Кіріспе

ортағасырлық графтық

Катценельнбоген – Германияның Рейн-Пфальц жеріндегі Рейн-Лан округіндегі қамал және шағын қаланың атауы. Катценельнбоген – Aar Einrich ("бірлескен муниципалитет") қауымдастығының орталығы.

Тарих

Каценленбоген 1095 жылы Лан өзенінің үстіндегі төбеде салынған қамал ретінде пайда болды. Осы қамалдың иелері маңызды жергілікті саяхатшыларға айналып, ғасырлар бойы Рейн өзеніндегі маңызды және жоғары табысты кедендік құқықтарды иеленді. Каценленбоген графы Рейн өзенінде Нойкаценленбоген және Рейнфельс қамалдарын да салды. Неміс әулетінің еркек тарабы 1479 жылы тоқырап қалды, ал австриялық әулет жалғасты, соның салдарынан округ Гессен мен Нассау арасында дау туды. 1557 жылы Гессен жеңіске жетті, бірақ Гессен Филипптің өсиеті бойынша бөлінген кезде Каценленбоген де Гессен-Дармштадт және Гессен-Рейнфельс кішкентай жаңа княздығы арасында бөлінді. Соңғы тармақ 1583 жылы тоқыраған кезде, оның мүлігі Гессен-Кассельге (немесе Гессен-Кассельге) өтті, ол Каценленбогеннің мұрагерлік бөлігін Гессен-Ротенбург княздығына қосты. Вена конгресінен кейін Каценленбогеннің бұл бөлігі алынған мүліктерінің орнына Нассауға берілді; 1866 жылғы соғыстан кейін, барлық Нассаумен бірге ол Пруссияның құрамына кірді. 1945 жылы Гессен-Дармштадт Гессен провинциясының көп бөлігімен біріктірілді, ол Гессен-Кассельді және бұрынғы Франкфурт еркін қаласын қамтиды, сонымен қатар Нассау да кірді, нәтижесінде Гессен федералды штаты құрылды. Осылайша, Гессенге бұрынғы Каценленбоген округінің көп бөлігі енді. Нассаудың кішкентай бөлігі, соның ішінде ескі қамал мен Каценленбоген атты ауыл, Рейнланд-Пфальцтың (Рейн-Лан және Вестервальд округтерінің бөлігі) құрамына кірді. Англияның Вильгельм III, Оранж князі, 1689-1702 жылдар аралығында билік еткен кезде Каценленбоген титулын алды, ал бүгінде Нидерланд корольдерінің (Оранж-Нассау әулеті) титулдарының бірі – Каценленбоген графы.

Этимология

Неміс тілінде Katzenelnbogen атауы сөзбе-сөз "мысықтың шынтағы" деп аударылады, бұл, әрине, кейінірек пайда болған дыбыстық қателік болуы мүмкін. Тарихшылар бұл атау екі сөздің бірігуінен туындаған деп болжайды: ежелгі герман тайпасының аты – Chatti және Melibokus, "таулар" деген жалпы римдік атау. Бұл теорияның негізі – Птолемейдің Харц, Тюрингия орманы немесе олардың екеуіне де қатысты шығысқа қарай орналасқан тау жотасы үшін қолданған Μηλίβοκον (Mēlíbokon) атауы. Мелибокон латын тіліне аударылғанда Мелибокус немесе Мелибокус болып айтылады. Атаудың қандай да бір танылатын түрі алғаш рет орта ғасырлық құжаттарда пайда болғандығы, оның көне римдік тегі болмағанын көрсетеді.

Шарап тарихы

Шарап тарихында Кацененбоген әлемде Рислинг жүзімінің алғаш рет жазылған құжатымен мәшһүр: бұл 1435 жылы, Киелі Рим империясының жоғары ақсүйектерінің мүшесі Кацененбоген графы Иоан IV-нің қойма тізімінде "Рислинген" жүзімдерінің сатып алынуы тіркелген.