Кіріспе

Оксфордширдегі қала, Англия

Бурфорд ( /ˈbɜːrfərd/) – Англияның Оксфордшир графтығындағы Батыс Оксфордшир ауданында, Котсуолд төбелерінде, Виндраш өзенінің жағасында орналасқан қала. Оны жиі Котсуолдс аймағының "қақпасы" деп атайды. Бурфорд Оксфордтан батысқа қарай 29 шақырым (18 миль), Челтенхэмнен оңтүстік-шығысқа қарай 35 шақырым (22 миль) және Глостершир шекарасынан шамамен 3 шақырым (2 миль) қашықтықта жатыр. Топонимі ежелгі ағылшын тіліндегі "burh" сөзінен шыққан, ол бекітілген қала немесе төбедегі қала, сондай-ақ "ford" – өзенді кесіп өту орны деген мағынаны білдіреді. 2011 жылғы халық санауы бойынша Бурфорд приходының халқы 1422 адамды құрады.

Экономикалық және әлеуметтік тарих

Қала орта саксон кезеңінде қазіргі монастырь ғимаратының орнында ауылдың құрылуымен басталды. Бұл елді мекен Нормандтардың Англияны басып алуынан кейін, жаңа Бёрфорд қаласы салынғанға дейін пайдаланыла берді. Ескі ауылдың орнында госпиталь (аурухана) салынды, ол король Генрих VIII монастырларды жойғанға дейін ашық болды. Қазіргі монастырь ғимараты шамамен 40 жылдан соң, 1580 жыл шамасында салынды. Қала орталығындағы ең танымал ғимарат – Англия шіркеуінің қауымдық шіркеуі, І санаттағы мұражай болып табылатын Әулие Жан Креститель шіркеуі. Дэвид Вири оны «нормандардан бастау алып, ерекше дамыған күрделі ғимарат» деп сипаттаған, ол саудагерлер гильдиясының капелласымен, Генрих VIII-нің шаштараз-хирургі Эдмунд Харманға арналған ескерткішімен, Оңтүстік Америка үнділері бейнеленген және Кемпе жасаған әйнектермен танымал. 1649 жылы Азамат соғысы кезінде шіркеу түрме ретінде пайдаланылды, онда Банбери көтерілісшілерінен жаңа үлгідегі армия сарбаздары ұсталды. 340 тұтқынның бір бөлігі шіркеуде қазірге дейін сақталған жазулар мен суреттер қалдырды. Қала орталығында сонымен қатар 15 ғасырға жататын бірнеше үйлер мен қазіргі Бурфорд методистік шіркеуі орналасқан барокко стиліндегі үйлер де бар. 14-17 ғасырлар аралығында Бурфорд жүн саудасымен өркендеді. Бір кезде сауданың орталығы болған Толси, Бурфордтың Бас көшесінің ортасында орналасқан, қазір мұражай болып табылады. «Бурфорд: Котсуолд қаласындағы ғимараттар мен адамдар» (2008) кітабының авторлары Бурфордты ортағасырлық емес, көбінесе қолөнер қаласы ретінде қарастыру қажет деп санайды. 2020 жылы Country Life журналында жарияланған мақалада қауымдастықтың соңғы тарихы былай қорытындыланды: «Бурфорд та коучинг дәуірінде гүлденген, бірақ Ramping Cat және Bull сияқты коучинг қонақ үйлері теміржол келгеннен кейін азайды немесе жабылды. Ауыл шаруашылығы көне стильде сақталды, тіпті Киелі кітаптағыдай, және 1870 жылдары басталған ұзақ ауыл шаруашылығы депрессиясының салдарынан қиын жағдайға түсті. Жергілікті диалект соншалықты қалың болғандықтан, 1890 жылдары Гиббс жинаған халық әндерінің бірі – Джордж Ридлердің «Пеш» әнін түсіндіру үшін сөздік шығаруға мәжбүр болды. 19 ғасырдың соңында Котсуольдс, Темза аңғарындағы Бюскот саябағындағы Брайр Розасы туралы Берн Джонстың аңызына ұқсас, Ұйқыдағы сұлудың сиқырымен суреттелді».

