Кіріспе
1952 жылдан 1972 жылға дейін Халықаралық Олимпиада комитетінің президенті болған Эйвери Брундейдж ( /eɪvərɪ brʌndɪdʒ/; 28 қыркүйек 1887 – 8 мамыр 1975) – 1952 жылдан 1972 жылға дейін Халықаралық Олимпиада комитетінің бесінші президенті болған американдық спорт әкімшісі. Бұл мәртебеге қол жеткізген жалғыз америкалық және еуропалық емес Брундейдж, әуесқойлықты ынтамен қорғағандығы және 1936 және 1972 жылғы Жазғы Олимпиада ойындарына қатысқандығы үшін есімізде қалды. Брундейдж 1887 жылы Детройт қаласында жұмысшы отбасында дүниеге келген. Бес жасында әкесі отбасымен Чикагоға көшіп келді, содан кейін әйелі мен балаларын тастап кетті. Брундейдж көбінесе туыстарымен тәрбиеленді, Иллинойс университетінде инженерлік мамандық алып, жеңіл атлетикада көзге түсті. Ол 1912 жылғы Жазғы Олимпиада ойындарына қатысты, онда пентальон мен декатлонға қатысты, бірақ медаль жеңе алмады; екі жарысты да командаласы Джим Торп жеңді. 1914-1918 жылдары үш рет жеңіл атлетикадан ұлттық чемпион атанды және жеке құрылыс бизнесін құрды. Ол осы компаниядан және инвестициялардан табыс тапты, спортпен айналысқаны үшін ешқашан ақы алмады. Атлетикадан зейнеткерлікке шыққаннан кейін Брундейдж спорт әкімшісі болып, АҚШ спорт ұйымдарының қатарында жылдам өрледі. Американың Олимпиада ұйымдарының басшысы ретінде ол нацистік режимнің билікке келуінен және еврейлерге қарсы қуғынның күшеюінен бұрын Германияға берілген 1936 жылғы Жазғы Олимпиада ойындарына бойкот салуға қарсы күресті. Брундейдж АҚШ-тың Олимпиада ойындарын бойкоттауын болдырмады және сол жылы ХОК-қа сайланды. Ол Олимпиада қозғалысының маңызды тұлғасына айналып, 1952 жылы ХОК президенті болып сайланды. Америка Олимпиада комитетінің президенті ретінде Брундейдж әуесқойлықты қорғады және Олимпиада ойындарын коммерцияландыруға қарсы күресті, тіпті бұл көзқарастар қазіргі заманғы спорттың шындығына қайшы келетіндей болды. Шығыс блогы елдерінің мемлекеттік қолдауымен спортшыларын дайындауы таза әуесқойлық идеологиясын әлсіретті, батыс елдерінің өз қаражатымен жаттығатын спортшыларын кемсітті. 1972 жылы Мюнхенде өткен Жазғы Олимпиада ойындары ХОК президенті ретінде оның соңғы ойындары болды. Оқиға трагедия мен дау-дамайға толы болды, палестиналық террористер Израиль командасының он бір мүшесін өлтірді. Еске алу рәсімінде Брундейдж спортты саясаттастыруды айыптады және Олимпиаданың қалған бөлігін тоқтатудан бас тартты, "Ойындар жалғасуы керек" деп мәлімдеді. Қатысушылар Брундейджтің мәлімдемесін қолдады, бірақ оның Ойындарды жалғастыру шешімі кейіннен қатты сынға түсті, ал оның 1936 және 1972 жылғы әрекеттері антисемитизмнің белгісі ретінде қарастырылды. Зейнеткерлікке шыққаннан кейін Брундейдж екінші әйелімен, неміс ханшайымымен үйленді. Ол 1975 жылы 87 жасында қайтыс болды.
Avery Brundage ('/eɪ//v//r//i// /'/b//r//ʌ//n//d//ᵻ//dʒ/; September 28, 1887 – May 8, 1975) was an American sports administrator who served as the fifth president of the International Olympic Committee from 1952 to 1972. The only American and only non European to attain that position, Brundage is remembered as a zealous advocate of amateurism and for his involvement with the 1936 and 1972 Summer Olympics, both held in Germany. Brundage was born in Detroit in 1887 to a working class family. When he was five years old, his father moved his family to Chicago and subsequently abandoned his wife and children. Raised mostly by relatives, Brundage attended the University of Illinois to study engineering and became a track star. He competed in the 1912 Summer Olympics, where he participated in the pentathlon and decathlon, but did not win any medals; both events were won by teammate Jim Thorpe. He won national championships in track three times between 1914 and 1918 and founded his own construction business. He earned his wealth from this company and from investments, and never accepted pay for his involvement in sports. Following his retirement from athletics, Brundage became a sports administrator and rose rapidly through the ranks in United States sports groups. As leader of America's Olympic organizations, he fought zealously against a boycott of the 1936 Summer Olympics, which had been awarded to Germany before the rise of the Nazi regime and its escalating persecution of Jews. Brundage successfully prevented a US boycott of the Games, and he was elected to the IOC that year. He quickly became a major figure in the Olympic movement and was elected IOC president in 1952. As President of the American Olympic Committee, Brundage fought strongly for amateurism and against the commercialization of the Olympic Games, even as these stands increasingly came to be seen as incongruous with the realities of modern sports. The advent of the state sponsored athlete of the Eastern Bloc countries further eroded the ideology of the pure amateur, as it put the self financed amateurs of the Western countries at a disadvantage. The 1972 Summer Olympics at Munich, West Germany, were his final Games as president of the IOC. The event was marred by tragedy and controversy when eleven Israeli team members were murdered by Palestinian terrorists. At the memorial service, Brundage decried the politicization of sports and refused to cancel the remainder of the Olympics, declaring "the Games must go on." Although those in attendance applauded Brundage's statement, his decision to continue the Games has since been harshly criticized, and his actions in 1936 and 1972 seen as evidence of antisemitism. In retirement, Brundage married his second wife, a German princess. He died in 1975 at age 87.
