Кіріспе

Аргентинадағы саяси партия

| ұлттық = Отан үшін одақ
| халықаралық =
| континенттік = Американың христиандық демократиялық ұйымы, São Paulo Forum, COPPPAL
| ту = Әділдік партиясының туы 2.svg
| ту атауы = Ту
| нысан =
| түстер = Ақшыл көк, Ақ
| ән = "Перонистік марш"
| орын1 атауы = Сенаттағы орындар
| орын1 =
| орын2 атауы = Ынтымақтар палатасындағы орындар
| орын2 =
| орын3 атауы = Әкімдер
| орын3 =
| сайт =
| ел = Аргентина

Әділдік партиясы (исп. *Partido Justicialista*; қысқ. PJ) — Аргентинадағы маңызды саяси партия және Перонизмнің ең ірі тармағы. Бұрынғы президент Альберто Фернандес Әділдік партиясына жатады (және 2021 жылдан бері оның төрағасы болып табылады).

Партияның платформасы Перонның Аргентина президенті ретінде қабылдаған саясатына негізделген, ал оның тұрақты қолдау базасы тарихи тұрғыдан Аргентинаның ең ірі кәсіподақ ұйымы — Жалпы еңбек конфедерациясы болып табылады. Перон мемлекеттік қызметтерді, стратегиялық салаларды және маңызды ауыл шаруашылығы экспорт секторын жаппай ұлттандыруға бұйрық берді; прогрессивті еңбек заңдарын және әлеуметтік реформаларды қабылдады; және қоғамдық жұмыстарға инвестицияларды жеделдетті. Партияда Монтонерос сияқты солшыл қарулы ұйымдарға, сондай-ақ Жозе Лопес Реганың Аргентиналық антикоммунистік одақ сияқты оңшыл топтарға да орын болды. Алайда 1974 жылы Перон қайтыс болғаннан кейін, бұл шартты келісім бұзылып, саяси зорлық-зомбылық толқыны пайда болды, нәтижесінде 1976 жылғы наурыз төңкерісі болды. 1970 жылдардың соңындағы "Лақты соғысында" жүздеген перонистер (мыңдаған басқалармен бірге) қаза тапты, бұл партияның популистік көзқарасын нығайтты, әсіресе 1980 жылдан кейін консервативті экономика министрі Хосе Альфредо Мартинес де Хоздың еркін сауда және реттеуші саясатының сәтсіздігінен кейін. 1999 жылы Әділдік партиясы UCR және FrePaSo (өзі PJ-дің сол қанаты) құраған коалициядан жеңілді, бірақ 2001 жылғы заңнамалық сайлауда саяси салмағын қалпына келтірді және 2001 жылдың желтоқсанындағы экономикалық құлдыраудан кейін уақытша президентті таңдауды басқаруға қалдырылды. Конгресс таңдаған Эдуардо Дуальде 2002 жылы және 2003 жылдың басында билік жүргізді. 2005 жылғы заң шығарушы сайлауда Әділдік партиясы іс жүзінде екі топқа бөлінді: Кристина Фернандес де Киршнер (сол кездегі бірінші ханым) және Хилда Гонсалес де Духальде (бұрынғы президент Дуальденің әйелі) Буэнос-Айрес провинциясындағы Сенатқа үміткер болды. Бұл науқан өте қатыгез болды. Киршнердің жағы басқа кішігірім күштермен одақтасып, өзін оңшыл емес, солшыл Жеңіс майданы (FpV) ретінде таныстырды, ал Духалденің жағы ескі перондық дәстүрге адалдығын сақтады. Гонсалес де Духалденің қарсыласына жеңілуі көптеген саяси сарапшылардың пікірінше, Духалденің провинциядағы үстемдігіне соққы берді және оның жақтастарының жеңімпаз жағына көшуімен аяқталды. Нестор Киршнер 2008 жылдың ақпанында партияның Социалистік Интернационалға кіруін ұсынды. Алайда, оның партиядағы үстемдігі 2008 жылы Аргентина үкіметі мен ауыл шаруашылығы секторы арасындағы қақтығыс кезінде, президенттік қолдаумен экспорттық салықтарды көтеру туралы заң жобасы енгізілген кезде әлсіреді. Өсірушілердің келесі блокадалары FpV фракциясынан көптеген перонистердің кетуіне және 2009 жылғы аралық сайлаулардағы одан әрі шығындар FpV-нің Конгрестің екі палатасындағы абсолютті көпшілігін жоғалтуына әкелді. 2015 жылы PJ өзінің президенттікке үміткері Даниэль Сциолимен Cambiemos коалициясынан жеңілді. Маурисио Макри Аргентина президенті болып сайланды, бұл 12 жылдық Киршнеризмді аяқтады. Алайда, 2019 жылғы сайлауда PJ президент сайлауында жеңіске жеткен Frente de Todos коалициясына қосылды. PJ билікке қайта оралды, Алберто Фернандес елдің президенті болды. 2019 жылдың 10 желтоқсанында Орталық-солшыл Алберто Фернандес Әділдік партиясынан 2019 жылғы Аргентинаның жалпы сайлауында биліктегі Маурисио Макриді жеңгеннен кейін президенттікке ие болды. 2021 жылдың 22 наурызында Фернандес Жозе Луис Гиоханың орнын басып, Әділдік партиясының ұлттық съезінде партияның жаңа ұлттық төрағасы болып сайланды. Фернандес "Unidad y Federalismo" тізімінің басында, перондық қозғалыстың әртүрлі секторларының, соның ішінде La Cámpora партиясының қолдауына ие болды. Отан үшін одақ (Unión por la Patria, UP) — Аргентинадағы перондық саяси партиялардың орталық-солшыл саяси және сайлаушылық коалициясы, 2023 жылғы жалпы сайлауда бәсекеге түсу үшін құрылған. Бұл коалиция бұрынғы Frente de Todos коалициясының мұрагері болып табылады. Коалиция Әділдік партиясымен және оның федералды және провинциялық деңгейдегі одақтастарымен, соның ішінде Серхио Массаның Жаңарту майданымен байланысты. 2023 жылдың сәуірінде президент Алберто Фернандес келесі президент сайлауында қайта сайлануға үміткер болмайтынын мәлімдеді. Тамыз айындағы алдын ала сайлауда Серхио Масса Хуан Грабоисті шамамен 16 пайыздық айырмамен жеңді, бірақ бұл 2009 жылы PASO алғаш рет енгізілгеннен бергі перондық коалицияның ең нашар нәтижесі болды.

