Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Американдық саясаткер, спортшы және мал шаруасымен айналысушы (1933 жылы туған)
American politician, athlete and rancher (born 1933)
Бен Найтхорс Кэмпбелл (13 сәуір 1933 жылы туған) – американдық шайен саясаткері, 1987 жылдан 1993 жылға дейін АҚШ Өкілдер палатасында Колорадо штатының 3-ші сайлау округін, ал 1993 жылдан 2005 жылға дейін Колорадо штатынан АҚШ Сенатын өкілдік еткен. Ол Солтүстік шайенн үндістері тайпасының басшылар кеңесінің 44 мүшесінің бірі болып табылады. Қызмет еткен кезеңінде Конгрестегі жалғыз үнді американдық болды. 2022 жылы чероки тайпасынан шыққан Марквэйн Муллин сайланғанға дейін АҚШ Сенатына сайланған соңғы үнді американдық болды. Алғашқыда Демократиялық партияның мүшесі болған Кэмпбелл 1995 жылдың 3 наурызында Республикалық партияға өтті. 1998 жылы Сенатқа қайта сайланған Кэмпбелл 2004 жылдың наурыз айында үшінші мерзімге түспейтінін мәлімдеді. Оның орнын 2004 жылдың қараша айында өткен сайлауда демократ Кен Салазар жеңіп алды. Кейіннен Кэмпбелл 2006 жылы Колорадо штатының губернаторы лауазымына үміткер болуға ниет білдірді, бірақ 2006 жылдың 4 қаңтарында сайлауға қатыспайтынын хабарлады. Кейін ол Holland & Knight заң және лоббилік фирмасында лоббист болып жұмыс істеді, содан кейін Ben Nighthorse Consultants жеке лоббилік фирмасын құрды.
Ben Nighthorse Campbell (born April 13, 1933) is an American Cheyenne politician who represented Colorado's 3rd congressional district in the United States House of Representatives from 1987 to 1993 and was a United States Senator from Colorado from 1993 to 2005. He serves as one of 44 members of the Council of Chiefs of the Northern Cheyenne Indian Tribe. During his time in office, he was the only Native American serving in Congress. He was the last Native American elected to the U. S. Senate until the 2022 election of Cherokee Markwayne Mullin. Originally a member of the Democratic Party, Campbell switched to the Republican Party on March 3, 1995. Reelected to the Senate in 1998, Campbell announced in March 2004 that he would not run for a third term. His seat was won by Democrat Ken Salazar in the November 2004 election. Campbell later expressed interest in running for governor of Colorado in 2006, but on January 4, 2006, announced that he would not enter the race. He later became a lobbyist for the law and lobbying firm Holland & Knight and afterward co founded his own lobbying firm, Ben Nighthorse Consultants.
Ерте өмір
Кемпбелл Бенни Кемпбелл ретінде Калифорния штатының Оберн қаласында дүниеге келген. Оның анасы Мэри Виерра (Виера) португалдық иммигрант болған. Ол анасымен бірге алты жасында Эллис аралы арқылы АҚШ-қа келген. Кемпбеллдің сөзінше, оның анасының әкесі АҚШ-қа одан бұрын келген. Виерра отбасы Сакраментоның жанындағы ірі португалдық қауымдастықта қоныстанды. Мэри Виерра жас кезінде туберкулезбен ауырып, емделу үшін жақын маңдағы ауруханада айлар бойы жатуға мәжбүр болды. Дәл сол жерде ол алкоголизмнен емделіп жатқан Альберт Кэмпбелл деген науқасқа кездесті. Альберт Кэмпбелл негізінен Солтүстік шайендердің ұрпағы болған, бірақ Кемпбеллдің өмірбаянасын жазған Герман Виоланың айтуынша, ол жастық шағының көп бөлігін Кроу Агенттігіндегі интернатта өткізген, сондай-ақ Пуэбло және Апачи тайпаларынан да шыққан болуы мүмкін. Олар 1929 жылы үйленді, ал 1933 жылы Бен Кемпбелл дүниеге келді. Кемпбеллдің балалық шағында әкесі алкоголизмнен зардап шегіп, отбасын апталар, тіпті айлар бойы тастап кететін. Оның анасы туберкулезбен күресіп, ауру балаларымен байланысын шектеген және оны ұзақ мерзімге ауруханаға жатқызуға мәжбүр еткен. Осы қиындықтардың салдарынан Бен және оның әпкесі Альберта (44 жасында өзін-өзі өлтіргендей қайтыс болды) көп уақытын жақын жердегі католиктердің жетімханаларында өткізді. Кемпбелл жас кезінде жергілікті шаруашылықтарда жұмыс істеген кезде танысқан жапон иммигранттарының арқасында дзюдоның жапондық жекпе-жек өнерімен танысты.
