Кіріспе
Британдық-американдық өнер тарихшысы және археолог (1882–1972)
Гизела Мари Аугуста Рихтер (14 немесе 15 тамыз 1882 – 24 желтоқсан 1972) – британдық-американдық классикалық археолог және өнер тарихшысы. Ол өз саласындағы көрнекті тұлға және сарапшы болды.
Ерте өмір
Жизела Рихтер Англияның Лондонында Жан Пол мен Луиза (Швааб) Рихтердің қызы ретінде дүниеге келді. Оның ата-анасы да, әпкесі Ирма да итальяндық Ренессанс кезеңінің өнер тарихшылары болды. Рихтер сол кездегі әйелдерге арналған ең жақсы мектептердің бірі – Майда Вейл мектебінде білім алды. 1896 жылы Рим университетінде Эммануэль Лоуидің лекцияларын тыңдағанда классикалық археолог болуды шешті. 1901 жылы Кембридж университетінің Гиртон колледжіне қабылданды. Гиртон колледжінде Рихтердің ең жақын алты досының арасында 9-шы графтың қызы Дороти Джорджиана Говард, Карлайлдың «радикалды графинясы» және болашақта Рим католик шіркеуінің қасиеттісі деп есептелетін Анна Абрикосова болды. Колледж демалысында жеті қызды да Дороти Говард Ховард және Новорт қамалдарына құрметті қонақ ретінде алып келді. Рихтер 1904 жылы Гиртоннан дипломсыз кетті, себебі сол кезде әйелдер диплом ала алмады, және 1904-1905 жылдар аралығында Афинадағы Британ мектебінде бір жыл оқыды. 1905 жылы Рихтер АҚШ-қа көшіп, 1917 жылы америкалық азаматтыққа қабылданды.
Мансап
Рихтер 1905 жылы Нью-Йорктегі Метрополитен өнер мұражайына көмекші болып орналасты, онда одан еуропалық әйгілі өнер сатушылары Каннесса ағайындардан жаңадан сатып алынған грек вазаларының жинағына каталог жасау сұралды. 1910 жылы ол куратордың көмекшісі, 1922 жылы аға куратор, ал 1925 жылы грек және рим өнерінің кураторы болып тағайындалды, ол 1948 жылға дейін осы қызметте болды. Рихтер 1972 жылы қайтыс болғанға дейін құрметті куратор мәртебесін сақтап қалды. 1925 жылы Мет мұражайының кураторы лауазымына тағайындалғанда ол бұл лауазымды алғаш рет иеленген әйел болды. Куратор ретінде ол сол кездегі классикалық өнер тарихындағы ең ықпалды тұлғалардың біріне айналды. Рихтер Колумбия университетінде, Йель университетінде, Брин-Мор колледжінде және Оберлин колледжінде лекция оқыды. Классикалық өнерге арналған көптеген танымал кітаптардың авторы ретінде ол жалпы жұртшылықтың бұл салаға деген түсінігі мен құндылығын арттыруға зор үлес қосты. 1944 жылы ол Америка университет әйелдер қауымдастығынан үлкен жетістіктер үшін сыйлық алды. 1952 жылы Оксфорд университеті оған әдебиет докторы ғылыми дәрежесін берді. 1968 жылы ол Америка археология институтының ерекше археологиялық жетістіктері үшін алтын медалін алды. 1942 жылы ол Америка философиялық қоғамының мүшесі болып сайланды.
Өлім және мұра
1952 жылы Рихтер Италияның Рим қаласына көшіп барды, ол 1972 жылы қайтыс болды. Ол Римдегі протестант зиратында жерленген. Рихтердің өлімінен 30 жыл өткен соң Камиль Палья оның «ақыл-ойының айқындығы мен қатаңдығы, нәзік сезімталдығы мен шеберлігі, егжей-тегжейге назар аударуы және байқап-қорытынды шығару қабілеті, форма мен дизайндегі шеберлігі» үшін құрмет көрсетті.
