Флэш-жетек: дерек сақтау құрылғысы

USB флэш-накопитель: портативное устройство для хранения данных от 8 ГБ до 2 ТБ. Надежность, перезапись, резервное копирование файлов. Жаңа технология!

29 мин оқу

100%

Дереккөз: USB flash drive — Wikipedia

Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.

Мазмұны

Кіріспе

Деректерді сақтау құрылғысы

Флэш-диск (сондай-ақ, АҚШ-та thumb drive, Ұлыбританияда memory stick және басқа жерлерде pen drive/pendrive деп те аталады) – USB интерфейсі бар флэш-жадыны қамтитын деректерді сақтау құрылғысы. Типик USB дискіні алып тастауға болады, қайта жазуға болады және оптикалық дискіге қарағанда кішірек, ал салмағы көбінесе жеңіл болады. 2000 жылдың соңында сатуға түскеннен бері USB дискілерінің сыйымдылығы 8-ден 256 гигабайтқа (ГБ), 512 ГБ және 1 терабайтқа (ТБ) дейін жетеді. 2023 жылғы деректер бойынша, қазіргі уақытта өндірістегі ең үлкен флэш-дискілер 2 ТБ сыйымдылыққа ие. Кейбір дискілер, қолданылатын жад чипінің түріне байланысты, 100 000-ға дейін жазу/өшіру циклдерін қолдайды және қалыпты жағдайда (сақтау кезінде) 10-нан 100 жылға дейін физикалық тұрақтылығын сақтайды деп есептеледі. USB флэш-дискілері деректерді сақтау, қосымша резервтік көшірме жасау және компьютерлік файлдарды беру үшін кеңінен қолданылады. Олар дискеталар немесе CD-дискілермен салыстырғанда кішірек, жылдам, сыйымдылығы жоғары және қозғалмалы бөліктері болмағандықтан берік. Сонымен қатар, олар дискеталарға қарағанда электромагниттік кедергілерге төзімді және беткі сызықтардан зардап көрмейді (CD-лерден өзгеше). Дегенмен, кез келген флэш-жад сияқты, ұзақ уақыт бойы электр қуатының болмауынан деректердің біртіндеп жоғалуы және нашар өндіріс салдарынан контроллердің кенеттен істен шығуы, оларды деректерді ұзақ мерзімді сақтау үшін қолайсыз етеді. Деректерді сақтау қабілетіне контроллердің бағдарламалық құралы, ішкі деректердің артықтығы және қателерді түзету алгоритмдері әсер етеді. 2005 жылға дейін көптеген стационарлық және ноутбук компьютерлер USB порттарымен қатар дискеталық дискілермен жабдықталған, бірақ USB порттарының кеңінен таралуы және 3,5 дюймдік дискетаның (1,44 мегабайт/1440 килобайт) сыйымдылығымен салыстырғанда USB дискілерінің үлкен сыйымдылығы дискеталық дискілерді қолданудан шығарды. USB флэш-дискілері USB жаппай сақтау құрылғысы класының стандартын қолданады, ол Windows, Linux, macOS және басқа Unix сияқты заманауи операциялық жүйелермен, сондай-ақ көптеген BIOS жүктеу ROM-дарымен үйлесімді. USB 2.0 қолдауы бар USB дискілері CD RW немесе DVD RW дискілері сияқты үлкен оптикалық дискілерге қарағанда көбірек деректерді сақтай алады және жылдам жеткізеді, сонымен қатар Xbox One, PlayStation 4, DVD ойнатқыштары, автомобильдік ойын-сауық жүйелері және смартфондар мен планшеттік компьютерлер сияқты көптеген портативті құрылғыларда оқыла алады. Дегенмен, электронды жағынан ұқсас SD картасы осы құрылғылар үшін жақсырақ, өйткені оның стандартизацияланған пішіні құрылғының ішіне сыйып, сыртқа шығып тұрмайды. Флэш-дискінің құрамына кішкентай баспа тақтасы, микросхема элементтері және USB коннекторы кіреді, олар электрлік оқшауланған және пластик, металл немесе резеңке корпуста қорғалған, оны, мысалы, қалтада немесе кілт сақинасында алып жүруге болады. Кейбір дискілерде қол жеткенде шам жағылатын немесе жыпылықтайтын I/O индикаторы бар. USB коннекторы алынып тасталатын қақпақпен немесе дискінің корпусына кіретін механизммен қорғалуы мүмкін, бірақ қорғалмаған жағдайда да зақымдануы екіталай. Көптеген флэш-дискілерде жеке компьютердегі портқа қосылуға мүмкіндік беретін стандартты USB A типті коннектор қолданылады, бірақ басқа интерфейстерге арналған дискілер де бар (мысалы, micro USB және USB C порттары). USB флэш-дискілері қуатын USB қосылысы арқылы компьютерден алады. Кейбір құрылғылар портативті медиа-плеердің мүмкіндіктерін USB флэш-жадымен біріктіреді, олар музыканы жолда ойнату үшін ғана батареяны қажет етеді.

A flash drive (also thumb drive [US], memory stick [UK], and pen drive/pendrive elsewhere) is a data storage device that includes flash memory with an integrated USB interface. A typical USB drive is removable, rewritable, and smaller than an optical disc, and usually weighs less than Since first offered for sale in late 2000, the storage capacities of USB drives range from 8 to 256 gigabytes (GB), 512 GB and 1 terabyte (TB). As of 2023, 2 TB flash drives were the largest currently in production. Some allow up to 100,000 write/erase cycles, depending on the exact type of memory chip used, and are thought to physically last between 10 and 100 years under normal circumstances (shelf storage time). Common uses of USB flash drives are for storage, supplementary back ups, and transferring of computer files. Compared with floppy disks or CDs, they are smaller, faster, have significantly more capacity, and are more durable due to a lack of moving parts. Additionally, they are less vulnerable to electromagnetic interference than floppy disks, and are unharmed by surface scratches (unlike CDs). However, as with any flash storage, data loss from bit leaking due to prolonged lack of electrical power and the possibility of spontaneous controller failure due to poor manufacturing could make it unsuitable for long term archiving of data. The ability to retain data is affected by the controller's firmware, internal data redundancy, and error correction algorithms. Until about 2005, most desktop and laptop computers were supplied with floppy disk drives in addition to USB ports, but floppy disk drives became obsolete after widespread adoption of USB ports and the larger USB drive capacity compared to the "1.44 megabyte" (1440 kilobyte) 3.5 inch floppy disk. USB flash drives use the USB mass storage device class standard, supported natively by modern operating systems such as Windows, Linux, macOS and other Unix like systems, as well as many BIOS boot ROMs. USB drives with USB 2.0 support can store more data and transfer faster than much larger optical disc drives like CD RW or DVD RW drives and can be read by many other systems such as the Xbox One, PlayStation 4, DVD players, automobile entertainment systems, and in a number of handheld devices such as smartphones and tablet computers, though the electronically similar SD card is better suited for those devices, due to their standardized form factor, which allows the card to be housed inside a device without protruding. A flash drive consists of a small printed circuit board carrying the circuit elements and a USB connector, insulated electrically and protected inside a plastic, metal, or rubberized case, which can be carried in a pocket or on a key chain, for example. Some are equipped with an I/O indication LED that lights up or blinks upon access. The USB connector may be protected by a removable cap or by retracting into the body of the drive, although it is not likely to be damaged if unprotected. Most flash drives use a standard type A USB connection allowing connection with a port on a personal computer, but drives for other interfaces also exist (e. g. micro USB and USB C ports). USB flash drives draw power from the computer via the USB connection. Some devices combine the functionality of a portable media player with USB flash storage; they require a battery only when used to play music on the go.

