Кіріспе
Каталондық саясаткер Жозеп Ирла и Бош (; 24 қазан 1874 – 19 қыркүйек 1958) – каталондық кәсіпкер және саясаткер. Ол 1932 жылы Каталония Парламенті мен Испания Конгресінің депутаты болды, «Esquerra Republicana de Catalunya» партиясымен байланысты. Испания Азамат соғысындағы Каталонияның республикалық қарсылығының соңында ол Каталония Парламентінің соңғы президенті болды, Франсиско Франко Каталонияның Жалпы басқаруын таратып жібергенге дейін. Ол 1938 жылдың 1 қазанында Каталония Парламентінің Президенті болып сайланды. Қызмет еткен кезеңінде Ирла одақтастармен, баск ұлтшылдарымен және басқа да Франкоға қарсы топтармен ынтымақтастық орнатуға ұмтылды, бірақ коммунистерді қоспады. Сондықтан Ирла өзінің қызметін кеңейтіп, мектептердің жұмыс істеуіне көмектесті және Каталонияның археологиялық және көркемдік мұрасын сақтауды қолдады. 1937 жылдың қаңтарында, президент Жозеп Тарраделлас Каталонияның барлық қаржы жүйесін бақылауға және стандарттарды белгілеуге бағытталған жарлықтарды жариялағаннан кейін, Ирла Мұра және кірістердің бас директоры болып тағайындалды.
Josep Irla i Bosch (; 24 October 1874 – 19 September 1958) was a Catalan businessman and politician. He was a deputy in the Parliament of Catalonia and the Spanish Congress in 1932, as an Esquerra Republicana de Catalunya affiliate. He was also the last President of Parliament of Catalonia at the end of Republican Catalan resistance in the Spanish Civil War, before Francisco Franco abolished the Generalitat of Catalonia. He was elected President of the Parliament of Catalonia on 1 October 1938. In office, Irla pushed for cooperation with the allies, Basque nationalists and other anti Francoist groups, though excluding the communists. Therefore, Irla had to expand his role and worked for the functioning of the schools and continued his support for the preservation of archaeological and artistic heritage of Catalonia. In January 1937, just after President Josep Tarradellas published the decrees which sought to control and provide standards for the entire financial system of Catalonia, Irla was appointed Director General of Heritage and Revenue.
Каталония Парламенті Төрағасы
1938 жылдың 1 қазанында Каталония аумағының бір бөлігі ұлтшыл әскерлер тарапынан басылып алынып, жеңіліс қаупі туған кезде Ирла Каталония Парламентінің Президенті болуға келісті. Президенттікке кіріспе сөзінде ол: "Біз республикашыл және каталондықтар болдық, қазір де солаймыз, және бола береміз, себебі біз либералдыққа ұмтылушымыз, өйткені бұл біздің жан-дүниемізден туған сезім, ол бізді халқымыздың қажеттіліктерін сезінуге және түсінуге жетеледі" деді.
Жер аудару
1939 жылғы 28 қаңтарда Каталония Парламентінің президенті Жозеп Ирла жер аударылуын бастады. 62 жасында ол әйелі, қызы (Консепсьон Пижоан), інісі Франсис және қайын сіңлісі Мария Дюран, туған қыздары мен інісі Николастың әйелімен бірге француз территориясына өтті. Олардың Сант-Фелиу-де-Гиксольс қаласындағы барлық мүлігі фашистік билік тарапынан тартылып алынды. Ол біраз уақыт Ле-Булуда (Руссильон) тұрды, содан кейін Серетке (Вальспейр) қоныстанды, онда ол ең жақсы білетін саласы – пробка өнеркәсібімен айналысып, күнкөрісін табуға тырысты. 1940 жылы Виши француз билігі оны тұтқындап, Ле-Манға қамады, бірақ ол қашып Серетке қайта оралды. 1940 жылғы 15 қазанда Луис Компанистің өлім жазасын алуымен ол Америкаға барудан бас тартып, Каталонияның ішкі қағидаларына сәйкес Каталония Генералитетінің президенті болды. Ол – Генералитет сарайына ресми түрде аяқ баспаған жалғыз заманауи президент. Содан кейін ол Коголинге көшіп, пробкадан тығындар жасауды қайта бастады, бұл оның күнкөрісіне қажетті қаражатты қамтамасыз етті.
