Кіріспе

Свифт-Курент – Канаданың Саскачеван провинциясындағы алтыншы ірі қала. Ол Транс-Канада тас жолы бойында, Мус-Джоудан батысқа қарай және Альберта провинциясының Медисин-Хат қаласынан шығысқа қарай орналасқан. 2024 жылғы мәліметтер бойынша, Свифт-Курент қаласының халқы 18 430 адамды құрайды, бұл 2016 жылғы халық санағымен салыстырғанда 16 604 адамнан 1,32%-ға артқан. Қала Свифт-Курент ауылдық муниципалитетімен (№ 137) қоршалған.

Тарих

Swift Current тарихы Swift Current Creek-тен басталады, ол Cypress Hills-тен басталып, дала арқылы ағып, Diefenbaker көлінде Оңтүстік Саскачеван өзеніне құяды. Көлдің жағасы ғасырлар бойы алғашқы халықтардың тоқтау орны болған. Көлдің аты кри тілінен келген, олар Оңтүстік Саскачеван өзенін Kisiskâciwan деп атаған, яғни «шапшаң ағады». 1800 жылдары тері саудагерлері батысқа қарай саяхаттарында осы ағынға кездесіп, оны «rivière au Courant» (ағылшынша: «ағымның өзені») деп атаған. 1874 жылы Солтүстік-Батыс атты полиция экспедициясымен саяхаттап жүрген суретші Анри Джульен оны «Du Courant» деп атаса, комиссар Джордж Френч күнделігінде «Strong Current Creek» деп жазған. Аймақ ресми түрде тіркелгенге дейін он жылдай уақыт өткенімен, ол әрқашан «Swift Current» деп белгілі болды. Swift Current елді мекені 1883 жылы құрылды, CPR темір жол желісін Swift Current Creek-ке дейін салып болған соң. 1882 жылы жол төсеу және дайындау жұмыстары басталды, ал алғашқы қоныс аударушылар 1883 жылдың көктемінде келді. Қоныстанудың алғашқы кезеңінде экономика негізінен жаңа темір жол құрылысына және оның қызметкерлеріне қызмет көрсетуге бағытталған. Сонымен қатар, «76» ранчолары деп аталатын маңызды шаруашылықтар да болды. Олар Swift Current-тен Калгариге дейін созылған 10 шаруашылықты қамтыды, қой және мал өсірді. Swift Current маңындағы шаруашылық қой өсірумен айналысты. Бір кезде қазіргі Кинетикалық алаңда 20 000-нан астам қой жайылып жүрген. Басты шопан – Шотландиядан келген Джон Оман еді. Ол 1913 жылы Оман мектебін салу үшін жер сыйлады. Басқа да ерте кәсіптерге бизон сүйектерін жинап тыңайтқыш жасау, сүйек фарфорын жасау және қант тазарту кірді. Метистер 1880 жылдардың соңына дейін Swift Current – Battleford жолымен Red River бұқа арбаларымен жүк тасымалдау бизнесін табысты жүргізді. 1885 жылғы Риел көтерілісі кезінде Swift Current Battleford-қа жақын орналасқандықтан ірі әскери базаға және әскер жиналатын орынға айналды, бірақ бұл ұзаққа соқпады. 1904 жылдың 4 ақпанында ауыл ауыл болып, 1907 жылдың 15 наурызында халық саны 550 адамды көрсеткен соң қала болып өзгерді. Swift Current 1914 жылдың 15 қаңтарында қала болып құрылды, ол кезде мэр болып Франк Э. Уэст тағайындалды. Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде Ұлыбритания ұшқыштарды даярлауға қолайсыз орын деп есептелді. Британдық одақтастықтың әуе оқу жоспарында Канада далалары, ашық ауа райы және жау территориясынан алыс болуы себепті, идеалды балама ретінде танылды. 1941 жылы Swift Current-тің шығысында «№ 39-шы қызметтік оқу-ұшу мектебі» салынды, ол 1944 жылдың наурыз айында жабылғанға дейін әрқашан мыңнан астам әскери қызметшіні қабылдады. Бүгінде бұл нысан Swift Current әуежайы ретінде сақталып келеді және 1996 жылы Transport Canada-дан Swift Current қаласы сатып алды. Кейіннен әуежай қызметтері жеке компанияларға тапсырылды. Жақында (2005–2006) әуежайды кеңейту және қайта жандандыру жоспарлары жасалды. 1952 жылы Фостертоннан солтүстік-батысқа қарай отыз миль жерде мұнай табылды. Бұл алғашқы ұңғыма 40 жылдан астам уақыт бойы мұнай өндірді. Содан бері аймақта 4000-ға жуық ұңғыма салынды, Шаунавон формациясы барлығы 500 миллион баррель өнім берді. Swift Current сүйіспеншілікпен «Speedy Creek» деп аталады, бұл атау сөздердің ойынға берілген синонимі. Бұл тіркес көптеген жергілікті кәсіпорындар мен ұйымдардың атында қолданылады. Оңтүстік-батыс Саскачеванның басым бөлігі үшін негізгі қызмет көрсету орталығы ретінде оның атауы жиі «Swift» немесе «Swifty» деп қысқартылады.