Ерте өмір және спорттық мансап
Эйвери Брундейдж 1887 жылдың 28 қыркүйегінде Мичиган штатының Детройт қаласында Чарльз бен Минни (Ллойд) Брундейджтің ұлы болып дүниеге келді. Чарльз Брундейдж тас кескіш болған. Брундейджтер Эйвери бес жасында Чикагоға көшіп келді, ал Чарльз көп ұзамай отбасын тастап кетті. Эйвери және оның кіші інісі Честер көбінесе тәтелері мен ағаларының күтімінде өсті. 1901 жылы 13 жасында Брундейдж эссе сайысында бірінші орынды алып, президент Уильям МакКинлидің екінші ішкіру рәсіміне сапар жасады. Ол Шервуд мемлекеттік мектебінде, содан кейін Чикагодағы Р.Т. Крэйн кәсіби-техникалық мектебінде оқыды. Крэйн Тех мектебіне қоғамдық көлікпен 7 миль (11 км) жол жүруге тура келді, ол газет тарату маршрутын аяқтағаннан кейін ғана мүмкін болды. Мектепте спорт залы болмағанмен, Брундейдж мектеп шеберханасында өзіне қажетті жабдықтарды (оның ішінде лақтыруға арналған ядро мен балға) жасады және соңғы курста газеттерде мектеп оқушысы ретінде жарық көрді. Спорт журналисі Уильям Оскар Джонсонның 1980 жылғы Sports Illustrated журналындағы мақаласында Брундейдж «Хорацио Алгер қасиеттеп көрсеткен адам – қиын жағдайда өскен, мұңайған американдық бала, патшалар мен миллионерлердің арасында өркендеген» делінген. 1905 жылы Крэйн Техникумын бітіргеннен кейін Брундейдж Иллинойс университетіне түсті, онда азаматтық инженерия пәндерін оқыды. 1909 жылы үздік дипломмен бітірді. Ол университет басылымдарына жазып, спортпен айналысуын жалғастырды. Брундейдж баскетбол ойнады және Иллинойс университетінің жеңіл атлетика командасы үшін жүгірді, сонымен қатар бірнеше ішкі спорт түрлеріне қатысты. Соңғы курста ол Чикаго университетін (Амос Алонзо Стагг жаттықтырған) жеңген Иллинойс штатының Батыс конференциясының жеңіл атлетика чемпионатында жеңіске үлкен үлес қосты. Бітіргеннен кейін Брундейдж Holabird & Roche сәулет фирмасында құрылыс басқарушысы болып жұмыс істеді. Фирмада жұмыс істеген үш жылда ол Чикагода сол кезде салынған ғимараттардың 3 пайызына тең 7,5 миллион долларлық құрылысқа қадағалау жасады. Оған Чикаго құрылыс саласының сыбайлас жемқорлығы ұнамады. Брундейджтің өмірбаясын жазған Аллен Гаттманн, жас инженердің қаласа, ықпал етуден пайда көре алатынын атап өтті, өйткені оның ағасы Эдвард Дж. Брундейдж сол кезде Чикагоның солтүстік жағындағы республикашылдардың жетекшісі болды және Иллинойс штатының бас прокуроры болады. Брундейдж Иллинойста оқып жүргенде бірнеше жеңіл атлетика жарыстарында сәтті өнер көрсетті. 1910 жылы Чикаго атлетикалық қауымдастығының (CAA) мүшесі ретінде ол Аматорлық атлетика одағының (AAU) демеушілігімен өткен ұлттық көпсайыс чемпионатында үшінші орын алды (декафлонның американдық алдағысы), және 1912 жылы Стокгольмде өтетін Олимпиада ойындарына дайындалу үшін жаттығуларын жалғастырды. Стокгольмде Брундейдж бесқырлы сайыста алтыншы, онқырлы сайыста 16-шы орын алды. Онқырлы сайыста сегіз жарыстан кейін ұпалдар бойынша қалып қойғандықтан, ол осы сайыстан бас тартты, бұл туралы кейін өкінді. Кейінірек, екі жарыста да жеңімпаз болған американдық Джим Торптың жартылай кәсіби бейсбол ойнағаны анықталғаннан кейін дисквалификацияланғаннан кейін ол әр жарыста бір орынға көтерілді: бұл Торптың Олимпиадаға қатысу үшін қажетті әуесқой емес, кәсіби спортшы екенін білдірді. Президенттік лауазымында Брундейдж Торптың жақтастарының шақыруларына қарамастан, МОК-тен Торптың медальдарын қайтаруды сұраудан бас тартты. Комитет 1982 жылы, екеуі де қайтыс болғаннан кейін, осылай істеді. Брундейдждің бас тартуы Стокгольмде жеңіліске қорлық сақтағаны туралы айыптамаларға әкелді. Чикагоға оралғаннан кейін Брундейдж Джон Гриффит пен ұлдарымен келісімшарт жасаған құрылыс компаниясында құрылыс басқарушысы болып жұмыс істеді. Ол Гриффит үшін жұмыс істеген құрылыстардың арасында Кук округі ауруханасы, Моррисон қонақ үйі, Монро ғимараты және Ұлттық бисквит компаниясының қоймасы болды. 1915 жылы ол құрылыс саласында өздігінен жұмыс істей бастады, оның ағасы Эдвард директор болған «Эвери Брундейдж» компаниясын құрды. Брундейдж спорттық мансабын да жалғастырды. Ол 1914, 1916 және 1918 жылдары АҚШ-тың көпсайыс чемпионатында жеңіске жетті. Жеңіл атлетикамен айналысуын тоқтатқаннан кейін ол қолғап ойнауға кірісті. Жастық шағында ол елдегі он үздік ойыншының қатарында болды, тіпті 1934 жылы 46 жасында ол АҚШ ұлттық чемпионы болған Анджело Трулиоға қарсы екі ойынның бірін жеңіп алды.