Campbell was born Benny Campbell in Auburn, California. His mother, Mary Vierra (Vieira), was a Portuguese immigrant who had come with her mother to the U. S. at age six through Ellis Island. According to Campbell, his maternal grandfather had entered the U. S. some time before. The Vierra family settled in the large Portuguese community near Sacramento. When Mary Vierra contracted tuberculosis in her youth, she was forced to convalesce at a nearby hospital, often for months at a time during treatment. It was there that she met a Native American patient, Albert Campbell, who was at the hospital for alcoholism treatment. Albert Campbell was of predominantly Northern Cheyenne descent but, according to Campbell biographer Herman Viola, spent much of his youth in Crow Agency boarding school and may have had some Pueblo Indian and Apache Indian ancestry as well. The couple married in 1929, and Ben Campbell was born in 1933. During Campbell's childhood, his father continued to have problems with alcoholism, often leaving the family for weeks and months at a time. His mother continued to have problems with tuberculosis, a highly contagious disease that limited the contact she could have with her children and continued to force her into the hospital for long periods. These problems led Ben and his sister, Alberta (who died in an apparent suicide at age 44), to spend much of their early lives in nearby Catholic orphanages. As a young man, Campbell was introduced to the Japanese martial art of judo by Japanese immigrant families he met while working in local agricultural fields.
Әскери қызмет және білім
Кэмпбелл Placer орта мектебінде оқыды, 1951 жылы АҚШ Әуе күштеріне қосылу үшін оқуын доғарды. Корея соғысы кезінде ол Кореяда әуе полициясы қызметкері болып дислокацияланды; 1953 жылы әуе күштерінен екінші сыныпты әуеші дәрежесімен, Корея қызмет медалімен және Әуе медалімен босады. Әуе күшінде қызмет еткен кезінде Кэмпбелл GED аттестатын алды және әскерден босатылғаннан кейін G.I. Bill арқылы Сан-Хосе мемлекеттік университетіне түсіп, 1957 жылы дене тәрбиесі және көркем өнер бакалавры дәрежесін алды. Ол университет және Олимпиада жарыстарының тізілімдерінде Бен М. Кэмпбелл деп тіркелген, бірақ ол әкесінің туысы Blackhorse-тың атынан атау беру рәсімі үшін Солтүстік Шайен үндістерінің резервациясына оралғанда "Nighthorse" есімін алды.
Campbell attended Placer High School, dropping out in 1951 to join the U. S. Air Force. He was stationed in Korea during the Korean War as an air policeman; he left the Air Force in 1953 with the rank of Airman Second Class, as well as the Korean Service Medal and the Air Medal. While in the Air Force, Campbell obtained his GED and, after his discharge, used the G. I. Bill to attend San Jose State University, graduating in 1957 with a Bachelor of Arts in physical education and fine arts. He is listed as Ben M. Campbell in his college records and records of his Olympic competition, but was given the name "Nighthorse" when he returned to the Northern Cheyenne reservation for his name giving ceremony, as a member of his father's family, Blackhorse.
Спорт
Колледжде Кэмпбелл болашақ АҚШ Олимпиадалық жаттықтырушысы Йош Учида басқарған Сан-Хосе штатының дзюдо командасының мүшесі болды. Олимпиада ойындарына дайындық кезінде Кэмпбелл 1960 жылдан 1964 жылға дейін Токиодағы Мейдзи университетінде арнайы зерттеу студенті ретінде оқыды. Мейдзи командасы әлемдік деңгейде танымал болды және Кэмпбелл 1961, 1962 және 1963 жылғы АҚШ ұлттық чемпионаттары мен 1963 жылғы Пан Америка ойындарындағы алтын медалі үшін Мейдзиде алған дайындық пен тәртіптің өте маңызды екенін айтты. 1964 жылы Кэмпбелл Токиода өткен жазғы Олимпиада ойындарында дзюдодан өнер танысты. Осылайша ол АҚШ Олимпиадалық дзюдо командасындағы алғашқы американдық тумасы болды. Ол жарақат алды және медаль жеңе алмады. Білезігін сындырып, екі жыл бойы жарыстардан тыс қалды. Олимпиада ойындарынан оралғаннан кейін Кэмпбелл Калифорния штатының Сакраменто округінде полиция қызметкері болып жұмыс істеді, АҚШ дзюдо ұлттық құрамасын жаттықтырды, Сакраментода жеке додзо ашты және орта мектепте дене тәрбиесі мен өнер сабақтарын берді. Ол әйелімен бірге Supreme Champion және AQHA чемпионы болған Sailors Night сияқты төртінші жылқыларды өсірді. 1978 жылы олар Колорадо штатының Игнасио қаласының жанында Оңтүстік Ют үндістерінің резервациясындағы ранчо сатып алды.
