Кіріспе
Британдық актер (1914–1982)
Кеннет Гилберт Мор, CBE (20 қыркүйек 1914 – 12 шілде 1982) – ағылшын кино және сахна актері. Алғашында «Женевиев» (1953) комедиясында танылып, ол көптеген рөлдерде беймаза, қуанышпен өмір сүретін жұбай ретінде көрінді. Осы кезеңдегі фильмдеріне «Дәрігер үйде» (1954), «Қырқыс тудыру» (1955), «Тамаша Крайтон» (1957), «Сынған жақ сүйегінің шерифі» (1958) және «Уақыт жоқ» (1958) кіреді. Ол сондай-ақ «Көк теңіздің тереңдігі» (1955), «Аспанға қол созу» (1956), «Есте қалар түн» (1958), «Солтүстік-батыс шекарасы» (1959), «39 қадам» (1959) және «Бисмаркті батыру» (1960) фильмдерінен бастап, басты рөлдерде де ойнады. 1960 жылдардың басында оның мансабы төмендегенімен, оның ең сүйікті екі фильмі осы кезеңге жатады – «Комедия адамы» (1964) және Сусанна Йоркпен түсірілген «Жасыл жеміс жазы» (1961), «Мен жұмыс істеген ең бақытты фильмдердің бірі». Ол сондай-ақ «Форсайт сагасының» (1967) және «Әке Браун» (1974) телесериалының жоғары бағаланған бейімделуінде қайта жанданды.
Ерте өмір
Кеннет Мор Букингемширдегі Джеррардс-Кросс қаласындағы Викаредж-Вей көшесіндегі "Раден" үйінде, Корольдік әскери-әуе қызметінің ұшқышы Чарльз Гилберт Мор мен Кардиффтегі заңгердің қызы Эдит Виннифред Уоткинстің жалғыз ұлы болып дүниеге келді. Ол балалық шағының бір бөлігін әкесі Джерси шығыс темір жолының бас менеджері болған Ченнел аралдарында өткізді. Бітіргеннен кейін Мор отбасылық дәстүрді жалғастырып, азаматтық инженер болу үшін оқыды. Бірақ ол оқуын тастап, Стрэндтегі Сайнсбериде біраз уақыт жұмыс істеді. Мор 17 жасқа келгенде әкесі қайтыс болды, ол Корольдік әуе күштеріне қабылдануға өтініш берді, бірақ тепе-теңдік сынағынан өте алмады. Содан кейін ол Канадаға барып, тері аулаушы болып жұмыс істеуді жоспарлады, бірақ иммиграциялық құжаттары болмағандықтан Ұлыбританияға қайтарылды.
Жел тегершігі театры
Канададан оралғаннан кейін, оның әкесінің бизнес әрідасы Вивиан Ван Дамм оған Windmill театрында сахнашы болып жұмыс істеуге келісті, онда оның жұмысына декорацияларды ауыстыру және Revudeville көп түрлі қойылымдарында жалаңаш актерлерді сахнадан шығаруға көмектесу кірді. Моренің фильмдердегі алғашқы шағын рөлдері соғысқа дейінгі кезеңге жатады, бірақ осы шамада ол үлкен экранда жиі пайда бола бастады. "Scott of the Antarctic" (1948) фильміндегі Эдвард Эванс, 1-ші барон Монтеванс рөлі үшін оған 500 фунт стерлинг төленді. Ол бұл фильм оны одан да жоғары деңгейге көтеретініне сенді және басқа рөлдерді қабылдаудан тартынды, соның салдарынан "ашаршылыққа ұшырады". Ол "Қашқын" (1949), "Енді Барабба" (1949) және "Пресс-қыз" (1949) фильмдерінде эпизодтық рөлдерді ойнады.
