Кіріспе
2004 жылғы испандық жалпы сайлау 14 наурыз күні, жексенбіде, Испания Корольдігінің 8-ші Кортес Генералесін сайлау үшін өтті. Депутаттар палатасының барлық 350 орыны, сондай-ақ Сенаттың 259 орынның 208-і сайлауға ұсынылды. Сайлау қорытындысы 11 наурызда Мадридте болған пойызға жасалған шабуылдың салдарынан күшті ықпалға ұшырады, нәтижесінде барлық партиялар сайлау кампанияларын тоқтатты. Шабуылдан кейін екі күн бойы Халық партиясы (ХП) үкіметі, исламист топтардың қатысы туралы көтеріліп келе жатқан дәлелдерге қарамастан, ЭТА террористік ұйымын кінәлады. Үкіметті дұрыс емес ақпарат таратуда айыптады, себебі исламист шабуыл Испанияның Ирак соғысына қатысуының тікелей салдары ретінде қарастырылар еді, бұл соғыс халық арасында кең қолдау таппаған. Сайлау нәтижесі кейбір БАҚ-та «көре алмаған сайлаулық сенімсіздік» деп сипатталды. ХП-ның парламенттегі абсолютті көпшілігін теріс пайдалануы, әсіресе Испанияның Ирактағы қатысуы, биліктегі партияға қарсы наразылық толқынына ықпал етті, ал үкіметтің шабуылға қатысты нашар басқаруы өзгерістерге түрткіс болды. 11 миллион дауыс жинаған және 42,6% дауыс алған оппозициялық Испан социалистік жұмысшы партиясы (ИСРЖП) 2000 жылғы нәтижесін 3,1 миллионға арттырып, 164 орынды жеңіп алды – таза ұлпайы 39 орын. Ал, жыл басындағы сауалнамалардың болжамына сәйкес, ХП үлкен жеңіске жетеді деп күтілгеніне қарамастан, 35 орын мен 7 пайыздық ұпайды жоғалтып, 1982 жылдан бері Испаниядағы биліктегі үкімет үшін ең ауыр жеңіліске ұшырады. 75,7% құраған сайлауға қатысу көрсеткіші Испанияның демократияға өту кезеңінен бергі ең жоғары көрсеткіштердің бірі болды, ал болашақ сайлауларда бұл көрсеткіштің артуы байқалмады. 26,1 миллион дауыспен дауыс бергендердің саны 2019 жылғы сәуір айындағы сайлауға дейін Испаниядағы жалпы сайлаудағы ең жоғары көрсеткіш болып қала берді. Сайлаудан кейін Сапатеро басқа партиялардың қолдауымен ИСРЖП-ның азшылық үкіметін құруға ниеттенгенін мәлімдеді. Екі кіші солшыл партия – Каталония Республикалық солшыл партиясы (КРСП) және Біріккен солшыл партиясы (БСП) Сапатеро үкіметін қолдайтындарын дереу жариялады. 2004 жылғы 16 сәуірде Сапатеро жаңа Конгрестің басым көпшілігімен (350 мүшеден 183-і) жаңа премьер-министр болып сайланды және келесі күні қызметке кірісті.
The 2004 Spanish general election was held on Sunday, 14 March 2004, to elect the 8th Cortes Generales of the Kingdom of Spain. All 350 seats in the Congress of Deputies were up for election, as well as 208 of 259 seats in the Senate. The electoral outcome was heavily influenced by the aftermath of the Madrid train bombings on 11 March, as a result of which all parties suspended their electoral campaigns. For two days following the attacks, the People's Party (PP) government kept blaming the terrorist organization ETA for the bombings, even in spite of mounting evidence suggesting the involvement of Islamist groups. The government was accused of misinformation, as an Islamist attack would have been perceived as the direct result of Spain's involvement in the Iraq War, which had been highly unpopular among the public. The election result was described by some media as an "unprecedented electoral upset". The perceived abuse of the PP's absolute majority throughout the legislature, with a focus on Spain's involvement in Iraq, was said to have helped fuel a wave of discontent against the incumbent ruling party, with the government's mismanagement on the bombings serving as the final catalyst for change to happen. At 11 million votes and 42.6%, the opposition Spanish Socialist Workers' Party (PSOE) increased by 3.1 million its 2000 result, securing 164 seats—a net gain of 39. In contrast, the PP, which opinion polls earlier in the year had predicted would secure a diminished but still commanding victory, lost 35 seats and 7 percentage points, resulting in the worst defeat for a sitting government in Spain up to that point since 1982. The 75.7% turnout was among the highest since the Spanish transition to democracy, with no future general election having exceeded such a figure. The number of votes cast, at 26.1 million votes, remained the highest figure in gross terms for any Spanish general election until the April 2019 election. The day after the election, Zapatero announced his will to form a minority PSOE government, supported by other parties in a confidence and supply basis. Two minor left wing parties, Republican Left of Catalonia (ERC) and United Left (IU), immediately announced their intention to support Zapatero's government. On 16 April 2004, Zapatero was elected as new prime minister by an outright majority of the new Congress, with 183 out of 350 members voting for him, being sworn in the next day.
