Кіріспе
Пуэрто-Риконың кәсіби баскетбол командасы
Cangrejeros de Santurce (ағылшын тілінде: Crabmen of Santurce) – Пуэрто-Риконың кәсіби баскетбол лигасы Baloncesto Superior Nacional (BSN) санкциялаған бірнеше франшизаның атауы. Сантурце қаласының атымен аталған, барлық нұсқалары Сан-Хуан қаласында өнер көрсеткен. Алғашқы франшиза 1918 жылы құрылып, 1956 жылы BSN лигасында ойынға қатыса бастады, 1962 және 1968 жылдары чемпион атанды, бірақ кейін таратылды. Cangrejeros командасының екінші құрамы Роберто Клементе Колизеумында музыка индустриясының басшысы Анджело Мединаның меншігінде өнер көрсетіп, алты жылдың ішінде бес чемпионатты жеңіп алды (соның ішінде төрт рет қатарынан) және 2007 жылы тағы бір чемпиондыққа ие болды. Бұл құрам соңғы жеңісінен кейін тағы он жыл бойы белсенді болды. 2021 жылы әртіс Bad Bunny және Noah Assad және Jonathan García сынды қалалық музыка кәсіпкерлерінің меншігінде Cangrejeros деген атпен жаңа франшиза құрылды. Cangrejeros атымен танылған командалар 8 чемпионатты жеңіп, 14 BSN финалына қатысты.
Алғашқы жылдар (1918-1976)
1918 жылы құрылған команда қатарында Теофило Круз және Рафаэль Валле сияқты танымал ойыншылар ойнады. Круз, №13, 25 маусым ойнап, 4 маусымда «Ең құнды ойыншы» (MVP) атанып, 2 рет BSN турнирінде ойынға жинаған ұпайлар бойынша көшбасшы болды. Ол Пуэрто-Рико және Бразилия АҚШ-тан басқа Америка құрлығындағы ең күшті екі команда болған кезде, Пуэрто-Рико ұлттық баскетбол құрамасының негізгі орталық ойыншысы болды. Валле, №5, BSN тарихындағы ең үздік алдыңғы қатардағы ойыншы деп саналады, 8 маусым бойы белсенді ойнап, MVP атағын жеңіп, 1956 жылы ойынға жинаған ұпайлар бойынша бірінші орын алды. Ол 2 Олимпиада ойынында қатысып, екі рет те Пуэрто-Рико құрамасын ұпай жинау бойынша жетекшілік етті. 2 чемпионаттан және бірнеше финалдан кейін «Сантурсе Крабберс» командасы 1976 жылы соңғы маусымын өткізді.
Қайту (1998-2016 жылдар)
1998 жылы Анджело Медина «Тібуронес де Агуадилла» және «Капиталинос де Сан-Хуан» командаларын сатып алып, біріктірді, сондай-ақ BSN-де еркін агенттік болмаған кезде, «Кангрехерос» командасын жаңарту үшін басқа бос ойыншыларды сатып алды, ол «Роберто Клементе» аренасында ойнай бастады. Команда құрамында Жозе «Пикулин» Ортис, Карлос Арройо, Орландо «Гуаякан» Сантьяго және Джеффри Обри сияқты ойыншылар бар еді. Бұл ойыншылармен қатар, Сантурце командасын ұлттық құраманың бұрынғы бапкері және лигада чемпион атанған Хулио Торо жаттықтырды. Команда финалда «Леонес де Понсе» командасын жеңіп алды. Роландо Уррутинер 1999 жылы «Кангрехерос» командасына қосылды. Сантурце 1999, 2000, 2001 (қатарынан төрт рет чемпиондық жеңіске жетіп, сирек кездесетін жағдайды жасады) және 2003 жылдары BSN чемпионатын жеңіп алды. Барлық чемпионаттарда команданы сол кездегі ұлттық құраманың үш мүшесі – Ортис, Арройо және Уррутинер басқарды. 2007 жылы «Кангрехерос» командасы сегізінші лига чемпионатын жеңіп алды.