Басшылыққа көтерілу
Брундейдж өзінің спорттық мансабының соңына жақындаған кезде, ол спорттық әкімшілікке қатыса бастады, алдымен CAA арқылы, содан кейін Аматорлық спорттық одақтың орталық қауымдастығы (CAA оның мүшесі болған) арқылы, ал 1919 жылдан бастап AAU-да. Бұл ұйым АҚШ-тың әуесқой спортында үстемдік үшін Ұлттық колледждер спорттық қауымдастығымен (NCAA) күресіп жатты. Спортшылар көбінесе осы күресте құрбандық ретінде пайдаланылды, бір ұйым екіншісі ұйымдастырған жарыстарға қатысқандарды шұғыл тоқтатумен қорқытты. Конфликттің тағы бір аренасы – Америка Құрама Штаттарының Ұлттық Олимпиада комитеті (NOC), сол кезде Америка Олимпиада комитеті (AOC) деп аталған және AAU-мен басымдыққа ие болған. 1920 жылы АОК Антверпендегі 1920 жылғы Олимпиада ойындарына Америка өкілдерін алып қайту үшін пайдаланылмаған әскери кемені жалдағанда көпшілік наразылық білдірді; команданың көп бөлігі мұхиттан жүзуге билет алды. Жауап ретінде AAU жеке ұйым ретінде Америка Олимпиадалық қауымдастығын құрды, бірақ бастапқыда оған AAU өкілдері басым болды, содан кейін AOC-ті таңдады. 1928 жылы сол кездегі AOA президенті генерал Дуглас Макартур отставкаға кеткеннен кейін Брундейдж AOA президенті болып сайланды; ол сондай-ақ AOC президенті болып сайланды, бұл лауазымды 20 жылдан астам уақыт бойы атқарды. 1925 жылы Брундейдж AAU вице-президенті және оның гандбол комитетінің төрағасы болды. Бір жыл бірінші вице-президент болғаннан кейін, ол 1928 жылы президент болды және 1933 жылғы бір жылдық үзілістен басқа, 1935 жылға дейін осы лауазымды сақтады. Осы лауазымда ол NCAA мен AAU арасында бейбітшілік орнатуға қол жеткізді, ал бұрынғысы колледж студенттерін әуесқойлар ретінде куәландыру құқығын және AOA атқарушы кеңесінде көбірек өкілдік алды. Жазушы Роджер Баттерфилд 1948 жылы «Лайф» журналында жариялаған мақаласында Брундейдждің «авторитарлық мінез-құлқы» бар екенін көрсетті. 1929 жылы американдық жүгіруші Чарли Паддок Брундейдж және басқа спорт шенеуніктері оны қақпаға тарту ретінде пайдаланып, AOC үшін ақша табатынын, ал оған жаман қарайтынын мәлімдеді; Брундейдж Паддокты «жалғандық» және «ең төменгі деңгейдегі сенсациялық» деп айыптап, жауап берді. Жүгіруші Брундейджтің билігінен қашып, кәсіпқойға айналды. 1932 жылы Лос-Анджелестегі 1932 жылғы жазғы Олимпиада ойындарында үш медаль жеңгеннен кейін, жұлдыз Милдред "Бейб" Дидриксон автомобиль жарнамасында пайда болды, ал Брундейдж басқарған AAU оның әуесқой мәртебесін дереу тоқтатты. Дидриксон оған ақы төленбегенін және ереженің өзі әуесқой мәртебесін сақтау үшін тым күрделі екенін айтты. Бірнеше рет әйел спортшылармен болған жанжалда Брундейдж өзінің Олимпиадалық спортшы болған кезде ережелерге қарсы келмегенін айтып, «Сіз білесіз бе, ежелгі гректер әйелдерді спорттық ойындардан шеттетуші еді. Олар тіпті оларды жанына жақындатпады. Мен олардың дұрыс айтқанына көз жеткізбеймін» деді. Баттерфилдтің сөзіне сүйенсек, Брундейдж әйел спортшыларды күдікпен қарады, кейбіреулерінің ер адамдар екеніне күмәнданды.
Берлин
Брундейдж америкалық спортшылар мен шенеуніктердің тобын басқарды, олар 15 шілдеде Нью-Йорк портынан «S.S. Манхэттен» кемесімен Гамбургке аттанды. Германияға келгеннен кейін Брундейдж және АОК 1932 жылы алтын медальді жеңіп алған және оны қайталауы күтілген американдық жүзуші Элеонор Холмды түндегі кештерде мас болуы және комендант сағатын өтеуі үшін қызметтен босатып, жаңалықтарға шықты. Үйленген жүзушінің кемеде болған кезіндегі іс-әрекеттері туралы әртүрлі әңгімелер мен есептер болды; әңгімелерге оның әйелі, актриса Хелен Хейссіз саяхаттап жатқан драматург Чарльз Макартурмен «түн бойы кеште» болғаны туралы мәлімдемелер кірді. Брундейдж бұл мәселені АОК-ның басқа мүшелерімен талқылады, содан кейін Холммен кездесті. АОК оны үйге қайтаруға тырысқанмен, Холм оны қайта қабылдауды өтінді; «АОК-тың үрейіне орай», ол Берлинде журналист ретінде қалды, голланд жүзушісі Нида Сенфке алтын медальді көру үшін трибуналардан қарап отырды. Он жылдар өткен соң Холм Олимпиадалық спринтер Дейв Симеге Брундейдж оған ниет білдіргенін, бірақ ол бас тартыпты деп айтты. Гутманның айтуынша, «Брундейдж [1936 жылдан бері] көңіл көтеруге қарсы адам рөлінде көрінді». Баттерфилд Холмды қолдаған спорт журналистерінің күш-жігері арқасында «Брундейдж тиран, сноб, екі жүзді, диктатор және толтырылған киім ретінде танылды, сондай-ақ спорт әлемінің ең жаман адамы ретінде танылды» деп атап өтті. 1936 жылдың 30 шілдесінде, американдықтар Германияға келгеннен алты күн өткен соң, ХОК Берлинде жиналып, Янчкеге бір ауыздан дауыс беріп шығарды. Шеррилл маусым айында қайтыс болғандықтан АҚШ-тың екі орны бос болды, бірақ хаттамада Брундейдж Янчке орнына ХОК-қа сайланғаны нақты айтылған. Ойындардың бір сенсациясы - төрт алтын медальді жеңіп алған америкалық спринтер Джесси Оуэнс болды. Кейбір американдық баспасөз хабарларына сәйкес, Гитлер онымен қолдасудың орнына стадионнан шығып кетті. Бұл жағдай емес еді; ХОК президенті Бейлет Латур Гитлерге барлық алтын медаль иегерлерімен қолдасуға дайын болмаса, жеңімпаздармен қолдаспауды айтқан, бірақ ол олай істемеді. Алайда бұл туралы жарияланбады. Баттерфилдтің айтуынша, кейінгі жылдары Брундейдж «ертегі» деп атаған оқиғаның қайта айтылуы американдықтарды «қатты ашуға» ұшыратты. Бірақ Гитлер өзінің жастар басшысы Балдур фон Ширахтан Оуэнспен кездесуді сұрады, ол бас тартты, «Менің қараңғы терілі адаммен қолдасып тұрған суретімді түсіруге рұқсат етемін деп ойлайсыз ба?» деді. АҚШ-тың 4 × 100 метрлік эстафета командасы туралы мәселе Брундейдж қатысқан тағы бір дау болды. Жоспарланған командаға еврейлер Сэм Столлер мен Марти Гликман кірді. Оуэнс үшінші алтын медальді жеңгеннен кейін, екеуі де Оуэнс пен оның қара спортшысы Ральф Меткалфтың пайдасына эстафетадан алынып тасталды. АҚШ-тың жаттықтырушысы Лоусон Робертсон Столлер мен Гликманға немістер құрамын жақсартқанын және ең жылдам команданы құру маңызды екенін айтты. Нәтижесінде АҚШ командасы алтын медальді жеңіп алу үшін іріктеу кезеңдері мен финалда бір-бірінен кейін әлемдік рекордтық уақыттарды көрсетті; италиялықтар күміс медаль үшін немістерден оқ бойы озып екінші орынды иеленді. АҚШ-тың жүгірушілер құрамасындағы жалғыз еврей Столлер мен Гликман және Берлинге барып жарыспаған жалғыз американдық спортшылар олардың орнын ауыстырудың себебіне сенбеді. Столлер өзінің күнделігінде Гликман екеуінің эстафетадан тыс қалғанын, өйткені басқа екі қатысушы, Фой Дрейпер мен Фрэнк Уайкоффты Робертсонның Оңтүстік Калифорния университетіндегі көмекшілерінің бірі жаттықтырған деп жазды. Гликман колледждің фаворитизмін мүмкін себеп деп мойындады, бірақ антисемитизмді көбірек деп ойлады, ал оның позициясы - олар екеуі Гитлерді ұялту үшін алмастырылды, оның еврейлерді, сондай-ақ қараларды АҚШ-тың жарыс командасы үшін алтын медаль жеңіп алатынын көруге рұқсат бермеу үшін - келесі жылдары нығайды. Ол Брундейдж алмастырудың артында тұр деп сенді. Брундейдж бұл шешімге қатысы бар екенін жоққа шығарды, ол әлі де дау туғызады. Гликман спорттық хабар таратушы ретінде ұзақ мансапқа ие болды және 1998 жылы Столлер қайтыс болғаннан кейін АҚШ Олимпиада комитеті (АОК-ның мұрагері) алғашқы Дуглас МакАртур сыйлығын (спорт саласындағы өмір бойы жеткен жетістіктері үшін) алды. USOC төрағасы Уильям Хайбл Брундейджтің кінәлі екенін дәлелдейтін жазбаша дәлелдерді көрмегенін мәлімдеді. «Мен прокурормын. Мен дәлелдерге қарауға үйренгенмін. Дәлелдер болды» - деді ол, бірақ Ларджтың атап өткеніндей, «ол қандай дәлелдер екенін нақты айтпады». Ойындардан кейін ұсынған есебінде Брундейдж дауды «абсурдты» деп атады; ол Гликман мен Столлер Нью-Йорктің Рэндаллс-Айленд стадионында өткен Олимпиадалық іріктеу кезеңдерінде тиісінше бесінші және алтыншы орындарда болғанын және АҚШ-тың жеңісі шешімді растағанын атап өтті.
