Мэн аралындағы Порт-Сент-Мэри ауылы

Кіріспе

Ман аралындағы адам қоныстануы
Испанияда тарихи түрде Порт Сент Мэри деп белгілі қала

Порт Сент Мэри (немесе Пурд ну Мoirrey) – Ман аралының оңтүстік-батысындағы ауылдық аудан. Ауыл өз атын бұрынғы Әулие Мария шіркеуінен алған, ол ауылдағы Чапел шығанағына қарап тұрған деп саналады. 2011 жылғы халық санауы бойынша халқы 1 953 адамды құрайды. 19 ғасырда оны кейде Порт-ле-Мюррей деп атаған.

География және байланыс

Порт Сент-Мэри аралдың оңтүстік-батыс бөлігінде, Порт-Эринге жақын орналасқан. Ауылдың солтүстігінде теміржол станциясы бар, ол Дуглас пен Порт-Эрин арасындағы Мэн аралы теміржолының сақталған бөлігіндегі аялдамалардың бірі. Жаз маусымында күніне бірнеше рет бумен жүретін пойыздар Порт Сент-Мэриде тоқтайды. Ауылға Bus Vannin автобустары Порт-Эрин, Кастлтаун, Дуглас және Ончан қалаларына қатынайды.

Демалыс

Бір кездері балық аулау және сауда порты болған бұл ауыл, әсіресе жаз айларында туристер мен балықшылардың арасында әлі де танымал. Ішкі порты, 1812 жылы салынған оның пирсімен бірге, толқындармен өзгереді және жартылай толқын кезінде құрғап қалады. Сыртқы порты 1882 жылы Альфред пирсі салынғанда пайда болды және барлық толқын күйлерінде қолжетімді, бұл Манкс порттарының арасында бірегей ерекшелік. Корольдік ұлттық құтқару қайықтары институты 1896 жылдан бері Порт-Сент-Мэриде құтқару қайығы мен станциясын ұстап тұр. Қазіргі құтқару қайығы, Гоф Ричи II, сыртқы жартастың ішіндегі тұрақты жүзбелі тіреуге орналасқан. Ауылда Port St Mary Golf Links, аралдағы жалғыз 9 тесік гольф алаңы, сондай-ақ 1993-1994 жылдары ашылған Scoill Phurt le Moirrey бастауыш мектебі орналасқан. Мэн аралы яхт клубы да Порт-Сент-Мэри портында орналасқан. Шатырлы шығанақ, ауылдың жоғарғы бөлігіндегі құмды жағажай, жаз айларында демалыс пен жүзу үшін пайдаланылады.

Ғибадатханалар және басқа да елеулі ғимараттар

Порт-Сент-Мэри қалалық үйі – ауылдың жоғарғы жағындағы Викториялық серуендеу жолында орналасқан әсерлі тас ғимарат. Онда жергілікті басқару кеңселерi мен туристтік ақпараттық орталық, сондай-ақ залдың өзі орналасқан. Зал қойылымдар мен қоғамдық жиналыстар үшін пайдаланылады және жеке жалға алуға қолжетімді. Ғимараттың орнында бұрынғы Киилл Моирри тұрған деп саналады. Англикандық Сент-Мария шіркеуі ауылдың орталығында орналасқан және Рашен және Содор мен Мэн епархиясындағы Назареттен келген Марияға арналған қосалқы шіркеу болып табылады. Сент-Марияның солтүстігінде Порт-Сент-Мэридегі «Тірі үміт» қауымдастық шіркеуі (бұрын Порт-Сент-Мэри баптист шіркеуі деп аталған) орналасқан. Қазіргі шіркеу ғимараты 2000 жылдардың басында бұрынғы Порт-Сент-Мэри Веслиандық методист шіркеуінің орнында салынған. Бұл шіркеу 1895 жылы аяқталған, 1970 жылы жабылып, 2000 жылы бұзылған. Ауылдың төменгі бөлігінде, портының жанында қазіргі Порт-Сент-Мэри методист шіркеуі орналасқан, ол 1903 жылы примитивтік методист шіркеуі ретінде салынған және «Табор тауы» деп аталады. Бас көшедегі тағы бір кішкентай бұрынғы Веслиан шіркеуі 1835 жылы ашылып, 1970 жылдары бұзылған. Оның орнында ауылдың естелік бағы мен соғыс ескерткіші орналасқан. Порт-Сент-Мэриге Сент-Колумба католик шіркеуі қызмет көрсетеді, ол ауылдың сыртында орналасқан және Порт-Эринмен бірлесіп пайдаланылады. Бұл Ливерпуль архиепископтығының Сент-Мария және Сент-Колумба приходтарындағы қосалқы шіркеу. Порт-Сент-Мэриде екі паб бар: «Альберт» және «Теміржол станциясы». «Бей-Вью» қонақ үйі бірнеше жыл бұрын жабылған. «Теміржол станциясы» пабы Порт-Сент-Мэри теміржол стансасына жақын, Порт-Эринге қарайтын басты жолда орналасқан. Альфред пирсінің соңындағы 1860 жылдардағы кішкентай «бұрыш» маяғы 2009 жылдың 11-12 қаңтарындағы дауылда қирады. Оның орнына уақытша маяк қойылды, бірақ 2018 жылы тұрақты жаңасы орнатылды. Бірақ оның дауылға төтеп бере алатынына қатысты пікір таластар бар.