Басталуы

Әділшіл партия 1946 жылғы қарашада, Хуан Д. Перон ел президенті болып сайланғанынан кейін 10 ай өткен соң, Бірыңғай революциялық партия деген атпен құрылды; алдында бұл Пероншыл партия деп аталды. Партия 1945 жылы Перонның президенттік үміткерлігін қолдау мақсатымен құрылған үш партияның бірігуі нәтижесінде пайда болды: Еңбек партиясы, Радикалды жаңартушылық Бірлескен Азаматтық Одақ және Тәуелсіз партия.

Перонизм

Перонизм – 1943 жылдың қарашасы мен 1945 жылдың қазаны аралығында құрылған саяси ағым, ол негізінен социалистік және революциялық синдикат идеологиясымен, сондай-ақ Хуан Доминго Перон мен Доминго Мерканте есімді екі әскери қызметкердің арасындағы одақтың нәтижесінде пайда болды. Олардың бастапқы мақсаты Ұлттық еңбек департаментін басқару болды, кейін ол Еңбек және әлеуметтік қамсыздандыру министрлігі деңгейіне көтерілді, және жұмысшылардың мүддесін қорғайтын заңдар мен шаралар қабылданатынша жұмыс істеу. Перон департаментті басқарды, және сол жылдардың ішінде 1945 жылы перонизм деп аталатын жаңа саяси қозғалыстың жетекшісіне айналды. Сол жылдары елде 1943 жылдан бері өзін «43 революциясы» деп атаған әскери диктатура билік жүргізіп келді, ол өте әртүрлі топтардан құралған және бұрынғы алаяқтық режимді – «Абыройсыз онжылдық» деп белгілі болған – құлатқан болатын. 1945 жылдың басында Аргентинадағы АҚШ елшісі Спруилл Брэден Перон мен қабылданған еңбек заңдарына қарсы бағытталған, «антиперонистік» деп аталған кең қозғалысты ұйымдастырды. Көптеп жұмысшы қозғалысына, әсіресе социалистік және революциялық синдикаттардың басым көпшілігіне жауап ретінде, олар өздерін перонистер деп атай бастады. 1945 жылдың 8 қазанында Кампо-де-Майо шенеуніктерінің қолдауынан айырылған Перон, кейін тұтқындалды. Тоғыз күннен кейін «Адалдық күні» деп белгіленген жұмысшылардың кең ауқымды митингісі әскери үкіметті Перонды босатуға және сайлау өткізуге мәжбүр етті. Осы күн перонизмнің туған күні деп ең көп айтылады.