Тарих

USB флеш-дискілердің негізі – флеш-жад, ол 1980 жылдардың басында Фудзио Масуока ойлап тапқан, жүгіретін қақпасы бар жартылай өткізгіш жадтың бір түрі. Флеш-жад жад элементтері ретінде жүзіп тұратын қақпалы MOSFET транзисторларын пайдаланады. Көптеген адамдар USB флеш-дискісін өзі ойлап тапқанын мәлімдеді. 1999 жылдың 5 сәуірінде Израильдің M Systems компаниясының Амир Бан, Дов Моран және Орон Огдан «Universal Serial Bus негізіндегі PC флеш-дискісінің архитектурасы» деген тақырыпта патенттік өтінім берді. Сондай-ақ 1999 жылы IBM инженері Шимон Шмуэли USB флеш-дискісін өзі ойлап тапқанын айтты. Trek 2000 International атты Сингапур компаниясы USB флеш-дискісін сатуға кіріскен алғашқы компания болып табылады және осы құрылғының түпкілікті ойлап тапқышы екенін де мәлімдейді. Соңында, Малайзия инженері Пуа Кхэйн Сенгті де кейбір адамдар құрылғыны ойлап тапқан мүмкін тұлға деп мойындады. Осы өнертапқылыққа қатысты таластардың көп болуына байланысты, USB флеш-дискілеріне қатысты патенттік даулар жылдар бойы туындады. Trek 2000 International және Netac Technology компаниялары басқаларды USB флеш-дискісіндегі патенттерін бұзды деп айыптады. Дегенмен, осы сот процестеріне қарамастан, USB флеш-дискісін кім алғаш ойлап тапқан деген сұрақ әлі толыққанды шешілмеді және көптеген талаптар күшінде қалып отыр.

Технология

USB флеш-дискіде құрылғының бір жағында бір USB разъеуы болады; кейбір флеш-дискілерде микро USB разъеуы да қарастырылған, ол әртүрлі құрылғылар арасында деректерді алмасуға көмектеседі. Корпустың ішінде кішкентай басылған схемалық тақта орналасқан, онда қуат тізбектері мен бірнеше беттік монтаждалған интегралдық микросхемалар (IC) бар. Әдетте, осы микросхемалардың біреуі USB разъеуы мен жад арасындағы интерфейсті қамтамасыз етеді, ал екіншісі – флэш-жад. Дискілер хостпен байланысу үшін әдетте USB жаппай сақтау құрылғысы класын пайдаланады.

Жедел жады

Флеш-жад бірнеше ескі технологияларды біріктіреді, олардың төмен құны, аз қуат тұтынуы және кіші көлемі жарымөткізгіш құрылғыларды жасау технологиясындағы жетістіктердің арқасында мүмкін болды. Жад сақтау бұрынғы EPROM және EEPROM технологияларына негізделген. Олардың сыйымдылығы шектеулі, оқу және жазу жылдамдығы төмен, күрделі жоғары кернеулі басқару схемасын қажет етеді және чиптің барлық мазмұнын өшіргеннен кейін ғана қайта жазуға болады. Кейін аппараттық инженерлер EEPROM-ды жасады, онда өшіру аймағы кішірек "секторларға" бөлінді, оларды басқаларына әсер етпей жеке-жеке өшіруге болады. Белгілі бір жад орнының мазмұнын өзгерту үшін бүкіл секторды чиптен тыс буферлік жадқа көшіру, секторды өшіру, буферде қажетті деректерді өңдеу және оны сол секторға қайта жазу қажет болды. Бұл үшін айтарлықтай компьютерлік қолдау қажет болды, ал ЭВМ-мен жабдықталған EEPROM флеш-жад жүйелері көбінесе өздерінің арнайы микропроцессорлық жүйесін алып жүрді. Флеш-дискілер бұл технологияның шағын нұсқасы болып табылады. USB сияқты жоғары жылдамдықты сериялық деректер интерфейстерінің дамуы сериялық түрде қолжетімді жад жүйелерін жасауға мүмкіндік берді, ал кішкентай, жоғары жылдамдықты, төмен қуатты микропроцессорлық жүйелердің бір мезгілде дамуы оларды өте ықшам жүйелерге енгізуге мүмкіндік берді. Сериялық қолжетімділік жад чиптеріне параллельдік қолжетімділікке қарағанда әлдеқайда аз электрлік қосылымдар қажет етеді, бұл көп гигабайттық дисктерді өндіруді жеңілдетеді. Компьютерлер қазіргі заманғы флеш-жад жүйелеріне қатты дискілерге ұқсас қатынасады, онда басқару жүйесі ақпараттың нақты қайда сақталатынына толық бақылайды. Дегенмен, EEPROM жазу және өшіру процестері жоғарыда сипатталған бұрынғы жүйелерге өте ұқсас. Көптеген арзан MP3 ойнатқыштар стандартты флеш-жадты басқару микропроцессорына қосымша бағдарламалық жасақтама мен батареяны қосады, осылайша ол музыканы ойнату декодері ретінде де жұмыс істей алады. Бұл ойнатқыштардың көпшілігі кез келген типтегі файлдарды сақтау үшін әдеттегі флеш-дискі ретінде де қолданылуы мүмкін.

Flash memory combines a number of older technologies, with lower cost, lower power consumption and small size made possible by advances in semiconductor device fabrication technology. The memory storage is based on earlier EPROM and EEPROM technologies. These had limited capacity, were slow for both reading and writing, required complex high voltage drive circuitry, and could be re written only after erasing the entire contents of the chip. Hardware designers later developed EEPROMs with the erasure region broken up into smaller "fields" that could be erased individually without affecting the others. Altering the contents of a particular memory location involved copying the entire field into an off chip buffer memory, erasing the field, modifying the data as required in the buffer, and re writing it into the same field. This required considerable computer support, and PC based EEPROM flash memory systems often carried their own dedicated microprocessor system. Flash drives are more or less a miniaturized version of this. The development of high speed serial data interfaces such as USB made semiconductor memory systems with serially accessed storage viable, and the simultaneous development of small, high speed, low power microprocessor systems allowed this to be incorporated into extremely compact systems. Serial access requires far fewer electrical connections for the memory chips than parallel access, simplifying the manufacture of multi gigabyte drives. Computers access modern flash memory systems very much like hard disk drives, where the controller system has full control over where information is actually stored. The actual EEPROM writing and erasure processes are, however, still very similar to the earlier systems described above. Many low cost MP3 players simply add extra software and a battery to a standard flash memory control microprocessor so it can also serve as a music playback decoder. Most of these players can also be used as a conventional flash drive, for storing files of any type.

Қаптаманың өлшемі мен стилі

Көптеген USB флеш-дискілердің салмағы аз. Бірақ кейбір өндірушілер ең кішкентай өлшем мен ең үлкен жад көлемі үшін бәсекелесіп, USB разъёрінен бірнеше миллиметр ғана үлкен дискілерді ұсынады. Ал кейбір өндірушілер өнімдерін әсем корпуспен ерекшелендіреді, олар көбінесе үлкен және дискіні USB портына қосуды қиындатады. Компьютер корпусындағы USB порттары тығыз орналасқандықтан, флеш-дискіні қосу жақын орналасқан басқа портты жаба алады. Мұндай құрылғылар USB логотипін тек жеке ұзарту кабелімен бірге сатылған жағдайда ғана таңбалай алады. Бұл кабельдер USB-мен үйлесімді, бірақ USB стандартына толық сәйкес келмейді. USB флеш-дискілер сағаттар, қаламдар, лазерлік көрсеткіштер және тіпті швейцарлық армия пышағы сияқты жиі қолданылатын заттарға енгізілген. Ал кейбіреулері ойыншық көліктер немесе Lego кірпіштері сияқты әртүрлі қызықты корпуспен жабдықталған. Азияда айдаһар, мысық немесе шетелдіктер суреті бар USB флеш-дискілер өте танымал. USB флеш-дискілердің кішкентай мөлшері, беріктігі және төмен бағасы оларды корпус модификациялау үшін жиі қолданылатын құрылғыға айналдырады.

