Кіріспе

Америка саясаткері (1724–1805)
епископ

Кристофер Гадсден (16 ақпан 1724 – 28 тамыз 1805) – Америка революциясы кезінде Оңтүстік Каролина штатының патриоттар қозғалысының басшысы болған американдық саясаткер. Ол Континенттік конгресске делегат, Америка революциялық соғысы кезінде Континенттік армияның бригадир-генералы, Оңтүстік Каролинаның лейтенант-губернаторы, саудагер және Гадсден туының авторы. Ол Континенттік қауымдастыққа қол қойды.

Ерте өмір

Гадсден 1724 жылы Оңтүстік Каролина штатының Чарльстон қаласында дүниеге келген. Ол Томас Гадсденнің (1701 ж.т.) ұлы болды, ол Чарльстон портының кеден жинаушысы болар алдында Корольдік теңіз күштерінде қызмет еткен. Оның әкесінің әкесі, Эдвард Гадсден, 1672 жылы Англияның Уилтшир округінде дүниеге келді және 1695 жылы Оңтүстік Каролинаға көшіп келді. Ол Англияның Бристоль қаласының жанындағы мектепке оқуға жіберілді. 1740 жылы Америкаға оралып, Пенсильвания штатының Филадельфия қаласындағы есеп кеңсесінде шәкірт болып жұмыс істеді. 1741 жылы қайтыс болған ата-анасынан ірі мүлік мұраға алды. 1745-1746 жылдары Король Георгий соғысы кезінде британдық әскери кемесінде кассир болып қызмет етті. Ол сауда-саттықпен айналысып, 1747 жылға қарай Оңтүстік Каролинаға оралып, әкесінің қарыздарын өтеу үшін сатқан жерін қайта сатып алуға жеткілікті ақша тапты. Шамамен 1750 жылы Беневентум плантациялық үйін салды. Барлық колониялардың ішінде Оңтүстік Каролина Африкадан ең көп құлдарды қабылдады, олардың көпшілігі Гадсденнің кемежайына түсті. Гадсденнің өзі де құлдар ұстады, Оңтүстік Каролинадағы күріш плантацияларының көптеген иелері де ауыл шаруашылығы өнімдерін өсіру және сату үшін құл африкалықтардың еңбегін пайдаланды. "Ұмытылған негізін қалаушы: Кристофер Гадсденнің өмірі мен мұрасы" кітабында Келси Элдридж былай деді: "Өлген кезде ол "менің жылжымайтын және жылжымалы мүлігімді, сондай-ақ құлдарымды он тоғыз тең бөлікке немесе үлеске бөлуге жететін" құлдарға ие болды, бірақ ол қанша құл сатып алғаны, иеленгені немесе пайдаланғаны белгісіз."

Жеті жылдық соғыс

Гадсден Чарльстондағы саудагер және патриот ретінде танымал бола бастады. Ол саудагерлікпен айналысып табысқа жетіп, Чарльстон қаласындағы өзінің есімімен аталатын кемежайды салды. 1767 жылдан 1787 жылға дейін, сондай-ақ 1803 жылдан 1808 жылға дейін оның кемежайы арқылы барлық африкалық құлдардың 40 пайызы (шамамен 100 000 адам) Америкаға әкелінді деп есептеледі. 1762 жылы ол Төменгі палатаға қайта сайланғанда, дауыс беру процесінде ұсақ бұзушылықтар болды, нәтижесінде губернатор Бун Гадсденге қызметке ант беруден бас тартып, бүкіл Төменгі палатаны таратып жіберді. Губернаторлық биліктің осы артық екендігіне байланысты Оңтүстік Каролинада заңнамалық биліктің атқарушы билікке басымдығының саяси мәдениеті қалыптасты. Салливан аралындағы Форт-Молтриге қосымша салынған Гадсден бекінісі оның құрметіне аталған.