1955 жылға дейін партия ұйымы

Көптеген кәсіподақ басшылары оған қарсы болды, бірақ олардың саяси тәжірибесінің жетіспеуі және Перонның бұқара алдындағы харизматикалық беделі оларды жеңіске жеткізбеді. Левинский Перондық партияны (ПП) еуропалық, кәсіподақтарға негізделген басқа партиялардан төрт ерекшелігімен ерекшеленетін халықтық партия ретінде сипаттайды. Біріншісі – олар билікті алу емес, оны сақтап қалуға бағытталған, мемлекеттік агенттермен жоғарыдан құрылған; өз үкіметтері арқылы мемлекеттік ресурстарды пайдалана отырып жұмыс істеді, ал ПП өз ұйымын құра алмады. Екіншісі – олар өте жеке тұлғаға бағытталған партия болды, 1954 жылғы жарғыда Перонды «Жоғарғы басшы» деп жариялап, партия органдарының шешімдерін «өзгертуге немесе күшін жоюға», партия басшыларын тексеруге, араласуға және ауыстыруға оған өкілеттік берді, тіпті партия штабында Перон мен Ева Пероннан басқа суреттерді ілуге тыйым салды. Ұлттық партия басшылығы провинциялық бөлімшелерге тұрақты түрде араласып, жергілікті кандидаттарды таңдады. Әдетте тәуелсіз қолдауға ие болған басшылар орнынан алынып, Перонның нұсқауларын ғана сөзсіз орындаған «өмір бойы адал» адамдармен ауыстырылды. Осылайша, партия ішіндегі саяси мансап тек Перонмен байланысқа байланысты болды, саяси өсуге арналған құрылым да, тұрақты бюрократиялық иерархия да болған жоқ. Мысалы, 1947 жылы партияны қайта ұйымдастыру партияның жоғары басшылығының мүшелерінің толық ауысуына әкелді. Үшіншіден, партияның 1940 жылдардың соңына дейін сақталған икемді құрылымы болды. 1951 жылы Перон партия құрылымын қайта ұйымдастырып, «стратегиялық ұлттық команда» және үш партия тармағының – ерлер, әйелдер және кәсіподақтардың – өкілдері бар провинциялық «тактикалық командалар» иерархиясын құрды, бірақ іс жүзінде стратегиялық басшылықты Перон мен Ева Перон жүзеге асырды, ал облыс әкімдері мен «жаңашылдар» тактикалық мәселелерде алға шықты. Соңғысы – ағылшын Еңбек партиясынан айырмашылығы, ПП бастапқыда кәсіподақтармен қарым-қатынас туралы ережелерге ие болған жоқ. 1950 жылдары кәсіподақ үш тармақтың бірі ретінде танылды және оларға дәстүр бойынша – жазбаша нормасыз – кандидаттардың үштен бір бөлігіне құқық берілді, бірақ 1955 жылға дейін бұл қатаң сақталмады. 1940 жылдары әйелі Ева Перонның қолдауымен Аргентина президенті болған Хуан Перон құрған партия Перонның адал жақтастарынан тұрды және күшті харизматикалық көшбасшының нысаны ретінде популизмді бейнеледі. 1940-1950 жылдары Перон жүргізген реформалар социалистік және популистік деп сипатталды. Кристофер Уайльд перонизмді «отандық буржуазияның элементтерімен және әскерилермен одақтасқан қалалық жұмысшы табының қозғалысына негізделген солшыл-популистік ұлтшылдықтың бір түрі» деп анықтады. Перон мен оның идеологиясы туралы жазған Чарльз Д. Амерингер: «1943 жылы Хуан Перонның билікке келуі Аргентинадағы социалистік күштердің аяқталуы емес, керісінше, оның шыңы болды» деп мәлімдеді және «Перон енгізген немесе іске асырған көптеген әлеуметтік заңдар Социалистік партиядан бастау алды» деп қосты. Перондық және әділеттілік партиясының негізгі принциптері Перон тұжырымдағандай экономикалық тәуелсіздік, саяси егемендік және әлеуметтік әділдік болды. Экономикалық тұрғыдан Перон мемлекеттік шығындарды кеңейтіп, мемлекетке өндіріс пен үлестіруде басым рөл берді (экономикалық ұлтшылдық), ұлттық табыстың теңгерімді бөлінуін жүзеге асырды (сондықтан перонизм синдикализмді және/немесе марксистік емес социализмді білдіреді деп саналады), экономикалық қызметті жергілікті нарықтарға бағыттайтын және халықаралық нарықтардағы өндірісті шектейтін ынталандырулар мен сыйақылар жүйесін енгізді (протекционизм). Әлеуметтік тұрғыдан перонизм авторитарлық болды, бірақ сонымен қатар еркін сайлау құқығын жүзеге асырды және феминизм, жергілікті