Кіріспе
Бірге жүретін вагондар тобы, жануарлармен жетелетуге арналған көліктер тобы. Вагондық керуен – бірге саяхаттайтын вагондар тобы. Әскери көліктер кеңінен қолданылмас бұрын, әскердің жабдықталуын және оқ-дәрілерін жеткізетін жүк керуендері армияны ілесіп жүретін. Американың батысында жазықтар мен тау жолдарымен көшіп жүрген қоныс аударушылар өзара көмектесу үшін жабық вагондармен бірігіп саяхаттайтын. Вагондық керуендер көбінесе Ескі Батыспен байланысты болғанымен, Оңтүстік Африканың трекбоерлері де жабық вагондармен керуен құрып саяхаттаған.
the group of animal powered vehicles travelling together
A wagon train is a group of wagons traveling together. Before the extensive use of military vehicles, baggage trains followed an army with supplies and ammunition. In the American West, settlers traveling across the plains and mountain passes in covered wagons banded together for mutual assistance. Although wagon trains are associated with the Old West, the Trekboers of South Africa also traveled in caravans of covered wagons.
Транзит, жолдар мен соқпақтар
Вагондық пойыздар Америка батысындағы бірнеше жолдармен жүрді, олардың көбісі Миссури штатындағы Индипенденс қаласынан басталатын. Ең танымал вагондық пойыз жолы – Орегон жолы, оның ұзындығы шамадан тыс болды. Басқа жолдарға Санта-Фе жолы, Чишолм жолы, Калифорния жолы (Орегон жолынан оңтүстік-батысқа қарай бұтақтанған), Мормон жолы және Ескі испан жолы кірді. «Вагондық пойыз» дегеніміз вагондардың тізімі дегенді білдіргенімен, жер бедеріне мүмкіндік болғанда, вагондар көбінесе таралып, бір қатарда жүретін, басқа вагондарға шаңның тиюін азайту үшін. Вагондық пойыздармен саяхаттау негізінен 1840-1880 жылдар аралығында жүргізілді, ал алғашқы құрлықтық теміржол аяқталғаннан кейін азайды. Көп қолданылған жолдардың бойындағы вагон шұңқырларының қалдықтары бүгінге дейін көрініп тұр. Вагондық пойыздардың құрамы көбінесе өзгермелі болды, вагондар иелерінің қажеттіліктері мен тілектеріне байланысты пойыздарға қосылып немесе олардан шығып отыратын. Мысалы, жаза немесе ауру біреуді келесі пойызды күтуге мәжбүр етуі мүмкін, ал эмигрант даудан кейін алдыңғы пойызды қуып жету үшін жылдамдауы мүмкін. Кейбіреулері Колорадо аймағына немесе жол бойындағы басқа аймақтарға қоныстану үшін бөлініп кетуі мүмкін. Түнде вагондық пойыздар көбінесе желден немесе ауа райынан қорғану үшін шеңбер немесе төртбұрыш түрінде құрылатын, ал эмигранттардың малдары орталыққа қашып кетпеуі немесе жергілікті тұрғындар ұрламауы үшін қоршауға алынбақ. Жергілікті тұрғындар түнде жылқыларды ұрлауға тырысқанмен, сирек пойыздарға шабуыл жасаған. Көпшілік пікірдің қарамастан, вагондар қорғаныс мақсатымен жиі айналып орналаспаған.
Қазіргі күнгі жаяу жүрулер
Бүгінде, жапқыш керуендер Батысты пионерлер мен қазіргі көліктер ойда жоқ кезде саяхат жасаған басқа да топтардың дәуіріндегідей зерттеуге құштарларға нақты тәжірибе сыйлау үшін пайдаланылады.
Багаж пойыздары
Батырма соғысының пайда болуы армияның енді тек айналағы жерлерден азық-түлік табуға сүйене алмайтынын көрсетті, сонымен қатар оқ-дәрілердің үздіксіз жабдықталуын қажет етті. 18 ғасырда жабдықтауды орталықтандыру үшін ұйымдастырылған комиссариат және квартирмейстер бөлімдері дамытылды. Жабдықтау "багаж пойыздары" түрінде жүзеге асырылды, яғни негізгі әскердің артынан жүретін үлкен шарабандар тобы.
Халықтық ақпарат құралдарында
Батысқа қарай жасалған ұжымдық саяхаттар көптеген кітаптарда, фильмдерде және телебағдарламаларда бейнеленген. Мысалдарға мыналар жатады: Эмерсон Хоудың 1922 жылғы романы және Джеймс Круздың оған негізделген үнсіз фильмі, «Жабық вагон» (1923); Рауль Уолштың «Үлкен жол» (1930) фильмі; Роберт Н. Брэдберидің «Вествард Хо» (1935) фильмі; Джон Фордтың «Вагон шебері» (1950) және одан шабыттанған «Вагон пойызы» (1957–1965) телесериалы; Уильям Веллманның «Батысқа қарай әйелдер» (1951) фильмі; А. Б. Гатридің 1949 жылғы «Батыс жолы» романы және Эндрю В. МакЛагленнің 1967 жылғы оған негізделген фильмі; сондай-ақ Ноэль Герсонның (Дана Фуллер Росс псевдонимімен) 1979 және 1989 жылдар аралығында жазған 24 кітаптан тұратын «Батысқа вагонмен» сериясы.