Абыройдың өсуі
Мор 1950 жылғы "Жолдағы оқиғалар" спектаклінде Рональд Сквайрмен бірге көзге түскен сахналық жетістікке қол жеткізді, кейін ол өзінің сахналық шеберлігін осы актерден үйренгенін айтты. Ол "Таңғы атқарылған кету" (1950) және "Өмірлік мүмкіндік" (1950) сияқты фильмдердегі шағын рөлдерге жиі шақырылды. Мор Ральф Томас түсірген "Қараңғы сары" (1950) фильмінде британдық агент рөлін жақсы ойнады. Ол сондай-ақ "Франчайзинг ісі" (1951) және "Жылдам майор" (1951) фильмдерінде де ойнады. Мордің Голливудтың қаржысымен түсірілген алғашқы фильмі – 1951 жылғы "Аспандағы жол жоқ" фильмі, онда ол екінші пилот рөлінде ойнады. Томас оны "Венерамен кездесу" (1952) фильмінде маңызды көмекші рөлге шақырды. Мордің есімі алғаш рет төмен бюджетті комедия "Пасторға коньяк" (1952) фильмінде атаудың үстінде көрсетілді, онда ол контрабандист рөлін ойнады.
Терең көк теңіз
Роланд Калвер Морға Теренс Раттиганның "The Deep Blue Sea" (1952) жаңа пьесасындағы рөлге кастингке түсуді ұсынды; ол сәтті болды және Фредди рөлінде үлкен сынға ие болды. Мор кейінірек былай деп жазды: "Сыншылар мені дерлік бірден танымал болған актер ретінде мақтады, менің он сегіз жылдан астам уақыттан бері театр сахнасында еңбек еткенімді және жасымның отыз сегізге жуық екенін естен шығарды". Пьесаның көрсетілімі кезінде ол 1953 жылы "Сары шар" триллерінде алаңдаған ата-ана рөлінде ойнады. Ол тағы бір голливудтық фильмде, "Never Let Me Go" (1953) фильмінде Кларк Гейблдің әріптесі рөлін сомдады.
Кино жұлдызы: Женевьева және үйдегі дәрігер
Режиссер Генри Корнелиус «Құрқыр көк теңіз» спектаклінің көрсетілімі кезінде Морға комедиядағы төрт басты рөлдің бірі – «Женевье» (1953) фильмінде ойнау үшін 3500 фунт стерлинг ұсынды (Гай Миддлтон бұл рөлден бас тартқан еді). Мор Корнелиус оны спектакльде көрмегенін, бірақ «Галлопинг майордағы» жұмысының нәтижесінде оны таңдағанын айтты. Мор: «Фильмнің түсірілімі қиын болды. Барлығы дұрыс болмады, тіпті ауа райы да» дейді. Бұл Ранк тарихындағы ең табысты фильм болды. Мор «үздік жаңа актер» номинациясында BAFTA сыйлығын алды. 1954 жылы Мор 11 миллион көрермен көрген «Құрқыр көк теңіз» телехикаясында ойнады. Мор сэр Александр Кордамен жылына 10 000 фунт стерлинг еңбекақымен бес жылдық келісімшартқа қол қойды. Ол енді Ұлыбританияның ең танымал актерлерінің бірі ретінде қалыптасты және Корда оны шын оқиғаларға негізделген екі фильмде көрсету жоспарларын жариялады. Олардың бірі – 1919 жылы Алкок пен Браунның Атлант мұхиты арқылы жасаған ұшу туралы «Алкок пен Браун оқиғасы» фильмі, онда Денхолм Эллиот та ойнады. Бірінші фильм ешқашан түсірілмеді, ал екіншісі («Мен Монтидің көшірмесімін») басқа актермен түсірілді. Корда Мордың «Төрт қауырсын», «Ніл үстіндегі дауыл» (1956) фильмінің жаңа нұсқасында ойнауын қалады, бірақ ол бас тартты. Алайда, Мор Корданың «Құрқыр көк теңіз» (1955) фильмінің бейімделуіне қатысу ұсынысын қабылдады және рөлі үшін Венеция кинофестивалінде «үздік актер» сыйлығын жеңіп алды. Фильм сыншылар мен көрермендер тарапынан толыққанды қолдау алмады (Мор Вивьен Лидің басты рөлге дұрыс сайланбағанын сезінді), бірақ бәрібір көптеген адамдар көрді. Ол сонымен қатар Корданың «Қызыл шашты жақсы көретін адам» (1955) фильміне түсіргенде дауыс беруші болды. «Алкок пен Браун оқиғасы» тоқтатылғаннан кейін Мор Корданың тағы бір фильміне – Вэнди Той режиссерлік еткен «Қауырсын көтеру» (1955) комедиясына қайта бағытталды. Бұл фильм 1955 жылы британдық кинопрокатта ең танымал сегізінші фильм болды, ал фильмнің табысының көп бөлігі Мордың сүйікті актер екеніне байланысты болды.
