1306 жылғы оқиғалар

Кіріспе

1305 1306 1307 жыл

1306 жыл (MCCCVI) – юлиан күнтізбесі бойынша сенбі күні басталатын кәдімгі жыл.

Қаңтар - наурыз

3 қаңтар – Юань әулетінің қытай императоры Чэнцзудың жалғыз ұлы Дешоу хан қайтыс болып, моңғол императоры мұрагерсіз қалды. 27 қаңтар – Папа Климент V-нің бұйрығымен Орлеан университеті құрылды, Франциядағы Орлеан институттарына университет мәртебесі мен құқықтары берілді. 28 қаңтар – Екі сот отырысынан кейін үнді Құран ғалымы Сафи әл-Дин әл-Хинди сүнни мұсылман дінтанушысы Ибн Таймияны дінге қарсылық жасады деген айыптан ақтатты. Бірақ үш айдан кейін Мамлюк мемлекетінің судьялар алқасы Таймияны кінәлі деп танып, төрт айға түрмеге қамады. 10 ақпан – Роберт Брюс шотланд аристократы және саяси қарсыласы Джон Комин III-ті Дамфристегі Грейфриарс шіркеуінің алдында өлтірді. Брюс пен Комин шіркеуде (қарусыз) келіспеушіліктерін талқылауға келісті. Араларында жанжал туып, Брюс ашуланып, пышағын шығарып Коминды жаралады. Ол шіркеуден қашып, сырттағы жақтастарына оқиғаны айтты. Брюстің туысы Роджер де Киркпатрик ішке кіріп, ауыр жарақат алған Коминды өлтірді. Осыған жауап ретінде Папа Климент V Брюсті шіркеуден шеттетуге бұйрық берді. 21 наурыз – Францияда 11 жастағы Хью V әкесі Роберт II қайтыс болғаннан кейін Бургундияның жаңа герцогы болды. 25 наурыз – Роберт Брюс Перт қаласының жанындағы Сконде епископ Уильям де Ламбертонның қолынан Шотландия королі болып тағайындалды. Дәстүрлі тәж кигізу тасы, диадема және скипетр Лондонға көшірілгеніне қарамастан, салтанатты рәсім өтті. Салтанатқа Шотландияның Атолл, Леннокс, Мар және Ментейт ақсүйектері қатысты, ал 18 жасар Элизабет де Бург Шотландия королевасы болып таж киді. Бұл тәж кигізу Англия королі Эдуард I Джон де Балиолды Шотландия королі лауазымынан шеттетуіне қарсы жасалды.