Файл жүйесі

Флешкалардың көпшілігі FAT32 немесе exFAT файлдық жүйелерімен алдын ала форматталған күйде келеді. FAT32 файлдық жүйесінің кең таралғандығы, USB қолдауы бар дерлік кез келген құрылғыда оған қол жеткізуге мүмкіндік береді. Сонымен қатар, стандартты FAT күтіміне арналған құралдар (мысалы, ScanDisk) зақымдалған деректерді жөндеуге немесе қалпына келтіруге пайдаланылуы мүмкін. Дегенмен, флеш-диск хост-жүйеге USB арқылы қосылған қатты диск ретінде көрінетіндіктен, оны хост операциялық жүйесі қолдайтын кез келген файлдық жүйесіне қайта форматтауға болады.

Фрагменттеу

Флеш-дискілерді дефрагментациялауға болады. Көптеген адамдар дефрагментациялаудың пайдасы шамалы екенін айтады (өйткені фрагменттен фрагментке жылғатын механикалық басы жоқ), сондай-ақ дефрагментациялау дискінің қызмет ету мерзімін қажетсіз жазбалар жасау арқылы қысқартады. Дегенмен, кейбір дереккөздер флеш-дискіні дефрагментациялау өнімділікті жақсартатынын (көбінесе жиынтықталған деректерді жадқа кэштеудің жақсаруынан) және флеш-дискілердегі қосымша тозу айтарлықтай болмауы мүмкін екенін мәлімдейді.

Тегіс үлестіру

Кейбір файлдық жүйелер жады құрылғысының барлық бөлігіне қолдануды тарату үшін жасалған, ешқандай бөлікке (мысалы, каталогқа) шоғырландырмай, қарапайым флэш-жад құрылғыларының қызмет ету мерзімін ұзартуға мүмкіндік береді. Кейбір USB флэш-дискілерде құрылғының қызмет ету мерзімін ұзарту үшін бағдарламалық контроллерде 'тозу теңестіру' мүмкіндігі орнатылған, ал басқаларында мұндай мүмкіндік жоқ, сондықтан мұндай файлдық жүйені орнату әрқашан пайдалы бола бермейді.

Қатты дискі

Секторлардың ұзындығы 512 байтқа тең, бұл қатты дискілермен үйлесімділікті қамтамасыз ету үшін жасалған, ал бірінші секторда негізгі жүктеу жазбасы және бөлімдеу кестесі орналасуы мүмкін. Осылайша, USB флеш-жад құрылғыларын қатты дискілер сияқты бөлімдерге бөлуге болады.

Ұзақ өмір сүру

Флеш-дискідегі жад көбінесе 3000-5000 бағдарламалық өшіру циклына арналған көп деңгейлі жад (MLC) негізінде жасалған. Бүгінде үш деңгейлі жасуша (TLC) та жиі қолданылады, оның физикалық сектор үшін 500-ге дейін жазу циклы бар, ал кейбір жоғары сапалы флеш-дискілерде бір деңгейлі жасуша (SLC) негізіндегі жад қолданылады, ол шамамен 30 000 жазуға төтеп береді. Мұндай флеш-жадтан оқу санына ешқандай шектеу жоқ, сондықтан тозған USB-дискіні жеке жасушалардың қызмет ету мерзімін ұзарту үшін жазудан қорғауға болады. Флеш-жадтың беріктігін бағалау – SLC/MLC/TLC жад түріне, флеш-жад чиптерінің көлеміне және нақты пайдалану схемасына байланысты қиын мәселе. Осының салдарынан USB флеш-дискісі бірнеше күннен бірнеше жүз жылға дейін жұмыс істей алады. Жадының беріктігіне қарамастан, USB қосылымы шамамен 1500 қосып-алу циклына төтеп беруге арналған.

Жалған өнімдер

Кейде жалған USB флеш-дискілер шынайы сыйымдылығынан артық сыйымдылығы бар деп сатылады. Бұл әдетте төмен сыйымдылықтағы USB дискілер болып табылады, олардың флеш-жад контроллерінің бағдарламалық құралы өзгертіліп, үлкен сыйымдылықты эмуляциялайды (мысалы, 2 ГБ дискі 64 ГБ дискі ретінде сатылады). Компьютерге қосылғанда, олар сатылған үлкен сыйымдылықты көрсетеді, бірақ деректер жазылған кезде, жазу сәтсіз аяқталуы мүмкін, дискі тоқтап қалуы немесе бұрынғы деректердің үстінен жазылуы мүмкін. Жалған USB дискілерін тексеру және анықтау үшін бағдарламалық құралдар бар, және кейбір жағдайларда осы құрылғыларды жөндеу арқылы жалған сыйымдылық туралы ақпаратты жойып, нақты сақтау көлемін пайдалануға болады.

Файлдарды беру жылдамдығы

Аудару жылдамдығы техникалық тұрғыдан үш фактордың ең баяусына байланысты анықталады: қолданылатын USB нұсқасы, USB контроллерінің флэш-жадқа деректерді оқу және жазу жылдамдығы, сондай-ақ аппараттық шинаның жылдамдығы, әсіресе қосымша USB порттары қолданылғанда. USB флэш-дискілер әдетте оқу және жазу жылдамдықтарын секундтық мегабайттармен (МБ/с) көрсетеді; оқу жылдамдығы көбінесе жоғары болады. Бұл жылдамдықтар ең қолайлы жағдайлар үшін көрсетілген; нақты жағдайдағы жылдамдықтар әдетте төмендеу болады. Атап айтқанда, жарнамаланғаннан әлдеқайда төмен жылдамдықтарға жиі алып келетін жағдайлар – көптеген кішкентай файлдарды (әсіресе жазу кезінде) беру, бірнеше ірі файлдардың орнына, сондай-ақ бір құрылғыда оқу және жазу операцияларын бірге орындау. Жоғары өнімділік көрсеткіштері бар USB 3.0 дискілерінің сапалы түрде жүргізілген шолуында, ірі файлдарды 68 МБ/с жылдамдықпен оқи алатын және 46 МБ/с жылдамдықпен жаза алатын дискі, көптеген кішкентай файлдармен жұмыс істегенде тек 14 МБ/с және 0,3 МБ/с жылдамдықпен ғана жұмыс істей алды. Ағынмен оқу және жазу операцияларын бірге орындағанда, дискінің жылдамдығы 92 МБ/с оқу және 70 МБ/с жазу болса, ол 8 МБ/с құрады. Бұл айырмашылықтар дискілер арасында күрт өзгеше болуы мүмкін; кейбіреулері кішкентай файлдарды ірі файлдарға қарағанда 10%-ға жылдам жаза алады. Келтірілген мысалдар шектен шығуды көрсету үшін таңдалған.

Жеке деректерді тасымалдау

Флеш-дискілерді ең көп қолданылатыны – жеке файлдарды, мысалы, құжаттарды, суреттерді және бейнелерді тасымалдау мен сақтау. Жеке адамдар медициналық ақпаратты флеш-дискіде сақтап, төтенше жағдайларға және апатқа дайындық үшін пайдаланады.

Деректерді, қолданбалар мен бағдарламалық жасақтама файлдарын қауіпсіз сақтау

Флеш-дискілердің түрлі орталарда (қорғалған немесе қорғалмаған) кеңінен қолданылуымен қатар, деректер мен ақпараттың қауіпсіздігі маңызды мәселе болып қала береді. Биометрия және шифрлау деректерді қорғау қажеттіліктері арта түсуімен қалыпты жағдайға айналуда; осыған байланысты деректерді жылдам шифрлайтын жүйелер ерекше пайдалы, себебі олар үлкен көлемдегі деректерді көзге көрінбей шифрлей алады. Кейбір жағдайларда, қауіпсіз USB-дискі деректерді күшті шифрлеу үшін бағдарламалық қамтамастың орнына аппараттық модульді қолданатын аппараттық шифрлау механизмін пайдалануы мүмкін. IEEE 1667 – USB-дискілер үшін жалпылама аутентификация платформасын жасауға жасалған әрекет. Ол Windows 7 және Windows Vista (Service Pack 2 және жылдам түзетуімен) жүйелерінде қолдау көрсетіледі.

