Кіріспе

Британдық журналист, баспагер және саясаткер (1846–1932)

Чарльз Престич Скотт (1846 жылдың 26 қазаны – 1932 жылдың 1 қаңтары), көбінесе C. P. Scott деп аталады, британдық журналист, баспагер және саясаткер болды. Сомерсет қаласындағы Бат қаласында туған ол 1872 жылдан 1929 жылға дейін «The Manchester Guardian» (қазіргі «The Guardian») газетінің редакторы, ал 1907 жылдан өмірінің соңына дейін оның иесі болды. Ол сонымен қатар Либералдық партиясының парламент мүшесі болды және газет беттерінде прогрессивті либералдық бағытты ұстанды.

Алғашқы жылдар

Хоув Хаус және Клапхэм гимназиясында білім алған ол 1869 жылдың күзінде "Greats" пәні бойынша үздік нәтиже көрсетті. Алайда, 1886 жылы лорд Хартингтон бастаған вигтер мен Джозеф Чемберлен бастаған бірнеше радикалдар партияны бөліп, Либералды унионисттік партияны құрып, консерваторларға қолдау көрсеткенде, Скотттың "Манчестер Guardian" газеті сол қанатқа бұрылып, Гладстоунға партияны Ирландияның өзін-өзі басқаруын қолдауға және соңында "жаңа либерализмге" жетелеуге көмектесті.

Парламенттік мансап

1886 жылы Скотт алғашқы жалпы сайлауында либералдық кандидат ретінде Манчестердің Солтүстік-Шығыс сайлау округінен басылмаған тырысқаны жасады; ол 1891 және 1892 жылдары сол мандатқа қайта түсті. 1895 жылғы сайлауда Лидің депутаты болып сайланды және одан кейін парламент сессиясы кезінде ұзақ уақыт Лондонда болды. Либералдық депутат, маңызды либералдық газеттің редакторы және Манчестер либералдық федерациясының президенті қызметтерін бірге атқарғандықтан, ол ұзақ жылдар бойы оппозицияда болса да, либералдық саяси шеңберлерде ықпалды тұлғаға айналды. "Гардиан" газетінің Бур соғысына қарсы бұрынғыдан беймәлім ұстанымын қарамастан, ол 1900 жылғы сайлауда қайта сайланды, бірақ 1906 жылы либералдардың үлкен жеңісі кезінде парламенттен кетіп, өзі редакциялаған газеттің иесі болудың қиын процесімен айналысты.

"Манчестер гвардиясы" газетінің иелігін алу

1905 жылы «Манчестер Гардиан» газетінің иесі Эдвард Тейлор қайтыс болды. Оның өсиеті бойынша, оның мүлкіне сенімгерлер Скоттқа «Манчестер Гардиан» газетінің авторлық құқығын 10 000 фунт стерлингке алғашқы кезекте сатып алу құқығын беруге тиіс болды және газеттің кеңселері мен баспасын «шаралы және ақылға қонымды шарттарда» оған ұсыну ұсынылды. Бірақ олар оны міндетті түрде сатуға міндетті емес еді және газетті бұрынғыдай, сол рухта өздері де жариялай берсе болады. Сонымен қатар, сенімгерлердің бірі Тейлордың туған інісінің ұлы болды және Скотт газетті қымбатқа сатып алуға мәжбүрлесе, одан қаржылық пайда көретін еді, ал екіншісі «Манчестер Гардиан» газетінің менеджері болды, бірақ Скотт газеттің бақылауын алса, жұмысынан айырылуы мүмкін еді. Сондықтан Скотт газетті сатып алу үшін бар күшін жұмсады: ол 240 000 фунт стерлинг төледі, мұндағы қаржының көп бөлігін әпкелерінен және Тейлордың жесірінен (сенімгерлер арасындағы оның басты қолдаушысы) қарызға алды. Тейлордың тағы бір газеті, «Манчестер кешкі жаңалықтары», Аллен отбасының туған інілеріне мұра болып өтті. Скотт 1922 жылы «МЕН» газетін сатып алу туралы келісім жасады және 1929 жылы оны толық бақылауға алды.