МОК төрағалығына жол
Брундейдждің МОК-тің алғашқы сессиясы 1937 жылдың маусымында Варшавада өтті. МОК вице-президенті, швейцариялық барон Годфрой де Блонай қайтыс болды, ал оның орнына швед Зигфрид Эдстрем сайланды. Брундейдж Эдстремнің атқару кеңесіндегі орнын толтыру үшін таңдалды. Эдстрем бойкотқа қарсы күресте Брундейдждің одақтасы болды, ол американдыққа еврейлерді қуғындауды қаламайтынын, бірақ «ақылды және тәлкек» халық ретінде «оларды белгілі бір шекте ұстау қажеттігін» жазды. Брундейдж берлиндық Олимпиада туралы Лени Рифенштальдың «Олимпиада» фильмін АҚШ-та коммерциялық көрсетуге болмайтынына өкініш білдіретін хатты неміс тілшісіне жіберді, себебі «өкінішке орай театрлар мен кинокомпаниялардың көбісі еврейлерге тиесілі». Берлин ойындары Германияға деген Брундейдждің құрметін арттырды, ол 1936 жылдың қазанында Мэдисон Сквер Гардендегі неміс-американдық Бунд алдында сөйлеген сөзінде: «Бес жыл бұрын олар [немістер] жігерсіз және моральдық тұрғыдан құлдыраған еді, бүгін олар біріккен, алпыс миллион адам өзіне және еліне сенімді. Біз Германиядан көп нәрсе үйрене аламыз» деді. 1938 жылы оның құрылыс компаниясы Вашингтонда жаңа неміс елшілігін салуға келісімшарт алды (бірақ Екінші дүниежүзілік соғыс араласуынан кейін бұл орындалмады). Брундейдж «Американы соғыстан шетте ұстау» комитетіне қосылды және «Америка ең бірінші» мүшесі болды (одан кейін Пёрл-Харбордан кейін бір күннен кейін екеуінен де кетті). Брундейдж 1942 жылы нацистік симпатиясы бар деген айыптаулардан кейін ФБР тергеуіне түсті. 1940 жылғы Олимпиада ойындары Екінші дүниежүзілік соғысқа байланысты тоқтатылғанымен, Брундейдж халықаралық жағдайдың қиындығына қарамастан, Батыс жарты шардағы ойындарды ұйымдастыруға тырысты. Брундейдж 1940 жылы тамызда Буэнос-Айресте өткен алғашқы талқылауға қатысып, Панамерикандық ойындарды құруға жетекшілік етті. Оралғаннан кейін ол Америка Олимпиадалық қауымдастығын Америка Құрама Штаттарының Спорт федерациясы (USASF) деп атады, ол Америка Құрама Штаттарының Олимпиадалық комитетін (қазір AOC деп аталатын) және Американың Панамерикандық ойындарға қатысуын қамтамасыз ететін басқа комитетті ұйымдастыратын. Брундейдж халықаралық Панамерикандық ойындар комиссиясының алғашқы мүшесі болды, бірақ Буэнос-Айрестегі ашылу салтанаты соғыс салдарынан кейінге қалдырылды және ақырында 1951 жылы Брундейдж қатысқан кезде өтті. Оларды құрудағы рөліне қарамастан, Брундейдж Панамерикандық ойындарды ескілікпен байланысы жоқ, еліктеушілік деп қарастырды. Соғыс кез келген Олимпиада ойындарын кейінге қалдырды және МОК-ті географиялық және саяси жағынан бөліп тастады. Германияның оккупациялаған Бельгиясындағы Байлет Латурмен бірге Брундейдж және МОК вице-президенті Эдстрем МОК мүшелері арасында байланыс арналарын ашық ұстауға бар күштерін салды. Гуттманның айтуынша, «Ол және Эдстрем өздерін қасиетті оттың сақшылары, идеалдың қорғаушылары ретінде сезінді, олар ақымақтық аяқталғаннан кейін бірден әрекет етуге дайын болды». Бейлет Латур 1942 жылы қайтыс болды; Эдстрем президент міндетін атқарды, бірақ өзін вице-президент деп атауды жалғастырды. Эдстрем мен Брундейдж Олимпиада қозғалысын қайта құру үшін соғыс аяқталуын күтпеді; Брундейдж тіпті МОК мүшелеріне және басқаларға азық-түлік тапшы болған жерлерге көмек көрсету үшін Еуропаға жұмсақ заттар жіберді. 1944 жылы 74 жасқа толған Эдстрем, егер ол қайтыс болса, ХОК-ті кім басқаратыны туралы алаңдаушылық білдірді және Брундейджді жаңадан құрылған екінші вице-президент етіп тағайындауды ұсынды. Келесі жылы МОК мүшелерінің пошта арқылы берген дауысы осы шешімді растады. 1946 жылдың қыркүйегінде Лозаннада өткен соғыстан кейінгі алғашқы МОК сессиясында Эдстрем президент болып сайланды, ал Брундейдж бірінші вице-президент болып сайланды. Вице-президент ретінде Брундейдж 1948 жылы Лондонда өткен МОК сессиясында тағайындалған комиссияда қызмет етті. Брундейдж комиссиясы деп аталған комиссияның барлық үш мүшесі Батыс жарты шардан шыққан және 1949 жылдың қаңтар айында Нью-Орлеанда кездесті. Комиссия 1906 жылғы ойындарды Олимпиадалық деп танудың ешқандай пайдасы жоқ екенін және бұл ұятты прецеденттерге әкелуі мүмкін екенін анықтады. Халықаралық Олимпиада комитеті сол жылдың соңында Римде өткен жиналысында бұл баяндаманы мақұлдады. Эдстрем 1952 жылы Хельсинкиде өткен жазғы Олимпиада ойындарынан кейін зейнетке шығуға ниеттенді, сонда оның орнын басушы сайланатын. Брундейдждің президенттікке қарсыласы Ұлыбританияның лорды Бёргли болды, ол 1928 жылы Олимпиада ойындарының алтын жүлдегері және Халықаралық жеңіл атлетика федерациясының (IAAF) президенті болды. Дауыс беру фин астанасындағы МОК сессиясында ойындардан бұрын өтті. Брундейдж атқару кеңесінің үміткері болғанымен, ол кейбір МОК мүшелеріне ұнамады; басқалары президенттің еуропалық болуы керек деп ойлады. Дауыс беру кезінде сақталған жеке жазбалар оның өте тартысты болғанын көрсетті, бірақ 25-ші және соңғы дауыс беруде Брундейдж 30 дауыс алып, Бёрглиге қарағанда 17 дауысқа ие болды және сайланды.
