Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Арагон мен Валенсияның патшасы (1276–85); Сицилияның патшасы (1282–85)
King of Aragon and Valencia (1276–85); King of Sicily (1282–85)
Пётр III Арагонский (арагон тілінде Педро; каталан тілінде Пере; итальян тілінде Пьетро; шамамен 1239 – 1285 жылғы қараша) 1276 жылдан өліміне дейін Арагонның патшасы, Валенсияның патшасы (I Петр ретінде) және Барселона графы (II Петр ретінде) болды. Ол кейбір көтерілісшілердің шақыруымен Сицилия патшалығын бағындырып, 1282 жылы Сицилияның патшасы атанды, әйелі Констанция II Сицилиялықтың мұрагерлік құқығын қолдап, патшалықты тәжге біріктірді.
Peter III of Aragon (In Aragonese, Pedro; in Catalan, Pere; in Italian, Pietro; c. 1239 November 1285) was King of Aragon, King of Valencia (as Peter I), and Count of Barcelona (as Peter II) from 1276 to his death. At the invitation of some rebels, he conquered the Kingdom of Sicily and became King of Sicily in 1282, pressing the claim of his wife, Constance II of Sicily, uniting the kingdom to the crown.
Жастық шағы мен мұрагерлік
Петр Арагон королі Яков I мен оның екінші әйелі Венгрия королі Виолантаның үлкен ұлы болды. 1262 жылдың 13 маусымында Петр Сицилияның Манфредінің қызы және мұрагері Сицилияның Констанция II-ге үйленді. Жастық шағы мен ерте жасында Петр әкесінің маврларға қарсы Реконкиста соғыстарында көптеген әскери тәжірибе жинады. 1275 жылдың маусым айында Петр Помар-де-Синкадағы бүлікшіл жартылай інісі Фернандо Санчес де Кастроны қоршап, тұтқынға алып, өлім жазасын орындады. 1276 жылы әкесі қайтыс болғаннан кейін Арагон тажының жерлері оның екі ұлы арасында бөлісті. Арагон Корольдігі, Валенсия Корольдігі және Каталония Княздығы үлкен ұлы Петр III-ге берілді; ал Мальорка Корольдігі және Пиреней тауларынан тыс Каталония графтықтары екінші ұлына, Мальорка королі Яков II-ге бұйырды. Петр мен Констанция 1276 жылдың қараша айында Сарагосада Таррагона архиепископымен тәж кигізілді.
Peter was the eldest son of James I of Aragon and his second wife Violant of Hungary. On 13 June 1262, Peter married Constance II of Sicily, daughter and heiress of Manfred of Sicily. During his youth and early adulthood, Peter gained a great deal of military experience in his father's wars of the Reconquista against the Moors. In June 1275, Peter besieged, captured, and executed his rebellious half brother Fernando Sánchez de Castro at Pomar de Cinca. On his father's death in 1276, the lands of the Crown of Aragon were divided amongst his two sons. The Kingdom of Aragon, the Kingdom of Valencia and the Principality of Catalonia went to Peter III as being the eldest son; while the Kingdom of Majorca and the Catalan counties beyond the Pyrenees went to the second son, who became James II of Majorca. Peter and Constance were crowned in Zaragoza in November 1276 by the archbishop of Tarragona.