Монастыр

Бёрфорд Приори – 13 ғасырдағы августин приорлығының ауруханасы орналасқан жерде тұрған шағын сарай. 1580 жылдары ғимараттың қалдықтары сақталған елизаветалық үй салынды. 1637 жылдан кейін, Уильям Лентхолл, Ұзақ Парламенттегі Палата спикері мүлікті сатып алғаннан соң, ол жакоб стилінде қайта жаңартылды. 1912 жылдан бастап, үй және кейіннен шапель қайырымдастық ісін қолдаушы Эмсли Джон Хорниман үшін архитектор Уолтер Годфри арқылы қалпына келтірілді. 1949 жылдан бастап Бёрфорд Приори Мәриямға құрмет көрсету қоғамы – Англия шіркеуінің әйел монахтарының қауымдастығына бейімделді. 1987 жылы қауымның саны азайғаннан кейін, ол Англия шіркеуінің бенедиктин монахтарын да қамтитын, аралас қауымға айналды. 2008 жылы қауым көшіп, қазір жеке тұрғын үй болып табылатын мүлікті сатты. 2010 жылы Time Team археологиялық қазбаларында 12-13 ғасырға жататын қыш сынықтары табылды.

Ағылшын азаматтық соғыстары Банбери бүлігі

17 мамыр 1649 жылы Оливер Кромвельдің бұйрығымен үш солдат, олар левелерлер болған, Бёрфорд шіркеуінің ауласында ақы төлеу мәселесі және Ирландиядағы соғысқа жіберу перспективасы салдарынан туған бүліктен кейін атқыланды. Корпораль Черч, қарауыл Перкинс және корнет Томпсон бүлікке басшылық еткен негізгі тұлғалар еді, және қысқа сот отырысынан кейін Бёрфорд шіркеуінің қабырғасына тіреліп, атып өлтірілді. Қалған сарбаздар кешірілді. Әр жыл сайын Банбери бүлігіне ең жақын уақытқа сәйкес келетін демалыс күні "Levellers Day" ретінде еске алынады.

Белл құю зауыты

Бёрфордта екі рет қоңырау құю шеберханасы болған: біреуі 17 ғасырда Нил отбасының, екіншісі 19 және 20 ғасырларда Бонд отбасының басқаруында болды. Генри Нил 1627 және 1641 жылдар аралығында қоңырау құюшы болған, сондай-ақ Глостерширдегі Сомерфорд Кейнсте де шеберханасы болған. Эдвард Нил 1635 жылы Берфордта оған қоңырау құюшы ретінде қосылды және 1685 жылға дейін осы істі жалғастырды. Сондай-ақ, олар Чалгроувтегі Сент-Мария-Бейбике және Уорвикширдегі Уоткоттегі Сент-Питер шіркеулеріне де қоңыраулар жасаған.

Пасхалық синод

VII ғасырдан бұрын көптеген жылдар бойы Кельт шіркеуі мен Ертедегі шіркеу арасында Пасха күнін қашан тойлау керек деген мәселеде талас-тартыс болды. Британдықтар 314 жылы Арль кеңесінде бекітілген ережеге сәйкес, Пасха айының 14-ші күнінде, тіпті ол күн жексенбіге түскен жағдайда да, Пасханы тойлауды қабылдады. Рим шіркеуі Пасха айының 14-ші күні жексенбі болса, Пасха күні сол жексенбіден кейінгі жексенбіге түсуі керек деп шешті. Бұл дауды реттеу үшін патшалықтың әртүрлі аймақтарында түрлі Синодтар өткізілді, және 685 жылы осы мақсатпен Бёрфордта да бір Синод ұйымдастырылды. Монк Синодтың Бёрфордта өткеніне байланысты, британдықтардың бір бөлігі қала мен айналасындағы жерге қоныстанғанын болжайды. Бұл Синодқа Мерсия патшасы Этельред, оның жүрегі жақын туысы Бертвальд (ол өзінің інісінің патшалығының оңтүстік бөлігімен сыйланған); Кентербери архиепискобы Теодор; Ворстер епискобы Бозель; Личфилд епискобы Сеаксвульф; Малмсбери аббаты Альдгельм және тағы да көптеген адамдар қатысты. Осы мәжілісте Альдгельмге британдықтардың Пасханы тойлаудағы қателігіне қарсы кітап жазу жұмысы тапсырылды. Осы Синодта Бертвальд Альдгельмге 40 кассат жер сыйлады (бір кассат – бір отбасын асырауға жететін жер мөлшері), ол кейін Шереборн епискобы болды. Спельманның мәліметінше, Синодтың хаттамалары 705 жылы жарияланды.