Әуесқойлық
Гутманның айтуынша, спорттық шенеунік ретіндегі мансабы бойында Брундейджтің "идеалды адам болғаны сөзсіз". Ол көптеген сөздерін Джон Галсуорсидің сөздерімен аяқтаған:
Брундейдж бұл идеалды әуесқой спортта ең жақсы жүзеге асыруға болатынына сенді. Оның пікірінше, спортшы "сыйлық немесе жалақы алу туралы ойланбастан, тек ойынның құрметі үшін" жарысуы керек, ал кәсіпқойлар – ойын-сауық бизнесінің бір бөлігі. Брундейдж үшін әуесқойлық – көп салаларда білімі бар, бірақ ешқайсысында да шебер емес, Ренессанс адамының тұжырымын білдіреді. "Әуесқой" анықтамасы спорт түріне қарай өзгеретіндіктен, Брундейдж қатысқан көптеген даулар спортшының аматорлық статусын сақтай отырып, қанша ақша немесе құнды заттар қабылдай алатынына қатысты. 1948 жылы теннис турниріне 600 долларға дейін шығындарды өтеуге рұқсат берілді, ал бокс – құнды жүлделер беруге мүмкіндік берді. Мұндай ережелерді сақтау көбінесе Ұлттық Олимпиада комитеттерінің құзырында болды, ал Брундейдж олардың өз спортшыларының медальдар үшін күресіне кедергі келтіретін ережелерге құлшыныс танытпағанын байқады. МОК президенті болуына дейін де, кейін де Брундейдж аматорлық ережелерін бұзғаны үшін спортшыларға қауіп-қатер тудырып, кейде оларды шын мәнінде дисквалификациялауға әкеп соққан бірқатар дауларға қатысты. 1932 жылы ол Лос-Анджелес ойындарында Пааво Нурмиді ақшалай сыйлық алды деген күдікпен дисквалификациялаған IAAF-тың арнайы комиссиясының құрамында болды. 1948 жылы Сент-Морицте өткен қысқы Олимпиадада екі американдық хоккей командасы (біреуі AAU, екіншісі AHAUS ұйымдарының демеушілігімен) ойындарға келді. Бұл дау қиын болды, ал МОК бастапқыда турнирді тоқтатып, хоккейді Олимпиадалық спорт түрінен алып тастауға дауыс берді, бірақ ұйымдастырушылар мыңдаған билет сатқандықтан, өз шешімінен қайтты. Келісімге қол жеткізілді: Брундейдж бен AOC қолдаған AAU командасы ашылу салтанатында қатысады, ал Брундейдж жақтырмаған, бірақ LIHG (қазіргі IIHF-тің алдағысы) қолдаған AHAUS командасына бұрынғы жартылай кәсіби ойыншыларды қатыстыруға рұқсат берілді, бірақ олар Олимпиада медалін жеңіп ала алмады. Алайда, сол кездегі Олимпиадалық хоккей турнирі сол жылы өткен Хоккей әлем чемпионатымен бірдей болғандықтан, олардың нәтижелері сол жарыста төртінші орын алған ретінде тіркелді. 1972 жылы Брундейдж Саппородағы қысқы Олимпиададан австриялық шаңғышы Карл Шранцты коммерциялық әрекеттері үшін шеттетуге мәжбүр болды, оны "жүретін жарнама тақтасы" деп атады. Шығыс блогы елдері мемлекеттік қолдаумен "толық уақытты әуесқойлар" ұстап, ережелерді айналып өтуімен белгілі болды. Олардың Олимпиадалық спортшыларына өмір сүруге және жаттығуға қажеттінің бәрі берілді, бірақ оларға техникалық түрде жалақы төленбеді, ал барлық қаржы үкіметтен келді. Кеңес Одағы номиналды студенттер, солдаттар немесе кәсіппен айналысатын спортшылар командаларын жіберді, бірақ олардың көпшілігі шын мәнінде мемлекеттік жаттығу үшін толық уақытты төленген. Бұл батыс елдерінің өздері қаржыландыратын әуесқойларын қолайсыз жағдайға түсірді. 1960 жылдардың соңында Канаданың әуесқой хоккей қауымдастығы (CAHA) өздерінің әуесқой ойыншылары енді кеңес командасының толық уақытты спортшыларына және басқа да үздіксіз жақсарып келе жатқан еуропалық командаларға қарсы бәсекелесе алмайтынын сезінді. Олар кәсіби ойыншыларды пайдалануға рұқсат беруді талап етті, бірақ IIHF және МОК қарсылық көрсетті; Брундейдж әуесқойлар мен кәсіби ойыншылардың бірге жарысуына қарсы болды. 1969 жылы IIHF конгресінде ұйым Канадаға 1970 жылғы Монреаль және Виннипег (Манитоба, Канада) әлем чемпионатында НХЛ-ге жатпайтын тоғыз кәсіби хоккейшіге рұқсат беру туралы шешім қабылдады. 1970 жылғы қаңтарда Брундейдж шайбалы хоккейдің Олимпиадалық спорт ретіндегі мәртебесіне қауіп төніп тұр деп мәлімдегеннен кейін шешім қайта қарастырылды. Гюнтер Сабецки 1975 жылы Брундейдж МОК президенті лауазымын тастағаннан кейін IIHF президенті болды және CAHA-мен дауды шешуге көмектесті. 1976 жылы IIHF әлем чемпионатында барлық ойыншылардың "ашық бәсекелесуіне" рұқсат берді. Алайда, ХЛ ойыншыларына МОК-тің тек әуесқойлар саясатына байланысты Олимпиадада ойнауға рұқсат берілмеді. МОК президенті ретінде Брундейдждің аматорлыққа қатысты көзқарастары қазіргі әлемде ескірген болып көрінді, өйткені ережелерді өзінен басқалардың бәрін ақша табуға мүмкіндік берген спортшылар сынады. 1962 жылы Брундейджтің қарсылығына қарамастан, МОК ережелерді өзгертіп, спорт федерацияларына спортшыларға "уақыттық төлемдер" жасауға рұқсат берді, олар жұмыстан кеткен уақыты үшін өтемақы алды, бірақ олар мұқтаж жақындары болған жағдайда ғана. 1972 жылы Брундейдж 1976 жылдан кейін қысқы Олимпиаданы жоюға шақырды, оны әсіресе тау шаңғысындағы коммерциялық жарнамамен толыққандықтан мүлдем бұзылған деп тапты. 1972 жылы Мюнхендегі МОК-ке жасаған соңғы сөздерінде Брундейдж аматорлыққа қатысты ұстанымын сақтап қалды: "Барлығы екі түрлі бәсекелес бар. Олар спорт үшін спортқа қызығушылық танытатын еркін және тәуелсіз адамдар, және қаржылық себептермен спорттағылар. Олимпиадалық даңқ – әуесқойлар үшін."