Саясаты мен үкіметпен қарым-қатынасы

Лондонға келген кезде ол Нотингем-плейстің орталық орналасқан жерінде тұрып, Еуропадағы жаңалықтар мен ақпарат жинауға мүмкіндік алды. Үкімет соғыс жариялай ма? Скотт Германия елшісінің Британия соғысқа қатыспайды деп алданып, жаңылысқандығын жазды. Бірақ либералдық саясат әрқашан өзінің негізіндегі еркін идеялардың үздіксіздігін баса көрсетті. Бірақ Скотт үшін Кабинет әрекет етуге тым тартынды, тым әлсіз болды, бұл оның Макдональд пен Лейбористер партиясына қарай бет бұруының айқын белгісі еді. Олар Британияда бейбітшілік саясатын ұстанды, олардың «немісшіл» екені туралы оны ескертті. Ол Соғыс кабинетіне кірмеген радикал Чарльз Хобхауздың досы болды. Скотт өзінің газетін соғысқа қарсы пацифистік құралға айналдырды және Кабинет мүшелерімен де лоббилеу жұмыстарын жүргізді. Оның жетекшілері «бізді Англияның мүдделеріне қарсы соғысқа тартуға жасалған қастандық» деп айыптады, бұл «Еуропаға қарсы қылмыс» болып саналатынын және «жарты ғасырлық жинақталған прогресті құрбан етуге» әкелетінін ескертті. 1914 жылғы 4 тамызда, сейсенбі күні – король соғыс жариялаған күні – Дэвид Ллойд Джордж Скоттқа: «Өткен жексенбіге дейін Кабинеттің тек екі мүшесі ғана соғысқа араласуды қолдады, бірақ Бельгия территориясын бұзу жағдайды түбірінен өзгертті» деді. Бірақ Скотт сонымен қатар сэр Роджер Касментті де зерттеді. Оның тарихы Майкл Коллинстің Дублиндегі құрылысшысы Батт О'Коннормен байланысты, ол кез келген ирландтан гөрі Коллинстің RIC-тен жасыруына көмектесті. Ольстерде Джо Девлин солшылдарды егер газеттердегі әскери оккупация туралы ескертулерге құлақ салмайынша, алдағы зорлық-зомбылық туралы ескертті. Куррағ оқиғасы Ирландиядағы элиталық топты қатты дүрліксітті; 1916 жылғы 27 шілдеде Скотт Пасха көтерілісінен кейін генерал Макреди, лорд Рединг және Ллойд Джорджпен бір реттік кездесу өткізді. Скотт әлеуметтік, көп сөйлейтін адам болды және Реформа клубында, сондай-ақ солшыл достарымен Бат клубында жиі кездесетін. Оның мүшелігі басқа редакторлармен, соның ішінде Г. Лоуес Дикинсонмен тығыз қарым-қатынасқа алып келді, бірақ оның ең жақын саяси серігі ирланд көшбасшысы Джон Диллон болды. Олар үй автономиясы, пацифизм, әскери қызметке шақыру және феминизм үшін ортақ социалистік ұмтылыстарды бөлісті.

Аға саяси журналист

Оның басшылығымен Guardian Ллойд Джорджның ықпалымен жоғары деңгейдегі орнын сақтап, өсуін жалғастырды. Осындай танымал сұхбаттың бірінде жаңа премьер-министр "соңына дейін күресу" деген сөздерден тұратын мәлімдеме жасады. Скотт Роберт Деллді жұмысқа алуға жауапты болды, оның Париждегі міндеті – "Біздің тілшімізден, Париж, жұма" деп аталатын апталық бағанда Quai D'Orsay және Bureau Anglais-пен жүргізілген құпия келіссөздер туралы ақпарат беру болды. Ллойд Джордж тілшінің атын жасыруға қарсы болғанына қарамастан, бұрыннан-ақ жыныстармен танымал қалада француз әріптестерін құпия ақпарат беру арқылы қауіпке салудың ықтималдығы төмен болды. Керісінше, оның досы Томас Спринг Райс бұл "мұнда өте жақсы нәтиже берді" деп айтты. Скотт либерал Черчилльмен жақын қарым-қатынас орнатып, лорд Фишермен бірге тамақтанды, бірақ консерваторларға қарсы көзқарасын сақтады. Дегенмен, Соғыс министрлігі азаматтық адамдардың жердегі байланыс ретінде пайдалы екенін мойындады; Скотттың пікірі ирландтық соғысқа қатысты пікірлердің күшінен бастап Черчилльді қызметтен алу мәселесіне дейін сұралып тұрды.

