Менорка) Сеута автономиясы, Аймақтық Фатима Хамед Сеута Ceuta Ya! Ceuta Ya! Демократиялық социализм, Сеута автономиясы Мохамед Мустафа Сеута Консерватизм Ллоренç Кордоба Балеар аралдары (Форментера) Аймақтық Амин Азмани Мелилья