Кіріспе

Американдық саясаткер (туған 1957)

Диана Луиза Дегет (/d//ᵻ/'/ɡ//ɛ//t/ dihGET; туылған 29 шілде 1957) – американдық заңгер және саясаткер, 1997 жылдан бері АҚШ Өкілдер палатасының мүшесі. Демократиялық партияның мүшесі, оның сайлау округі Денвер қаласында орналасқан. Дегет 2005 жылдан 2019 жылға дейін Бас Партиялық ұйымдастырушысы (Chief Deputy Whip) болды және Колорадо штатының конгресс делегациясының ең тәжірибелі мүшесі; ол 1993 жылдан АҚШ Өкілдер палатасына сайланғанға дейін Колорадо штатының 6-шы округінің өкілі болып қызмет етті.

Ерте өмір, білім және мансап

Төртінші буын колорадолық Дегетт Жапонияның Тачикава қаласында Патриция Энн (құрметті аты Роза) мен Ричард Луис Дегетттің қызы болып дүниеге келді. Оның ата-анасы американдықтар еді, және ол туған кезде әкесі қарулы күштерде қызмет ететін. Ол Колорадо колледжін бітірді, онда саясаттану бакалавры дәрежесін алды және 1979 жылы Пи Гамма Му халықаралық құрмет қоғамына сайланды. 1982 жылы Нью-Йорк университетінің құқық мектебінен заң докторы дәрежесін алды. Содан кейін ол Денверге оралып, азаматтық құқықтар және еңбек даулары саласында заң практикасын бастады.

Колорадоның заң шығарушы органы

Денвер саясатында ұзақ жылдар бойы белсенді болған Дегет 1992 жылы Колорадо штатының Өкілдер палатасына сайланды. 1994 жылы қайта сайланып, оппозициялық фракция жетекшісінің орынбасары болып тағайындалды. Ол Колорадо штатының әйелдеріне аборт клиникаларына және басқа да медициналық мекемелерге кедергісіз қол жеткізуді қамтамасыз ететін заңды жазды, бұл заң "Көпірше заңы" деп те белгілі. АҚШ Жоғарғы Соты Hill v. Colorado, 530 U. S. 703 (2000) ісінде "Көпірше заңының" конституциялық екенін растады. Дегет штаттағы Ерікті тазалау және жаңарту заңының да авторы, ол ұқсас тазалау бағдарламалары үшін үлгі болып табылады.

1996 жыл

1996 жылы 1-ші округтің ұзақ жылдар бойы өкілі болған Пэт Шрёдер 13-ші мерзімге қайта сайланудан бас тартты, бұл ДеГетті сайлауға түсуге итермеледі. Оның басты қарсыласы – бұрынғы қалалық кеңес мүшесі Тим Сандос болды, ал Денвер қаласының мэрі Веллингтон Уэбб бастауыш сайлауға дейін жақын уақытта оны қолдады. ДеГет бастауыш сайлауда дауыстардың 55% алып жеңіске жетті, бұл оның демократиялық бағытталған округте (1-ші округ 1933 жылдан бері бар болғаны төрт жылды қоспағанда демократтардың қолында) сайлануына жол ашты. Шрёдер бастауыш сайлау кезінде бейтараптығын сақтап, ДеГеттің кандидат атанғаннан кейін оны қолдады. ДеГет дауыстардың 57% алып жеңіске жетті және содан бері 13 рет қайта сайланды.

2006 жыл

Дегет "Жасылдар" партиясынан ұсынылған Том Келлиді жеңіп шықты.

2008 жыл

Дегет республикашыл кандидат Джордж Лиллиді, либертариан кандидат Мартин Бьюкененді және тәуелсіз кандидат Гари Свингті жеңіп шықты.

2010 жыл

Дегет республикашыл кандидат Майк Фэллонды, «Жасылдар» партиясынан бақталатын Гэри Свингті, Американдық конституциялық партиясынан бақталатын Крис Стайскалды және либертариандық кандидат Клинт Джонсты жеңіп шықты.

2012 жыл

Дегет республикашыл кандидат Дэнни Строудты, либертариандық кандидат Фрэнк Этвудты және «Жасыл партия» кандидатi Гари Свингтi жеңдi. Ол дауыстардың 68,23%-ын алды.

2014 жыл

Дегет республикашыл кандидат Мартин Уолш, либертариан кандидат Франк Этвуд, UNA кандидат Дэнни Страуд және екі жазба арқылы үн берген кандидатты жеңді. Ол дауыстардың 65,81%-ын алды.