Германия
1948 жылы Лондон қаласында өткен жазғы Олимпиада ойындарына немесе Сент-Морицте өткен қысқы Олимпиада ойындарына Германия құрамасы қатыса алмады. Брундейдж Германия Федеративтік Республикасы (Батыс Германия, Брундейдж өмірі бойында) 1949 жылы құрылғаннан кейін Германияны Олимпиада қозғалысына қайта қосуға ниеттенді. Мемлекет құрылғаннан кейін көп ұзамай, оның Ұлттық Олимпиада комитеті Халықаралық Олимпиада Комитетіне (ХОК) мойындауды сұрады, бірақ Германияға қатысты наразылық әлі де күшті болды. 1951 жылы Венада өткен ХОК сессиясына дейін (Брундедж әлі де вице-президент болды), Германия Демократиялық Республикасы (Шығыс Германия) да Ұлттық Олимпиада комитетін құрып, мойындауды сұрады. Бұл қайшылық тудырды, себебі Федеративтік Республика және оның ҰОК Батыс және Шығыс Германияны білдіретінін мәлімдеді, бірақ соңғысын бақылаған жоқ. Ұзақ талқылауларға қарамастан, 1951 жылы шешімге келісім болмады, мәселе 1952 жылдың ақпанына дейін шегерілді, ол кезде келіссөздер сессиясы Копенгагенде өтуі жоспарланды. Шығыс немістер Копенгагенге келді, бірақ сессияға қатысудан бас тартты, содан кейін Эдстрем ХОК шенеуніктері мен Батыс немістер сағаттап күткеннен кейін сессияны тоқтатты. Сол жазда Хельсинкиде жарысқан неміс командасы толығымен Батыс Германиядан құралды (сонымен қатар, сол кезде француз протектораты болған Саарланд тәуелсіз Саар командасы ретінде қатысты). 1954 жылы Шығыс Германия мойындауға тағы да тырысты. Келесі жылы Брундедж Шығыс Германияның ҰОК үкімет тарапынан басқарылмайтынына көз жеткізгеннен кейін, ХОК оны мойындау үшін дауыс берді, бірақ Шығыс және Батыс Германияның (сондай-ақ Саар) 1956 жылы бірлескен неміс командасы ретінде жарысуын талап етті. Шығыс Германия 1956 жылғы Мельбурн қаласында өткен жазғы Олимпиада ойындарына барлығы 37 спортшыны жіберді, олар Батыс Германиядан бөлек тұрып, жаттықты. 1960 жылы Римде өткен жазғы Олимпиада ойындарында, екі мемлекеттің де бір команда жіберуіне ХОК талап еткеніне қарамастан, Шығыс Германия 321 спортшының 141-ін жіберді; екі мемлекеттен келген спортшылар Олимпиадалық ауылдың бір аймағында тұрды. Римдегі ашылу салтанатында Италия президенті Джованни Грончи, Брундеджтің қуанышына орай, ХОК саясаткерлерге қол жеткізе алмаған Германияның қайта бірігуіне қол жеткізгенін айтып таң қалды; Брундедж: "Бірақ спортта біз мұндай нәрселерді жасаймыз" деп жауап берді. Брундедж Германияның қатысуын Олимпиада ойындарының бөлінуді жеңіп, біріктіруге қабілеттілігінің символы ретінде қарастырды. 1961 жылы Шығыс пен Батыс арасындағы шиеленісті күшейткен Берлин қабырғасының салынуына қарамастан, Брундедж 1964 жылы Токиода өткен жазғы Олимпиада ойындарына бірлескен неміс командасын құруға сәттілік танытты. Дегенмен, Шығыс Германия Варшава шартының мүше елдерінен қолдау алған ХОК мүшелері өз командасын құруға ұмтылды. Олар IAAF (Эксетер маркизі, бұрынғы Лорд Бергли басқарған) 1966 жылғы Еуропа жеңіл атлетика чемпионатынан бастап Шығыс Германияның жеке командасын мойындаған кезде үлкен жетістікке жетті. Шығыс немістер Брундеджтің қолдауын алуға бар күштерін салды, ал 1968 жылы Мексика қаласында өткен ХОК сессиясында оларға толық мүшелік берілді, өздерінің командасы өз туы астында болды, оны төрт жылдан кейін Мюнхендегі ашылу салтанатында Батыс Германия аумағында көрсетті. Брундедж, ақыры Шығыс Германияның толық мүшелігін қолдағанмен, бұл мәселені Олимпиадалық идеалдардың жеңілісі деп есептеді.