Көзқарастар

1921 жылы «Манчестер Гардиан» газетінің жүз жылдығына арналған эссесінде (сол кезде ол редактор ретінде жартылай ғасырға жуық қызмет еткен болатын) Скотт газеттің рөлі туралы ойларын жеткізді. Ол газеттің «басты міндеті» – нақты жаңалықтарды беру екенін айтты, «пікір еркін, бірақ фактілер қасиетті» деген тұжырым жасады. Тіпті редакциялық пікірдің де жауапкершілігі бар: «Шыншыл болу жақсы, әділ болу одан да жақсы». Газеттің «өз рухы» болуы керек, ал қызметкерлерін «ортақ идеал» шабыттандыруы тиіс: газеттің коммерциялық жағы тиімді болуы керек, бірақ егер ол басымдыққа ие болса, газет «қасіретті салдарларға» ұшырайды. Әйелдердің сайлау құқығын қолдағанмен, Скотт редакциялық мақалаларында белсенді суфражистерге қарсы болды, оларды «өздерінің мақсаттарына қол жеткізе алмаса, олардың әділ үміттерін жою үшін адасқан фанатизмнің барлық құралдарын» пайдаланды деп айыптады. Ол 1926 жылғы жалпы ереуілге де алаңдады, «Енді жалпы ереуіл өнеркәсіптік соғыстың мүмкін немесе заңды құралы ретінде қарастырылмайтын болады ма?» деп сұрады. Ирландиялық көтерісшілер өздерінің жолымен құрдымға кетті деп ойлады. Дублиндегі Пасха көтерілісінен кейін Пэдрейк Пирс пен Джеймс Конноллиның өлім жазасына кесілуі туралы ол «бұл олар шақырған тағдыр және олар, мүмкін, наразы болмас» деп жазды. Скотт сионизмді қолдады.

Соңғы жылдар

Скотт 1929 жылдың 1 шілдесіне дейін «Манчестер Гардиан» газетінің редакторы қызметін атқарды, ол кезде ол сексен үш жасқа толып, дәл елу жеті жарым жыл редактор болып жұмыс істеген еді. Оның орнына ең кіші ұлы Тед Скотт редактор болды, бірақ С. П. компанияның бас директоры лауазымында қалды және көптеген кештерді «Гардиан» кеңсесінде өткізді. Ол 1932 жылғы Жаңа жылдың таң атымында дүние салды.

Отбасы

1874 жылы Скотт Рейчел Кукке үйленді, ол Хичиндегі әйелдер колледжінің алғашқы студенттерінің бірі болған (кейін Кембридждегі Гиртон колледжі). Ол Тейлордың өсиетіне байланысты даудың ортасында қайтыс болды. Олардың қызы Мадлен, Guardian-ға ұзақ жылдар бойы үн қосып жүрген Чарльз Эдвард Монтегге тұрмысқа шықты. Скоттың үлкен ұлы Лоуренс 1908 жылы 31 жасында туберкулезден қайтыс болды. Ортаңғы ұлы Джон Манчестер Гардиан газетінің менеджері болды және Скотт Трасты құрды. Кенже ұлы Тед, әкесінен кейін бас редактор болып тағайындалды, үш жылдан кейін қайтыс болды – теңізде кеме апатына ұшырап суға батып кетті. Джон мен Тед Скотт Манчестер Guardian & Evening News Ltd. компаниясының меншігін бірлесіп мұралады; Тед қайтыс болғаннан кейін Джон оны Скотт Трастына берді. 1882 жылы Дербиширдегі Дарли Дейлде жаңа үй салғаннан кейін, сэр Джозеф Уитворт Манчестердегі Фаллоуфилдтегі The Firs үйін досы C. P. Scott-қа жалға берді. Скотт қайтыс болғаннан кейін үй Манчестер университетінің меншігіне өтті және 1991 жылға дейін вице-канцлердің резиденциясы ретінде пайдаланылды. Скотт Cross Street кеңсесіне велосипедпен баратын. Скотт Эвелин Монтегюдің (1900–1948) әкесі болды – ол «От күймелері» фильмінде бейнеленген олимпиадалық спортшы және журналист. Монтегю, әкесі сияқты, Манчестер Guardian үшін жазды және газеттің Лондон редакторы болды.

Құрметтер

1930 жылы Скотт Манчестер қаласының құрметті азаматы аталды.