Port St Mary Town Hall is an imposing stone building situated on the village's Victorian promenade at the upper end of the village and houses local government offices and a tourist information point, as well as the hall itself, which is used for performances and community gatherings and is available for private hire. The building is thought to stand on the site of the original Keeill Moirrey. The Anglican St Mary's Church lies in the centre of the village and is a chapel of ease dedicated to Mary of Nazareth lying in the parish of Rushen and diocese of Sodor and Man. Just north of St Mary's is the Port St Mary site of the Living Hope Community Church (formerly known as Port St Mary Baptist Church). The current church building was built in the early 2000s on the site of the former Port St Mary Wesleyan Methodist Chapel, which was completed in 1895, closed in 1970 and was demolished in 2000. In the lower part of the village, near the port, lies the current Port St Mary Methodist Chapel, built in 1903 as a Primitive Methodist chapel and known as Mount Tabor. Another smaller former Wesleyan chapel, on the High Street, opened in 1835 and was demolished in the 1970s, with the village's garden of remembrance and war memorial occupying the site. Port St Mary is served by St Columba's Catholic Church, which lies just outside the village and is shared with Port Erin. It is a chapel of ease in the parish of St Mary's with St Columba's in the Archdiocese of Liverpool. There are two pubs in Port St Mary the Albert and The Railway Station, the Bay View Hotel having closed a number of years ago. The Railway Station Pub being adjacent to Port St Mary railway station on the main road to Port Erin. A small 1860s "pepperpot" lighthouse of the end of Alfred Pier was destroyed in a storm on the night of 11/12 January 2009. It was replaced by a temporary beacon until a permanent replacement was constructed in 2018 although there is some controversy over whether it can withstand a storm.

Ұлттық Дюнкерк мемориалы

Оның суға батқандығының 70 жылдығын еске алу үшін, Ман аралының бу кеме компаниясына тиесілі, Динамо операциясы кезінде Дюнкерк жанында құлаған, Порт-Сент-Мэри аймағынан көптеген теңізшілердің қызмет еткен «Монаның Королевасы» кемесінің оң жақ зәкірі 2010 жылғы 29 мамырда көтеріліп, Ман аралына әкелінді және тұрақты ескерткіштің орталық бөлігі ретінде орнатылды. 2012 жылғы 29 мамырда «Монаның Королевасы», «Король Ори» және «Фенелла» кемелерінің 1940 жылы қаза болғандарын еске алатын, қайта қалпына келтірілген зәкір орналасқан ескерткіш Порт-Сент-Мэридің Каллоу-Пойнт аймағында жергілікті және ұлттық үкімет өкілдері, вице-губернатор, Ман аралының бу кеме компаниясы және Франция Әскери-теңіз күштерінің қатысуымен салтанатты түрде ашылды.

Жергілікті билік

Порт-Сент-Мэри 1890 жылы жергілікті басқару үшін ауылдық округ ретінде құрылды, және оған Порт-Сент-Мэри комиссарлары жауапты. Жергілікті басқару округі Порт-Эрин ауылдық округімен және Рушен приходымен іргелес жатыр. 2018 жылдың 18 шілдесінде Тинвальдта былай делінді: "Порт-Сент-Мэри комиссарлары бір дағдарыстан екіншісіне ұқыпсыздықпен өтіп бара жатқандай көрінеді".

Танымал тұлғалар

Полковник Джон Дейл Лейс (1859 жылы Порт-Сент-Мэриде туған, 1937 жылы Йоханнесбургке жақын жерде қайтыс болған) – Оңтүстік Африканың алтын және алмаз өндіруші магнаты. Оның әйелі Жозефина – Йоханнесбургтің әйгілі қоғамдық қайраткері, оны көбінесе зебралардың тобы жеккен атпен көруге болатын. Молли Сугден (1922 жылы Кейглиде туған, 2009 жылы Гилфордта қайтыс болған), актриса, Ұлыбританияға оралғанға дейін бірнеше жыл Порт-Сент-Мэриде тұрды. Квинтин Гилл (1959 жылы Блэкбернде туған), 2001-2011 жылдар аралығында Рушен округінен Кис палатасының депутаты, қазір Порт-Сент-Мэриде тұрады. Хуан Ваттерсон SHK (1980 жылы Мэн аралында туған) Рушенде өскен, Кис палатасының спикері, Порт-Сент-Мэриде тұрады. Дэви Ноулз (1987 жылы Порт-Сент-Мэриде туған), блюз/рок гитарисі және әншісі, қазір Чикагода (АҚШ) тұрады, бірақ үнемі "үйіне" оралады. Винсент Питер Патрик Каралиус (15 қазан 1932 – 13 желтоқсан 2008) – белгілі регби лигасының ойыншысы, "регби лигасы тарихындағы ең құрметті тұлғалардың бірі". Джон Гелл (1899 – 1983) – 1940 жылдардан бастап қайтыс болғанға дейін Порт-Сент-Мэриде тұрған мэн тілінің мұғалімі және жазушы. Хуан Котье (әлі тірі) – "Барлығын бұзатын геолог", әлеуметтік желіде танымал тұлға.