Кеңес Одағы
Олимпиадалық ойындарға спортшыларды жіберген патшалық Ресей, Кеңес Одағы құрылғаннан кейін, Олимпиадаларды буржуазиялық деп санап, қатысудан бас тартты. 1923 жылы ХОК кеңестік одақты қайтадан өз қатарына тартуға тырысты; Брундедж 1934 жылы КСРО-ға барды. Ол 1912 жылы Стокгольмде жарысқа қатысқаннан кейін жасаған сапарынан бері сол жерде жасалған прогреске таң қалды. Брундейдж өзінің антикоммунистік көзқарасына қарамастан, Кеңес Одағының Олимпиада қозғалысына қосылуын қалады. Гутманның айтуынша, "Брундеджге коммунизмге қарсылығы мен Олимпиадалық универсалдылық идеалына деген берік адалдығы арасында таңдау жасау керек болғанда, ол соңғысын таңдады. Ол ресейліктерді, коммунистер болсын болмасын, Олимпиадаға қатысуға шақырды". Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде Брундедж басқа ХОК мүшелеріне егер КСРО халықаралық спорт федерацияларына (ХСФ) қосылса, МОК-те өкілдігі бар халықаралық спортқа кеңестік қатысуға қарсы емес екенін жазды. ХОК ұлттық олимпиада комитетінің (ҰОК) өзі өкілдік ететін аумақтың үкіметінен тәуелсіз болуын талап етті; Кеңес Одағының ҰОК-і тәуелсіз болмайды деген қауіп бар еді. Бұл мәселе коммунистік мемлекеттерге ғана тән емес еді; Латын Америкасының бірқатар елдері жергілікті ҰОК-ті саяси құрылымға енгізе бастады, ҰОК төрағасын ресми түрде тағайындады, ол тіпті елдің саяси көшбасшысы болуы мүмкін. Спорт пен саясаттың араласқандығы Брундеджді алаңдатады. 1946 жылдан бастап Кеңес Одағы халықаралық федерацияларға қосыла бастады; 1951 жылы олардың ҰОК-ін ХОК мойындады, ал келесі жылы олимпиадалық жарыстарға қатыса бастады. Кеңес спорттық өкілдерінің саны халықаралық деңгейде аз болғандықтан, ХОК-те КСРО-ның мүшелері болғысы келсе, КСРО үкіметінің кандидатураларын қабылдаудан басқа амалы жоқ еді. Кеңес мүшелері спортқа сенетін, өз ұлтына және коммунистік идеалдарға толықтай адал болған. Олар тез арада Кеңес мүшелерімен келісіп дауыс берген темір перде артындағы ХОК мүшелерінің басшылары болды. Брундейдж 1954 жылы Кеңес Одағының шақыруымен (өз қаржайымен) КСРО-ға барды. Ол елдің дене тәрбиесі бағдарламасын "дүние көрген ең керемет спортшылар армиясын құру" деп санады, американдықтар салыстырмалы түрде жұмсақ және жарамсыз екенін ескертті (ол 1950-ші жылдары жиі айтқандай). Брундейдж өзінің физикалық тәрбие мен спорттық жарыстар жақсы азаматтарды жасады деген пікірін, әсіресе соғыс жағдайында, АҚШ-қа қарағанда Кеңес Одағында көбірек ынтамен қабылдады. Дэвид Маранисс 1960 жылғы Рим ойындары туралы баяндамасында Брундейдждің Кеңес Одағының спорттық бағдарламаларына деген құрметі "бір жағынан оның нацистік Германиямен кездесуіне екі он жыл бұрын берген жауабының бейнесі" екенін айтады. Ол қайтып оралғаннан кейін, The Saturday Evening Post газетінде жазған мақаласында, Кеңес өкімет басшыларына бас тартқандардың мәліметтерін ұсынды. Ол сондай-ақ, Кеңес Одағының дезертирлердің адалдықтарына күмән келтірген жауабын қайталады: "Бұл адамдар - дезертирлер, сатқын. Егер олар америкалықтар болса және өз елдеріне қарсы бас көтерсе, олардың айтқандарына сенің сенімің бар ма?" Брундейдж жауапқа қатысты пікір білдірмегендіктен, баспасөзде дауыл болды, ол Брундейджді кеңестіктердің алдап жібергендігіне айыптап отырды. Әуесқойлық пен кеңес жүйесі арасындағы айқын қақтығыстарға қарамастан, спортшылар жалақы мен мүлікті мемлекеттік шығындап алды, оларға толық уақыт жаттығуға мүмкіндік берді. Брундейдж КСРО немесе Варшава келісімінің ұқсас жүйелері бар елдеріне қарсы ешқандай іс-қимыл жасамады; осы мәселе бойынша сынға алынғанда, ол батыс елдері ұқсас нәрселер жасады деп, мысал ретінде спорттық стипендияларды келтірді. Кеңес жүйесі өз орнында қалды.
Қытай мен Тайвань
Республика Қытай, сол кезде материкті басқарған, 1924 жылы Олимпиада қозғалысына қосылды, Қытайдың Ұлттық Әуесқойлық Спорт Федерациясы ХОК-тің елдің Ұлттық Олимпиадалық Комитеті ретінде танылған кезде. Қытай 1932 жылы Лос-Анджелесте, төрт жылдан кейін Берлинде және 1948 жылы Лондонда өткен соғыстан кейінгі алғашқы Олимпиада ойындарына қатысты. Коммунистер Қытай Азамат соғысында жеңіске жетіп, 1949 жылы Қытай Халық Республикасын (ҚХР) құрғаннан кейін, көптеген NOC мүшелері материктен Тайвань аралына қашып кетті. Бұл Қытайды екі қарсылас ұлттық комитетпен қалдырды – біреуі материкте, екіншісі Тайваньда, олардың әрқайсысы бүкіл Қытайды білдіретінін мәлімдеді. 1952 жылы мәселе күрделі жағдайға жетті, материктік NOC (Барлық Қытай Атлетикалық Федерациясы) өзін 1949 жылға дейінгі комитеттің жалғасы деп есептей отырып, сол жылы өтетін Хельсинки Олимпиадасына қатысуға ниетті екенін ХОК-ке хат жазды. Тайваньдықтар да команда жіберуді ұсынғандықтан, бұл ХОК ережелеріне қайшы келді, онда бір елден тек бір ғана комитет өкілдік ете алады, және екі қытай тобы да екіншісімен келіссөздер жүргізуге немесе бірлескен команда жіберуге дайын емес еді. Ұзақ ойланудан кейін ХОК егер комитеттің біреуі ISF-тен спорт түрі бойынша танылса, сол комитет спортшыларды сол спорт түріндегі жарыстарға жіберуіне шешім шығарды. Наразылық ретінде Тайвань Ойындардан бас тартты; ҚХР Хельсинкиге команда жіберді, бірақ ол Ойындар басталғаннан кейін он күн өткен соң келді. ҚХР спортшыларына бәсекеге қатысуға рұқсат беру туралы шешім қабылданған кездегі президенттікке үміткер Брундейдж, оның NOC-і танылмас бұрын материктің қатысуына рұқсат беру туралы шешімге қарсы болды, бірақ оның әріптестері оны жоққа шығарды. 