Кіріспе

Шектелген кеңістікке кіру

Шығанақ (көлік тесігі, қызмет көрсету тесігі немесе кәріз тесігі) – шахта, коммуналдық қызметтердің жертөлесі немесе үлкен ыдыс сияқты шектелген кеңістікке ашылатын тесік. Шығанақтар көбінесе жер асты коммуналдық желілеріне кіру нүктесі ретінде қолданылады, бұл тексеруге, күтімге және жүйелерді жаңартуға мүмкіндік береді. Су, кәріз, телефон, электр энергиясы, дауылдық су ағызы, жылу және газ сияқты жер асты қызметтерінің көпшілігінде шығанақтар бар. Шығанақтар көбінесе қалалық аймақтарда, көшелерде және кейде тротуарлардың астында кездеседі. Ауылдық және дамытылмаған аймақтарда телефон және электр энергиясы сияқты қызметтер көбінесе жер астынан емес, электр бағаналарында немесе тіпті тіреулерде орналастырылады. Австралияда шығанақ сөзі сонымен қатар бөлмеден немесе дәлізден ғимараттың төбелік қуысына кіру үшін қолданылатын кіру люгін де білдіреді. Мұндай люктер әдетте шаршы пішінде болады.

Құрылыс

Құбырдың жабылуы тормен немесе құбыр қақпағымен қорғалады, ол құбырға кездейсоқ немесе рұқсатсыз кіруді болдырмау үшін жасалған жазық тығын. Бұл қақпақтар дәстүрлі түрде металдан жасалады, бірақ Ұлыбританияда олар көше деңгейінде әрқашан шаршы немесе тіктөртбұрышты болып келеді. Манхольдер үшбұрышты пішінде де кездеседі (мысалы, Кембридж қаласында, Ұлыбританияда және оның айналасындағы ауылдарда).

Құбырлардағы ауытқу кернеуінен туындайтын қауіптер

Қалалық аймақтарда, қаңғыбас кернеу мәселелері коммуналдық қызметтер үшін елеулі мәселеге айналды. 2004 жылдың 16 қаңтарында Джоди С. Лейн Нью-Йорк қаласында итін серуендетіп бара жатқанда металл шұңғыма қақпағына басып, электр тогынан қаза тапты.

Канализациялық бұлақтың орналасуы

Кәріз су тоқтау орнының орналасуы тиімді дренаж жүйесі мен оңай күтімді қамтамасыз ету үшін мұқият қарастырылуы керек. Жобалау стандарттарына сәйкес, екі тоқтау орны арасындағы қашықтық жобаның ерекшеліктеріне байланысты әдетте 7 мен 20 метр аралығында болады. Қалаларда бір тоқтау орнының арақашықтығы 20 метрді құрайды, ал өнеркәсіптік немесе коммерциялық объектілерде бұл 10-15 метр. Тұрғын үйлер мен мейрамханалардағы тоқтау орндары арасындағы қашықтық әдетте 7-10 метрді құрайды.