халықтардың құқықтары және жұмысшы табының азаттығы сияқты мәселелерді қолдады. Питер Раннис «Парадоксальды түрде, Перон Аргентинаны жұмысшы табын саяси процеске толыққанды қатыстыру мағынасында демократияландырды, бірақ оның әкімшілігі оппозицияға мәдени және саяси шектеулер қойды, бұл демократияға қауіп төндірді» деп жазды. Перонизмнің заңдылығы Перонға қолдау көрсеткен кәсіподақтардан туындады, ал оның идеологиясы Аргентинаның еңбек қозғалысының талаптары мен күтулерін бейнеледі. Тарихшы Дэниел Джеймстің сөзіне сүйенсек, перонизмнің кәсіподақтарға деген сенімі соншалықты күшті болды, перонистік қозғалыста «бастама кәсіподақ қозғалысына тиесілі болды; Перон еңбек қозғалысының өнімі емес, оның жаратылысы болды». 1955 жылы Перон құлатылғаннан кейін перонизм солға қарай жылдам жылжуға түсті, бұл Латын Америкасындағы Куба революциясы және Латын Америкалық католиктер арасындағы радикалды солшыл азаттық теологиясының дамуы сияқты саяси оқиғаларға байланысты болды, сондай-ақ Перонның өзінің қозғалысындағы социалистік және солшыл ағымдарды тактикалық түрде қолдауы мен насихаттауына байланысты болды. 1956 жылы эмиграциядағы Перон Аргентинадағы перонистік қозғалыстың өкілі ретінде солшыл белсенді Джон Уильям Кукты тағайындады. Кук социализмді насихаттап, перонизмді «бюрократияға қарсы, социалистік, терең ұлттық және әлемдегі барлық қанаушы халықтардың бауырласы» қозғалысы ретінде ұсынды, Перонды «ұлттық азаттықтың көшбасшысы» деп мақтады. 1960 жылы Кук революциялық Кубаға көшті, онда ол перонизмді Геваризм, Кастроизм және фоко теориясымен біріктірді. Перон Куктың белсенділігін мақұлдап, өзінің марксизм туралы жазбаларын жариялады, перонистік күресті Куба революциясымен теңестірді. Перонның ынтасымен перонистік жастар Монтеростар және Халықтық революциялық армиясы сияқты солшыл, революциялық ұйымдар құрды. Перон олардың күресін өзінің әділеттілік доктринасының іске асырылуы ретінде қолдады, Монтеростардың «халықтың билікке ие болуының және ұлттық социализмді орнатудың жалғыз жолы – ауылдық және қалалық партизандардың әдістерін қолдана отырып, толық, ұлттық және ұзаққа созылған революциялық соғыс» деген қорытындысына келісті. Ватикан II-ден кейін Латын Америкалық дін қызметкерлері арасында капитализмге қарсы, революциялық және марксистік бағытталған риторика пайда болғаннан кейін Перон солшыл католиктердің де қолдауын алды, олар радикалды солшыл азаттық теологиясын қолдады. Солшыл ділмаштар перонизмді азаттық теологияның алға басушысы ретінде мақтады, ал Үшінші әлем дінбастарының қозғалысы «перонистік қозғалыс революциялық, оның зор күші Латын Америкалық социализмді құруға мүмкіндік беретін революцияға әкеледі» деп мәлімдеді. 1973 жылы Перонның қайтысымен және Изабель Перон басшылығымен Әділеттілік партиясы антиимпериалистік және революциялық үлгіден бас тартып, ортодоксалды перонизмге және антикоммунизмге (Оңтүстік Америкада оның басты тірегі болған) күшті назар аударды. Бұл бағыт Карлос Менем үкіметіне дейін, содан кейін Эдуардо Дуальдеге дейін жалғасты. Партия ортодоксалды перонизмден оң орталыққа қарай жылжыды, ал оның қарсыласы Радикалды азаматтық одақ орталық-солшыл партия рөлін атқарды. 2003 жылдан бері партия Нэстор Киршнер басшылығымен Жеңіс фронты деп аталатын фракцияның өркендеуімен күрт өзгеріске ұшырады. Бұл фракцияның саясаты мен идеологиясы неолиберализмге қарсы, солшыл ұлтшылдық және радикализмнің қоспасы болған Киршнеризм деп аталды. Киршнер Аргентина президенті болып сайланды және көп ұзамай солшыл беделді тұлғаға айналды. Партия солшыл популизмге ауысты, ал Радикалды азаматтық одақ Киршнерге қарсы орталық және оң орталық партиялармен, соның ішінде Республикалық ұсыныспен бірікті. 2010 жылы оның қайтысынан кейін әйелі Кристина Фернандес де Киршнер…