Роберто Клементе Колизейінен ауысу
2005 жылы Сан-Хуан қаласының мэрі Хорхе Сантини «Кангрехерос» енді Роберто Клементе Колизеумында ойнай алмайтынына шешім берді, себебі келушілердің саны аз болды және онда ойнаудың мәні болмады. Оларға волейболға пайдаланылатын Педрин Зоррилла Колизеумын ұсынды. Гуайнабо қаласының мэрі Гектор О'Нилл Мединаға Гуайнабода орналасқан Марио Моралес Колизеуын пайдалануға ұсынды, ал Медина үй ойындарын сонда және жақында ашылған Пуэрто-Рико Колизеумы арасында бөлуге шешім қабылдады. Пуэрто-Рико Колизеумындағы ойындарға орта есеппен 10 000 адам келді. Сантини мен Сан-Хуан муниципалитеті Педрин Зоррилла Колизеумын пайдалану қажет деп талап етті, тіпті колозейдің алдына «Біз бұл (Педрин Зоррилла) «Кангрехерос» командасының жаңа үйі болсын дейміз» деген үлкен билборд орнатты. «Кихьоте» Моралес Колизеуын пайдалану Гуайнабоның «Конквистадоры» командасының қайта оралуына себеп болды. 2007 жылы «Кангрехерос» 73:70 есебімен «Фаджардо» командасын жеңіп, лиганың ширек финалына өтті. Осы ойында Роберт Трейлор 17 ұпай, 15 допты қайтару және 10 блокпен маусымдағы алғашқы трипл-даблды жасады. Сантурс бірінші ойында жеңіске жетті, бірақ екіншісінде жеңілді. Одан кейін «Гигантес де Каролина» командасымен ойын өтті, олар бірінші ойында жеңіске жетті. 2015 жылы бұрынғы «Кангрехерос» ойыншысы және бұрынғы НБА ойыншысы Карлос Арройо музыкалық карьерасын аяқтағаннан кейін командаға оралды, ол бұл салада қысқа ғана уақыт бойы айналысқан еді.
Істеусіздігі (2016-2020)
2017 жылы команда жұмысын тоқтатты. 2018 жылы Cangrejeros командасын бизнесмендер Рикардо Гарсия мен Камило Домингуес сатып алды. Рикардо Гарсия – Havoc Media Group компаниясының иесі, ал Камило Домингуес – Reydom Sports және ойын-сауық тобының иесі, екеуі де Орландо, Флорида қаласының кәсіпкерлері. Ариэль Родригестің, Рикардо Гарсия мен Камило Домингуеске дейін команданың иесі болғандығына байланысты кейбір даулар мен, күдікті алаялықтар болғаннан кейін, ол енді команданың иесі емес. Команданы сату кезінде Родригес жеткізушілерге, команда қызметкерлеріне, үшінші тараптарға, агенттерге, жаттықтырушыларға және ойыншыларға тиесілі қарыздар туралы дұрыс ақпарат ұсынбады. Команданы мырза Гарсия мен мырза Домингуес иеленгеннен кейін көптеген мәселелер анықталды. Олардың бірінде Анджело Мединаның берген қарызын төлеуге арналған ақшаның теріс пайдаланылуына байланысты дау туды. Қазір команда тағы да жұмысын тоқтатты және Ариэль Родригес команданың иесі болып қала береді, сондай-ақ 400 мыңнан астам долларлық қарызға жауапты.
Кеңейту франшизасы (2021 жылдан қазіргі уақытқа дейін)
2021 жылдың сәуірінде лига Ноа Асад пен Джонатан Миранданың меншігіндегі «Кангрехерос» командасының қайта оралуын мақұлдады, ал келесі айда оларға қалалық суретші Бад Банни қосылды. Ардагер ойыншы Хосе Хуан Бареа, «Атлетико» клубынан шабуылшы Исаак Сосаның келісімшартын сатып алу арқылы құрыла бастаған құраманың тірегі болды. Штабқа Нестор Гарсия, бұрынғы ойыншылар Элияс Аюсо мен Карла Кортихо көмекшілер ретінде, ал Даниэль Сеоан скаут ретінде енді. Маусым арасында импорттық ойыншылар Данте Каннингхэм мен Томас Робинсонды қоса алғанда, жаңа ойыншылардың тағы да қосылуы және Жозе Мигель Агрелот аренасына оралу жарияланды. 2021 жылғы маусым бойы «Кангрехерос» командасының тәжірибелі құрамы бірнеше қиындықтарға тап болды, соның ішінде Бареаның қайта-қайта жарақаттануы. Гарсия команда бәсекеге қатысып тұрғанда келісімшартынан босатылып, Аргентина ұлттық бейсбол құрамасының бас жаттықтырысы болды. Көмекші Ларри Аюсо штабты басқарды және команданы B дивизионында төртінші орынға түсіріп, реттеленген маусымды аяқтады. Плей-офф басталғанға дейін әкімшілік Жозе Мигель Агрелот аренасын қалдырып, Роберто Клементе аренасына көшті. «Кангрехерос» командасы бірінші раундта «Капитанес де Аресибомен» кездесіп, 2:4 есебімен жеңіліске ұшырады. Маусым арасында «Кангрехерос» командасы сауда арқылы қорғаушы Джан Клавеллді сатып алды, импорттық Skal Labissière және Тайлер Хансброумен, сондай-ақ бос агенттер Рамон Клементе, Гилберто Клавелл және Анхель Матиаспен келісім жасасты. Команда сонымен қатар Иван Риосты көмекші жаттықтырушы ретінде шақырды, ол Аюсоның 2022 жылдың наурыз айында «Пиратас» командасына қосылғаннан кейін толық жауапкершілікті алды, ал Луис Армандо Кансель мен Кортихо штабты толықтырды.