Таңдалған жарияланымдар
Грек, этруск және рим қоласы, Гиллис баспасы, 1915. Классикалық стильдегі оюлы асыл тастар каталогы, Метрополитен өнер мұражайы, 1920 ж. Классикалық коллекцияның нұсқаулығы, Метрополитен өнер мұражайы, 1922. Афина керамикасының шеберлігі, Йель университетінің баспасы, 1923. Эдит Р. Эббот пен Жизела М. А. Рихтер Нью-Йорк университеттерінің студенттері, музей мүшелері және басқалар үшін лекциялар, Метрополитен өнер мұражайы, 1934. Көне жиһаз, Кларендон баспасы, 1926 жыл. Грек мүсініндегі жануарлар: зерттеу, Оксфорд университетінің баспасы, 1930. Метрополитен өнер мұражайындағы қызыл фигуралы афиналық вазалар, 1-том (мәтін) және 2-том (тақталар), Йель университетінің баспасы, 1936. Метрополитен өнер мұражайындағы этрусктердің терракоталық жауынгерлері, құрылымы мен техникасы туралы есеп Чарльз Ф. Биннс. Метрополитен өнер мұражайы, 1937 жыл. Август өнері: Августтың туғанына екі мың жыл толуына арналған көрме, Нью-Йорк, 4 қаңтар 1939 жыл, 19 ақпан, Гизела Рихтер мен Кристин Александр. Метрополитен өнер мұражайы, 1939 жыл. Этрус коллекциясының нұсқаулығы, Метрополитен өнер мұражайы, 1940. Эванс пен Битти жинақтарының ежелгі асыл тастары, Метрополитен өнер мұражайы, 1942. Архаикалық аттик қабір тастары, Гарвард университетінің баспасы, 1944. Грек суреті: Суреттік бейнелеудің архаикалықтан грек-римдікке дейінгі дамуы, Метрополитен өнер мұражайы, 1944. Гректер жинағы туралы қысқаша нұсқаулық, Метрополитен өнер мұражайы, Нью-Йорк, Нью-Йорк, 1947 ж. Рим портреттері, Метрополитен өнер мұражайы, 1948 жыл. Архаикалық грек өнері тарихи аясына қарсы, Оксфорд университетінің баспасы, 1949. Грек мүсініндегі үш маңызды кезең, Оксфорд университетінің баспасы, 1952. Аттик қара фигуралы киликтер, Гарвард университетінің баспасы, 1953. Гректер жинағының нұсқаулығы, Гарвард университетінің баспасы, 1953 ж. Грек мүсіндерінің каталогы, Метрополитен өнер мұражайы, Гарвард университетінің баспасы, 1954. Ежелгі Италия, Мичиган университетінің баспасы, 1955. Грек және рим ежелгі бұйымдарының каталогы, Дамбартон Оукс жинағы, Гарвард университетінің баспасы, 1956. Аттик қызыл фигуралы вазалар, Йель университетінің баспасы, 1946, 1958 жылы қайта қаралған басылым. Аттиканың архаикалық қабір тастары, Файдон, 1961. Грек портреттері, Латомус, I том, 1955, II том, 1959, III том, 1960, IV том, 1962, V том, 1964. Гректер, этрусктар және римдіктердің жиһаздары, Phaidon, 1966. Корай: Архаикалық грек қыздары, Фаидон, 1968. Грек өнерінің нұсқаулығы, Фаидон, 1959, 6-шы басылым, 1969. (Ирма Рихтермен бірге) Курой: Архаикалық грек жастары, Оксфорд университетінің баспасы, 1942, 3-шы басылым, Phaidon, 1970. Гректер мен этрусктердің оюлы асыл тастары, Прагер, I том, 1968, II том, 1971. Грек және рим өнеріндегі перспектива, Phaidon, 1970. Гректердің мүсіндері мен мүсіншілері, Йель университетінің баспасы, 1929 ж., 4-ші қайта қаралған басылым, 1970 ж. Гректердің портреттері, үш том, Файдон, 1965, қосымша, 1972. Афиналық вазалардың пішіні мен атаулары. Гизела М. А. Рихтер мен Марджори Дж. Мильн. Plantin, 1935, қайта басылған, McGrath, 1973.
Ancient Furniture, Clarendon Press, 1926. Animals in Greek Sculpture: A Survey, Oxford University Press, 1930. Red Figured Athenian Vases in the Metropolitan Museum of Art, Volume 1 (Text) and 2 (Plates), Yale University Press, 1936. Etruscan terracotta warriors in the Metropolitan Museum of Art with a report on structure and technique by Charles F. Binns. Metropolitan Museum of Art, 1937. Augustan art : an exhibition commemorating the bimillennium of the birth of Augustus, New York, January 4, 1939, through February 19, by Gisela Richter and Christine Alexander. Metropolitan Museum of art, 1939. Handbook of the Etruscan Collection, Metropolitan Museum of Art, 1940. Ancient Gems from the Evans and Beatty Collections, Metropolitan Museum of Art, 1942. Archaic Attic Gravestones, Harvard University Press, 1944. Greek Painting : The Development of Pictorial Representation from Archaic to Graeco Roman Times, Metropolitan Museum of Art, 1944. A Brief Guide to the Greek Collection, Metropolitan Museum of Art, New York, N. Y., 1947. Roman Portraits, Metropolitan Museum of Art, 1948. Archaic Greek Art against Its Historical Background, Oxford University Press, 1949. Three Critical Periods in Greek Sculpture, Oxford University Press, 1952. Attic Black Figured Kylikes, Harvard University Press, 1953. Handbook of the Greek Collection, Harvard University Press, 1953. Catalogue of Greek Sculptures, Metropolitan Museum of Art, Harvard University Press, 1954. Ancient Italy, University of Michigan Press, 1955. Catalogue of Greek and Roman Antiquities in the Dumbarton Oaks Collection, Harvard University Press, 1956. Attic Red Figured Vases, Yale University Press, 1946, revised edition, 1958. The Archaic Gravestones of Attica, Phaidon, 1961. Greek Portraits, Latomus, Volume I, 1955, Volume II, 1959, Volume III, 1960, Volume IV, 1962, Volume V, 1964. The Furniture of the Greeks, Etruscans, and Romans, Phaidon, 1966. Korai: Archaic Greek Maidens, Phaidon, 1968. A Handbook of Greek Art, Phaidon, 1959, 6th edition, 1969. (With Irma Richter) Kouroi: Archaic Greek Youths, Oxford University Press, 1942, 3rd edition, Phaidon, 1970. Engraved Gems of the Greeks and the Etruscans, Praeger, Volume I, 1968, Volume II, 1971. Perspective in Greek and Roman Art, Phaidon, 1970. The Sculpture and Sculptors of the Greeks, Yale University Press, 1929, 4th revised edition, 1970. The Portraits of the Greeks, three volumes, Phaidon, 1965, supplement, 1972. Shapes and Names of Athenian Vases. By Gisela M. A. Richter and Marjorie J. Milne. Plantin, 1935, reprinted, McGrath, 1973.