Кіріспе

Америкадағы Азамат соғысы кезінде Одақ армиясының Үшінші армия корпусы. Қазіргі уақытта АҚШ армиясының күштері командасының бөлігі болып табылатын АҚШ армиясының төрт белсенді корпусының бірі. III корпус – штаб-пәтері Техас штатындағы Форт Кавазосқа орналасқан АҚШ армиясының корпусы. Бұл АҚШ Армиясының маңызды құрамасы. Бірінші дүниежүзілік соғыста Францияда құрылған III корпус, бірнеше ірі неміс шабуылдарын тойтарып, АҚШ армиясының бөлімдерін Германияға кіргізуге жетекшілік етті. Соғыс аяқталғаннан кейін корпус деактивацияланды. Һәм соғыс аралық жылдары қайтадан жандандырылған III корпус, Екінші дүниежүзілік соғысқа дейін және оның кезінде АҚШ армиясының құрамаларын жауынгерлік дайындыққа дайындады, содан кейін Еуропа театрсына жөнелтіліп, бірнеше маңызды шайқастарға қатысты, оның ішінде қоршауда қалған 101-ші әуедесант дивизиясын құтқаруға көмектескен Арденн операциясы да бар. Келесі 50 жыл бойы корпус АҚШ армиясы үшін маңызды оқу орталығы болды, Суық соғыс, Корея соғысы және Вьетнам соғысы кезеңдерінде әскерлерді шетелге жіберді. Алайда, корпус 2003 жылғы Ирактағы бостандық операциясына дейін жауынгерлік тапсырмаларға қатыспады. 2019 жылғы мәліметтер бойынша, III корпусына АҚШ армиясындағы ең көне құрамалар кіреді: 1-ші жаяу әскер дивизиясы, 1-ші атқыштар дивизиясы, 1-ші бронетанкті дивизия және 1-ші медициналық бригада.

Бірінші дүниежүзілік соғыс

III корпус алғаш рет 1918 жылдың 16 мамырында Францияда құрылды. Ол Америка экспедициялық күштерінің жаңадан құрылған төрт корпусының бірі болды, сол кезде онда 23 дивизияда бір миллионнан астам адам қызмет ететін. Корпус, IV корпус француздық 8-ші армиямен бірге жаттығуларды басқарғанмен бір уақытта, АҚШ күштерінің француздық 7-ші армиямен бірге жаттығуларын басқарды.

Айн-Марн кампаниясы

Шілдеде корпус Айндағы үшінші шайқасқа, сол жылдың алғашқы ірі одақтас қарсы шабуылына дайындалу үшін Виллерс-Коттертес аймағына жедел жеткізілді. Ол жерде француздық 10-армияға қарастырылып, бұрын француздық XX корпустың басқаруында болған 1-ші және 2-ші дивизиялардың әкімшілік басқаруы берілді. Дегенмен, командалық топ аймаққа тактикалық басқаруды жүзеге асыруға тым кеш келді, сондықтан француздық XX корпусына қосылды. 18 шілдеде шабуыл басталды, бұл күш француздық 10-армияның Сойсонның оңтүстігіндегі биік жерлерге жасаған шабуылына жетекшілік етті. Осы шабуыл барысында корпус неміс армиясын жабдықтаған теміржол желілерін де қиратты. Шабуылдың бірінші күні сәтті аяқталды, бірақ екінші күні немістер ауыр қару-жарақпен күшейтіліп, шабуылды тоқтата білді, көптеген жандар қаза тапты. Күш ауыр шығындарға қарамастан сәттілікке жетті, ал неміс күштері кері шегінуге мәжбүр болды. 1 тамызда корпус Марна өзеніне жақын Весле аймағына келді, онда француздық XXXVIII корпусынан 3-ші, 28-ші және 32-ші дивизиялардың басқаруын қабылдады, бірнеше күнге АҚШ I корпусымен қатар орналасты. Әскерлер қыркүйекке дейін ілгерілеуді жалғастырды, содан кейін жаңа Бірінші АҚШ армиясын құру үшін кері шегінді.