Компьютерлік криминалистика және құқық қорғау

USB Flash Drive-ды қолданба тасымалдаушы ретінде пайдаланудағы соңғы жаңалық – Microsoft әзірлеген Компьютерлік онлайн сот-медициналық сараптама деректерін іздеу құралы (COFEE) бағдарламасын қолдану. COFEE – күдіктілерден тәркіленген компьютерлердегі цифрлық деректерді іздеу және алуға арналған бағдарламалар жиынтығы. Сот-медициналық бағдарламалық қамтамасыз ету зерттеліп жатқан компьютердегі ақпаратты қандай да бір жолмен өзгертуге болмайды. Басқа сот-медициналық топтамалар CD ROM немесе DVD ROM-нан іске қосылады, бірақ олар іске қосылған құралда деректерді сақтай алмайды (дегенмен, олар басқа қосылған құрылғыларға, мысалы, сыртқы дискілерге немесе жад карталарына жаза алады).

Негізгі платаның бағдарламалық жасақтамасын жаңарту

Негізгі платаның бағдарламалық жасақтамасын (соның ішінде BIOS және UEFI) USB флеш-дискілер арқылы жаңартуға болады. Әдетте, жаңа прошивка жүктеліп, жаңартылатын жүйеге қосылған FAT16 немесе FAT32 форматталған USB флеш-дискіге орналастырылады, ал жаңа прошивка бейнесіне жол жүйенің бағдарламалық жасақтамасын жаңарту компонентінде таңдалады. Кейбір негізгі плата өндірушілері жүйенің бағдарламалық жасақтамасын жаңарту компонентіне кірудің қажеті болмай жаңартуға рұқсат береді, бұл бұзылған бағдарламалық жасақтамасы бар жүйелерді оңай қалпына келтіруге мүмкіндік береді. Сонымен қатар, HP USB дискісін енгізді, ол дискіні эмуляциялай алатын қарапайым USB флеш-дискісі, оны USB флеш-дискілерін тікелей пайдалану мүмкін болмайтын жүйенің бағдарламалық жасақтамасын жаңарту үшін пайдалануға болады. Құрылғы корпусындағы жылжымалы қосқыш арқылы қалаған жұмыс режимі – әдеттегі USB жаппай сақтау құрылғысы немесе дискіні эмуляциялау режимі таңдалады.

Операциялық жүйелерді жүктеу

Қазіргі PC-нің көптеген негізгі бағдарламалық жасақтамалары USB-жадтан жүктеуге мүмкіндік береді, бұл іске қосылатын флеш-жадтан операциялық жүйені іске қосуға мүмкіндік береді. Мұндай конфигурация Live USB деп аталады. Флэш-жадтың алғашқы үлгілерінің қызмет ету мерзімі өте шектеулі болған. Флэш-жад жасушаларының бұзылу механизмі металлдың шаршауына ұқсас; құрылғы, құрылғының қызмет ету мерзімі ішінде көптеген оқу-жазу циклдарына ұшыраған нақты жасушаларға жаңа деректерді жазудан бас тарту арқылы істен шығады. "Тірі USB" құрылғысының мерзімінен бұрын бұзылуын, WORM құрылғысы ретінде жазу құлпына ие флеш-жадты пайдалану арқылы болдырмауға болады, бұл тірі CD-ге ұқсас. Бастапқыда, бұл әлеуетті бұзылу режимі "тірі USB" жүйесін арнайы мақсаттағы қолданбаларға немесе уақытша тапсырмаларға шектеді, мысалы:

Кіріктірілген қолданбалар үшін минималды, нығайтылған ядроны жүктеу (мысалы, желілік маршрутизатор, қауіпсіздік қабырғасы). Желі арқылы көбінесе операциялық жүйені орнату немесе дискіні көшіру операцияларын бастау. Негізгі хост операциялық жүйесі жүктелмеген кезде, вирусты тексеру немесе деректерді төменгі деңгейде жөндеу сияқты техникалық қызмет көрсету тапсырмалары. 2011 жылдан бастап, жаңа флеш-жад үлгілерінің қызмет ету мерзімі әлдеқайда ұзақ. Бірнеше өндірушілер қазір 5 жыл немесе одан да көп кепілдік береді. Мұндай кепілдіктер құрылғыны көбірек қолданбалар үшін тартымды етеді. Құрылғының мерзімінен бұрын істен шығу ықтималдығын азайту арқылы, флеш-жад құрылғыларын әдетте магниттік дискінің қажет болатын жерлерде пайдалануға болады. Флеш-жадтар уақыт өте келе сақтау сыйымдылығының экспоненциалды өсуін де бастан кешірді (Мур заңының өсу қисығын ұстана отырып). 2013 жылдан бастап, 1 ТБ сыйымдылығы бар жеке құрылғылар оңай қол жетімді, ал 16 ГБ сыйымдылығы бар құрылғылар өте экономикалық. Бұл диапазондағы сақтау сыйымдылығы дәстүрлі түрде жеткілікті деп есептеледі, өйткені ол операциялық жүйе бағдарламалық жасақтамасы мен пайдаланушының деректері үшін де жеткілікті орын береді.

Операциялық жүйені орнату құралдары

Кейбір операциялық жүйелердің орнатушыларын CD немесе DVD орнына флеш-дискіде сақтауға болады, оның ішінде әртүрлі Linux дистрибутивтері, Windows 7 және одан кейінгі нұсқалары, сондай-ақ macOS. Атап айтқанда, Mac OS X 10.7 тек онлайн режимінде, Mac App Store арқылы немесе флеш-дискілерде таралды. Boot Camp-пен жабдықталған және сыртқы оптикалық дискісі жоқ MacBook Air үшін Windows немесе Linux орнатуын USB арқылы іске қосуға болады. Бұл процесті Universal USB Installer немесе Rufus сияқты құралдарды пайдалану арқылы автоматтандыруға болады. Дегенмен, Windows 7 және одан кейінгі нұсқаларын орнату үшін компьютердің BIOS-ында анықталғандай, қатты дискіні эмуляциялайтын USB флеш-дискіні пайдалану ұсынылады. Transcend мұндай мүмкіндігі бар USB флеш-дискілердің жалғыз өндірушісі. Сонымен қатар, Windows XP орнату үшін 2 ГБ көлемінен аспайтын USB флеш-дискіні пайдалану ұсынылады.

Windows- тың дайындық

Windows Vista және одан кейінгі нұсқаларында ReadyBoost мүмкіндігі флеш-жетектерді (Windows Vista үшін 4 ГБ-тан бастап) операциялық жүйенің жадын толықтыруға мүмкіндік береді.

Қолданбаларды тасымалдаушылар

Флэш-дискілер хост-компьютерде орнатуды қажет етпей жұмыс істейтін бағдарламаларды тасымалдау үшін қолданылады. Теориялық тұрғыда кез келген дербес бағдарлама осылай қолданылуы мүмкін, бірақ көптеген бағдарламалар деректерді, конфигурациялық ақпаратты және т.б. хост-компьютердің қатты дискісінде және тіркелімінде сақтайды. U3 компаниясы диск өндірушілермен (аналық компания SanDisk және басқаларымен) бірлесіп, Microsoft Windows үшін арнайы флеш-дискілерден қолданбалардың жеке нұсқаларын ұсынады; U3 үйлесімді құрылғылар Windows іске қосылған компьютерге қосылғанда мәзірді автоматты түрде жүктеуге бағдарланған. U3 платформасы үшін бағдарламалар хост-машинада ешқандай дерек қалдырмау үшін өзгертілуі керек. U3 сондай-ақ өз платформасына қызығушылық танытқан тәуелсіз бағдарламалық қамтамасыз ету әзірлеушілеріне бағдарламалық құралдар жиынтығын ұсынады. Ceedo – бұл балама өнім, ол Windows бағдарламаларын дискте тасымалдау және орындау үшін оларды өзгертуді қажет етпейді. Сол сияқты, VMware ThinApp (Windows үшін) немесе RUNZ (Linux үшін) сияқты басқа қолданбаларды виртуализациялау шешімдері мен портативті қолданба жасаушыларды флеш-дискіде орнатусыз бағдарламалық жасақтаманы іске қосу үшін пайдалануға болады. 2010 жылдың қазан айында Apple Inc. компаниясы MacBook Air-дің жаңа нұсқасын шығарды, онда жүйелік қалпына келтіру файлдары дәстүрлі орнату дискілерінің орнына USB қатты дискісінде сақталды, себебі Air-де оптикалық дискіні оқу құрылғысы болмады. Windows-ты іске асыратын компьютерде ештеңе сақтамай, тегін қолданылатын портативті бағдарламалардың кең ауқымын портативті бағдарламалық қамтамасыз ету тізімінен табуға болады.