2016 жыл

Дегет республикашыл кандидат Чарльз "Каспер" Стокхэмді және либертариан кандидат Даррелл Дингсті жеңді. Ол 257 254 дауыс алып, жалпы дауыс санының 67,87%-ын құрады.

2018 жыл

Дегет республикашыл кандидат Чарльз Стокхэмді және либертариан кандидат Реймон Доуэнды жеңді. Ол 272 886 дауысқа ие болды, бұл дауыс берушілердің жалпы санының 73,8%-ын құрайды.

2020 жыл

Дегет республикашыл кандидат Шейн Боллингті, либертариан кандидат Кайл Фьюриді, Бірлік партиясынан кандидат Пол Ноэль Фиориноны және мақұлдау дауыс беру жүйесінен кандидат Ян Кокты жеңді. Дегетке 331 621 дауыс түсті, бұл жалпы дауыс санының 73,6% құрайды.

2022 жыл

Дегет республикашыл кандидат Дженнифер Куалтериді, либертариан кандидат Джон Киттлсонды және жасылдар кандидаты Айрис Босвеллді жеңді. Дегет 226 929 дауысқа ие болды, бұл дауыстардың жалпы санының 80,3%-ын құрайды.

Қызмет мерзімі

ДеГетт Конгресс диабеттік кокусының және Pro Choice кокусының тең төрағасы болып қызмет етеді, сондай-ақ ол ЛГБТ теңдік кокусының төрағасының орынбасары. Демократтардың 2006 жылғы аралық сайлаудағы жеңісінен кейін ДеГетт қысқа уақытқа Палатаның көпшілікке жетекшісі лауазымына үміткер болуды қарастырды, бірақ Оңтүстік Каролина штатының өкілі Джим Клайберннің пайдасына бас тартты. ДеГетт 2019 жылдың 18 желтоқсанында, АҚШ Өкілдер палатасы президент Дональд Трампқа қарсы бірінші импичмент туралы дауыс берген күні, уақытша спикер ретінде отырды және отырысқа төрағалық етті. 2005 жылы ДеГетт ұлттық назарға ілікті, ол президент Джордж Буштың эмбриондық сақтану жасушаларын зерттеуге федералдық қаржыландыруға қойған шектеулерін алып тастауға бағытталған заң жобасын қолдады және бұл заң жобасы Өкілдер палатасынан өтті. 2001 жылдан бері бұл мәселемен айналысып келе жатқан ДеГетт, Делавэр штатының өкілі Майкл Н. Каслдың (Республикалық партиядан) қолдауын алды, ол аталған заң жобасының негізгі республикалық демеушісіне айналды. ДеГетт-Касл заң жобасы 2006 жылдың 18 шілдесінде Сенатта мақұлданды. Президент Буш келесі күні заң жобасына вето қойды – бұл оның алғашқы ветосы болды. 2007 жылы ДеГетт Мемлекеттік балалардың денсаулық сақтану бағдарламасын қайта бекітуге бағытталған заң жобасы (HR 3162) бойынша Демократтардың Палатадағы қамшысы болып тағайындалды. Президент Буш заң жобасына қарсылық білдіргенімен, 2007 жылдың 1 тамызында Палата 225-204 дауыспен заң жобасын қабылдады. Келесі күні Сенат заң жобасының басқа нұсқасын мақұлдады. ДеГетт сонымен қатар 2007 жылдың 4 тамызында 220-190 дауыспен мақұлданған Энергетика заңына Удалл түзетуінің де демеушісі болды. Бұл түзету 2020 жылға қарай электр энергиясын жеткізушілердің энергиясының 15 пайызын жаңартылатын көздерден өндіруін талап ететін ұлттық жаңартылатын энергия стандартын құрады, оның 4 пайызы тиімділіктен алынуы мүмкін. 2007 жылдың 12 қыркүйегінде ДеГетт Конгресте Колорадоның 2007 жылғы жабайы табиғат туралы заң жобасын енгізетінін мәлімдеді. Заң жобасы сәтсіз аяқталып, комитет деңгейінен өтпеді. Ол заң жобасын 2009 жылы қайтадан ұсынды. ДеГетт Колумбия округіне сайлауда қатысуға құқық беретін өкілдік беру туралы заң жобасын қолдады. 2007 жылдың 24 қаңтарында спикер Нэнси Пелоси ДеГеттті Палатаның Пейдж кеңесінің мүшесі етіп тағайындады. 2007 жылдың 26 қарашасында ДеГетт сенатор Хиллари Клинтонды президенттікке қолдады және Клинтонның денсаулық сақтау саясаты жөніндегі жұмыс тобының ұлттық тең төрағасы және сақтану жасушаларын зерттеу жөніндегі кеңесшісі болып тағайындалды. ДеГетт 2008 жылдың тамызында Денверде өткен Демократиялық ұлттық конвентке суперделегат ретінде қатысты. ДеГетт 2009 жылдың қарашасында Америка үшін қолжетімді денсаулық сақтау туралы заң аясында салық төлеушілердің қаражатымен қаржыландырылатын аборттарға (көсілу, инцест немесе ананың өміріне қатысты жағдайларды қоспағанда) шектеу қоятын Stupak-Pitts түзетуін қатаң сынады. 2021 жылдың 12 қаңтарында ДеГетт президент Трампқа қарсы екінші импичмент процесін жүргізу үшін импичмент менеджері (прокурор) болып тағайындалды.