Мез-Аргон кампаниясы

Бірінші армия Муаз-Аргон кампаниясына дайындалу үшін құрылды. Оның құрамында I корпус, III корпус және V корпуста 600 000-нан астам адам болды. III корпус армияның шығыс жағын қорғап, армия Монффоконға, содан кейін Кунелге және Романге-су-Монффоконға жылжығанда оны күзетті. Шабуыл баяу жүрді және армияның бағынышты дивизияларының көптегенінің тәжірибесіздігіне байланысты қиындықтар туды, бірақ III корпус өз секторын қорғауда тиімді болды. Олар қыркүйек және қазан айларында алға жылжыды, Екінші АҚШ армиясы құрылғаннан кейін бірнеше апта демалыс алды. 1 қарашада Бірінші армия жалпы шабуылға көшті, солтүстікке қарай Мез өзені мен Баррикур қыртысына қарай жылжыды. Ол сәтті аяқталды, неміс әскерлерін кері тартты және соғыс аяқталғанға дейін өзенге қарай жылжыды. Осы кезде III корпус иық белгісін алды, ол телеграммамен бекітілді, бірақ белгі 1922 жылға дейін ресми түрде бекітілмеді. Корпус жауынгерлік қимылдар аяқталғаннан кейін Германияның Нойвид қаласында демобилизацияланды. 1940 жылы III корпусына жаңадан құрылған АҚШ армиясының жауынгерлік дивизияларын дайындыққа дайындау үшін оқыту міндеті жүктелді. Ол осы мақсатта Техас штатындағы Камп-Худқа көшірілді.