Президент сайлауы

Сайлау жылы Үміткер(лер) Бірінші кезең Екінші кезең Нәтиже Ескерту Дауыс саны % дауыс Дауыс саны % дауыс 1951 Хуан Перон 4 745 168 63,40 Перонист партиясы ретінде сайланды 1958 үміткер жоқ (шұғылданды) — 1963 үміткер жоқ (шұғылданды) — M 1973 Гектор Кампора 5 907 464 49,56 Justicialist партиясы ретінде сайланды, Justicialist Liberation Front бөлігі S 1973 Хуан Перон 7 359 252 61,85 Justicialist Liberation Front бөлігі ретінде сайланды 1983 Итало Людер 5 944 402 40,16 Жеңіліске ұшырады 247 сайлау коллегиясының орындары 1989 Карлос Менем 7 953 301 47,49 Сайланды 325 сайлау коллегиясының орындары, Popular Justicialist Front бөлігі 1995 Карлос Менем 8 687 319 49,94 Сайланды Бірлескен билет (PJ—UCeDé) 1999 Эдуардо Дуальде 7 254 417 38,27 Жеңіліске ұшырады Justicialist Coalition for Change бөлігі 2003 Карлос Менем 4 740 907 24,45 null 0 2nd R Forfeited Front for Loyalty, PJ фракциясы Néstor Kirchner 4 312 517 22,24 null 0 2nd R Оппозициясыз Front for Victory, PJ фракциясы Adolfo Rodríguez Saá 2 735 829 14,11 1st R Жеңіліске ұшырады Front of the Popular Movement, PJ фракциясы 2007 Кристина Киршнер 8 651 066 45,29 Сайланды Front for Victory Alliance бөлігі Alberto Rodríguez Saá 1 458 955 7,64 Жеңіліске ұшырады Justice, Union and Liberty Front Alliance бөлігі 2011 Кристина Киршнер 11 865 055 54,11 Сайланды Front for Victory, PJ фракциясы 2015 Даниэль Скиоли 9 338 449 37,08 12 198 441 48,60 2nd R Жеңіліске ұшырады Front for Victory Alliance бөлігі 2019 Альберто Фернандес 12 473 709 48,10 Сайланды Everyone's Front Alliance бөлігі 2023 Серхио Масса 9 853 492 36,78 11 516 142 44,31 2nd R Жеңіліске ұшырады Union for the Homeland бөлігі Juan Schiaretti 1 802 068 6,73 1st R Жеңіліске ұшырады Hacemos por Nuestro País бөлігі