Сақтық көшірме

Кейбір қосымша құндылықты ұсынатын сатушылар қазір флеш-дискілерді шағын бизнеске арналған толыққанды шешімдердің (мысалы, сату нүктесі жүйелері) құрамында пайдалануда. Дискі дерек сақтау үшін резервтік құрал ретінде қолданылады: әр күні жұмыс аяқталғанда дискі қосылып, деректер базасының резервтік көшірмесі сақталады. Балама ретінде, дискі жұмыс күні бойы қосылып тұра беріп, деректерді үнемі жаңартуға болады. Қай жағдайда болсын, дискі түнде алынып, басқа орынға шығарылады. Бұл соңғы пайдаланушы үшін оңай әрі іске асыруға ықтимал. Дискі кішкентай да ыңғайлы, қауіпсіздік үшін оны оңай алып жүруге болады. Дискілер таспалардан гөрі механикалық және магниттік тұрғыдан берік. Сыйымдылығы маңызды деректердің бірнеше резервтік көшірмесін сақтауға жеткілікті. Флеш-дискілер көптеген басқа резервтік жүйелерге қарағанда арзан. Флеш-дискілердің де кемшіліктері бар. Оларды жоғалту оңай, сондай-ақ рұқсатсыз дерек көшірмелерін жасауға мүмкіндік береді. Флеш-дискілердің тағы бір кемшілігі – олардың сыйымдылығы сол кезде шығарылған қатты дискілердің оннан бір бөлігін ғана құрайды.

Парольді қалпына келтіру дискісі

Парольді қалпына келтіру дискісі – Windows операциялық жүйесінің мүмкіндігі. Егер пайдаланушы парольді қалпына келтіру дискісін жасаса, оны сол компьютердегі парольді жаңалау үшін пайдалануға болады.

Аудио ойнатқыштар

Көптеген компаниялар шағын қатты күйдегі цифрлық аудио ойнатқыштар шығарады, бұл негізінен дыбыс шығару және қарапайым пайдаланушы интерфейсі бар флеш-жетектер болып табылады. Мысалға, Creative MuVo, Philips GoGear және бірінші буын iPod shuffle-ді келтіруге болады. Осы ойнатқыштардың кейбіреулері USB флеш-жетектері ретінде де, музыка ойнатқыштар ретінде де жұмыс істейді; ал кейбіреулері жалпы мақсаттағы деректерді сақтауды қолдамайды. Цифрлық дауыс немесе дыбыс жазу сияқты сақтауды қажет ететін басқа да қолданбалар флеш-жетек функционалдығымен біріктірілуі мүмкін. Көптеген ең кішкентай ойнатқыштар USB интерфейсінен зарядталатын, тұрақты орнатылған аккумулятормен жабдықталады. Күрделірек құрылғылар, цифрлық аудио ойнатқыш ретінде жұмыс істейтіндері, USB хост портына ие (әдетте A типіндегі ұрғашы порты).

Медиа сақтау және маркетинг

Цифрлық аудио файлдарды бір компьютерден екіншісіне кез келген файл сияқты көшіруге болады және оны үйлесімді медиа плеерде ойнатуға болады (DRM қорғалған файлдарға қатысты шектеулер бар). Сонымен қатар, көптеген үйдегі Hi-Fi және автомобильдегі стерео жүйелері USB портымен жабдықталған. Бұл USB флеш-дискідегі түрлі форматтағы медиа файлдарды осы форматты қолдайтын құрылғыларда тікелей ойнатуға мүмкіндік береді. HDTV көруге арналған кейбір LCD мониторларда жеке компьютерді пайдаланбастан музыка мен бейне файлдарын ойнатуға арналған арнайы USB порты бар. Әртістер USB флеш-дискілерді сатқан немесе сыйға берген, алғашқы мысал 2004 жылы неміс панк-тобы Wizo Stick EP-ді тек USB дискі ретінде шығарған кезде тіркелген. Оған бес жоғары сапалы MP3-тен басқа, бейне, суреттер, өлеңдер сөздері және гитара табы жасау схемалары да кірген. Кейіннен Nine Inch Nails және Kylie Minogue сияқты әртістер USB флеш-дискілерде музыка мен жарнамалық материалдарды жариялады. Ұлыбританияда шығарылған алғашқы USB альбомы Kiss Does Rave болды, ол Kiss Network компаниясы 2007 жылдың сәуірінде шығарған жинақ альбом.

Бренд пен өнімді насихаттау

Арзан флеш-дискілердің қолжетімділігі оларды жарнамалық және маркетингтік мақсаттарда пайдалануға мүмкіндік берді, әсіресе техникалық және компьютер индустриясының салаларында (мысалы, технологиялық көрмелерде). Олар тегін таратылуы, көтерме бағадан арзанға сатылуы немесе басқа сатып алынған өнімге бонус ретінде қосылуы мүмкін. Әдетте, мұндай дискілерде компанияның логотипі жарнама мақсатында басылады. Дискінің ішкі жадысы бос болуы немесе графикалық материалдармен, құжаттармен, веб-сілтемелермен, Flash-анимациямен немесе басқа мультимедиалық контентпен, сондай-ақ тегін немесе демонстрациялық бағдарламалық қамтамасымен алдын ала жүктелуі мүмкін. Кейбір алдын ала жүктелген дискілер тек оқу режимінде жұмыс істейді, ал басқалары оқу және пайдаланушы жаза алатын бөлімдермен конфигурацияланған. Мұндай екі бөлімді дискілер құны жоғарырақ. Флеш-дискілерді Microsoft Windows AutoRun мүмкіндігі арқылы сақталған презентацияларды, веб-сайттарды, мақалаларды және кез келген басқа бағдарламалық жасақтаманы дискіні қосып алғанда автоматты түрде іске қосу үшін конфигурациялауға болады. Бірақ, осылай автоматты түрде іске қосылатын бағдарламалық жасақтама барлық компьютерлерде жұмыс істемейді және қауіпсіздікке мұқият қараушы пайдаланушылар оны әдетте өшіріп қояды.

Аркадалар

In the Groove және одан да көп таралған In The Groove 2 ойынында флеш-дискілер жоғары нәтижелерді, скриншоттарды, би өңдеулерін және сеанстар арасында комболарды тасымалдау үшін қолданылады. Бағдарламалық қамтамасының 21-ші нұсқасынан бастап (R21) ойыншылар өздерінің әндерін сақтап, осы мүмкіндік қосылған кез келген машинада ойнай алады. Флеш-дискілерді пайдалану жиі кездеседі, бірақ дискі Linux жүйесімен үйлесімді болуы тиіс. Pump it Up NX2 және Pump it Up NXA аркадалық ойындарында, арнайы жасалған флеш-дискілер құлпы ашылған әндер үшін "сақтау файлы" ретінде, сондай-ақ ойынның WorldMax және Brain Shower бөлімдерінде прогресс жасау үшін қолданылады. Dance Dance Revolution X аркадалық ойынында Konami компаниясы Sony PlayStation 2 нұсқасымен байланыс функциясын іске асыру мақсатында эксклюзивті USB флеш-дискісін жасады. Дегенмен, кез келген USB флеш-дискіні осы аркадалық ойында қолдануға болады.