Алғашқы көтерілістер
Петірдің патшалыққа келген соңғы алғашқы әрекеті – оның Валенсия аумағындағы бейбітшілікті толыққанды орнату болды, бұл жұмыс оның әкесі қайтыс болғанға дейін жүріп жатқан еді. Бірақ, көп ұзамай Каталония княздығында Кардона виконты бастаған, Фуа графы Роджер Бернар III, Палларс Собира графы Арнольд Роджер I және Ургел графы Эрменголь X қолдаған көтеріліс шықты. Көтерілісшілер Петірдің әкесі патшалық құрған кезде олармен қатал қарым-қатынас жасағандықтан, оған деген жек көрушілікке толы болды. Енді олар оған қарсы шықты, себебі ол Каталония Корттарын шақырмады және таққа отырғаннан кейін оның құқықтарын растамады. Сонымен қатар, Ургел графтығында мұрагерлік дағдарысы жалғасты. 1268 жылы Альвар Ургель қайтыс болғанда, оның екі әйелі – Беарн графы Пьер де Монкаданың қызы Констанция және Фуа графы Роджер Бернар II-нің қызы Сесилияның туыстары графтықтың мұрасы үшін ұзақ күрес бастады. Осы уақытта графтықтың көп бөлігі Петірдің әкесі Яков I-нің меншігіне өтті, сондықтан Петір оны 1276 жылы мұраға алды. 1278 жылы Альвардың үлкен ұлы Эрменголь X жоғалтқан мұрасының көп бөлігін қайтарып алып, Петірмен келісімге келді, ол оны өзінің жоғары тұрған билеушісі ретінде мойындады. 1280 жылы Петір Балагерде бір ай бойы қоршауға алғаннан кейін Роджер Бернар III бастаған көтерілісті жеңді. Көтерілісшілердің көпшілігі 1281 жылға дейін Ллейдада түрмеге қамалды, ал Роджер Бернар 1284 жылға дейін түрмеде отырды.
Peter's first act as king was to complete the pacification of his Valencian territory, an action which had been underway before his father's death. However, a revolt soon broke out in the Principality of Catalonia, led by the viscount of Cardona and abetted by Roger Bernard III of Foix, Arnold Roger I of Pallars Sobirà, and Ermengol X of Urgell. The rebels had developed a hatred for Peter as a result of the severity of his dealings with them during the reign of his father. Now they opposed him for not summoning the Catalan Courts, and confirming its privileges after his ascension to the throne. At the same time, a succession crisis continued in the County of Urgell. When Àlvar of Urgell died in 1268, the families of his two wives, Constance, a daughter of Pere de Montcada of Bearn, and Cecilia, a daughter of Roger Bernard II of Foix, began a long fight over the inheritance of his county. Meanwhile, a good portion of the county had been repossessed by Peter's father, James I, and was thus inherited by Peter in 1276. In 1278, Ermengol X, Àlvar's eldest son, succeeded in recovering most of his lost patrimony and came to an agreement with Peter whereby he recognised the latter as his suzerain. In 1280, Peter defeated the stewing rebellion led by Roger Bernard III after besieging the rebels in Balaguer for a month. Most of the rebel leaders were imprisoned in Lleida until 1281, while Roger Bernard was imprisoned until 1284.
Тунисі
1277 жылы Арагонның Яков I-ге бағынышты болған Тунистің хафсид әмірі Мұхаммед I әл-Мустансир қайтыс болғанда, Тунис арагондық үстемдіктен құтылды. Петр 1280 жылы Конрад де Ланса басшылығымен Туниске экспедиция жіберді, мақсаты – үстемдігін қайта орнату. 1281 жылы ол өзі 140 кемеден тұратын флотты және әскерлерді Константиннің губернаторы атынан Туниске шабуыл жасау үшін дайындады. Флот 1282 жылы Алкойлға түсті. Осы арагондық әскерлер 30 наурыздағы кешкі көтерілістен кейін Сицилиялық елшілікті қабылдап, Петрден Анжу королі Карл I-ден олардың тағын тартып алуын өтінді.
When Muhammad I al Mustansir, the Hafsid Emir of Tunisia who had put himself under James I of Aragon, died in 1277, Tunisia threw off the yoke of Aragonese suzerainty. Peter first sent an expedition to Tunis in 1280 under Conrad de Llansa designed to re establish his suzerainty. In 1281, he himself prepared to lead a fleet of 140 ships with men to invade Tunisia on behalf of the governor of Constantine. The fleet landed at Alcoyll in 1282. It was these Aragonese troops that received a Sicilian embassy after the Vespers of 30 March asking Peter to take their throne from Charles I of Anjou.
