Кіріспе

Неміс туған орыс қолбасшысы (1785–1831) бір тегі бар адамдар.

Ханс Карл Фридрих Антон Граф фон Дибич унд Нартен (Иван Иванович Дибич Забалканский; 13 мамыр 1785 – 10 маусым 1831) – неміс туған, Ресейдің фельдмаршалы қызметін атқарған әскери қолбасшы.

Мансап

Ханс Карл Берлин кадет мектебінде білім алған, бірақ әкесі – Фридрих II-нің лагерь көмекшісі, кейін Ресей қызметіне өткен ол, 1801 жылы осылай істеуін қалады. Ол 1805 жылы Наполеон мен Ұлы армияға қарсы науқанда қызмет етті, Аустерлицте жараланды, Эйлау мен Фридландта шайқасты, ал Фридландтан кейін капитандыққа көтерілді. Келесі бес жыл бейбіт өмірде өткен ол, өзін әскери ғылымды оқуға арнады және 1812 жылғы соғыста қайтадан активті қызметке кірісті. Витгенштейннің жорығында, әсіресе Полоцк шайқасында (18 және 19 қазан) ерекше көзге түсті, содан кейін майор-генерал шеніне ие болды. Науқанның соңғы кезеңінде ол генерал Йорк (фон Вартенбург) басқаратын прус контингентіне қарсы күресті, оның арқылы Клаузевиц көмегімен Тауроггендегі танымал келісімге қол жеткізді, содан кейін 1813 жылғы неміс науқанының басында Йоркпен бірге қызмет етті. Лютцен шайқасынан (1813) кейін ол Силезияда қызмет етті және Рейхенбахтың құпия шарты бойынша келіссөздер жүргізді. Дрезден мен Лейпциг шайқастарында көрсеткен батылдығы үшін генерал-лейтенант болып тағайындалды. 1814 жылғы науқанның шешуші сәтінде ол одақтастардың Парижге шабуылдауын қатты қолдады, ал олар қалаға кіргеннен кейін император Александр оған Святой Александр Невский орденін табыс етті. 1815 жылы Вена конгресіне қатысты, содан кейін императордың генерал-адъютанты болды, императормен де, оның мұрагері Николаймен де үлкен беделіне ие болды. Николай оны барон, кейіннен граф титулына ие етті. 1820 жылы бас штаб бастығы болды, ал 1825 жылы декабристер көтерілісін басуға көмектесті. Оның ең үлкен жетістіктері 1828–1829 жылдардағы орыс-түрік соғысында болды, ол күмәнді күрес кезеңінен кейін Дибичтің Адрианопольдегі сәтті науқанымен шешілді; бұл оған маршал шені мен Балқанды кесіп өтуінің құрметіне «Забалканский» (яғни «Балқан арқылы») жеңіс атағын сыйлады. 1830 жылы Польшадағы қараша көтерілісін басуға арналған үлкен армияға қолбасшы болып тағайындалды. 25 ақпандағы Грохов шайқасында шешуші жеңіске жете алмаса, 26 мамырдағы Остроленка шайқасында жеңіске жетті, бірақ көп ұзамай 10 маусымда 1831 жылы Пултүск маңындағы Клешевода холерадан қайтыс болды.