Қалайлылықтары

Флеш-дискілер аз қуатты пайдаланады, қозғалатын бөлшектері жоқ және көбінесе кішкентай әрі жеңіл болады. Флеш-дискілерде сақталған деректер механикалық соққыға, магниттік өрістерге, сызаттарға және шаңға төзімді келеді. Осы қасиеттері оларды деректерді бір жерден екінші жерге тасымалдауға және деректерді қолжетімді сақтауға ыңғайлы етеді. Флеш-дискілер көптеген алып жүретін құралдармен салыстырғанда деректерді тығыз сақтайды. 2009 жылдың ортасында 256 ГБ дискілер қолжетімді болды, олар DVD (54 DVD) немесе тіпті Blu-ray (10 BD) дискілерінен бірнеше есе көп дерек сақтай алады. Флеш-дискілер USB жаппай сақтау құрылғысы класын қолданады, сондықтан көптеген қазіргі операциялық жүйелер құрылғы драйверлерін орнатпастан оларды оқи және жаза алады. Флеш-дискілер хост операциялық жүйеге қарапайым блок құрылымды логикалық бірлік ретінде ұсынады, әртүрлі негізгі флеш-жад құрылғыларының күрделі іске асыру егжей-тегжейін жасырады. Операциялық жүйе кез келген файлдық жүйені немесе блок адрестеу схемасын пайдалана алады. Кейбір компьютерлер флеш-дискіден жүктеле алады. Су өткізбейтін және дерлік "бұзылмайтын" берік резеңке немесе металл қабықшасы бар, арнайы жасалған флеш-дискілер де бар. Бұл флеш-дискілер суға батып, тіпті кір жуу машинасынан өткеннен кейін де жадын сақтайды. Мұндай флеш-дискіні толық кептіруге рұқсат ету, артынан ток өткізу оның болашақта проблемасыз жұмыс істеуіне әкелуі мүмкін. Channel Five телеарнасының "Gadget Show" бағдарламасы осы флеш-дискілердің бірін пропанмен пісіріп, құрғақ мұзбен тоңазытқан, түрлі қышқыл сұйықтықтарға батырған, джиппен басып, қабырғаға минометпен атып тастаған. Компьютерлік дискілерден жоғалған деректерді қалпына келтірумен айналысатын компания дискідегі барлық деректерді қалпына келтіре алды. Оптикалық немесе магниттік технологияларды пайдаланып сынақтан өткен басқа алынбалы сақтау құрылғыларындағы барлық деректер жойылды.

Таспа

Қазіргі дерек таспаларының қолданылуы флеш-дискілердікімен көбінесе сәйкес келмейді: таспалардағы гигабайт құны үлкен көлемде өте төмен, бірақ жеке таспа драйвтары мен медиасы қымбат. Медианың сыйымдылығы өте жоғары, деректерді тасымалдау жылдамдығы да өте жоғары, бірақ деректер тізбектей сақталады және кездейсоқ деректерге қол жеткізу өте баяу. Көптеген компаниялар үшін дискіге сақтық көшірме жасау қазіргі таңдаудың басты құралы болғанымен, деректерді ең жаман жағдайларға дайындап, сайттан шығарып алу және өте үлкен көлемде (бірнеше жүз терабайттан асатын) сақтау үшін таспалық сақтық көшірме әлі де танымал. LTO таспаларына назар аударыңыз.

Диск- дискі

Флопи-дискілер қазіргі заманғы компьютерлерге сирек орнатылады және қалыпты қолдану үшін қолданыстан шығып қалған, бірақ қажет болған жағдайда ішкі және сыртқы дискілерді орнатуға болады. Флопи-дискілер USB порты жоқ немесе флопи-дискіден жүктеу қажет ескі компьютерлерге деректерді берудің немесе алудың ең қолайлы тәсілі болуы мүмкін, сондықтан олар кейде, мысалы, BIOS чипінің микропрограммасын өзгерту үшін қолданылады. Ескі Yamaha музыкалық пернетақталары сияқты, алынып-салатын жадты пайдаланатын құрылғылар да оларды өңдеу үшін компьютерді қажет етеді. Жаңа құрылғылар USB флеш-дискілерді қолдайды. Флопи-дискінің аппараттық эмуляторлары бар, олар флопи-дискінің ішкі қосылыстарын және физикалық қасиеттерін тиімді пайдаланады. Бұл құрылғыда USB флеш-дискі флопи-дискінің жад көлемін қатты күйде эмуляциялайды және жеке деректер арналарын пайдаланып, бірнеше виртуалды флопи-дискінің бейнесіне бөлінеді.

Оптикалық құралдар

CD және DVD-нің әртүрлі жазуға және қайта жазуға болатын түрлері 2008 жылдан бастап компьютерлердің басым көпшілігі қолдайтын портативті сақтау құралдары болып табылады. CD-R, DVD-R және DVD+R дискілеріне бір рет қана жазуға болады, ал RW түрлеріне шамамен 1000-ға дейін өшіру/жазу циклы беріледі. Қазіргі NAND-негізделген флеш-дискілер көбінесе 500 000 немесе одан да көп өшіру/жазу циклына дейін жұмыс істейді. DVD-RAM дискілері – көптеген қайта жазуларды қажет ететін деректерді сақтау үшін ең қолайлы оптикалық дискілер. Оптикалық сақтау құрылғылары – қатты дискілерден кейін деректерді жаппай сақтаудың ең арзан әдістерінің бірі. Олар флеш-дискілерге қарағанда баяу жұмыс істейді. Стандартты 120 мм оптикалық дискілер флеш-дискілерден үлкен және зақымдануға бейім. Кредиттік картамен бірдей өлшемдегі визитка CDR және сәл ыңғайсыз, бірақ сыйымдылығы жоғары 80 мм MiniCD және Mini DVD сияқты кішкентай оптикалық дискілер де бар. Кішкентай дискілер стандартты өлшемнен қымбатқа түседі және барлық дискілерде оқылмайды. Universal Disk Format (UDF) 1.50 және одан жоғары нұсқалары қайта жазылатын дискілерді қолдау үшін қосымша мүмкіндіктерге ие, мысалы, резервтік кестелер мен виртуалды бөлу кестелері. Бұл дискінің бүкіл бетінде жазуды таратып, қызмет ету мерзімін ұзартады, бірақ көптеген ескі операциялық жүйелер бұл форматты қолдамайды. DirectCD және InCD сияқты пакеттік жазу құралдары бар, бірақ олар шығаратын дискілерді барлық құрылғылар оқи алмайды (UDF стандартына негізделгеніне қарамастан). Mount Rainier стандарты CD-RW дискілеріндегі бұл кемшілікті ескі файлдық жүйелерді оның үстіне орнату және осы стандарттар үшін ақауларды басқару арқылы шешеді, бірақ ол CD/DVD жазғышы мен операциялық жүйеден қолдауды қажет етеді. Бүгінгі таңда жасалған көптеген дискілер Mount Rainier стандартын қолдамайды, сондай-ақ Windows XP және одан төмен нұсқалары, Linux ядроларының 2.6.2-ден ескі нұсқалары да оны қолдамайды (кейінгі нұсқалары қолдайды). Қорытындылай айтқанда, CD/DVD дискілерінде көп көлемдегі ақпаратты арзан бағада сақтауға болады және оларды көптеген дербес ойнатқыштар оқи алады. Бірақ олар үлкен деректер жинағына үнемі шағын өзгерістер енгізуге қолайлы емес. Флеш-дискілердің осы мүмкіндігі – оптикалық дискілерге қарағанда олардың басты артықшылығы.