Сицилиялық кешкілік соғыс
1266 жылы папа Климент IV-нің рұқсатымен Неапольдің Карл I-і Сицилия Корольдігіне шабуыл жасады, оны Петрдің әйелі, Сицилияның Констанция II-і, Манфред Сицилияның қызы және Сицилия тағына заңды мұрагер болған. Осылайша Петр Манфред Сицилияның мұрагері атанды. Италиялық дәрігер Иоанн Просидалық Сицилияда Петрдің атынан әрекет етті. Иоанн Тальякоццо шайқасында Карлдың жеңісінен кейін Арагонға қашып кеткен еді. Иоанн Сицилияға барып, Петрдің пайдасына наразылықты қоздырды, содан кейін Константинопольге барып, Михаил VIII Палеологтың қолдауын алуға тырысты. Михаил папаның рұқсатынсыз Арагон патшасына көмектесуден бас тартты, сондықтан Иоанн Римге сапар шегіп, Папа Николай III-нің келісімін алды, ол Карлдың Оңтүстік Италияда (Меццогиорно) күшінің артуынан қорқыныш білдірді. Содан кейін Иоанн Барселонаға оралды, бірақ Папа қайтыс болды, оның орнына француз және Карл мен Анжу әулетінің берік одақтасы болған Папа Мартин IV келді. Бұл алдағы қақтығысқа жағдай жасады. Осылайша Констанция күйеуінің қолдауымен әкесінің тағына талапкер болды, бірақ бұл талап сәтсіз аяқталды, өйткені Карл Папалықтың қолдауын алды және оның күші басым болды. 1277 жылы жаңа Папа Николай III-нің сайлануы Арагон патшасына үміт сыйлады, бірақ Николай 1280 жылы қайтыс болды және француздық Папа Мартин IV үмітті жойды. Дегенмен Петр көршілес монархтармен стратегиялық одақтар құруға кірісті. Петр өзінің інісі Джеймс II Мальорканы 1279 жылы Перпиньян шартына қол қоюға мәжбүр етті, онда ол Мальорка Корольдігін Петр III-нің феодалдық корольдігі ретінде мойындады (осы арқылы Арагон Тажы ажырамас бірлікке айналды). Петр 1283 жылдың ақпан айына қарай Калабрия жағалауының көп бөлігін басып алды. Карл, мүмкін, өзін әлсіз сезініп, Петрге хат жіберіп, қақтығысты жеке шайқас арқылы шешуді талап етті. Петр келісіп, Карл жекпе-жекті ұйымдастыру үшін Францияға оралды. Екі патша да алты рыцарь таңдап, олардың қай жерде және қай күні кездесетінін белгіледі. Әр тараптан жүздей рыцарь қатысып, Англияның Эдуард I-і төрелік ететін еді; алайда, Папаның кеңесімен ағылшын патшасы қатысудан бас тартты. Петр Иоанн Просиданы Сицилияда қалдырып, өзінің Корольдігі арқылы Бордоға оралды, ол француздық шабуылдан қашу үшін маскировкамен кірді. Әрине, ешқандай шайқас болған жоқ, Петр оралғанда Арагонның өте жағдайы тұрақсыз екенін көрді. Сондай-ақ, ол Кастилия Корольдігімен ұзақ мерзімді достық қарым-қатынаста болды, 1281 жылы Кастилия королі Альфонсо X және тәж мұрагері Санчомен Кампильо және Агреда келісімдеріне қол қою арқылы патшалықтар арасында берік одақ құрды. Португалия Корольдігімен Петр некелік одақ құрды, оның үлкен қызы Елизавета Арагондық Денис I Португалияға тұрмысқа шықты. Петр Англия Корольдігімен де одақтасып, оның мұрагері Альфонсо III-ті Англия королі Эдуард I-нің қызы Элеонораға үйлендірді. Осы одақтарға қарамастан, Петр Франция Корольдігімен жаман қарым-қатынасын сақтап қалды. 1282 жылдың 30 наурызында Сицилия Корольдігінде Анжу королі Карл I-нің үкіметіне қарсы Сицилиялық кешкілік деп аталатын халық көтерілісі болды. Асыл сицилиялық көтерілісшілер Петрден көмек сұрап, оған тәжді ұсынды, өйткені олар оның әйелі Констанцияны өздерінің заңды патшайымы деп санайды. Ал Алкойда Палермо халқынан елшілік алғаннан кейін Петр 1282 жылдың 30 тамызында Трапаниге қонды. 