Кіріспе

Фрэнсис Джеймс Бэрд Уийн (ағылш. Francis James Baird Wheen; 1957 жылдың 22 қаңтарында туған) – британдық журналист, жазушы және теле/радио хабаршысы.

Ерте өмір және білім

Уийн әскери отбасында дүниеге келді және екі жеке мектепте оқыды: Кроули қаласының жанындағы Копторн дайындық мектебі, Батыс Сассекс округы, және Лондонның солтүстік-батысындағы Харроу мектебі. Харроуда ол Марк Тэтчермен қысқа ғана уақытқа бірге оқыды, ал Марк Тэтчер кейіннен оның журналистикалық зерттеулерінің нысаны болды.

Мансап

16 жасында Харроудан қашып, "балама қоғамға қосылу" үшін Уийн "The Guardian" және "New Statesman" газеттерінде бастапқыда шаруашылық жұмыстарын атқарды, содан кейін лондондық Роял Холлоуэй колледжіне оқуға түсті, бұл алдында дайындық курстарында оқығаннан кейін болды. Оның 1999 жылы "Дойчер" мемориалдық сыйлығын жеңіп алған және жиырма тілге аударылған еңбегі жарық көрді. Одан кейін ол Маркстің маңызды еңбегінің бірінші томының жазылу және жариялану тарихын, сондай-ақ аяқталмаған басқа томдарды қамтитын "Капитал" туралы шартты "биографиясын" жазды. Уийн бірнеше жыл бойы "The Guardian" газетінде баған жүргізді. Ол "Private Eye" журналына материалдар жазып, кейін журналдың бас редакторының орынбасары болды. 2022 жылдың қазан айында "Private Eye" журналынан зейнеткерлікке шықты, бірақ ол әлі де кейде материалдарымен бөліседі. Оның "Ху-хас және өткінші құмарлықтар" атты журналистикалық жинағы 2003 жылы Оруэлл сыйлығына ие болды. Ол сондай-ақ лондондық "Evening Standard" газетінде тұрақты авторы болды. 2012 жылдың сәуір айында Уийн бақшадағы өрт кезінде өзінің барлық кітап жинағын, "өмірлік еңбегін" және аяқталмаған романын жоғалтты.

Телерадио хабарларын тарату

Уийн BBC Radio 4-те тұрақты түрде хабар таратады және The News Quiz бағдарламасына жиі қатысады, онда ол бұрынғы Консервативтік партияның жетекшісі Иэн Дункан Смитке өте ұқсайтынын жиі айтады. Ол сондай-ақ бірнеше рет Have I Got News for You бағдарламасына қонақ шақырылды. Уийн BBC Four арнасы үшін Гарольд Уилсонның премьер-министрлік қызметінің соңғы кезеңі мен Марсия Уильямспен арақатынасын көрсететін "Лавандра тізімі" атты деректі драма жазды, ол алғаш рет 2006 жылдың наурыз айында көрсетілді. Бұл туындыда Кеннет Кранхэм Уилсон рөлін, ал Джина МакКи Уильямс рөлін сомдады. 2007 жылдың сәуір айында BBC бағдарламадағы мәлімдемелерге байланысты соттан тыс келісім шарттары бойынша Уильямсқа (кейіннен Фолкендер баронессасы) 75 000 фунт төледі.

Саяси көзқарастар

Уийн Фолкленд соғысына қарсы болды. Бірнеше американдық газеттерде жарияланған мақалада Уийн былай деп жазды: "1950-ші жылдары шыққан әйгілі британдық пьесада, "Қарсыға қайтып қара" ("Look Back in Anger") кейіпкері 'бұрынғыдай жақсы, батыл істер үшін күресуге болмайды' деп шағымданады. Тэтчер ханым осы пікірмен келіскен сияқты, сондықтан ол шағын, арсыз себеппен соғысқа барды". Уийн монархияға қарсы "Республика" тобының қолдаушысы. 1999 жылы НАТО-ның Косовоға жасаған әскери араласуын қолдаған Уийн, прогрессивті саясатты қайта бағыттау мақсатындағы Эстон манифестіне қол қойды және екінші Ирак соғысын қолдады. 2005 жылдың соңында Уийн, "The Times" газетіне үлес қосып жүрген Дэвид Ааронович пен блогер Оливер Каммен бірлесіп, Эмма Брокстің Ноам Чомскиге берген сұхбатына байланысты "The Guardian" газеті жариялаған кешірім сұрау мен түзетуге наразылық білдірді; Чомски сұхбатта оның 1995 жылғы Сребреницадағы қырғынды Диана Джонстоунның кітабын қорғауы арқылы жоққа шығарғандай көрсетілгенін, бұл жала жапқандық деп шағымдаған еді. Франсис Уийн 2016 жылы Сыртқы істер министрі Баронесса Анелайдың Сауд Арабиясы үкіметінің Раиф Бадавиге жасаған азаптауларын айыптамағанына қатысты сынға алды. Уийн Анелайдың саудиялық режимге қару сату ниетімен әрекет еткенін мәлімдеді.

Жеке өмір

Уийн 1985-1993 жылдары жазушы Джоан Смитпен үйленген. 1990-жылдардың ортасынан бері ол 27 жыл бойы Джулия Джонспен (бұрын Джулия Торугуд) бірге өмір сүріп келеді, 2019 жылы олар неке қиды; олардың екі ұлы бар. Уийн жазушы Кристофер Хиченспен жақын дос болған.