Сәуір Маусым

26 сәуір – Француз рыцары Амальрик, Тирдің иесі, Темплерлер орденінің көмегімен ағасы Генрих II-ге, Кипр патшасына қарсы мемлекеттік төңкеріс жасады. Генрих номиналды түрде патша болып қала берсе де, ол Кипрдің Строволос қаласында тұтқынға алынды, ал Амальрик патшаның барлық билігін өзіне алды. 1310 жылы Амальрик қаза табады. 5 мамыр – Неаполь патшасы Шарль Ақсақ, Пьемонт патшасы Филипп I және Вильгардуэн әулетінен Изабелланы сенімсіздікпен айыптап, Ахая княздығын (Оңтүстік Грекиядағы Пелопоннес түбегінде орналасқан) басқару құқығынан айырды. Шарль Ахаяны ұлы Таранто князі Филиппке сыйға берді. 13 мамыр – (705 жылдың 29 шауалы) Гранада әмірлігінің (қазіргі Испанияның бір бөлігі) Мұхаммед III сұлтан жіберген Насрид флоты Африкаға күтпеген шабуыл жасап, Сеута қаласын басып алды. Насрид әскері Ксар-эс-Сегир, Лараш және Асилаға қонды, бұл Атлант мұхитының портын басып алды. Сол уақытта Маринид сұлтандығының ханзадасы Усман ибн Әби әл-Ула, сұлтан Әбу Якуб Юсуф ан-Насрға қарсы бүлік көтерді. Ол Марокконың солтүстігіндегі таулы аймақты басып алып, Гранадамен одақтасты. 22 мамыр – Лебедьтер мерекесі: Вестминстер аббаттығында Англия королі Эдуард I Шотландияға жорыққа аттанатын барлық жас сарбаздарды рыцарьлық дәрежесіне көтеруге уағдаландырды. Мерекеден кейін король екі аққуды әкеліп, «Құдай және аққулардың алдында» Баденохтың лорды Джон III Коминнің өліміне, Роберт Брюстің Дамфристегі Грейфрайер шіркеуін қорқытуына және қасиетті жердегі бейдінгелермен күресуге кек қайтаруға ант берді. Король ұлы, Кэрнарфон принці Эдуардты рыцарь етіп тағайындады. Принц 266 ер адамды рыцарьлық дәрежесіне көтерді. Содан кейін король Эдуард «Айдаһарды көтеру» бұйрығын берді, Шотландияға ешқандай жарылқау көрсетілмейтінін және қарулы шотландтардың барлығы сотсыз өлім жазасына кесілетінін жариялады. Рыцарьлық дәрежесіне көтерілгендердің арасында король Аймер де Валансты Шотландияның лейтенанты етіп тағайындады. Валанс Генри Перси мен Роберт Клиффордпен бірге Перт қаласында әскер жинауды ұйымдастырады. 30 мамыр – Англия Парламенті король Эдуард I-нің бұйрығымен, Ақ шынжыр күнінен кейін бір апта өткен соң, Вестминстерде бір күндік сессияда жиналды және «барлық қалалар мен борыштардағы және біздің домендеріміздің жалға алушыларына» бес пайыздық салық белгіледі. 8 маусым – Фландрия соғысын жеңіспен аяқтағаннан кейін Франция королі Филипп IV жаңа ливр монеталарының күміс мазмұнын 1285 жылғы 3,96 граммға дейін көтеруді және 1303, 1304 және 1305 жылдардағы монеталарды номиналды құнының үштен бір бөлігіне дейін девальвациялауды бұйырды. Бұл экономикалық жарлық көтеріліске әкелді. 19 маусым – Метвен шайқасы: Роберт Брюстің басқаруымен шотланд әскері (шамамен 5000 адам) Метвенде ағылшын әскерінен жеңілді. Шайқас кезінде шотландтар лагеріне жасалған күтпеген шабуылдан жеңіліске ұшырады. Олардың саны аз болды, бірақ Брюс қашу үшін фаланк құра алды. Ақырында ол кері шегінуге мәжбүр болды, көптеген ізбасарлары қаза тапты немесе жақын арада өлім жазасына кесіледі. 23 маусым – Ұлы магистр Фулькс де Вильярет басқаруымен Госпитальерлер ордені 600 сарбазбен Византия жағалауындағы Додеканез аралдарының бірі – Родос аралына қонды және Родос бекінілген қаласын басып алу үшін төрт жылдық соғыс бастады (ол 15 тамыз 1310 жылға дейін түспейді).