4 қыркүйекте Палермода патша болып жарияланды. Карл Мессина боғазы арқылы қашып, Неаполь Корольдігіне қанағат етуге мәжбүр болды. Рим Папасы Мартин IV Петр мен Михаил VIII Палеологтарды Сицилияға шабуыл жасау үшін Петрге алтын бергені үшін анафемаға ұшыратты. Каталондық жер әскерлеріне Гиллем Гальчеран де Картелла қолбасшылық етті, олар атақты және қорқынышты альмогаварлар, арбалетшілер және найзашылардан құралды. Петрдің күшті флоты Роджер Лаурияның қолбасшылығында болды және Анжу шабуылдарын үнемі тойтарып отырды. Роджер де Лаурия француздарды Мальта шайқасында және 1284 жылы Неаполь шығанағында жеңіп, Карл I-нің ұлы Салерноның Карлин тұтқынға алды. Сицилияны жаулап алу үшін еврейлердің салымдары мен альжамалардан алынатын салықтар қаржыландырылды. 1282 жылы тәж мұрагері Альфонсо соустың жәрдемақысын талап етті. Валенсия Корольдігінің альжамалары арагондықтарға соуст берді және каталондық альжамаларға төленді. Сицилия Корольдігі Арагон Тажы мен оның мұрагерлері үшін келесі бес ғасыр бойы табандылықпен жалғастырылатын мұра болды.
In 1266, Charles I of Naples, with the approval of Pope Clement IV, invaded the Kingdom of Sicily, governed by the house of Hohenstaufen, which was the house of Peter's wife, Constance II of Sicily, daughter of Manfred of Sicily and rightful heir to the throne of Sicily after the deaths of her father and cousin Conradin fighting against Charles's invading forces. This made Peter the heir of Manfred of Sicily in right of his wife. The Italian physician John of Procida acted on behalf of Peter in Sicily. John had fled to Aragon after Charles' success at the Battle of Tagliacozzo. John travelled to Sicily to stir up the discontents in favour of Peter and thence to Constantinople to procure the support of Michael VIII Palaiologos. Michael refused to aid the Aragonese king without papal approval, and so John voyaged to Rome and there gained the consent of Pope Nicholas III, who feared the ascent of Charles in the Mezzogiorno. John then returned to Barcelona but the Pope died, to be replaced by Pope Martin IV, a Frenchman and a staunch ally of Charles and the Anjou dynasty. This set the stage for the upcoming conflict. Constance thus claimed to her father's throne, supported by her husband, but the claim was fruitless, as Charles was supported by the Papacy and his power remained stronger. The election of a new Pope Nicholas III in 1277 gave the King of Aragon a glimpse of hope, but Nicholas died in 1280 and a pro French Pope Martin IV dissipated hopes. Peter nevertheless had begun making strategic alliances with his neighbouring monarchs. Peter made his brother James II of Majorca sign the treaty of Perpignan in 1279, in which he recognized the Kingdom of Majorca as a feudal kingdom of Peter III (making the Crown of Aragon an indissoluble unity). Peter pressed his advantage and by February 1283 had taken most of the Calabrian coastline. Charles, perhaps feeling desperate, sent letters to Peter demanding they resolve the conflict by personal combat. Peter accepted and Charles returned to France to arrange the duel. Both kings chose six knights to settle on places and dates, and a duel was scheduled for 1 June at Bordeaux. A hundred knights would accompany each side and Edward I of England would adjudge the contest; the English king, heeding the pope, however, refused to take part. Peter left John of Procida in