Ыңғайлылықтар

Бёрфорд округінің бастауыш мектебі – қаланың бастауыш мектебі. Бёрфорд мектебі – аралас, толық білім беретін орта мектеп, қаланың орта білім беретін мектебі. Бастауыш мектептің әр жазда өткізілетін мерекесінде High Street көшесінен мектепке дейін шеру ұйымдастырылады (оның ішінде айдаһар да болады), онда сауда орындары мен ойындар ұйымдастырылады. "Көк Крест" ұлттық жануарларды қорғау қоры Бёрфордта орналасқан. 2001 жылдың қыркүйегінде Бёрфорд Италияның Адриатика теңізі жағасындағы Марке аймағындағы Потенца Пикена қаласымен бауырластық байланыс орнатты. 2009 жылдың сәуірінде Бёрфорд Forbes журналының "Еуропада өмір сүруге ең қолайлы орындар" тізімінде алтыншы орынға ие болды.

Медиа

Жергілікті жаңалықтар мен теледидар бағдарламаларын BBC South және ITV Meridian ұсынады. Теледидар сигналдары Оксфорд теледидар таратушысынан қабылданады. Жергілікті радиостанциялар – BBC Radio Oxford, Heart South, Greatest Hits Radio South (бұрын Jack FM) және Witney Radio, ол Witney қаласынан хабар тарататын қоғамдық радиостанция. Қаланың жергілікті газеттері – Oxfordshire Guardian және Witney Gazette. The Bridge Magazine – Батыс Оксфордширдегі Бурфорд және айналасындағы ауылдардың тұрғындары үшін шығарылатын жергілікті қоғамдық журнал.

Жергілікті аңыздар мен әдебиет

Жергілікті аңыздар бойынша, судья және жер иегері, Берфорд монастырының сэр Лоренс Танфилд және оның әйелі отты көлікте қалада ұшып жүргенін, оны көргендердің барлығына қарғыс түсіргенін айтады. Росс Эндрюс бұл құбылыстың олардың өлімінен кейін басталған, оларға ұнамайтын жұптың бейнелерін өртеудің жергілікті дәстүрінен туындаған болуы мүмкін деп болжайды. Танфилд пен оның екінші әйелі Элизабет Эванс тірлігінде жалға алушыларына қатал болғандары мәлім. Бұл келбеттер жергілікті дін қызметкерлері леди Танфилдтің рухын экзорцизм кезінде тығыздалған шыны бөтелкеге қамап, Виндраш өзеніне тастағанда тоқтатылды. Құрғақшылық кезінде жергілікті тұрғындар өзенді сумен толтырып, бөтелкенің су бетіне көтеріліп, рухты босатуына жол бермеуге тырысты. Бёрфорд Синтия Харнетттің балаларға арналған тарихи романы "Жүн жинағының" негізгі ортасы болып табылады. Жазушы Дж. Мид Фолкнер, "Ай флоты" романымен ең танымал, Жақияның шіркеуінің зиратында жерленген.

Танымал мәдениетте

Бернард Корнуэллдің "Саксондық әңгімелер" кітабында Бурфорд Биоргфорд деп аталған.