The various writable and re writable forms of CD and DVD are portable storage media supported by the vast majority of computers as of 2008. CD R, DVD R, and DVD+R can be written to only once, RW varieties up to about 1,000 erase/write cycles, while modern NAND based flash drives often last for 500,000 or more erase/write cycles. DVD RAM discs are the most suitable optical discs for data storage involving much rewriting. Optical storage devices are among the cheapest methods of mass data storage after the hard drive. They are slower than their flash based counterparts. Standard 120 mm optical discs are larger than flash drives and more subject to damage. Smaller optical media do exist, such as business card CD Rs which have the same dimensions as a credit card, and the slightly less convenient but higher capacity 80 mm recordable MiniCD and Mini DVD. The small discs are more expensive than the standard size, and do not work in all drives. Universal Disk Format (UDF) version 1.50 and above has facilities to support rewritable discs like sparing tables and virtual allocation tables, spreading usage over the entire surface of a disc and maximising life, but many older operating systems do not support this format. Packet writing utilities such as DirectCD and InCD are available but produce discs that are not universally readable (although based on the UDF standard). The Mount Rainier standard addresses this shortcoming in CD RW media by running the older file systems on top of it and performing defect management for those standards, but it requires support from both the CD/DVD burner and the operating system. Many drives made today do not support Mount Rainier, and many older operating systems such as Windows XP and below, and Linux kernels older than 2.6.2, do not support it (later versions do). Essentially CDs/DVDs are a good way to record a great deal of information cheaply and have the advantage of being readable by most standalone players, but they are poor at making ongoing small changes to a large collection of information. Flash drives' ability to do this is their major advantage over optical media.

Флэш жады карталары

Флэш жад карталары, мысалы, Secure Digital карталары, әртүрлі форматтарда және сыйымдылықта қол жетімді және көптеген тұтынушылық құрылымдарда пайдаланылады. Дегенмен, барлық дерлік дерлік компьютерлерде (ПК) USB порттары бар, бұл USB флэш-дискілерді пайдалануға мүмкіндік береді, бірақ жад картасын оқу құрылғылары әдетте стандартты жабдық ретінде қосылмайды (әсіресе үстел компьютерлерімен). Көптеген таралған форматтарды оқитын арзан карта оқығыштары бар болғанымен, бұл карта мен оқырманнан тұратын екі портативті құралды қамтиды, бір емес. Кейбір өндірушілер «екі әлемнің ең жақсысын» ұсынатын шешімді іздеп, USB флэш-дискілерінің мөлшері мен пішініне ұқсас карта оқығыштар жасады (мысалы, Kingston MobileLite, SanDisk MobileMate). Бұл оқығыштар жад карталарының белгілі бір форматтарымен ғана шектеледі (мысалы, SD, microSD немесе Memory Stick) және көбінесе картаны толығымен жабады, флэш-дискіге шамалас немесе одан да жоғары беріктік пен тасымалдағыштық ұсынады. Мини оқығыш пен жад картасының жалпы құны әдетте бірдей сыйымдылықтағы USB флэш-дискіге қарағанда сәл жоғары болса да, оқығыш + карта шешімі пайдалануда қосымша икемділік пен дерлік «шексіз» сыйымдылықты ұсынады. 2011 жылға қарай SD карталарының кең таралғандығы масштабты өндіріс арқасында олардың бағасы USB SD карта оқығышының қосымша құнымен бірге бірдей сыйымдылықтағы USB флэш-дискіге қарағанда төмендеді. Жады карталарының тағы бір артықшылығы – көптеген тұтынушылық құрылғылар (мысалы, цифрлық камералар, портативті музыка ойнатқыштар) USB флэш-дискілерді пайдалана алмайды (құрылғыда USB порты болса да), ал олар қолданатын жад карталарын компьютерлер карта оқығышы арқылы оқи алады.

Сыртқы қатты дискі

Әсіресе USB-нің пайда болуымен сыртқы қатты дискілер кеңінен қолжетімді және арзан болды. Қазіргі уақытта сыртқы қатты дискілердің бір гигабайты флеш-дискілерге қарағанда арзанға түседі және олар үлкен сыйымдылықта қолжетімді. Кейбір қатты дискілер USB 2.0-дан гөрі балама және жылдам интерфейстерді қолдайды (мысалы, Thunderbolt, FireWire және eSATA). Бір-бірінен кейін келе жатқан секторларды жазу мен оқу кезінде (мысалы, фрагменттелмеген файлдан) көптеген қатты дискілер қазіргі NAND флеш-жадына қарағанда әлдеқайда жоғары тұрақты деректер жылдамдығын қамтамасыз ете алады, бірақ механикалық кешігу қатты дискінің өнімділігіне елеулі әсер етеді. Қатты күйдегі жадтан өзгеше, қатты дискілер соққыға (мысалы, қысқа сүрінуге) және дірілге сезімтал, биіктеп орналасқан жерлерде қолдануда шектеулері бар және корпустарымен қорғалған болса да, күшті магниттік өрістерге ұшырағанда әлсіз болады. Жалпы салмағы бойынша қатты дискілер әдетте флеш-дискілерден ірі және ауыр; алайда, кейде қатты дискілер сақтау бірлігіне шаққанда аз салмақта болуы мүмкін. Флеш-дискілер сияқты, қатты дискілер де файлдардың фрагментациясынан зардап шегеді, бұл қол жеткізу жылдамдығын төмендетеді.

Ескірген құрылғылар

Аудиокассеталар және жоғары сыйымды дискеттер (мысалы, Imation SuperDisk), сондай-ақ Iomega Zip және Jaz дискілері сияқты, алмастырылатын магниттік медиасы бар басқа да түрлі дискілер қазір көбінесе қолданылмайды және ескірген. Бүгінгі нарықта осы ескі дискілерді таспа және дискіге (мысалы, SCSI1/SCSI2, SASI, Magneto optic, Ricoh ZIP, Jaz, IBM3590/ Fujitsu 3490E және Bernoulli) эмуляциялайтын өнімдер бар – CF2SCSI форматындағы жаңа буын Compact Flash жад құрылғыларында.

Шифрлау және қауіпсіздік

USB флеш-дискілер өте ыңғайлы құралдар болғандықтан, олар оңай жоғалып кетуі немесе ұрлануы мүмкін. Барлық USB флеш-дискілердің мазмұнын үшінші тараптың дискіні шифрлеу бағдарламалық жасақтамасы арқылы шифрлеуге болады, оны көбінесе USB-дискіден тікелей, орнатусыз іске қосуға болады (мысалы, FreeOTFE). Бірақ кейбір бағдарламалар, мысалы BitLocker, пайдаланушыдан оны іске қосатын әрбір компьютерде әкімшілік құқықтарды талап етеді. Мұрағаттау бағдарламалық қамтамасыз ету шифрланған ZIP немесе RAR файлдарын жасау арқылы ұқсас нәтижеге қол жеткізе алады. Кейбір өндірушілер USB флеш-дискілерді аппараттық шифрлеуді құрылымның бір бөлігі ретінде пайдаланады, бұл үшін үшінші тараптың шифрлеу бағдарламалық жасақтамасын пайдалану қажеттілігін жояды. Мұндай дискілерде қауіпсіздік мәселелері анықталған және олар әдетте тегін қол жетімді бағдарламалық қамтамасыз етуге қарағанда қымбат. Флеш-дискілердің аз бөлігі пайдаланушының сәйкестігін растау үшін биометриялық саусақ іздерін қолдайды. 2005 жылдың ортасына дейін бұл көптеген жаңа USB флеш-жад құрылғыларында ұсынылған стандартты парольдік қорғауға қарағанда қымбат балама болып келді. Саусақ іздерін сканерлейтін көптеген дискілер бағдарламалық драйвер арқылы саусақ іздерін тексеру үшін хост операциялық жүйеге тәуелді, бұл дискіні көбінесе Microsoft Windows компьютерлерімен шектейді. Дегенмен, саусақ іздерін сканерлейтін USB дискілері бар, олар қорғалған деректерге кез келген аутентификациясыз қол жеткізуге мүмкіндік беретін контроллерлерді пайдаланады. Кейбір өндірушілер физикалық аутентификациялық токендерді флеш-дискі түрінде қолданады. Олар шифрлеу кілттерін немесе, көбінесе, мақсатты машинадағы қауіпсіздік бағдарламалық жасақтамасымен байланыс арқылы сезімтал жүйеге кіруді бақылау үшін қолданылады. Жүйе мақсатты машинаға флеш-дискі қосылған кезде ғана жұмыс істеуге бағдарланған. Кейбір "PC құлпы" құрылғылары басқа машиналарға қосылған кезде әдеттегі флеш-дискілер ретінде де жұмыс істей алады.