Партиялық ұрандар
Партия немесе одақ Оригиналды лозунг Ағылшынша аударма Ref. (Ескертпелер) PP «Juntos vamos a más» "Бірге біз көбірекке барамыз" PSOE «Merecemos una España mejor» "Біз жақсы Испанияға лайықпыз" CiU «Duran per Catalunya: sentit comú» "Duran for Catalonia: common sense" IU «Con tu voto, es posible. Palabra» "Сіздің дауысыңызбен бұл мүмкін. Уәде" EAJ/PNV «Tú tienes la palabra» «Tu voz es importante en Madrid» "Сөз сіздікі""Мадридте сіздің дауысыңыз маңызды" CC «Gana Canarias, ganas tú» "Канар аралдары жеңіске жетеді, сіз жеңіске жетесіз" BNG «Dálle un Sí a Galiza» "Галицияға "Иә" деңіз" ERC «Parlant la gent s'entén» "Адамдар сөйлесе түсінеді" CHA «Labordeta, gente como tú» "Лабордета, сіз сияқты адамдар"
Сенат
+ ← 2004 жылғы 14 наурыздағы Испания Сенаты сайлау қорытындысының шолуы → Партиялар мен одақтар Халық дауысы Орын саны Дауыс % ±пп Барлығы +/− Халық партиясы (PP) 26 639 965 37,92 –7,43 102 –25 Испан социалистік жұмыскерлер партиясы (PSOE) 25 666 070 36,53 +10,13 81 +28 Испан социалистік жұмыскерлер партиясы (PSOE)1 25 664 516 36,53 +10,13 81 +28 Біздің жеріміз үшін (PSOE–PNC) 1 554 0,00 Жаңа 0 ±0 Кастилия-Леон прогрессивті келісімі (PSC–ERC–ICV–EUiA) 6 087 158 8,66 +2,66 12 +4 Біріккен солшылдар (IU) 2 857 366 4,07 –3,60 0 ±0 Convergence and Union (CiU) 2 670 375 3,80 –0,73 4 –4 Баск ұлттық партиясы (EAJ/PNV)2 1 219 623 1,74 +0,12 6 ±0 Галисиялық ұлттық блогы (BNG) 750 251 1,07 –0,36 0 ±0 Андалусия партиясы (PA) 487 558 0,69 –0,24 0 ±0 Канар аралдары коалициясы (CC) 409 246 0,58 –0,13 3 –2 Эко-бейбітшіл жасылдар (LVEP) 267 017 0,38 +0,30 0 ±0 Жасылдар – Экологтік балама (EV–AE) 200 487 0,28 Жаңа 0 ±0 Эко-бейбітшіл жасылдар (LVEP) 66 530 0,09 +0,01 0 ±0 Баск ынтымақтастығы (EA)2 227 665 0,32 –0,09 0 ±0 Арагондық одақ (CHA) 227 065 0,32 +0,02 0 ±0 Наварра иә (NaBai)3 176 179 0,25 +0,21 0 ±0 Валенсиялық ұлттық блогы – Жасыл сол (Bloc–EV) 135 872 0,19 +0,06 0 ±0 Арагон партиясы (PAR) 124 777 0,18 –0,02 0 ±0 Демократиялық және әлеуметтік орталық (CDS) 92 564 0,13 +0,03 0 ±0 Aralar–Тұр (Aralar–Zutik) 92 118 0,13 Жаңа 0 ±0 Гуманистік партия (PH) 85 877 0,12 +0,01 0 ±0 Балеар аралдары үшін прогрессивтілер (PSM–EN, EU, EV, ER)4 74 842 0,11 –0,11 0 ±0 Андалусия социалистік партиясы (PSA) 73 843 0,11 Жаңа 0 ±0 Yuntar әрекеті (AY) 67 356 0,10 Жаңа 0 ±0 Нашарлаған және ашулы азаматтар (CAyC) 66 213 0,09 Жаңа 0 ±0 Төбелес қарсы партия – Жануарларды қатыгездікпен ұстауға қарсы (PACMA) 64 987 0,09 Жаңа 0 ±0 Заңдастыру және нормалау үшін Каннабис партиясы (PCLyN) 57 312 0,08 Жаңа 0 ±0 Жасылдар (Verdes) 56 672 0,08 –0,05 0 ±0 Мурсия