Көрнекті орындар

Swift Current-те Саскачеванның ең көне әрекеттегі театры орналасқан: 1912 жылы 50 000 долларға салынған Лирикалық театр, Swift Current қаласының тарихи орталық ғимараттарының «бағалы қазынасы» болып табылады. Ғимараттың солтүстік және оңтүстік жағында 1920 жылдардың басына дейін сақталған, бірден танылатын жарнамалары бар. Ғимарат жылдар бойы түрлі мақсаттарда қолданылған: бастапқыда ол саяхаттап жүрген труппалардың әсем водевиль өнерлерін көрсеткен, кейін кинотеатрға айналдырылса, 1980 жылдардың ортасында бар мен түнгі клуб болып жұмыс істеді. 2005 жылы «Оңтүстік-батыс мәдени даму тобы» атты ерікті коммерциялық емес ұйым осы ғимаратты сатып алып, оны сақтау үшін қаражат жинап, жыл сайын шілде айында 2008 жылдан бері өткізіліп келе жатқан Chautauqua сияқты мәдени шараларды ұйымдастырумен айналысады, сонымен қатар жыл бойы ашық микрофон кештерін өткізеді және ғимаратты жалға беру ісін жүзеге асырады. Қазіргі резиденциядағы музыкант – Аль Худек. Swift Current қаласының ең биік коммерциялық ғимараты – қала орталығында орналасқан EI Wood ғимараты. Swift Current қаласындағы ең ұзақ жұмыс істеп келе жатқан кәсіпорын – «Үлкен көз» деп те аталатын Империал қонақ үйі, себебі оның қабырғасында үлкен көз суреті салынған. Ол 1903 жылы салынды және Swift Current қаласына ауыл статусы берілуіне дәлел ретінде пайдаланылды. Иесі, Medicine Hat қаласынан Р.Х. Корбет, алкогольдік ішімдіктер сатуға лицензия алу үшін осы мәртебені қажет етті. Swift Current теміржол станциясы 1991 жылы тарихи теміржол станциясы деп жарияланды. Әділет сарайы да тарихи ғимарат болып саналады. Swift Current тарихи Swift Current – Battleford жолының бастапқы нүктесінде орналасқан, оның қалдықтарын бүгінде Battleford Trail Ruts Heritage Site-да көруге болады.

Ұлты

Свифт-Коррент қаласындағы панэтностық топтар (2001–2021)
Панэтностық топ20212016201120062001
Халық (Жұмыспен қамтылғандар саны) % (Пайыз)
Халық (Жұмыспен қамтылғандар саны) % (Пайыз)
Халық (Жұмыспен қамтылғандар саны) % (Пайыз)
Халық (Жұмыспен қамтылғандар саны) % (Пайыз)
Халық (Жұмыспен қамтылғандар саны) % (Пайыз)

Еуропалық 13,025 80.70 13,855 86.46 13,675 90.23 14,070 95.58 13,900 95.04
Оңтүстік-Шығыс Азиялық 1,370 8.49 730 4.56 440 2.90 20 0.14 15 0.10
Түпкі қазақтар 800 4.96 655 4.09 450 2.97 280 1.90 280 1.91
Оңтүстік Азиялық 395 2.45 210 1.31 70 0.46 120 0.82 160 1.09
Шығыс Азиялық 205 1.27 295 1.84 355 2.34 165 1.12 205 1.40
Латын Америкалық 120 0.74 125 0.78 55 0.36 30 0.20 60 0.41
Африкалық 120 0.74 55 0.34 100 0.66 10 0.07 10 0.07
Жақын Шығыс 30 0.19 45 0.28 0 0.00 30 0.20 0 0.00
Басқа/аралас нәсілді 50 0.31 55 0.34 0 0.00 10 0.07 0 0.00

Барлық жауаптар 16,140 96.36 16,025 96.51 15,155 97.43 14,720 98.49 14,625 98.68
Жалпы халық саны 16,750 100.00 16,604 100.00 15,554 100.00 14,946 100.00 14,821 100.00

