Кіріспе
Англия аймағы
Холдернесс аймағы – Англияның солтүстік-шығыс жағалауындағы Йоркширдің Шығыс Ридинг ауданы. Холдернесс бай ауыл шаруашылығы жерлеріне ие аймақ, орта ғасырларда кептірілгенге дейін батпақты жер болған. Топографиялық тұрғыдан алғанда, Холдернесс Йоркширдің басқа бөліктеріне қарағанда Нидерландымен көбірек ұқсас. Солтүстігі мен батысында Йоркшир Вулдс орналасқан. Холдернесс әдетте Халл өзені мен Солтүстік теңізі арасындағы аумақты білдіреді. Басты меридиан Холдернесс арқылы, Патрингтоннің шығысынан және Тунсталл арқылы солтүстікке өтеді. 1974-1996 жылдар аралығында Холдернесс Хамберсайдтағы Холдернесс ауданының құрамында болды. Ол 19 ғасырға дейін вапентаке атауын сақтап келді, содан кейін оның функцияларын басқа жергілікті билік органдары алмастырды, әсіресе 1888 жылғы Жергілікті Өкімет туралы заңнан кейін. Кингстон-апон-Халл қаласы Холдернесс аймағының оңтүстік-батыс бұрышында орналасқан, ал Бридлингтон солтүстік-шығысқа шектес, бірақ олар көбінесе жеке қарастырылады. Басты қалалардың қатарында Уизернси, Хорнси және Хедон бар. Холдернесс жағалауы Фламбороу-Хедтен Спарн-Хедке дейін созылады. Ежелгі базар қаласы Беверли Холдернесс аймағының батысында, Йоркшир Вулдс тауларының шығыс беткейлерінде жатыр. Жұмсақ топырағының салдарынан жағалау эрозияға бейім, жылына шамамен 2 метрдей топырақ жойылады. Жағалау және оны қоршаған қауымдастықтар басқарылатын шегінуді жүзеге асыруға мәжбүр болды.
the region of England
Holderness is an area of the East Riding of Yorkshire, on the north east coast of England. An area of rich agricultural land, Holderness was marshland until it was drained in the Middle Ages. Topographically, Holderness has more in common with the Netherlands than with other parts of Yorkshire. To the north and west are the Yorkshire Wolds. Holderness generally refers to the area between the River Hull and the North Sea. The Prime Meridian passes through Holderness just to the east of Patrington and through Tunstall to the north. Between 1974 and 1996, Holderness lay within the Borough of Holderness in Humberside. It gave its name to a wapentake until the 19th century, when its functions were replaced by other local government bodies, particularly after the Local Government Act 1888. The city of Kingston upon Hull lies in the south west corner of Holderness and Bridlington borders the north east but both are usually considered separately. The main towns include Withernsea, Hornsea and Hedon. The Holderness coast stretches from Flamborough Head to Spurn Head. The ancient market town of Beverley lies just to the west of the Holderness area, on the eastern slopes of the Yorkshire Wolds. Because of its soft soil, the coastline is vulnerable to erosion, on average losing 6 feet (2 m) a year. The coast and surrounding communities have had to implement managed retreat.
Орналасу және тасымалдау
Аймақтың шекарасы солтүстік және батыста Йоркшир Волдс жоталарының көтерілуімен, шығыста Солтүстік теңізімен және оңтүстікте Хамбер сағасымен нақты белгіленген. Аймақта магистральдық автожолдар жоқ, бірақ А63 арқылы Халл қаласынан ұлттық автожолдар желісіне қосылу мүмкіндігі бар. Еуропалық құрлыққа қатынас та Халл арқылы жүзеге асырылады, онда Роттердам және Зебрюгге қалаларына күнделікті паром рейстері орындалады. Класс а жолдары Халл және жағажайлық курорт Бридлингтон қалаларына шоғырланған. Басқа жағдайда, оңтүстік-шығыс жағалаудағы Уизернсиді ішкі аймақтармен байланыстыратын A1033 жолы аймақтағы жалғыз басты бағыт болып табылады. Қалған жалғыз теміржол желісі – Йоркшир жағалау жолы, ол оңтүстіктегі Халл мен Бридлингтон арасында өтеді және көбінесе аймақтың батыс жағынан айналып өтеді. 1960 жылға дейін Халлдан Хорнсиге және Уизернсиге дейін теміржол желілері болған, бірақ олар Бичингтің кесімінен жабылды. Сонымен қатар, 1901 жылы Беверлиден Солтүстік Фродингем теміржол станциясына дейін Солтүстік Холдернес жеңіл теміржолын салу туралы ұсыныс жасалған, бірақ ол іске аспады.
