Кіріспе

Механикалық қалталық калькулятор

Curta – Курт Герцстарк жасаған қолмен ұсталатын механикалық калькулятор. Curta калькуляторлары 1970-ші жылдары электрондық калькуляторлармен алмастырылғанға дейін ең жақсы портативті калькуляторлардың бірі саналды. Бұл бір барабан қазіргі заманғы калькуляторлардың әдетте 10-ға жуық болатын көптеген барабандарын алмастырды және ол тек қосу ғана емес, сонымен қатар тоғыздық толықтыру арқылы шегеруді, яғни қосу арқылы шегеруді жүзеге асырды. Тоғыздық толықтыру математикасының табысы шегеру кезінде "қарыз алу" кезінде туындайтын маңызды механикалық күрделілікті жойды. Осы барабан Curta-ны кішірейтудің кілті болды. Оның қалталық калькулятордағы жұмысы 1938 жылы нацистер оны және оның компаниясын неміс әскері үшін дәлдік құралдарын жасауға мәжбүрлегенде тоқтады. Католик анасы мен еврей әкесі болған Герцстарк 1943 жылы тұтқындалды және ақырында Бухенвальд концлагеріне жіберілді, онда ол бұрынғы зерттеулерін жалғастыруға шақырылды: text=Бухенвальд ішінде тұтқында болғанда, бірнеше күннен кейін мен жұмыс өндірісін жоспарлау бөліміндегі [адамдарға] өз идеяларымды айттым. Бөлім басшысы, Мюнхен мырза: "Көрдіңіз бе, Герцстарк, сіздің жаңа бір нәрсе, кішкентай есептеу машинасымен жұмыс істеп жатқаныңызды түсіндім. Білесіз бе, мен сізге бір кеңес бере аламын. Біз сізге барлығын жасауға және суреттеуге рұқсат береміз. Егер оның құны болса, онда біз оны соғыста жеңіске жеткеннен кейін Фюрерге сыйлық ретінде береміз. Содан кейін сіз әриан болады!" деді. Мен үшін бұл алғашқы рет болды, мен өзімді-өзім ойладым, құдай-ау, егер сіз мұны жасасаңыз, өміріңізді ұзарта аласыз. Содан кейін мен КУРТА-ны мен ойлағандай суреттеуге кірістім. | дереккөзі: 36 37 | авторы=Курт Герцстарк | тақырыбы=Курт Герцстаркпен жасалған ауызша тарих сұхбаты (1987) Лагерьде Герцстарк өндіріске қойылатын құрылғының жұмыс сызбаларын жасауға үлкерді. Бухенвальд 1945 жылдың 11 сәуірінде АҚШ әскерлері тарапынан азат етілді, ал қараша айына қарай Герцстарк Веймар маңындағы Соммертальдағы фабриканы тапты, ондағы шеберлер үш жұмыс прототипін жасауға жеткілікті білікті болды. Бұл адамдар бұрын Герцстаркқа патенттерінің меншігін компанияға беруден бас тартыпты, сондықтан егер біреу сотқа жүгінсе, олар компанияны емес, Герцстаркты соттайды, осылайша өздерін Герцстарк есебінен қорғайды. Бұл амал кері кетті: патент құқықтары болмағандықтан, олар ештеңе жасай алмады. Герцстарк жаңа келісімге қол жеткізе алды және ақша оған ағып жатты. Curta калькуляторлары 1970-ші жылдарға дейін ең жақсы портативті калькуляторлар болып саналды. Шамамен 140 000 Curta калькуляторы жасалған (80 000 I типті және 60 000 II типті). Курт Герцстарктің айтуынша, соңғы Curta 1972 жылы шығарылған. Машиналардың құндылығы жоғары; 2016 жылы олар шамамен 1000 АҚШ долларына сатылды, бірақ сатып алушылар ерекше сериялық нөмірлері бар таза жағдайдағы үлгілер үшін 1900 АҚШ долларына дейін төледі.

Танымал мәдениет

Курта Уильям Гибсонның "Pattern Recognition" (2003) романында тарихи есептеу машинасы ретінде де, сонымен қатар маңызды "айырбас" зат ретінде де маңызды рөл атқарады. 2016 жылы Маркус Ву 3D принтерде жасауға болатын Куртаның жобасын жасады. Куртаның жоғары дәлдігі 2017 жылғы принтер технологиясының мүмкіндіктерінен асып кеткендіктен, басылып шығарылған Курта кофе банкасының мөлшерімен шамалас және салмағы шамамен үш фунтқа жуық болды.