In college, Campbell was a member of the San Jose State judo team, coached by future USA Olympic coach Yosh Uchida. While training for the Olympic Games, Campbell attended Meiji University in Tokyo, Japan, as a special research student from 1960 to 1964. The Meiji team was world renowned and Campbell credited the preparation and discipline taught at Meiji for his 1961, 1962, and 1963 U. S. National titles and his gold medal in the 1963 Pan American Games. In 1964, Campbell competed in judo at the 1964 Summer Olympics in Tokyo. This made him the first Native American on the U. S. Olympic judo team. He suffered an injury and did not win a medal. He broke his ankle and was out for two years. In the years after returning from the Olympic Games, Campbell worked as a deputy sheriff in Sacramento County, California, coached the U. S. national judo team, operated his own dojo in Sacramento, and taught high school (physical education and art classes). He and his wife also raised quarterhorses, including a Supreme Champion and AQHA Champion, Sailors Night. They bought a ranch near Ignacio, Colorado, on the Southern Ute reservation in 1978.
Зергерлік бұйымдар
Герман Виоланың "Бен Найтхорс Кэмпбелл: Американдық жауынгер" кітабында Кэмпбелл әкесінен зергерлік бұйымдар жасауды үйренгенін және материалдар алу үшін теміржолдың үстінде күміс долларларды жапсырып жалпақтағанын айтады. Ол сондай-ақ Жапониядағы қылыш жасаушылардан алған тәсілдерді және басқа да дәстүрлі емес әдістерді қолданып, "Бен Найтхорс" есімімен зергерлік дизайн саласында 200-ден астам ұлттық және халықаралық жүлде жеңіп алды. 1970 жылдардың соңында "Arizona Highways" журналында үнді суретшілерінің "жаңа көрінісімен" тәжірибе жасауы туралы мақала жарияланды. Кэмпбеллдің туындылары Art of the Olympians ұйымында көрсетілімде тұр.
In Herman Viola's book Ben Nighthorse Campbell: An American Warrior, Campbell recounts learning to make jewelry from his father and flattening silver dollars on train tracks for the materials. He also used techniques learned from sword makers in Japan and other non traditional techniques to win over 200 national and international awards for jewelry design under the name Ben Nighthorse, and in the late 1970s was included in a feature article in Arizona Highways magazine about Native artists experimenting in the "new look" of Indian jewelry. Campbell has works on display with the Art of the Olympians organization.
Саясат
Кэмпбелл 1982 жылғы қарашада Колорадо штатының заң шығарушы жиналысына демократ ретінде сайланды және екі мерзім бойы қызмет етті. 1986 жылы «Denver Post – News Center 4» жүргізген сауалнамада әріптестері оны үздік 10 заң шығарушының бірі деп таныды.
Campbell was elected to the Colorado State Legislature as a Democrat in November 1982, and served two terms. He was voted one of the 10 Best Legislators by his colleagues in a 1986 Denver Post – News Center 4 survey.
Конгресс
1986 жылы Кэмпбелл АҚШ Өкілдер палатасына сайланды, бұрынғы өкіл Майк Странгты жеңіп, осы мандатқа екі рет қайта сайланды. 1989 жылы ол Америкалық үндістердің ұлттық мұражайын құру туралы HR 2668 заң жобасын әзірледі, ол PL 101–185 болып бекітілді.
In 1986, Campbell was elected to the U. S. House of Representatives, defeating incumbent Mike Strang; he was reelected twice to this seat. In 1989, he authored the bill HR 2668 to establish the National Museum of the American Indian, which became PL 101–185.
