Кіріспе

Ерітінді құраушының еріткішпен интерфейсі

Сольватациялық қабық немесе сольватациялық қабықша – ерітіндіде ерітінді құраушы болып табылатын кез келген химиялық қосылыстың немесе биомолекуланың еріткішпен интерфейсі. Егер еріткіш су болса, онда ол гидратациялық қабық немесе гидратациялық сфера деп аталады. Ерітіндінің әрбір бірлігін қоршап тұрған еріткіш молекулаларының саны – ерітіндінің гидратациялық саны деп аталады. Классикалық мысал – су молекулаларының металл ионының айналасына орналасуы. Егер металл ионы катион болса, су молекуласының электротеріс оттегі атомы металл ионының оң зарядына электростатикалық тартылады. Нәтижесінде ионды қоршап тұрған су молекулаларының сольватациялық қабығы пайда болады. Бұл қабықтың қалыңдығы ион зарядына, оның таралуына және кеңістіктік өлшемдеріне байланысты бірнеше молекуладан тұруы мүмкін. Еріткіште еріген тұздан алынған аниондар мен катиондардың айналасындағы сольватациялық қабыққа еріткіштің бірнеше молекулалары қатысады. Сулы ерітіндідегі металл иондары металл аквакомплекстерін түзсе, олардың санын сығымдалу және ЯМР (NMR) өлшемдері сияқты әртүрлі әдістермен анықтауға болады.

Белсенің гидратациялық қабықтары

Белдіктердің айналасында пайда болатын гидратациялық қабық (кейде гидратациялық қабат деп те аталады) биохимияда ерекше маңызды. Белсенің беті мен қоршаған судың өзара әрекеттесуін көбінесе белоктың гидратациясы деп атайды және ол белоктың қызметіне негіз болып табылады. Белсенің айналасындағы гидратациялық қабаттың 1 нм қашықтықтағы көлемдік судан ерекше динамикасы бар екені анықталды. Белгілі бір су молекуласының белок бетімен байланысының ұзақтығы субнаносекундтық диапазонды құрай алады, ал молекулалық динамикалық модельдеулер судың сыртқы көлемдік сумен араласу алдында гидратациялық қабықта өткізетін уақыты фемтосекундтықтан пикосекундтыққа дейін болуы мүмкін екенін көрсетеді. Сольватациялық қабық су молекулалары белок байланыстырғыштарының немесе ингибиторлардың молекулалық дизайнына да әсер етуі мүмкін. Басқа еріткіштер мен ерітінділердің әр түрлі стерикалық және кинетикалық факторлары да сольватациялық қабыққа әсер етуі мүмкін.