аймағының жасылдары (LVRM) 24 257 0,03 –0,01 0 ±0 Астурияның жасылдары (Verdes) 17 899 0,03 ±0,00 0 ±0 Экстремадураның жасылдары (LV) 10 948 0,02 ±0,00 0 ±0 Жасылдар – Сол форум (LV–FI) 2 847 0,00 Жаңа 0 ±0 Канар жасылдары (Verdes) 721 0,00 –0,03 0 ±0 Халықаралық социалистік жұмыскерлер партиясы (POSI) 56 300 0,08 ±0,00 0 ±0 Леонес халықтары одағы (UPL) 55 587 0,08 –0,12 0 ±0 Испания халықтарының коммунистік партиясы (PCPE) 49 495 0,07 –0,01 0 ±0 CNS ұлттық фалангасы (FE–JONS)5 45 127 0,06 +0,02 0 ±0 Ортақ жер – Кастилия ұлттық партиясы (TC–PNC) 41 992 0,06 –0,05 0 ±0 Отбасы және өмір партиясы (PFyV) 35 476 0,05 Жаңа 0 ±0 Бос дауыс берушілер үшін азаматтар (CenB) 35 385 0,05 Жаңа 0 ±0 Басқа демократия мүмкін (ODeP) 30 557 0,04 Жаңа 0 ±0 Мадрид қауымдастығының жасылдары (LVCM) 28 788 0,04 –0,05 0 ±0 Республикалық сол – Социалистік әрекет партиясы (IR–PASOC) 27 973 0,04 +0,02 0 ±0 Майоркалық одақ (UM) 27 050 0,04 ±0,00 0 ±0 Карлисттік дәстүршіл қауымдастық (CTC) 23 852 0,03 –0,02 0 ±0 Ұлттық демократия (DN) 23 544 0,03 Жаңа 0 ±0 Валенсиялық сол (ERPV) 22 688 0,03 +0,01 0 ±0 Жасылдар – Жасыл топ (LV–GV) 22 656 0,03 –0,04 0 ±0 Нағыз фаланга (FA) 19 413 0,03 Жаңа 0 ±0 Біріккен Экстремадура (EU) 18 040 0,03 ±0,00 0 ±0 Наварра демократтарының конвергенциясы (CDN) 16 946 0,02 –0,02 0 ±0 Испан демократиялық партиясы (PADE) 15 655 0,02 –0,01 0 ±0 Астуриялық партия (PAS) 14 345 0,02 –0,01 0 ±0 Халықаралық күрес (LI (LIT–CI)) 13 312 0,02 +0,01 0 ±0 Испания 2000 (E–2000) 13 150 0,02 +0,01 0 ±0 Галисия халық фронты (FPG) 13 149 0,02 +0,01 0 ±0 Лансароте тәуелсіздер партиясы (PIL) 11 457 0,02 ±0,00 0 –1 Сорияны дамыту бастамасы (IDES) 10 884 0,02 Жаңа 0 ±0 Өзін-өзі жұмыспен қамтығандар мен кәсіпқорлар партиясы (AUTONOMO) 10 647 0,02 ±0,00 0 ±0 Карлист партиясы (PC) 10 487 0,01 ±0,00 0 ±0 Саламанка – Самора – Леон – PREPAL (PREPAL) 10 434 0,01 ±0,00 0 ±0 Бағынбас орындар – Наразы демократтардың баламасы (Ei–ADD) 9 040 0,01 Жаңа 0 ±0 Өзін-өзі жұмыспен қамтығандар, зейнеткерлер және жесірлер партиясы (PAE) 8 673 0,01 +0,01 0 ±0 Андалусия ассамблеясы (A) 8 355 0,01 –0,01 0 ±0 Канар ұлттық партиясы (PNC) 8 047 0,01 Жаңа 0 ±0 Даму және табиғат үшін одақ (ADN) 7 807 0,01 –0,01 0 ±0 Andecha Astur (AA) 7 665 0,01 ±0,00 0 ±0 Фаланга (FE) 7 603 0,01 –0,05 0 ±0 Халық партиясы (LG) 7 507 0,01 Жаңа 0 ±0 Жасылдар – Жасыл балама (EV–AV) 7 382 0,01 –0,07 0 ±0 Кастилия және Леон үшін тәуелсіз кандидаттық – Партия (CI–PCL) 7 362 0,01 –0,01 0 ±0 Саламанка халықтары одағы (UPSa) 6 495 0,01 Жаңа 0 ±0 Прекариат жұмыскерлер партиясы (PTPRE) 6 171 0,01 Жаңа 0 ±0 Еуропалық