Кіріспе

Шотланд заңгері және ұлтшыл (1925–2022)

Иан Робертсон Хамильтон KC (13 қыркүйек 1925 – 3 қазан 2022) – шотланд заңгері және ұлтшыл, 1950 жылы Вестминстер аббаттығынан Арброт аббаттығына Тағдыр тасын қайтаруға қатысқандығымен ең көп танылған.

Ерте өмір

Гамильтон 1925 жылдың 13 қыркүйегінде Шотландияның Пейсли қаласында, тігіншінің ұлы болып дүниеге келді. Ол Пейслидегі Джон Нилсон институтында, содан кейін Глазгодағы Аллан Глен мектебінде оқыды. Әскери әуе күшінде қызметтен кейін Глазго университетінде құқық білімін оқуға түсті. Гамильтон ректор Джон МакКормикпен бірлесіп Корольдікке қарсы қозғалған «МакКормикке қарсы Лорд Адвокат» ісі сәтсіз аяқталды. Шотландияның Ішкі палатасы монархтың атағы – монархтың эксклюзивті құқығы екенін және Корольдік Ұлыбританиядағы бұрынғы екі корольдіктің үлкен санынан регенттік нөмірлерді қабылдаған жүйені мойындады, яғни Англиядан, Шотландиядан емес. (Кейіннен Уинстон Черчилль Елизавета II таққа отырғаннан кейін болашақта ағылшын және шотланд тізбектеріндегі ең үлкен сан қолданылуы мүмкін екенін ұсынды. Бұл жүйе әлі сынақтан өтпеген.)

Мансап

Университетті бітіргеннен кейін Гамильтон адвокаттық практикамен айналысып, заңгер болды. Оның "Әлемнің жөндеушілері" пьесасы 1957 жылдың басында Эдинбургтегі Gateway театрында қойылды. Гамильтон қысқа мерзімге Еңбек партиясына қосылды, бірақ өмірінің көп бөлігін Шотландия Ұлттық партиясының (SNP) мүшесі ретінде белсенді саясатта өткізді. Ол 1994 жылғы Еуропалық парламент сайлауында Стратклайд Шығысы округінен SNP кандидат болды, сондай-ақ 1999 жылғы Шотландия парламенті сайлауында Гринок және Инверклайд округінен SNP кандидаттығына түсті. Гамильтон 1994-1996 жылдары Абердин университетінің ректоры болды және соңғы курсында құрметті заң докторы (Honoris Causa) дәрежесімен марапатталды. Ол сондай-ақ Глазго университетінің Шотландия ұлтшылдары қауымдастығы тарапынан 1999 жылғы Глазго университеті ректорлығына кандидат ретінде таңдалды, онда ол актер Росс Кемптен екінші орын алды. Гамильтон екі автобиографиялық еңбек жазды, олар бір жағынан poleмикалық сипатта да еді: "А Touch of Treason" (1990) және "A Touch More Treason" (1994). Бір кезде ол блог жүргізіп, шотландтық қоғамдық және саяси өмірге қатысты пікірлерін жарияласа, кейіннен Twitter-де шотландтық тәуелсіздікті қолдау туралы ойларын бөлісіп отырды. Ол 2022 жылдың 3 қазанында Солтүстік Коннелде 97 жасында дүние салды.

Шотландия Корольдік банкі

2009 жылдың ақпан айында BBC News және The Daily Telegraph Гамильтонның 2008 жылдың сәуірінде Шотландия Корольдік Банкіне (RBS) акцияларды сатуда адасқандығы туралы талап арыз бергенін хабарлады. Гамильтон 12 миллиард фунт стерлингтік акция ұсынымы аясында акциясы үшін 2 фунт стерлингтен 640 акция сатып алды. Ол сотқа ұсынған арызында банк өзінен және әйелінен басқа акционерлерді акция ұсынымына инвестиция салуға шақырғанын, ал ол бұл ұсынысты әйелінің атынан қабылдағанын мәлімдеді. Арызда сондай-ақ, RBS оны "қаржылық жағдайларын жасыра отырып" ақшасын инвестициялауға итермелегені айтылды. Ол банк "барлық маңызды уақыттарда төлем қабілетті екенін көрсетуде немқұрайлылық танытты" деген де шағым жасады, бірақ шындығында олар төлемсіз болған.

Популярлы мәдениеттегі суреттер

2008 жылы Гамильтонның "Тағдыр тасын алу" кітабы "Тағдыр тасы" деген атпен фильмге түсірілді. Фильмде Гамильтон (Чарли Кокс ойнады) студенттер тобын басқарып, Тағдыр тасын қайтарып алуға ұмтылады. Одан бөлек, Гамильтон эпизодтық рөлде де ойнады.