Климат
Ұлыбританияның бір бөлігі ретінде Холдернес аймағында жазда әдетте суық, ал қыста салыстырмалы түрде жұмсақ болады. Ауа райы күннен күнге және маусымдар бойынша да өзгеріп тұрады. Аймақтың географиялық орны батыс желдерінің, төмен қысымдық аймақтардың және олармен байланысты фронттардың күшті әсер етуіне себеп болады, бұл әсіресе қыста дауылды және желді ауа райын келтіреді. Кейде желдің салдарынан шөгінділер түседі. Төмен қысымдық аймақтардың арасында көшпелі антициклондық аймақтар жиі пайда болады, олардың әсерінен қолайлы ауа райы орнасады. Қыста антициклондық аймақтар суық және құрғақ ауа райын әкеледі. Жазда антициклондық аймақтар құрғақ және тұрақты жағдайларды тудырады, бұл құрғақшылыққа алып келуі мүмкін. Географиялық орнына байланысты, бұл аймақта қыс жұмсақ, ал жаз Солтүстік Атлант мұхитындағы Гольфстрим ағысының әсерінен салыстырмалы түрде салқын болады. Ауа температурасы күнделікті және маусымдық өзгерістерге ұшырайды. Әдетте, түнде температура төмендейді, ал қаңтар – жылдың ең суық айы. Холдернесс аймағының климатына ең көп әсер ететін екі фактор – бұл ылғалды батыс желдерінен қорғауды қамтамасыз ететін Пеннин таулары мен Йоркшир Волдс және Солтүстік теңізге жақын орналасуы. Жалпы, жылдық жауын-шашын мөлшері 600-700 мм шамасында, бұл ұлттық орташа көрсеткіштен (1125 мм) төмен.
Геология және топография
Геологиялық тұрғыдан алғанда, Холдернес кредалық таспен қапталған, бірақ көп жағдайда мұздық шөгінділерінің астында соншалықты тереңге көмілгендіктен, ол ландшафтқа ешқандай әсер етпейді. Ландшафтты көбінесе морена, құрғақ балшық және мұздық көл балшықтары құрайды. Бұл шөгінділер Девенс мұз басу кезеңінде қалыптасқан. Мұздық шөгінділері бұрынғы көлдердің орнын көрсететін, торфқа толы ойыстарды (жергілікті жерде "мерес" деп аталады) қамтитын, көбінесе жалғасқан төмендік жазықтығын құрайды. Аймақ бойынша барабан тәрізді төбелер, қырқалар және қазандықтар сияқты басқа да мұздық ландшафт нышандары шашырап жатыр. Жақсы су өткізгіштігі бар мұздық шөгінділері құнарлы топырақтарды құрайды, олар қарқынды егіс шаруашылығына мүмкіндік береді. Егістіктер көбінесе үлкен болып келеді және дренаждық арналармен шектеледі. Аймақта орман өте сирек кездеседі, бұл ландшафттың негізінен ауылдық, бірақ өте жазық және ашық болуына себеп болады. Жағалау тездетілген теңіз эрозиясына ұшырайды.