April 26 – French knight Amalric, Lord of Tyre, with the aid of the Knights Templar, stages a Coup d'état against his older brother Henry II, King of Cyprus. Although Henry remains the nominal king, he is confined at the Cypriot city of Strovolos, and Amalric assumes all of the King's powers. Amalric will be assassinated in 1310. May 5 – Charles the Lame, King of Naples, accuses Philip I of Piedmont and Isabella of Villehardouin of disloyalty, and deprives them of the right to rule the Principality of Achaea (located in southern Greece on the Peloponnese peninsula). King Charles awards Achaea to his son, Philip I, Prince of Taranto. May 13 – (29 Shawwal 705 AH) A Moorish Nasrid fleet sent by Sultan Sultan Muhammad III of the Emirate of Granada (now part of Spain) makes a surprise attack on Africa and captures Ceuta. Nasrid forces land in Ksar es Seghir, Larache, and Asilah, occupying these Atlantic ports. At the same time, Prince Uthman ibn Abi al Ula of the Marinid Sultanate, leads a rebellion against Sultan Abu Yaqub Yusuf an Nasr. He conquers a mountainous area in northern Morocco and allies himself with Granada. May 22 – Feast of the Swans: At Westminster Abbey King Edward I of England proclaims that all squires, who agree to march in an invasion of Scotland, will be knighted. After the feast, the King has two swans brought in and swears "before God and the swans" to avenge the murder of John III Comyn, Lord of Badenoch, the desecration of Greyfriars Church in Dumfries by Robert Bruce, and to fight the infidels in the Holy Land. The King knights his son, Prince Edward of Caernarfon. The Prince knights 266 other men. King Edward then gives his "Raise the Dragon" orders, proclaiming that no mercy is to be granted to Scotland, and all Scots taken in arms are to be executed without trial. Among the persons knighted, the King appoints Aymer de Valance, lieutenant for Scotland. Valence will make his base at Perth, along with Henry Percy and Robert Clifford, to organize an army. May 30 – The English Parliament meets at Westminster in a one day session, on orders of King Edward I, a week after Whit Sunday and passes a five percent tax on "citizens and burgesses and communities of all the cities and boroughs of the realm and the tenants of our demesne." June 8 – After bringing the Flemish War to a victorious conclusion, King Philip IV of France orders the silver content of new livre coins to be raised back to the 1285 level of 3.96 grams of silver, and orders the devaluation of the coins of 1303, 1304 and 1305 to one third of their face value. The economic decree leads to rioting. June 19 – Battle of Methven: Scottish forces (some 5,000 men) under Robert the Bruce are defeated by the English army at Methven. During the battle, the Scots are overwhelmed by a surprise attack on their camp. They are outnumbered, but Bruce manages to form a phalanx to break free. Finally, he is forced to retreat, leaving many of his followers dead or soon to be executed. June 23 – The Knights Hospitaller, led by Grand Master Foulques de Villaret, land with 600 men on the island of Rhodes, one of the Dodecanese Islands off of the coast of Byzantium, and begin a four year long war to capture the fortified city of Rhodes (which will not fall until August 15, 1310).