ұлттық мемлекет (N) 5 982 0,01 +0,01 0 ±0 Кантабрия ұлттық кеңесі (CNC) 5 526 0,01 ±0,00 0 ±0 25 мамыр азаматтардың баламасы (AC25M) 5 360 0,01 Жаңа 0 ±0 Демократиялық карма партиясы (PKD) 5 099 0,01 ±0,00 0 ±0 Валенсия қауымдастығының әлеуметтік демократиялық партиясы (PSICV) 5 078 0,01 Жаңа 0 ±0 Канарлық халықтық балама (APCa) 4 853 0,01 Жаңа 0 ±0 Астуриялық сол (IAS) 4 474 0,01 ±0,00 0 ±0 Менорка социалистік партиясы – Ұлттық келісім (PSM–EN) 4 242 0,01 Жаңа 0 ±0 Республикалық партия (PRF) 4 206 0,01 Жаңа 0 ±0 Галисиялық коалиция (CG) 4 173 0,01 ±0,00 0 ±0 Кало ұлттық партиясы (PNCA) 3 356 0,00 Жаңа 0 ±0 Валенсиялық сәйкестік (IRV) 3 342 0,00 Жаңа 0 ±0 Романтикалық өзара қолдау партиясы (PMAR) 3 277 0,00 Жаңа 0 ±0 Таза қолдар жобасы (PML) 3 179 0,00 ±0,00 0 ±0 Сол ассамблеясы – Андалусия үшін бастама (A–IZ) 3 052 0,00 Жаңа 0 ±0 Біріккен Самора (ZU) 2 992 0,00 Жаңа 0 ±0 Жесірлер мен заңды әйелдер қауымдастығы партиясы (PAVIEL) 2 950 0,00 –0,01 0 ±0 Ибица және Форментера үшін прогрессивтілер (EU–ENE–ERC) 2 876 0,00 Жаңа 0 ±0 Тәуелсіз әлеуметтік топ (ASI) 2 620 0,00 Жаңа 0 ±0 Кастилия бірлігі (UdCa) 2 463 0,00 Жаңа 0 ±0 Ұлттық бірлік үшін одақ (AUN) 2 338 0,00 Жаңа 0 ±0 Либералды орталық одақ (UCL) 2 155 0,00 Жаңа 0 ±0 Жаңа күш (FN) 2 096 0,00 ±0,00 0 ±0 Сеута халқының социалистік партиясы (PSPC) 1 904 0,00 ±0,00 0 ±0 Табиғи мәдениет (CN) 1 767 0,00 –0,01 0 ±0 Республика (La República) 1 686 0,00 Жаңа 0 ±0 Гран-Канария үшін балама (AxGC) 1 672 0,00 Жаңа 0 ±0 Эль-Бьерсо партиясы (PB) 1 640 0,00 ±0,00 0 ±0 Теңдік және міндеттемелермен иммигранттар (INDIO) 1 587 0,00 ±0,00 0 ±0 Христиандық позитивистік партия (PPCr) 1 297 0,00 ±0,00 0 ±0 Гвадалахара аймақтық партиясы (PRGU) 1 142 0,00 ±0,00 0 ±0 Демократия үшін жұмыскерлер коалициясы (TD) 1 074 0,00 Жаңа 0 ±0 Менорка орталықтары одағы (UCM) 802 0,00 Жаңа 0 ±0 Еуропалық жасыл топ (GVE) 795 0,00 ±0,00 0 ±0 Ла-Пальма үшін бастама (INPA) 722 0,00 Жаңа 0 ±0 Ұлттық жұмыскерлер партиясы (PNT) 508 0,00 Жаңа 0 ±0 Ұлттық одақ (UN) 505 0,00 ±0,00 0 ±0 Оңтүстік-Шығыс азаматтарының конвергенциясы (CCSE) 366 0,00 ±0,00 0 ±0 Жаңа испандық республикалықтар (NRUP) 220 0,00 Жаңа 0 ±0 Cives (Cives) 199 0,00 ±0,00 0 ±0 Балеар халықтары одағы (UPB) 98 0,00 ±0,00 0 ±0 Castelnou азаматтарының цифрлық (CDC) 79 0,00 Жаңа 0 ±0 Бос бюллетеньдер 679 816 2,67 –0,15 Барлығы 70 258 035 208 ±0 Жарамды дауыстар 25 426 107 97,09 –0,42 Жарамсыз дауыстар 761 055 2,91 +0,42 Дауыс беруге қатысқандар / қатысу 26 187 162 75,75 +6,92 Дауыс беруге тіркелгендер 8 384 669 24,25 –6,92 Тіркелген дауыс берушілер 34 571 831 Дереккөздер