Эрозия
Холдернес жағалауы Еуропадағы жағалау эрозиясының ең жоғары қарқынына тап болады: жылына орташа есеппен 5 фут (2 м) немесе жылына 2 миллион тонна материал. Бұл материалдың бір бөлігі жағалау ағысымен тасымалданады, ал шамамен үш пайызы оңтүстікке қарай Спарн-Пойнт мүйісінде шөгіп қалады. Спарн-Пойнт мүйісінің өсуі сол жерде салынған бірнеше маяктармен көрсетілген. Рим дәуірінен бері шамамен 3 миль (5 км) жер жоғалғаны есептеледі, оның ішінде кем дегенде 23 қала/ауыл, соның ішінде Равенспурн кіреді. Холдернес жағалауының эрозияға ұшырауына себеп – ұзақ солтүстік-шығыс жағынан соққан жел, күшті толқындар тудырады, сондай-ақ жартастарды құрайтын геологиялық құрамның жұмсақтығы. Холдернес – мұз дәуірінде толып кеткен бұрынғы шығанақ, қазіргі таңда балшық және мұздық қоспалардан тұрады, олар оңай эрозияға ұшырайды, мысалы, қиыршық тас балшығы. Эрозиядан зардап шеккен барлық ауылдар Хамбер сағасының солтүстік жағында орналасқан. Аймақ Фламбороу-Хедтен (Бридлингтонның солтүстігіндегі биік сазды жартастар) Спарн-Пойнт мүйісіне (жоғарыдағы картадағы құмды мүйіс) дейін созылады. Эдуард I парламентіне өкілдерін жіберген Равенсер сияқты ауылдар толығымен жойылған. Жергілікті билік эрозияның салдарына жол бермеуге тырысуда. Бетонды теңіз қабырғасы және ағаштан жасалған толқынбағыштар сияқты берік қорғаныс шаралары белгілі бір деңгейде қорғауды қамтамасыз еткен. Холдернес жағалауында эрозияны жеңілдету үшін шиналардан жасалған үлкен су асты рифін салу ұсынылған, бірақ оның құрылысы қымбатқа түсер еді. Басқа қорғаныс шараларына теңіз қабырғалары, толқынбағыштар және габиондар кіреді, бірақ кәсіпкерлер эрозия тоқтатылмаса миллиондаған фунт стерлингтік зиян келтіріледі дейді. Дегенмен, мұндай толқынбағыштардың бірі немесе бірнешесі жағалаудың басқа бөліктерінде зиянды әсер еткен, кейбір аймақтарда бастапқыда жылына эрозияға себеп болған, бірақ ұзақ мерзімді перспективада эрозия қарқыны жылдық орташа көрсеткіштерге жақын деңгейге қайта оралған.
Су бұру
Холдернес аймағы Халл өзені мен оның салалары және бірнеше жағалау арналарымен суға толы. Халл өзенінің аңғары кең және жайпақ, ал төменгі ағысында өзен су тасқынының бөгеттерімен шектелген. Өзен сағасындағы Халл өзенінің тасқын сақтандыру бөгеті, судың көтерілуінен қорғаныс құрылыстарын басып кетуіне жол бермеу үшін қолданылуы мүмкін. Холдернесс аймағының кең аумақтары табиғи түрде суды кетіруге тым тегіс және төмен болғандықтан, мұндай жерлерде суды жинау үшін төменгі деңгейлі дренаж жүйесі жұмыс істейді. Халл өзенінің орта және төменгі ағысында су төменгі деңгейлі дренаждардан жоғары деңгейлі жүйеге сорғыланады. Бұл жүйе биік жатқан су арналарынан және жағалаулық бөгеттерден тұрады. Ол гравитация күшімен теңізге ағып шығады. Басты дренаж – 1764 жылы инженер Джон Гранди кіші бастаған Холдернес дренажы. Холдернесс аймағының шығысында және оңтүстік-шығысында Хэмберге оңтүстікке немесе Солтүстік теңізге шығысқа қарай ағатын дренаждар мен арналардың күрделі желісі бар. Бұл арналардан су ағынын тоқтататын жоғары толқындардың зиянын азайту үшін, бірнешеуінің шығыс жағында сорғы станциялары салынған.
Англосаксон тілдері
Домсдей суреті Эдуард Исповедник патшалығында Холдернесс аймағында 45 түрлі еркін землевладелец болғандығын көрсетеді. Холдернесс атауы, шамасы, даниялық "hold" сөзінен туындаған, ол тілде кең аумақты иеленген ақсүйектерге берілген есім болған. "Несс" деген сөз әдетте өзендегі немесе жағалауға тікелей шығып тұрған жартасты мүйіс пішінін білдіреді.