charge of Sicily and returned via his own kingdom to Bordeaux, which he entered in disguise to evade a suspected French ambush. Needless to say, no combat ever took place and Peter returned to find a very turbulent Aragon. He also had a long lasting friendly relationship with the Kingdom of Castile, establishing a strong alliance between realms by signing the treaties of Campillo and Ágreda in 1281 with Alfonso X of Castile and infant Sancho. With the Kingdom of Portugal, Peter established a marital alliance by which his eldest daughter Elizabeth of Aragon married Denis I of Portugal. Peter also made alliance with the Kingdom of England, engaging his heir Alfonso III with Eleanor of England, daughter of Edward I of England. Despite all these alliances, Peter kept his bad relationship with the Kingdom of France. On 30 March 1282 there was a popular uprising in the Kingdom of Sicily called the Sicilian Vespers, against the government of Charles I of Anjou. The noble sicilian rebels asked for Peter for help and offered him the crown as they considered his wife Constance their rightful Queen, and after receiving an embassy from the people of Palermo at Alcoy, Peter landed at Trapani on 30 August 1282. He was proclaimed King in Palermo on 4 September. Charles was forced to flee across the Straits of Messina and be content with his Kingdom of Naples. Pope Martin IV excommunicated both Peter and Michael VIII Palaiologos for providing Peter with gold pieces to invade Sicily. Catalan ground troops were commanded by Guillem Galceran de Cartellà, and were formed by the famous and feared almogavars, crossbowmen, and lancers. Peter's powerful fleet was commanded by Roger of Lauria, and constantly repelled Angevin attacks to the island. Roger de Lauria defeated the French forces at the Battle of Malta, and at the Gulf of Naples in 1284, where Charles of Salerno, son of Charles I, was made prisoner. The conquest of Sicily was financed by Jewish contributions and taxes charged to the aljamas. The infant Alfonso demanded them an allowance of sous in 1282. The aljamas from the Kingdom of Valencia gave sous, the Aragonese and were charged to the Catalan aljamas. The Kingdom of Sicily was to be a tenaciously pursued inheritance for the Aragonese royal house and its heirs for the next five centuries.
Кейінгі үй ішіндегі тәртіпсіздіктер
Пётр француздар Арагонға шабуыл жасауға дайындалып жатқанда ішкі көтерілістермен күресіп жатты. Ол бүлікшіл ақсүйек Хуан Нунес де Ларадан Альбаррасин қаласын қайтарып алды, Кастилияның Санчо IV-імен одақты жаңартты және Наварраның Филипп I-нің сол жақтан басып кіруіне бөгет қою үшін Туделаға шабуыл жасады. 1283 жылы Петр Таррагона және Сарагоса қалаларында кортестер отырысын өткізді. Ол жаңа құрылған Арагон одағына Бас артықшылықтарды беруге мәжбүр болды. Сондай-ақ 1283 жылы Петрдің інісі Майорканың Джеймс II француздарға қосылып, Монпельеге олардың үстемдігін мойындады. Бұл француздарға Руссильон арқылы Каталонияға еркін өтуге және Балеар аралдарына қол жеткізуге мүмкіндік берді. Қазан айында Петр Каталонияның қорғанысын дайындауға кірісті. 1284 жылы папа Мартин IV Арагон корольдігін француз патшасының тағы бір ұлы және Анжу королі Карл I-нің шөбересі Валуа графы Карлға табыс етті. Шарль де Валуаның атынан Арагонды жаулап алу үшін соғыс жүргізуге Папаның келісімі берілді.