шілде - қыркүйек

22 шілде – 1306 жылғы Ұлы жер аудару: Франция королі Филипп IV итальяндық банкирлерге назар аударып, Франциядан яһудилерді қууға бұйрық береді. Париждегі еврей кварталы тазартылып, Фландрия мен Гасконияның аумағын кеңейтуге кеткен қаржыны қайтару үшін мүліктері тәркіленеді. Сонымен қатар, Темплиерлер орденінің құпия қабылдау рәсімі туралы қауесет таралып, күмән тудырады. Филипп Англиямен болған соғысы үшін орденге үлкен қарыз болғандықтан, бұл күмәнды Темплиерлерге қарсы саяси және діни мақсаттар үшін пайдаланады. 4 тамыз – Богемия королі Вацлав III, таққа отырғаннан кейін 14 ай өткен соң, 16 жасында Оломуцта (қазіргі Чехия) өлтіріліп, Премислидтер әулетінің тарихы аяқталады. Оның қарындасы, Богемиялық Анна, күйеуі Каринтиялық Генрих Богемияның жаңа королі сайланғанға дейін елді басқарады. 11 тамыз – Далриг шайқасы: Роберт Брюс, Аргилл аймағының басшысы Джон Ламп және Джон Коминнің інісі Джон Комин бастаған бәсекелес шотланд әскерлерінен (шамамен 1000 сарбаз) жеңіледі. ("Роберт Брюс Пертширде Эдуард I-ден жеңілгеннен кейін, Сконде таққа отырғаннан кейін көп ұзамай, азат адамдарымен бірге Батыс Тауларына қарай жол тартты. 1306 жылдың 11 тамызында ол Тиндрумның жанындағы, Аргилшир шекарасында, сол кезде Дэрлиг деп аталған жерде (Корольдік дала) Аргиллдің күшті басшысы Алластер немесе Александр Макдугаллмен кездесті.") Шайқас барысында Брюс өзінің тұтқынға түсуінен мүжілді және Аттолл тауларына (Шотландияның Таулы аймағы) қашқан қалдықтарымен бірге үлгерді. 13 қыркүйек – Шотландияда Эдвард Кернарфон басқаратын ағылшын әскерлері Абердинширдегі Килдрумми қамалын басып алып, тонады. Эдвард Роберт Брюстің әпкелері – Елизавета де Бург, Кристина Брюс және Мэри Брюс, сондай-ақ Брюстің қызы, принцесса Марджори Брюсті тұтқынға алады. Ол Роберт Брюстің кіші інісі Найджел де Брюсті мемлекетке қарсы қылмыс жасады деп айыптап, өлім жазасын кеседі, кейін Бервик қаласында асылып, кесіліп, төрт бөлікке бөлінеді. 20 қыркүйек – Родос аралын қоршап алған Госпитальерлер Фераклос қамалын басып алады. 29 қыркүйек – Швецияда Хатуна ойындары өткізіледі. Герцогтар Эрик Магнуссон мен Вальдемар Магнуссон ағалары, король Биргер Магнуссонның Малар көлінің жанындағы иелігіне келеді. Олар тойға қонақ ретінде шақырылады, бірақ түнде Биргер мен оның әйелі, Даниялық Марта, екі бауырлас ұстап алып, Никопинг қамалының түрмесіне қамалады. Эрик пен Вальдемар бірлесіп швед тағына отырады.

July 22 – The Great Exile of 1306: King Philip IV of France turns his attentions to Italian bankers and orders the Jews to be exiled in France. The Jewish quarter in Paris is cleared and goods are confiscated – to regain money spent on expanding the domains of Flanders and Gascony. Meanwhile, rumors of a secret initiation ceremony of the Knights Templar create distrust, and Philip – while being deeply in debt to the Order for loans from his war against England, uses this distrust for political and religious motivations against the Templars. August 4 – King Wenceslaus III of Bohemia is assassinated at the age of 16 after a reign of only 14 months, being stabbed to death at Olomouc (now in the Czech Republic), bringing an end to the Přemyslid dynasty. His sister Anne of Bohemia administers the nation until her husband Henry of Carinthia is elected as the new King of Bohemia by the Bohemian nobles. August 11 – Battle of Dalrigh: Robert the Bruce is defeated by rival Scottish forces (some 1,000 men) led by John the Lame of Argyll chieftain and uncle of John Comyn the Red of the Clan MacDougall at Dalrigh (known as "King's Field"). ("After the defeat which Robert Bruce experienced in Perthshire from Edward I, soon after his coronation at Scone, he was endeavoring to make his way toward the West Highlands with a few followers, when, on the 11th of August 1306, he was encountered at a place, since called Darligh (the King's field) near Tyndrum, on the border of Argyllshire, by that powerful chief, or rather potentate, Allaster or Alexander MacDougall of Argyll ") During the battle, Bruce himself narrowly escapes capture and takes with the remnants refuge in the mountains of Atholl (Scottish Highlands). September 13 – In Scotland, English forces under Edward of Caernarfon capture and sack Kildrummy Castle in Aberdeenshire. Edward takes Elizabeth de Burgh, Christina Bruce and Mary Bruce (sisters of Robert the Bruce), and Princess Marjorie Bruce (daughter of Bruce) as prisoners. He executes Nigel de Brus (younger brother of Bruce) for high treason, who is later hanged, drawn and quartered at Berwick. September 20 – The Knights Hospitaller, besieging on the island of Rhodes, capture the Feraklos Castle. September 29 – The Hatuna Games are played in Sweden. Duke's Eric Magnusson and Valdemar Magnusson, arrive at the estate of their brother, King Birger Magnusson, by Lake Malar. They are invited as guests at a feast, but during the night Birger and his wife, Martha of Denmark, are captured by the two brothers and are imprisoned in the dungeon at Nyköping Castle – while Eric and Valdemar jointly take over the Swedish throne.