Тюдор мен Стюарт
Аумале иелігі де патшалыққа өтті және 16 ғасырда Бертон Констеблдің Констебл әулеті оны бұрынғы монастырь жерлерімен бірге иеленді. Бұрынғы монастырь жерлерінен құрылған басқа да ірі иеліктер 17 және 18 ғасырларда патшалықтан жеке меншік иелеріне сатылды. Аймақтың нашар су өткізгіштігін жақсартуға үзіліс-үзіліс әрекеттер жасалды және 18 ғасырдың соңында дренаждық кеңестер құрылғаннан кейін су тасқыны бақылауға алына бастады. Қалған батпақтар шаруашылық жерлеріне қосылды, ал ауыспалы көлдер жоғалып кетті.
19 және 20 ғасырлар
Халлдан темір жолдың салынуы 1854 жылы Уизернсидің, ал 1864 жылы Хорнсидің жағажайлық курорттар ретінде және Халл қаласының маңындағы елді мекендер ретінде дамуын үдетті. Көптеген басқа да елді мекендер өсіп, ауыл шаруашылығымен айналысатын ауылдардан Халл, Беверли, Бридлингтон және Дриффилд қалаларының серіктес елді мекендеріне айналды. Ірі жерлерді сату нәтижесінде жеке меншіктегі көптеген ірі шаруашылықтар қысқартылды, бірақ олардың бір бөлігі әлі де сақталып қалды және кейбіреулері аз шаруашылықтармен үлкен аумақтарды басқаратын ірі ауыл шаруашылығы кәсіпорындарын құруға пайдаланылды. Withernsea және Hornsea қалаларына бағытталған темір жол байланыстары 1964 жылы жолаушылар тасымалы үшін, ал 1965 жылы толығымен жабылды.
Демография
Әкімшілік және саяси тұрғыдан Холдернес аймағы қазір бірнеше бөлімге бөлінген. Аймақтың жалпы суретін көрсету үшін Беверли және Холдернес парламенттік округінің статистикасы қолданылды. 2004 жылы аймақта 41 224 шаңырақта 95 077 адам тұрды. Олардың 4,7%-ы 25 жасқа дейін, 52,6%-ы 25-55 жас аралығында, ал 42,8%-ы 55 жастан асқан адамдарды құрады. 2001 жылы халық тығыздығы гектарына 1,25 адамды құрады, ал жеке меншіктегі үй шаруашылықтары 78%-ды құрады, бұл ұлттық орташа көрсеткіштен (68%) жоғары. Жұмыссыздық деңгейі салыстырмалы түрде төмен – 1,7%, ұлттық орташа көрсеткіш 2,3% болды.
Экономика
Холдернес аймағында 2004 жылы орташа отбасылық табыс 27 958 фунт стерлингті құрады, ал ұлттық орташа көрсеткіш 30 081 фунт стерлинг болды. Өнеркәсіптік белсенділік Хорнси және Уизернсидегі шағын шеберханалардан бастап, шығыс жағалаудағы Эссингтон және Димлингтон газ терминалдарына дейін кең ауқымды. Бұл терминалдар Солтүстік теңіз газ кен орындарынан алынған газды өңдейді. Солтэндтегі British Petroleum химиялық зауыты газ тазарту процесінен қалған конденсаттарды пайдаланады және аймақтағы маңызды жұмыс берушілердің бірі болып табылады. Туризм Хорнси және Уизернси экономикасына маңызды үлес қосады, Хорнси гончарлық өнімдері мен Фрипорт жыл сайын шамамен миллиондай туристі тартады.
Көркем әдебиет
"The Adventure of the Priory School" - сэр Артур Конан Дойлдың Шерлок Холмс туралы жұмбағының көп бөлігі Холдернес аймағында өтеді. Сондай-ақ, басты кейіпкерлердің бірі - Холдернесс герцогы, ол аймақтағы ойдан шығарылған Холдернесс сарайында тұрады. Холдернесте немесе оның маңында орын алған басқа да көркем шығармалар: Джеффри Чосердің "Суммонердің әңгімесі" және Винфред Холтбидің "Оңтүстік саяхаты". Уилл Селфтің "Голливудқа жаяулап" кітабының үшінші бөлімі "Спарн-Хед" атты тарауында, Холдернес жағалауының жылдам тозуы Альцгеймер ауруының әсерін бейнелейтін метафора ретінде пайдаланылады.