Депутаттар палатасы

Сайлау жылы Дауыс % Ұтқан орындар Барлық орындар Президенттік лауазым Ескерме 1948 64.1 Көпшілік Хуан Перон (PP) Перонистік партия ретінде 1951 63.5 Көпшілік Хуан Перон (PP) Перонистік партия ретінде 1954 4,977,586 62.96 Көпшілік Хуан Перон (PJ) Перонистік партия ретінде 1958 null 0 0 Тыйым салынған Педро Эухенио Арамбуру (де-факто) 1960 null 0 0 Тыйым салынған Артуро Фрондизи (UCRI) 1962 1,592,446 17.53 Азшылық Артуро Фрондизи (UCRI) Unión Popular ретінде 1963 null Азшылық Хосе Мария Гуидо (UCRI) Unión Popular және Justicialist жақтастары ретінде 1965 2,833,528 29.6 Азшылық Артуро Умберто Илья (UCRP) Unión Popular және Justicialist жақтастары ретінде 1973 5,908,414 48.7 Көпшілік Алехандро Агустин Ланусэ (де-факто) Justicialist партиясының бөлігі, Justicialist Liberation Front-тың құрамында 1983 5,697,610 38.5 Азшылық Рейналдо Биньоне (де-факто) 1985 5,259,331 34.3 Азшылық Рауль Алфонсин (UCR) 1987 6,649,362 41.5 Азшылық Рауль Алфонсин (UCR) 1989 7,324,033 42.9 Азшылық Рауль Алфонсин (UCR) Popular Justicialist Front-тың құрамында 1991 6,288,222 40.2 Азшылық Карлос Менем (PJ) 1993 6,946,586 42.5 Азшылық Карлос Менем (PJ) 1995 7,294,828 43.0 Көпшілік Карлос Менем (PJ) 1997 6,267,973 36.3 Азшылық Карлос Менем (PJ) 1999 5,986,674 32.3 Азшылық Карлос Менем (PJ) 2001 5,267,136 37.5 Азшылық Фернандо де ла Руа (UCR—Alianza) 2003 5,511,420 35.1 Көпшілік Эдуардо Дуальде (PJ) FPV бөлігі ретінде 2005 6,883,925 40.5 Көпшілік Нестор Киршнер (PJ FPV) FPV бөлігі ретінде 2007 5,557,087 45.6 Көпшілік Нестор Киршнер (PJ FPV) FPV бөлігі ретінде 2009 5,941,184 30.3 Азшылық Кристина Киршнер (PJ FPV) FPV бөлігі ретінде 2011 12,073,675 58.6 Көпшілік Кристина Киршнер (PJ FPV) FPV бөлігі ретінде 2013 12,702,809 55.4 Көпшілік Кристина Киршнер (PJ FPV) FPV бөлігі ретінде 2015 8,797,279 37.4 Азшылық Кристина Киршнер (PJ FPV) FPV бөлігі ретінде 2017 9,518,813 39.0 Азшылық Маурисио Макри (PRO Cambiemos) Citizen's Unity бөлігі ретінде 2019 11,359,508 45.5 Азшылық Маурисио Макри (PRO Cambiemos) PDT бөлігі ретінде 2021 7,801,865 33.57 Азшылық Альберто Фернандес (PJ FDT) PDT бөлігі ретінде

Сенат сайлауы

Сайлау жылы Дауыс саны % жеңген орындар Жалпы орындар Позиция Президенттік жазба 2001 5,668,523 39,0 Көпшілік Фернандо де ла Руа (UCR Alianza) 2003 1,852,456 40,7 Көпшілік Эдуардо Духалде (PJ) FPV құрамында 2005 3,572,361 45,1 Көпшілік Нестор Киршнер (PJ FPV) FPV құрамында 2007 1,048,187 45,6 Көпшілік Нестор Киршнер (PJ FPV) FPV құрамында 2009 756,695 30,3 Азшылық Кристина Киршнер (PJ FPV) FPV құрамында 2011 5,470,241 54,6 Көпшілік Кристина Киршнер (PJ FPV) FPV құрамында 2013 1,608,846 32,1 Көпшілік Кристина Киршнер (PJ FPV) FPV құрамында 2015 2,336,037 32,7 Көпшілік Кристина Киршнер (PJ FPV) FPV құрамында 2017 3,785,518 32,7 Азшылық Маурисио Макри (PRO—Cambiemos) Citizens' Unity аясында 2019 2,609,017 46,30 Көпшілік Маурисио Макри (PRO—Cambiemos) FDT аясында 2021 1,916,759 27,54 Азшылық Альберто Фернандес (PJ—FDT) FDT аясында