Қазан желтоқсан

9 қазан – Роберт Фицвальтер, 1-ші Фицвальтер бароны, шотландтарға қарсы соғыста көрсеткен қызметінің құрметіне Англия королі Эдуард I-ге тиіс барлық қарыздардан кешірілді. 16 қазан – Прагада өткен салтанатты шарада Богемия королі Рудольф I, Богемияның бұрынғы королі Венеслав II-нің жесірі Елизавета Ричезаға үйленді. 23 қазан – Шотландияның 5-ші жоғары стюарды Джеймс Стюарт, Англия королі Эдуардқа шайқаста жеңілгеннен кейін, Ланеркост аббаттығында корольге қайтадан адалдық серт берді. Оның сертінің бұзылмауы үшін Стюарт сертін Шотландиядағы ең қасиетті саналатын екі крестке, қасиетті жазбаларға және түрлі әулиелердің қасиетті деректеріне берді. Стюарт Эдуардқа адалдық сертін бұзса, дереу анафемаға ұшырауға келісті. 3 қараша – Ланеркост аббаттығынан Англия королі Эдуард 20 қаңтардан бастап Карлайл қаласында «Шотландия жерін басқару және реттеу мәселесін талқылау» үшін Парламентті шақырады. 6 желтоқсан – Франция королі Филипп IV-нің ақша саясаты Парижде көтеріліске әкелді. Провосттың үйі өртеніп, король Филипп Әділ ғибадатхана бекінісіне қашуға мәжбүр болды.

Орналасуы бойынша

Қыс – Роберт Брюс өзінің шағын топтасымен, оның ішінде Брюстің бауырлары Эдвард, Томас және Александр, сондай-ақ Джеймс Дуглас, Ниалл мак Кайлин және Малкольм II Ратлин аралына шегінеді. Оны ирландтық Биссет әулеті құшақ жайып қабылдап, Ратлин қамалында (немесе "Брюс қамалы") орналасады. Роберт өз күштерін қайта жинап, Шотландиядағы науқанға әскер шақырады.

Азия

Моңғолдардың Үндістанға шабуылы: Моңғол әскері Дели сұлтандығына шабуыл жасайды, Сұлтан Алауддин Халжи Малик Кафур бастаған әскерді шабуылшыларды жеңу үшін жібереді және оларды Рави өзені жағасында жеңіске жетеді. Дели әскері қуып жете келе көптеген моңғолдарды өлтіріп, тұтқынға алады. Алауддин тірі қалғандарын пілдердің аяғымен бастырып өлтіруге бұйрық береді.

Экономика

Лондонда қалалық ереже бойынша Парламент сессиясы кезінде көмірмен жылынуға тыйым салынған (ереже көбінесе орындалмайды).

Дін

Стокгольмнің қазіргі соборы Сторкиркан Бергер Ярл Магнуссонмен қасиеттендірілді.

Туылғандар

8 тамыз – Рудольф Соқыр, Бавария герцогы (1353 жылы қайтыс болған)
Ашикага Тадаёши, жапон ақсұлуы, самурай және генерал (1352 жылы қайтыс болған)
Изабелла де Бриенн, латын ақсұлуы (өз құқығымен) және мұрагер (1360 жылы қайтыс болған)
Сасаки Такаудзи, жапон чиновнигі, әскербасы, ақын және жазушы (1373 жылы қайтыс болған)