Сенат
1990 жылдардың басында Кэмпбеллдің саяси мансабында шешімді бұрылыс болды. 1992 жылы сенатор Тим Вирт зейнетке шығуын жариялағаннан кейін, Кэмпбелл үш үміткердің арасындағы демократтардың ішкі сайлауында бұрынғы үш мерзімдік губернатор Ричард Ламм мен Боулдер округінің комиссары Джози Хитке қарсы жеңіске жетті. Хит 1990 жылы партияның үміткері болған еді. Ішкі сайлау науқаны барысында Ламмның қолдаушылары Хитті партияның солшыл қанатының дауысын бөліп, сайлауды "бұзды" деп айыптады. Хиттің науқаны Кэмпбеллдің қатысуы дұрыс болмағанын, себебі оның Конгресстегі дауыс беру көрсеткіштері республикашылдарға көбірек ұқсайды деп мәлімдеді. Кэмпбелл 45% дауыспен ішкі сайлауда жеңіске жетті және жалпы сайлауда республикалық сенатор Терри Консидинды жеңді. 1995 жылдың наурыз айында, екі жыл қызмет еткеннен кейін, Кэмпбелл Колорадо Демократиялық партиясымен туындаған даулардың нәтижесінде демократтардан республикашылдарға өтті. Кэмпбеллдің айтуынша, соңғы шешімге әкелген нәрсе – 1987 жылы Вашингтонға конгрессмен ретінде келгеннен бері қолдап келген теңгерімді бюджет туралы түзетуге Сенаттың қолдау көрсетпеуі болды. Басқалар бұл шешімді Колорадодағы Демократиялық партия ішіндегі жеке антагонизмдермен байланыстырды. 1998 жылы Кэмпбелл Колорадо тарихындағы штаттық жарыс үшін ең үлкен айырмамен сенатор болып қайта сайланды. Қайта сайланғаннан кейін Кэмпбелл өзін орталықшыл республикашыл деп сипаттап, оның қайта сайлануы "Республикалық партия ішіндегі орталықшыл дауыстардың үстемдігін көрсетеді" деді. Президент Билл Клинтонның импичмент процесінде Кэмпбелл Клинтонды оған қарсы импичменттің екі бабы бойынша да кінәлі деп тану үшін дауыс берді. Дауыс беру алдындағы соңғы мәлімдемесінде ол былай деді: "Мен салтанатты ант бердім. Президент те солай істеді. Сондықтан, оның жеке маған ұнағанына қарамастан, мен бір ғана жолмен дауыс бере аламын. Ол – екі бап бойынша да кінәлі". Клинтон екі айып танылмады, себебі екеуі де кінәлі деп тану және қызметтен шеттету үшін қажетті сенаторлардың үштен екі көпшілігін алмады. 106-шы Конгресте Кэмпбелл Конгрестің басқа мүшелеріне қарағанда көп заңдарды қабылдады. Ол Сенаттың Үндістер ісі жөніндегі комитетін басқарған алғашқы американдық үнді болды. Сенатта болған кезінде Кэмпбелл Жоғарғы соттың Роу мен Уэйд ісі бойынша шешімін қолдады. Өкілеттік мерзімі ішінде ол біртіндеп консервативті болып, кешкі аборттар бойынша ұстанымын өзгертті және Неке туралы заңға дауыс берді. Алайда, 2004 жылы ол бір жынысты некеге тыйым салуға бағытталған конституциялық түзетуге – Федералдық неке туралы түзетуге қарсы дауыс берген алты республикашылдың бірі болды, оның негізінде бұл мәселені штаттар шешуі керек болды. Сенаттың этика комитеті Кэмпбеллдің бұрынғы бас штабы Вирджиния Контникке 2002 жылы көмекшіге бонустарды көбейткенін, осылайша ол ақшаны қайтаруға болатынын зертті. Кейінгі сұхбаттарында Контник Кэмпбелл келісімді мақұлдағанын мәлімдеді, бірақ ол оны жоққа шығарды. Американдық әскери қызметкерлерінің Иракта тұтқынға алған кезінде жасаған зұлымдықтарын және қорғаныс министрі Дональд Рамсфелдтің Сенаттағы куәлігімен бірге жарияланбаған зұлымдықтардың суреттерін көргеннен кейін, Кэмпбелл әкімшілікті және әскери басшылықты айыптады: "Бұл адамдар біздің армияға қалай кірді екенін білмеймін". 2004 жылдың 3 наурызында Кэмпбелл денсаулық жағдайына байланысты қайта сайлануға түспейтінін хабарлады, өйткені ол жақында простата қатерлі ісігі мен асқазан қышуынан емделген. Ол 2005 жылдың қаңтар айында қызметтен кетті, кейіннен ол өз шешімі туралы былай деді: "Бір күні мен: "Мен осы жерде өлмеймін. Мен қолымнан келгенін істегім келеді, бірақ мен мұнда өлгім келмейді" дедім". Ол Колорадо штатынан Сенаттың 3-сыныпқа сайланған соңғы республикашыл.