Peter was dealing with domestic unrest at the time when the French were preparing an invasion of Aragon. He took Albarracín from the rebellious noble Juan Núñez de Lara, he renewed the alliance with Sancho IV of Castile, and he attacked Tudela in an attempt to prevent Philip I of Navarre from invading on that front. Peter held meetings of the cortes at Tarragona and Zaragoza in 1283. He was forced to grant the Privilegio General to the newly formed Union of Aragon. Also in 1283, Peter's brother James II of Majorca joined the French and recognised their suzerainty over Montpellier. This gave the French free passage into Catalonia through Roussillon as well as access to the Balearic Islands. In October, Peter began preparing the defences of Catalonia. In 1284, Pope Martin IV granted the Kingdom of Aragon to Charles, Count of Valois, another son of the French king and great nephew of Charles I of Anjou. Papal sanction was given to a war to conquer Aragon on behalf of Charles of Valois.
Арагон крест жорығы
1284 жылы Филипп пен Карл бастаған алғашқы француз әскерлері Руссильонға енді. Олардың құрамында атты әскер, садақшылар және жаяу әскер, сондай-ақ Оңтүстік Франция порттарындағы 100 кеме болды. Француздар Джеймстің қолдауын алғанымен, жергілікті халық оларға қарсы көтерілді. Эльна қаласын "Руссильонның заңсыз ұлы", Руссильон графы Нуньо Санчестің заңсыз ұлы батырлықпен қорғады. Бірақ ол жеңіліп, собор өртенді; патша әскерлері ілгері жылды. 1285 жылы Филипп оны қоршауға алу үшін Жирона қаласының алдына ордаласып, бекінді. Қарсылық күшті болды, алайда қала басып алынды. Чарльз сонда таққа отырды, бірақ нағыз таж кимеді. Бірақ француздар көп ұзамай Италиядағы ұзақ соғыстан оралған Роджер де Лауриядан жеңіліс көрді. 1285 жылдың 4 қыркүйегінде Лес-Формиге шайқасында француз флоты жеңіліп, құрылды. Сонымен қатар, француз лагерінде дизентерия эпидемиясы күшті тарады. Франция патшасының өзі де ауыр сырқатқа шалдықты. Франция тағына мұрагер Наварра королі Пиренейлер арқылы патша отбасының қауіпсіз өтуі үшін Петрмен келіссөздер жүргізді. Бірақ әскерлерге мұндай рұхсат берілмеді және олар Паниссар өткеліндегі шайқаста талқандалды. Франция королі Филипп III қазан айында Майорка королі Джеймс II-нің астанасы Перпиньян қаласында қайтыс болды (ол Петрмен бетпе-бет келгеннен қорқып қашқан еді) және Нарбоннада жерленді. Джеймс Петрдің қарауындағы адам деп жарияланды.
In 1284, the first French armies under Philip and Charles entered Roussillon. They included cavalry, crossbowmen, and infantry, along with 100 ships in south French ports. Though the French had James's support, the local populace rose against them. The city of Elne was valiantly defended by the so called "bastard of Roussillon", the illegitimate son of Nuño Sánchez, late count of Roussillon. Eventually he was overcome and the cathedral was burnt; the royal forces progressed. In 1285, Philip entrenched himself before Girona in an attempt to besiege it. The resistance was strong, but the city was taken. Charles was crowned there, but without an actual crown. The French soon experienced a reversal, however, at the hands of Roger de Lauria, back from the Italian theatre of the drawn out conflict. The French fleet was defeated and destroyed at the Battle of Les Formigues on 4 September 1285. In addition, the French camp was hit hard by an epidemic of dysentery. The King of France himself was afflicted. The King of Navarre, the heir apparent to the French throne, opened negotiations with Peter for free passage for the royal family through the Pyrenees. But the troops were not offered such passage and were decimated at the Battle of the Col de Panissars. Philip III of France died in October at Perpignan, the capital of James II of Majorca (who had fled in fear after being confronted by Peter), and was buried in Narbonne. James was declared a vassal of Peter.