Фильмдердің танымалдылығының төмендеуі
1960 жылы Rank компаниясының басқарушы директоры Джон Дэвис Морға келісімшарт бойынша міндеттемелерін орындаудан бөлек, «Navarone-ның мылтықтары» (1961) фильмінде түсуге рұқсат берді. Алайда Мор Дорчестердегі BAFTA кешінде Дэвиске қарсы шығып, оны тілдеді, нәтижесінде рөлден айырылды (оны Дэвид Нивен алды). Кейбіреулер Мордың екінші әйелінен ажырасып, «Кейбір адамдар» фильмінің актерлік құрамында болған Анжела Дугласпен бірге тұруы оның танымалдығының төмендеуіне себеп болды деп ойлады. Басқалары оның беделінің жай ғана ескіргенін айтты. Кино жазушы Эндрю Спайсер: «Мордың бейнесі дәстүрлі орта таптың құндылықтарымен тығыз байланысты болғандықтан, сол онжылдықта жұмысшы табының иконокласттарына бет бұру кезінде оның жұлдыздығы сақталмай қалды» деп санайды. Тағы бір жазушы Кристофер Сэндфорд: «Алпысыншы жылдардың басында ирониялық, постмодернистік мектептің жұлдызы көтерілгенде Морды шашы қисық, твид пиджак киген ескірген, күлкілі адам деп қысымға алды» деп жазды. Ол Теренс Раттиганның «Жүректердің қалысқан сәті» пьессасы бойынша телеспектакльде түсуге оралды. Морға Альвин Ракоффтың «Комедиялық адам» фильмінде басты рөл ойнау ұсынылды, бірақ фильм екі жыл бойы жарық көрмеді. Тед Котчефф режиссерлік еткен «Қол жүгіңізді жинаңыз» (1963) телефильмін түсірді. Ол Кипр төтенше жағдайын бейнелейтін «Кипр тарихы» фильмінде барлау офицерінің рөлін ойнауға ниеттенді, ол ЭЛСА-ға симпатиясы бар Эльза Мартинеллиге ғашық болады. Алдын ала өндіріс кезінде режиссер Роберт Дей жұмыстан кетіп, оның орнына Рой Бейкер келді, алайда 1963 жылдың маусым айында Кипрде басталуы тиіс түсірілімдер өтті деп айтуға болады. Мор сахнаға оралып, «Крокодилден тыс» (1963) және «Біздің адам Крайтон» (1964–65) спектакльдерінде алты ай бойы ойнады. Ол сондай-ақ Саймон Рейвеннің «Құрбандығы» романының кішкентай экранға бейімделген нұсқасында түсті. Режиссер Уильям Уайлердің арнайы өтініші бойынша «Жинаушы» (1965) фильміне 35 минуттық пролог түсірді, бірақ ол соңғы нұсқадан толығымен алынып тасталды. Сыншы Дэвид Шипман Мордың «Секретар құсы» (1968) спектакліндегі рөліне жазған жеке пікірлерінің «бұл ғасырдағы кез келген жеңіл комедия актеріне берілген ең жақсы бағалардың бірі болуы керек» деді.
Мұра
Кеннет Мор театры актердің құрметіне 1975 жылы Шығыс Лондонның Ильфорд қаласында салынды. Оның өліміне дейін тұрған 27 Румбольд-роуд, Фулхэм мекенжайындағы үйінде Кеннет Морды еске алуға арналған тақта орнатылған. Тағы бір ескерткіш тақта Лондонның Вест-Эндіндегі Герцогиня театрында орнатылды (онда Мор Теренс Раттиганның "Құрқыр көк теңіз" пьесасында Фредди Пейдж рөлінде ұлы жетістіктерге қол жеткізген).