The early 1990s marked a turning point in Campbell's political career. In 1992, after Senator Tim Wirth announced his retirement, Campbell won a three way Democratic primary against former three term Governor Richard Lamm and Boulder County Commissioner Josie Heath, who had been the party's nominee in 1990. During the primary campaign, Lamm supporters accused Heath of "spoiling" the election by splitting the vote of the party's left wing. Heath's campaign argued that it was Campbell who should not have run, because his voting record in Congress had been much more like that of a Republican. Campbell won the primary with 45% of the vote and defeated Republican State Senator Terry Considine in the general election. In March 1995, after two years in office, Campbell switched parties from Democratic to Republican in the wake of publicized disputes he had with the Colorado Democratic Party. Campbell said the last straw was the Senate's defeat of the balanced budget amendment, which he had championed since coming to Washington as a congressman in 1987. Others attributed the switch to personal hostility within the Democratic Party in Colorado. In 1998, Campbell was reelected to the Senate by what was then the largest margin in Colorado history for a statewide race. After winning reelection, Campbell identified as a moderate Republican, saying that his reelection "shows the moderate voices within the Republican Party are dominating". During President Bill Clinton's impeachment trial, Campbell voted to convict Clinton on both articles of impeachment against him; in his final statement before the vote, he said: "I took a solemn oath. Simply speaking, the president did too. And, so even though I like him personally, I find I can only vote one way. And that is guilty on both articles." Clinton was acquitted on both counts as neither received the necessary two thirds majority vote of the senators present for conviction and removal from office. In the 106th Congress, Campbell passed more public laws than any other member of Congress. During his tenure, he also became the first American Indian to chair the Senate Indian Affairs Committee. While in the Senate, Campbell voted to support the Supreme Court's Roe v. Wade decision. He gradually became more conservative during his tenure, reversing his position on late term abortions and voting for the Defense of Marriage Act. However, in 2004, he was one of six Republicans who voted against the Federal Marriage Amendment, a constitutional amendment intended to ban same sex marriage, on the grounds that it should be left to the states. The Senate Ethics Committee investigated accusations that Campbell's former chief of staff, Virginia Kontnik, inflated bonuses to an aide in 2002 so he could return the money to her. In subsequent interviews, Kontnik claimed that Campbell had approved the deal, which he denied. After the prisoner abuse in Iraq by American military personnel and viewing unpublished abuse images alongside Defense Secretary Donald Rumsfeld's Senate testimony, Campbell admonished the administration and military leadership: "I don't know how the hell these people got into our army." On March 3, 2004, Campbell announced that he would not seek reelection due to health concerns, having recently been treated for prostate cancer and heartburn. He retired from office in January 2005, later saying of his decision: "Somewhere along the line, I said 'I'm not gonna die in this place. I want to do what I can, but I'm not dying here.'" He is the last Republican to be elected to the Class 3 Senate seat from Colorado.
Жеке өмір
1966 жылы Кэмпбелл Колорадо штатының тумасы, мемлекеттік мектеп мұғалімі Линда Прайсқа үйленді. Олардың екі баласы және төрт немересі бар. Линда Кэмпбелл 2005 жылдың 15 қаңтарында USS Mesa Verde (LPD 19) кемесінің серкесі болды. Колорадо штатының Ла-Плата округіндегі Найтхорс көлі Кэмпбеллдің құрметіне аталған.
In 1966, Campbell married the former Linda Price, a public school teacher who was a native of Colorado. They have two children and four grandchildren. Linda Campbell was the sponsor of USS Mesa Verde (LPD 19) on January 15, 2005. Lake Nighthorse in La Plata County, Colorado, is named in Campbell's honor.