Трубадур шығармалары
Пётр өнер мен әдебиетке демеушілік жасау ісінде әкесімен теңесті, бірақ одан айырмасы, ол проза емес, өлеңді ұнататын. Ол трубадурларды жақсы көріп, өзі екі сервентес жазған. Біріншісі – өзі мен трубадур Пейронет арасындағы әңгіме түрінде. Екіншісі Пётрдің өзінен, Бернат д'Ауриактан, Пьер Сальватждан, Фуа графы Роджер Бернар III-тен және анонимді автордан құралған бес шығарманың жинағының бір бөлігі. Сонымен қатар, Францияның Филипп III патшасымен және Майорканың Яков II королімен болған соғыстар жаңа сервентестерге материал ұсынып, осы кезеңде сервентес саяси үгіт-насихаттың тиімді құралына айналды, онда әр тарап тікелей немесе ойшалымды түрде өз позициясын жариялап, өз мақсатына ыңғайлы қолдау табуға тырысты.
Peter matched his father in patronage of the arts and literature, but unlike him he was a lover of verse, not prose. He favoured the troubadours, having himself created two sirventesos. The first is in the form of an exchange between himself and Peironet, a troubadour. The second is part of a compilation of five compositions from Peter himself, Bernat d'Auriac, Pere Salvatge, Roger Bernard III of Foix, and an anonymous contributor. As well the wars with Philip III of France and James II of Majorca furnished material for new sirventesos and during this period the sirventes was converted into a convenient tool of political propaganda in which each side could, directly or allegorically, present its case and procure sympathy propitious to its cause.
Өлім және мұра
Петр 1285 жылы қарашада Вилафранка-дель-Пенедесте белгісіз себептерден қайтыс болды, Франция королі Филипп III қайтыс болғаннан кейін бір ай өткен соң, Сантес-Креус монастырында жерленді. Өлім төсегінде ол өзінің жаулауларының барлығы отбасылық құқықтары үшін болғанын, ешқашан шіркеу талаптарына қарсы болмағанын мәлімдегеннен кейін, оған кешірім берілді. Оның денесі монастырдың порфир саркофагында сақталған. Петр өзінің соңғы өсиетнамасын 1285 жылғы 2 қарашада жасады. Онда ол мұрагеріне Сицилия патшалығын Папаға қайтаруды және Анжу тұтқындарының барлығын босатуды бұйырды. Өсиетнаманың көшірмесі патшалық тізіліміне енгізілгенімен, оның мұрагерлері оны орындамады. Петрдің үлкен ұлы Альфонсо III Арагонды мұраға алды, ал Сицилия оның екінші ұлы Джеймс II-ге бұйырды. Кейіннен оның үшінші ұлы Фридрих Джеймстен кейін Сицилия патшасы болды. Петр өзінің кіші, заңды емес ұлы және аттасы Петрді қараусыз қалдырды. Бұл Петр Испаниядан жартылай қарындасы Елизаветамен бірге Португалияға кетіпті. "Құдайлық комедияда" (Тазару, VII канто) Данте Алигьери Петрді бұрынғы қарсыласы Анжулық Карл I-мен Тазару қақпасының сыртында "үйлесімді ән шырқап" тұрғанын көрді.
Peter died from unknown causes at Vilafranca del Penedès in November 1285, just one month after Philip III of France, and was buried in the Monastery of Santes Creus. His deathbed absolution occurred after he declared that his conquests had been in the name of his familial claims and never against the claims of the church. His remains are entombed in a porphyry sarcophagus at the monastery. Peter made his final testament on 2 November 1285. In it he instructed his successor to return the kingdom of Sicily to the pope and to release all Angevin prisoners of war. Although the will was copied into the royal register, it was ignored by his successors. Peter's eldest son, Alfonso III, inherited Aragon while Sicily went to his second son, James II. His third son, Frederick, later succeeded James as king of Sicily. Peter did not provide for his illegitimate youngest son and namesake, Peter. This Peter left Spain for Portugal with his half sister Elizabeth. In the Divine Comedy, (Purgatory, Canto VII) Dante Alighieri sees Peter "singing in accord" with his former rival, Charles I of Anjou, outside the gates of Purgatory.