Каталонияның баспасы
Орынбасындағы алғашқы жылдары қиындықтармен ерекшеленді, Екінші дүниежүзілік соғыстың салдарынан, каталондық босқындар мәселесінен, француз аумағында қалғандарға төнген үнемі қауіптен және экономикалық ресурстардың азаюынан туындаған, ең төменгі деңгейдегі жұмысты атқаруға көптеген шектеулер салынды. Жасырынған кезінде Ирла Францияның әр жеріне шашырап кеткен каталондықтармен байланыс ұстады. Соғыстан кейін ол болашақ каталон үкіметінің құрылымын дайындау мақсатымен Generalitat Президентінің Кеңесін құрды. Кеңес құрамына Карлес Пи и Суньер, Помпеу Фабра, Антони Ровира и Виргили, Жозеп Карнер, Жоан Коморера, Мануэль Серра и Морет және Пау Падро кірді. Өкімшілік еткен кезеңінде ол үкіметтің Каталонияға қайта оралуын дайындады, Испанияда тұратын каталондықтармен қарым-қатынас сақтап, Испаниядан тыс жердегі каталондықтардың жағдайына алаңдады, сондай-ақ Каталонияның демократиялық құндылықтарын жандандырып, Испаниядағы фашистік репрессия жағдайын халықаралық деңгейде жариялады. Осыған байланысты, 1946 жылы ол Біріккен Ұлттар Ұйымына меморандум жолдады, онда Каталонияның тарихи шындығын баяндағаннан кейін, каудильо Франконың Каталонияның автономиясына, мәдениеті мен экономикасына қарсы әрекеттерін айыптады және Біріккен Ұлттар Ұйымынан Франколық Испанияны айыптауды және Каталонияға келтірілген зиянды мойындауды сұрады. Ол әскери төңкеріспен құлатылған республикалық заңдылыққа және Каталониядағы репрессияға сілтеме жасамаған, әлсіз халықаралық айыптау алды. Дегенмен, Екінші дүниежүзілік соғысының аяқталуы Франконың Испаниясының соңына апаруы керек деген үмітте болған эмигрант каталондықтар арасындағы келіспеушілік 1947 жылы оның үкіметін дағдарысқа ұшыратты және бір жылдан кейін ол таратылды. Ол: «Үкіметтің жұмысы ешқандай үзіліссіз жалғастырылады және ол әрқашан патриоттық рухта атқарылатын болады», – деді. Осыдан бері Generalitat-тың институционалдық өкілдігі оның Президентіне жүктелді.
Өлім және мұра
Жозеп Ирла 1958 жылғы 19 қыркүйекте, 82 жасқа толуға аздай қалғанда, Сен-Рафаэльде, Вар (Прованс) қаласында қайтыс болды. 1981 жылы оның мәйіті Барселонаға көшіріліп, президенттер Жорди Пухоль және Хериберт Баррера салтанатты түрде қарсы алды. Оның қатыстырылуымен Сан-Фелиу-де-Гиксольс қаласында мемлекеттік жерлеу рәсімі болды. Жозеп Ирланың қатал бет-пішіні болды және ол шебер сөйлейтін немесе харизматикалық тұлға емес еді, бірақ ол саяси шебер және тиімді басшы болды, сол кездегі Каталония қоғамының маңызды салаларын біріктірді (ол қатысқан барлық сайлауда жеңіске жетті) және қиын кезеңде Каталония институттарының сабақтастығын сақтады. Бүгінде оның атымен аталатын қоры президентті құрметтеу және оның идеологиялық мұрасын сақтауды өз міндеті етіп алды.