FIBA Америка лигасы
2007 жылғы BSN маусымының чемпионы ретінде «Кангрехерос» командасы ФИБА Америка лигасының бірінші турнирінде Пуэрто-Риконы ұсынуға таңдалған екі команданың бірі болды. Осы турнирде аралды ұсынып тұрған екінші команда – лиганың күміс жүлдегері «Капитанес де Аресибо» командасы. «Кангрехерос» командасы турнирдің екінші кезеңіне өтіп, алғашқы кезеңді 2:1 есебімен аяқтады. «Сантурсе» командасы «Солес де Мексикали» командасына бір ұпайпен есе жіберіп (74:75), «ПБЛ All Stars» (97:73) және «Метрос де Сантьяго» (91:62) командаларын жеңді. Жарыққа өтіп, олар Флорида халықаралық университетінің баскетбол алаңында «Майами Тропикс» командасымен үш ойын өткізді. «Сантурсе» командасы бұл кезеңдегі алғашқы ойында 102:94 есебімен жеңіске жетті. Дегенмен, олар қалған екі ойында үй иелеріне 64:91 және 83:91 есебімен жеңіліп, жартылай финалда турнирден шығып қалды.
FIBA баскетбол Чемпиондар лигасы Америка
2021 жылдың қыркүйегінде Cangrejeros командасы 2019 жылы Америка лигасының орнына келген Баскетбол Чемпиондар лигасы Америкасына қатысқан алғашқы BSN командасы болды, осылайша 2021-22 турниріне қатысушы клубтар қатарына қосылды. Никарагуада өткен бірінші кезеңде Сантурсе Эдмонтон Стингерс командасын 89:68 есебімен және Реал Эстели Балонестесті 91:88 есебімен жеңді. Cangrejeros командасы өз тобының екінші кезеңін қабылдауға таңдалды, ал Роберто Клементе аренасы олардың үй алаңы болды. Дегенмен, SARS-CoV-2 Omicron штаммының таралуын шектеу мақсатындағы жергілікті аренаның сыйымдылығына қойылған шектеулер осы кезеңнің кейінге қалуына және орнының ауысуына әкелді, нәтижесінде Манагуа қайтадан жарысқа төңкерілді. Екінші кезеңде Cangrejeros Реал Эстелиге (78:82) есебімен жеңіліп, Стингерс командасын (93:55) есебімен жеңді. Сантурс Калгариде өткен үшінші кезеңде екі ойынды да ұтты, алдымен Стингерске (93:87) есебімен, содан кейін Эстелиге (96:83) есебімен тікелей жеңіліске ұшырады. Топтық кезеңде бірінші орынды алған Cangrejeros командасы ширек финалда Quimsa командасымен кездесті.
Басқа медиа
Кангрехерос командасы NBA 2K24 MyTEAM және MyCareer ойын режимдерінің 5-ші маусымында ұсынылады, онда команданың алаңы, формасы және иесі Бенито Мартинес Bad Bunny Spotlight шақыруының бөлігі ретінде енгізілген. 2024 жылдың ақпан айында команда Сантурсе сыра зауытымен бірлесіп, шектеулі санда шығарылған Cangrejeros Blonde Ale сырасын сатуға бастады. Бұл өнім BSN-мен байланысты емес және маусымдық ойындар кезінде Роберто Клементе аренасында сатылмады, оның орнына Сан-Хуандағы кейбір орындарда жарнамалық тауар ретінде ұсынылды.