Климат

Swift Current ылғалды континенталды климатқа (Köppen климаттық жіктелуі Dfb) ие, ол жартылай шөлейтті (Köppen BSk) деп жіктелуге жақын. Қыстары ұзақ, құрғақ және суық, ал жаздары қысқа, жылы және салыстырмалы түрде ылғалды, бірақ маусымның соңына қарай құрғақ бола бастайды. Ең суық айы – қаңтар, орташа температурасы …, ал ең жылы айы – шілде, орташа температурасы … . Ең құрғақ айы – ақпан, орташа жауын-шашын мөлшері … мм, ал ең ылғалды айы – маусым, орташа жауын-шашын мөлшері … мм. Жылдық жауын-шашын мөлшері төмен, орташасы … мм. Оңтүстік-батыс Саскачеван облысында орналасқандықтан, биіктігі жоғары болғанымен, провинция астанасы Реджинаға қарағанда қысы сәл жұмсақ. Чинук желдері жылына бірнеше рет соғып, тұрғындарға қысқа мерзімге қалыпты емес жылы ауа-райынан ләззат алуға мүмкіндік береді. Swift Current қаласында тіркелген ең жоғары температура 1886 жылғы 12 шілдеде … градусқа жеткен. Ең төмен температура 1936 жылғы 16 ақпанда … градусқа дейін төмендеген.

Транзит

Swift Transit Swift Current қаласында көлік қызметін ұсынады. Саскачеван мүмкіндіктері кеңесі Swift Current және Йорктон қалаларына автобус және паратранзит (Access Transit деп аталады) қызметтерін ұсынады. Қызмет 2015 жылдың сәуір айында басталды, бұл Swift Current телебусының орнын басты. Қызыл желі негізгі қызметті қамтамасыз етеді, дүйсенбіден сенбіге дейін, сағат 7:00-ден 19:00-ға дейін жұмыс істейді; соңғы рейс сағат 18:00-де басталады. 2017 жылы іске қосылған Көк желісі дүйсенбіден жұмаға дейін, сағат 8:45-тен 15:00-ге дейін жұмыс істейді. Жексенбі және мереке күндері қызмет көрсетілмейді. Swift Transit үш жоғары мектеп маршрутын да басқарады, сонымен қатар Қызыл желі бойынша қала орталығынан келген студенттерді де тасымалдайды. Swift Current 2021 жылы үш жаңа Arboc автобусын сатып алды, бұл тұрақты және Access Transit қызметтерін жақсартты.

Өнер және мәдениет

Қалада Swift Current мұражайы, Swift Current көркемсурет галереясы, Лирикалық театр және Swift Current кітапханасы орналасқан. Қала сонымен қатар Батыс Канададағы осындай фестивальдердің ең ірісі саналатын Windscape Kite фестиваліне де төңкерілді. Жергілікті талант иелерінің тобы Dead Prairies деп аталатын кинокомпания құрды және олардың алғашқы толық метражды фильмі Zombageddon Swift Current қаласында түсірілді. Zombageddon 2012 жылдың 31 қазанында Living Sky Casino-да көрсетілді және Swift Current SPCA-ға 4000 доллардан астам қаржы жинады. 2016 жылы Swift Current Саскачеван провинциясында тұрақты түрде орнатылған радугалық жаяу өткелге ие болған алғашқы қала атанды.

Үкімет

Swift Current 1908 жылдан бері Саскачеванның өз заң шығару округіне ие. Swift Current (облыстық сайлау округі) қазіргі нұсқасы Swift Current қала шекарасымен көбінесе сәйкес келеді, тек Транс-Канада тас жолының батыс жағындағы индустриалды парктен басқа. Федералдық палатада Swift Current – Cypress Hills—Grasslands округінің бөлігі болып табылады, оның шекарасы Каронпорт пен Киндерслиге дейін созылады. Қаланы қазіргі уақытта Эверетт Хиндли, заң шығарушы мүше (MLA), және Джереми Патцер, парламент мүшесі (MP) өкілдік етеді. Екі деңгейдегі үкіметте де Swift Current көбінесе консервативті бағытты ұстанады. Қала Саскачеван партиясының тұңғыш премьері Брэд Уоллдың сайлау округі болды, ол екі рет сайлауда халықтың 80% -ден астам дауысын жинады. Федералды деңгейде оның соңғы консервативті емес депутаты – 1953 жылдан 1958 жылға дейін Swift Current—Maple Creek округін өкілдік еткен либерал Ирвин Студер болды. Қаланың қазіргі мэрі – Аль Бридал, ол 2020 жылғы Саскачеван жергілікті сайлауында бұрынғы мэр Денис Перроны жеңді. Сол сайлауда бес кеңесшінің екеуі өз орындарын сақтап қалды. Сайлау күні 40 сантиметр қар жауғандықтан, қаладағы дауыс беру екі күнге кейінге шегерілді.