1990 жылдар

Салқын соғыс аяқталғаннан кейін III корпустың штабы ірі төтенше жағдайларды бастан өткермеді, бірақ оның бағынындағы көптеген бөлімшелер әлемнің түкпір-түкпіріндегі төтенше жағдайларға жөнелтілді. III корпустың бөлімшелері Гренадаға, Панамаға, Гондурасқа, Сауд Арабиясына, Кувейтке және Иракқа аттанды. 1990 жылдың күзінде 6-шы кавалериялық бригадасының (әуе шабуылы) екі бөлімшесі "Шөлдегі қалқан" операциясы аясында Иракқа жөнелтілді. Олардың бірі – Форт-Худтан келген 158-ші авиациялық полктің 2-ші батальоны, "Чинук" ұшқыштары. Басқа корпус бөлімшелері Сомалидегі "Үмітты қайтару" операциясына гуманитарлық көмек көрсетті. III корпустың бөлімдері Босния және Герцеговинадағы "Бірлескен күш" операциясына да қолдау көрсетті. III корпусы көп жылдар бойы Канада армиясының офицерін генералдың орынбасары етіп тағайындайтын алмасу бағдарламасына қатысты. Атап айтарлықтай, Питер Девлин 2005 жылы Иракқа корпуспен бірге жөнелді. III корпустың артиллериясы 2006 жылдың 8 қыркүйегінде таратылды. Содан кейін далалық артиллериялық бригадалар, жақын арада "Оттық бригадалар" болып қайта құрылатын, тікелей корпус және дивизия штабына бағынатын болды. 2006 жылдың желтоқсанында корпус екінші рет Иракқа оралды, "Ирак соғысындағы күштердің күшеюіне" байланысты Ирактағы көпұлттық корпустың бас штабы ретінде қызмет ету үшін. Осы 15 айлық орналасу кезінде корпус Ирак соғысындағы ең ірі күштерге басшылық етті. Корпус өзінің алғашқы орналасуына ұқсас миссияны орындады, персоналды басқару, оқыту, байланыс, конвойды сүйемелдеу және көпұлттық күштердің бас штабын қолдауға қажетті басқа да міндеттерге назар аударды. III корпусы бұл миссияны 2008 жылдың ақпанына дейін орындады, содан кейін XVIII әуедегі жеңілдетілген корпусымен ауыстырылып, үйге оралды. 2009 жылы корпус Корея Республикасы армиясымен бірқатар оқу-жаттығулар бастады. Олардың ішінде ірі, жоғары қарқынды жауынгерлік операцияларды симуляциялайтын командалық оқу-жаттығуы – "Ключевое решение" операциясы бар. Оқу-жаттығу Оңтүстік Кореяның Йонгин қаласында өтті. Бұл операциялар корпустың Ирактағы екі орналасуы кезінде қолданған бүлікшілдікке қарсы тактикаға қарағанда, кең ауқымды дәстүрлі соғыс кезінде басқару тәжірибесін сақтауға бағытталған. Құрама Штаттарға оралғаннан кейін корпус Форт Кавазоста ұқсас жаттығулар өткізді. 2009 жылдың 5 қарашасында қарулы адам Форт-Худтың сарбаздық дайындық орталығында атыс ашты, нәтижесінде 13 адам қаза тауып, 30 адам жарақат алды. Нидал Хасан, АҚШ армиясының мұсылман майоры және психиатры, атыс салған адам деп айыпталды. Ол бірнеше рет атылып, кейін полиция сержанттары Марк Тодд және Кимберли Манли тұтқындады. Кейінгі тергеудің көп бөлігін III корпус жүргізді, өйткені қаза тапқан сарбаздар корпустың басшылық тізбегінде болды. ЛТГ Роберт В. Коун басқаратын III корпусы 2010 жылдың ақпанында Вашингтон штатындағы Льюис-Маккорд бірлескен базасынан I корпустан өзінің соңғы Ирак миссиясын қабылдады. АҚШ Ирак күштерінің негізгі бөлігі ретінде III корпусы театрдың аумағындағы толық спектрлі операциялардан тұрақтылық операцияларына өтуді бақылады. Корпус қарсы көтеріліс күресінің (COIN) динамикасын бригадалық ұрыс топтары басқаратын серіктестік ұрыс операцияларынан кеңес беру және көмек бригадалары ретінде ұйымдастырылған бригадалар басқаратын оқу, кеңес беру және көмек операцияларына өзгертті. Корпус сонымен қатар қауіпсіздік операцияларына толық ирактық басшылығын жүзеге асыру үшін ауысуды аяқтады. Орналасу кезінде III корпусы Ирактағы авиациялық активтердің санын қысқартты, нәтижесінде бүкіл бірлескен операциялар аймағына жауапты алты маневрлік батальонмен біріктірілген күшті авиациялық бригадасы құрылды. III корпусы 2010 жылдың 1 қыркүйегіне дейін Ирактағы күшті 110 000-нан 50 000-ға дейін қысқартты, бұл Ирактың бостандық операциясының аяқталуына және "Жаңа таң" операциясына өтуге жағдай жасады. XVIII әуе десанттық корпусы Форт-Либертиден, Солтүстік Каролинадан, 2011 жылдың ақпанында III корпустан Ирактағы миссияны қабылдады. Корпус 2013 жылдың сәуір айының басында Кабулға жөнелген кезде Ауғанстанда алғашқы әрекетін көрсетті. Корпус ЛТГ Марк А. Миллейдің басшылығымен 2013 жылдың мамырында Германияның Штутгарт қаласынан АҚШ-тың V корпусын алмастырды және Ауғанстандағы күнделікті операцияларға жауапты болған Халықаралық қауіпсіздікке көмек көрсету күштерінің (ISAF) бірлескен командасының (IJC) миссиясын қабылдады. Корпустың орналасуы кезінде IJC 2013 жылғы 18 маусымда Milestone 13/Tranche 5 рәсімін бақылады, бұл ISAF-тен Ауғанстан Ислам Республикасы Үкіметіне бүкіл елдегі қауіпсіздік операцияларына толық жауапкершілікті берудің ресми жариялануын білдірді. Milestone 13 рәсімінен кейін IJC коалиция басшылығындағы жауынгерлік операциялардан Ауғанстан басшылығындағы жауынгерлік операцияларға және коалиция күштерінің оқу, кеңес беру және көмек көрсетуге өтті. ANSF, ресми түрде үш жылдан кем болған, 350 000-нан астам мүшеге жетті және 22-ден астам провинцияда 70-тен астам ірі операциялар жүргізді. 2013 жылдың қарашасында IJC күштері Кабулде Ауғанстанның жергілікті басшылары мен шенеуніктерінің жалпы басқосуы – Лоя Жирганы қамтамасыз ету үшін техникалық қолдау көрсетті. Лоя Жирга АҚШ пен Ауғанстан арасындағы екіжақты қауіпсіздік келісімінің негізін қалады. Орналасу кезінде III корпусы 2014 жылдың 1 ақпанына дейін АҚШ күштерін 80 000-нан 34 000-ға дейін қысқартты, бұл Ирактың бостандық операциясының аяқталуына және "Жаңа таң" операциясына өтуге жағдай жасады. XVIII әуе десанттық корпусы Форт-Либертиден, Солтүстік Каролинадан, 2014 жылдың наурыз айында III корпустан ISAF бірлескен командасының миссиясын қабылдады. 2015 жылдың 22 қыркүйегінде III корпусы АҚШ Орталық армиясынан CJTF OIR басшылығын қабылдады. 2020 жылдың 13 қазанында III корпустың командирі Форт Кавазоста, Форт Блисс, Форт Карсон, Форт Райли және басқа III корпустың бөлімшелерінде "Адамды бірінші орынға қою" операциясын бастады.

Құрметтер

Корпус Бірінші дүниежүзілік соғыста бес, ал Екінші дүниежүзілік соғыста төрт шабуылдық лента алды.