Жарамсыздықтар

Барлық флэш-жад құрылғылары сияқты, флэш-дискілер де диск істен шығуға дейін шектеулі жазу және өшіру циклдерін ғана көтере алады. Сенімсіз дереккөз: date=December 2011 Флэш-дискіні қолданбалық бағдарламалық қамтамасыз етуді немесе операциялық жүйені іске қосу үшін пайдаланғанда, бұл факторды ескеру қажет. Бұл мәселені шешу үшін, сондай-ақ жад көлемінің шектеулерін ескере отырып, кейбір әзірлеушілер операциялық жүйелердің арнайы нұсқаларын (мысалы, Linux Live USB) немесе кең таралған қолданбаларды (мысалы, Mozilla Firefox) флэш-дискілерден жұмыс істеуге бейімдеп шығарды. Бұл нұсқалар көбінесе өлшемге қарай оптимизацияланған және уақытша немесе аралық файлдарды флэш-дискіде сақтаудың орнына компьютердің негізгі оперативті жадында орналастыруға конфигурацияланған. Егер USB-дискілерді сыртқы айналмалы дискілер (қатты дискілер, оптикалық дискілер немесе дискеттер) сияқты, олардың технологиясын ескермей пайдаланса, олардың істен шығуы күрт болуы мүмкін: айналмалы дискілер бірден істен шығуы мүмкін, бірақ көбінесе істен шығуға жақын белгілер (шу, баяулық) береді, бұл деректерді толық істен шығудан бұрын алып тастауға жеткілікті уақыт береді. USB-дискілер істен шығу туралы көбінесе ешқандай немесе аз ғана ескерту береді. Сонымен қатар, флэш-дискінің қызмет ету мерзімін ұзарту үшін ішкі тозуды тегістеу технологиясы қолданылса, жадтың бір бөлігі істен шыққан жағдайда дискінің қалған бөлігін пайдалану қиын немесе мүмкін емес болуы мүмкін. Бұл магниттік жад құрылғыларынан өзгеше, онда нашар секторлар қолданудан шығарылып, қанағаттандырылмайтындықтарын белгілеуге болады. Көптеген USB флэш-дискілерде жазудан қорғау механизмі болмайды. Бұл мүмкіндік, уақыт өте келе азайып бара жатқан, дискінің корпусында орналасқан және хост-компьютердің дискіге дерек жазуына немесе өзгертуіне кедергі келтіретін коммутатордан тұрады. Мысалы, жазудан қорғау құрылғыны вирустық жұқтыру қаупі жоқ, вирустық жұқтырылған хост-компьютерді қалпына келтіруге мүмкіндік береді. SD карталарынан айырмашылығы, USB флэш-дискілердегі жазудан қорғау (бар болған жағдайда) дискінің схемасына қосылады және хост емес, дискінің өзі басқарады (SD карталарында жазудан қорғау ойығын басқару міндетті емес). Флэш-дискілердің кішкентай физикалық өлшемдері оларды оңай жоғалтуға немесе ұмытып қалуға себеп болуы мүмкін. Бұл әсіресе құпиялы деректерді қамтыса (деректердің қауіпсіздігін қараңыз) маңызды мәселе. Осыған байланысты, кейбір өндірушілер өздерінің дискілеріне шифрлау аппараттық құралдарын қосты, бірақ кез келген жаппай сақтау құралымен бірге қолданылатын бағдарламалық шифрлау жүйелері де бірдей нәтижеге қол жеткізе алады. Көптеген дискілерді кілт сақиналарына немесе шнурларға бекітуге болады. USB-қосылымы көбінесе қайтарылатын немесе алынып орналастырылатын қорғаныш қақпағымен жабдықталған.

Like all flash memory devices, flash drives can sustain only a limited number of write and erase cycles before the drive fails. Unreliable source: date=December 2011 This should be a consideration when using a flash drive to run application software or an operating system. To address this, as well as space limitations, some developers have produced special versions of operating systems (such as Linux in Live USB) or commonplace applications (such as Mozilla Firefox) designed to run from flash drives. These are typically optimized for size and configured to place temporary or intermediate files in the computer's main RAM rather than store them temporarily on the flash drive. When used in the same manner as external rotating drives (hard drives, optical drives, or floppy drives), i. e. in ignorance of their technology, USB drives' failure is more likely to be sudden: while rotating drives can fail instantaneously, they more frequently give some indication (noises, slowness) that they are about to fail, often with enough advance warning that data can be removed before total failure. USB drives give little or no advance warning of failure. Furthermore, when internal wear leveling is applied to prolong life of the flash drive, once failure of even part of the memory occurs it can be difficult or impossible to use the remainder of the drive, which differs from magnetic media, where bad sectors can be marked permanently not to be used. Most USB flash drives do not include a write protection mechanism. This feature, which gradually became less common, consists of a switch on the housing of the drive itself, that prevents the host computer from writing or modifying data on the drive. For example, write protection makes a device suitable for repairing virus contaminated host computers without the risk of infecting a USB flash drive itself. In contrast to SD cards, write protection on USB flash drives (when available) is connected to the drive circuitry, and is handled by the drive itself instead of the host (on SD cards handling of the write protection notch is optional). A drawback to the small physical size of flash drives is that they are easily misplaced or otherwise lost. This is a particular problem if they contain sensitive data (see data security). As a consequence, some manufacturers have added encryption hardware to their drives, although software encryption systems which can be used in conjunction with any mass storage medium will achieve the same result. Most drives can be attached to keychains or lanyards. The USB plug is usually retractable or fitted with a removable protective cap.

USB өлтіруші

Сыртқы түрі USB флешкаға ұқсас, USB өлтіруші – USB портының қуат беру тіректерін пайдаланып конденсаторларды жоғары кернеуге дейін зарядтайтын және дерек тіректеріне жоғары кернеулі импульстар жіберетін схемалық құрылғы. Бұл толыққанды дербес құрылғы, оған қосылған кез келген жабдықты дереу және қайтымсыз бұзуы немесе жоюы мүмкін.

"Тексттер еркіндікке жетеді"

Нью-Йорк қаласындағы Адам құқықтары қоры Forum 280 және USB Memory Direct ұйымдарымен бірлесіп "Еркіндік үшін флэш-дискілер" бағдарламасын іске қосты. Бұл бағдарлама 2016 жылы американдық және оңтүстіккореялық фильмдер мен телешоулар, сондай-ақ корей тілдік Уикипедияның көшірмесін Солтүстік Кореяға Батысқа бейімділік сезімін тарату мақсатында жасырын түрде жеткізу үшін құрылған.

"Қолмен жасалған" USB дискілері

Сондай-ақ, фильмдер және басқа да осыған қатысты мазмұн бар "қолмен жасалған" USB жетектері де кездесті.

Қазіргі және болашақ даму

Жартылай өткізгіш корпорациялары флеш-дискідегі компоненттердің құнын төмендету үшін әртүрлі флеш-дискі функцияларын бір чипке біріктіру арқылы жұмыс істеді, осылайша бөлшектер саны мен жалпы жиынтық құнын азайтады. Нарықтағы флеш-дискілердің сыйымдылығы үнемі артып келеді. Жоғары жылдамдық – қазіргі заманғы флеш-дискілер үшін стандартқа айналды. 256 ГБ-тан асатын сыйымдылық 2009 жылдан бері нарықта қолжетімді. 2008 жылға дейін SanDisk SD Plus деп аталатын өнімді шығарды, ол USB қосылымы бар SecureDigital картасы болды. SanDisk 2005 жылы сатып алған FlashCP деп аталатын сандық құқықтарды басқару технологиясын енгізді, ол флеш-дискілерде авторлық құқыққа ие материалдарды сақтау және пайдалануды бақылауға арналған, негізінен студенттер үшін.