Саяси ұстанымдар

Дегетте 117-ші Конгресс кезінде президент Джо Байденнің жариялаған ұстанымын 100% қолдады, FiveThirtyEight талдауына сәйкес.

Аборт

Дегетт – таңдау құқығын қолдайды және Таңдау құқығын қолдау кокусының тең төрағасы. Дегетт пен оның бұрынғы әріптесі Луиза Слотхер «Алдымен алдын алу» заңының бастамашылары. Бұл заңның мақсаты – әйелдердің денсаулығын жақсарту арқылы жоспарланбаған жүктілік, аборт және жұқпалы жыныстық аурулардың санын азайту. NARAL Pro Choice America PAC Дегеттті қолдады және оның ұстанымдарына сәйкес 100% мақұлдау рейтингісін берді. Дегетт сондай-ақ «Жоспарлы ата-аналық» ұйымынан 100% баға алды. Дегетт: «Біз эмбриондық сақиналы жасушаларды зерттеу жөніндегі заңды қабылдауымыз керек, осы ережелерді заңға енгізіп, осы өмірді сақтап қалатын маңызды зерттеулерді саяси ықпал мен қарсыластардың кедергісіз жүргізілуін қамтамасыз етуіміз керек» деді. Дегетт пен Чарли Дент 2011 жылғы екі партиялық Сақиналы жасушаларды зерттеу заңын ұсынды, ол сақиналы жасушаларды зерттеуге тұрақты қолдау көрсетеді.

Қаруларды бақылау

Дегет 2012 жылы Колорадо штатының Аврора қаласында, оның сайлау округіне жақын кинотеатрда болған оқиғада қолданылған жартылай автоматты қаруларға тыйым салуды қолдайды. Дегет "осы қарулар мен дүңгіршектердің жалғыз мақсаты – адамдарды өлтіру" деп мәлімдеді. Дегет және Кэролин Маккарти 2012 жылғы "Интернеттегі оқ-дәрі сатуын тоқтату туралы" заң жобасын ұсынды. Брейди науқаны 2008, 2010 және 2012 жылдары Дегеттің қайта сайлануын қолдады. 2013 жылы Дегет атыс қаруына қатысты дүңгіршектерге шектеулер туралы қоғамдық форумда дұрыс емес мәлімдеме жасағаннан кейін жалпыхалықтық назарға ілікті. Ол былай деді: "[Бұл оқ-дәрілер, бұл оқтар, сондықтан қазір олардың иелері оларды атып тастайды, демек, егер болашақта тыйым салсаңыз, осы үлкен сыйымдылықтағы дүңгіршектердің саны уақыт өте келе күрт азаяды, себебі оқтар атылып бітіп, енді қол жетімді болмайды". (Дереккөз). Бұл пікірде дүңгіршектердің қайта зарядталуға арналғаны ескерілмеді, бұл қару құқығын қорғаушылардың ұзақ жылдар бойығы шағымдарын күшейтті, олар қаруды реттеуге тырысатын заң шығарушылар мәселенің мәнін түсінбейді деп санайды. (Дереккөз). 2016 жылдың маусым айында Джон Льюис (D GA) басшылығымен Дегет және басқа да демократ заң шығарушылар Республикалық партия жетекшілігінің бірнеше қаруды бақылау туралы заң жобаларын дауысқа салудан бас тартуына наразылық білдіру үшін Өкілдер палатасының мәжілісінде отырыс ұйымдастырды.

Израиль

ДеГетт 2023 жылы Хамас Израильге жасаған шабуылдан кейін Израильге қолдау көрсетуге дауыс берді.

Жеке өмір

ДеГетт Колорадо апелляциялық сотының судьясы Лино Липинскиге үйленген. Олар Денверде тұрады және екі қызы бар. ДеГетт шіркеу хорында әншілік етеді.