1954 жылы Брундейдж басқарған ХОК екі комитетті де мойындады, осылайша екі мемлекетке де Мельбурнда қатысуға мүмкіндік берді. Бастапқыда тек ҚХР комитеті ғана келісім берді, бірақ Тайваньдық NOC ойынды өзгертіп, Ойындарға команда жіберуді шешкенде, материктіктер наразылық білдіріп, кері қайтып кетті. Брундейдж КСРО-дағыдай мемлекеттік демеушілік туралы алаңдаушылықтарға қарамастан, ҚХР комитеті танылғаннан кейін және ХОК-ке барлық қабілеттілік ережелері сақталғаны туралы хабарлағаннан кейін, халықаралық комитет оған қарсы дәлелдер болмаса, оны қабылдауы керек деген тұрғыда болды. Ол осы дауды Олимпиада қозғалысын дамыту мақсатынан алаңдату деп есептеді және осыдан кейін туған дау-дамайға наразы болды. Тайваньдықтарды шеттетуге жасалған әрекеттер сәтсіз аяқталғандықтан, 1958 жылы материктіктер ХОК-тен шықты. Келесі жылы ХОК тайваньдықтардың Қытай Республикасы Олимпиада комитеті деген атпен бәсекелесе алмайтынына, бірақ Қытайдағы спортты басқарады дегенді білдірмейтін басқа атпен бәсекелесуі керек деп шешті. Брундейдж бен Эксетер екеуі де бұл шешімді қолдады, оны Италияның тек Сицилияны білдіретін итальяндық NOC-мен салыстырды. Баспасөз бұл шешімді Қытайдың Олимпиада қозғалысынан шығарылғаны ретінде түсіндірді, ал келесі жылы антикоммунистік Брундейдж баспасөз тарапынан коммунистік симпатиясы бар деп шабуылға ұшырады. АҚШ Мемлекеттік департаментінің шенеуніктері оларды қағидаттық тұрғыдан тұруға көндіруге тырысқанмен, Тайваньдық шенеуніктер Қытайдың алғашқы медалін алуға үміттене отырып, Рим Олимпиадасына қатысуға шешім қабылдады, және олардың NOC-інің қатысуы материктік Қытайды Ойындардан шеттетуге көмектеседі деп сенді. Тайваньдық спортшылар Формоза (Тайваньның басқа атауы) деген атпен жарысты және ашылу салтанатында "Протестке қарсы" деген жазуды қысқаша көрсетіп, сенсация туғызды; Ян Чуан Кванг онсайыста күміс медаль алғанда, оған медальдар салтанатында Қытайдың Ұлттық Туын көрсетуге рұқсат етілмеді. Брундейдж өзінің өкілеттігі кезінде Темір перде мүшелері қолдаған позицияға бірте-бірте келді, яғни материкті тану маңызды, ал Тайваньның маңыздылығы аз. Қытайлықтарды Мюнхен Олимпиадасының ұйымдастырушылары Мюнхенге бақылаушы делегациясын жіберуге шақырды (олар Тайваньтың қатысуына байланысты бас тартты), бірақ Брундейдж президенттік қызметтен кеткеннен кейін, 1975 жылы ғана ҚХР Олимпиада қозғалысына қайта қосылуға өтініш берді. ҚХР қайтадан 1980 жылы Лейк-Плэсидтегі Қысқы Ойындарға, содан кейін 1984 жылы Лос-Анджелестегі Жазғы Олимпиада ойындарына қатысты; аралдық NOC 1968 және 1972 жылдары Қытай Республикасы ретінде бәсекелесті; 1976 жылы Брундейдждің қайтысынан кейін осы атпен бәсекелесуге рұқсат берілмегендіктен, ол 1976 және 1980 жылғы Ойындарға бойкот жариялады, 1984 жылы Қытай Тайбэйі ретінде қайта оралды.
Оңтүстік Африка және Родезия
1950 жылдардың соңында Оңтүстік Африканың апартеидтік режиміне қарсы наразылық, елді халықаралық спорттан шеттетуге ұмтылыс деңгейіне жетті. 1956 жылы Оңтүстік Африкада ақ және ақ емес тұрғындар үшін бөлек шаралар өткізуді талап ететін үкіметтік қағидалар қабылданды; ақ емес тұрғындар нашар жағдайлармен қамтамасыз етілді. Брундейдж бастапқыда ешқандай шара қолдануға қарсы болды. 1960 жылғы Рим Олимпиадасына дейін Оңтүстік Африкада Шарпвиллдегі қырғын мен Африка Ұлттық Конгресіне қарсы қимылдарды қамтитын алабұрлы жағдай болды. Белсенділер Брундейжді Оңтүстік Африканы Ойындардан шеттетуге көндіруге тырысты. Брундейдж бастапқыда Оңтүстік Африка спорт лидерлерінің барлық азаматтардың Олимпиада құрамасына ілінуге мүмкіндігі бар екенін, ал ақ емес оңтүстікафрикалықтардың жақсы деңгейде еместігі туралы сөздеріне сенді. 1950 жылдардың соңы мен 1960 жылдардың басында тәуелсіздік алған көптеген африкалық елдердің пайда болуы бойкотқа бағытталған күш-жігерді күшейтті. Жаңа мемлекеттердің ХФҚ-ны басып кетуіне жол бермеу үшін Брундейдж федерацияларға ертерек мүшелерге пропорционалдық ықпал етуге мүмкіндік беру үшін салмақты дауыс беру жүйесін қабылдауды ұсынды, және кейбіреулері осылай істеді. 1962 жылы Оңтүстік Африканың ФИФА-дан (футбол қауымдастығының басқару органы) шеттетілуімен Брундейдж Оңтүстік Африканың нәсілшіл саясаты Олимпиада қозғалысының идеалдарына қайшы екенін түсінді. 1963 жылы Баден-Бадендегі ХОК сессиясында (Кениялық шенеуніктер Оңтүстік Африка өкілдеріне виза беруден бас тартқандықтан Найробиден ауыстырылды) ХОК Оңтүстік Африканың ҰОК және үкіметі Олимпиадалық іріктеуге қатысты кемсітушілікке жол бермейтін саясатты қабылдамаса, елді Олимпиададан шеттетуге дауыс берді. Бұл орындалмады, және Оңтүстік Африка 1964 жылы қатыспады. 1968 жылы Брундейдж және ХОК (көпұлтты болуы мүмкін) Оңтүстік Африка құрамасын Мексика қаласындағы Ойындарға шақырды, бірақ бойкотпен қорқытып және Оңтүстік Африканың минималды сәйкестігіне дәлелдер келтіріп, оны кері қайтарды. 1971 жылы ХОК Амстердам сессиясында Оңтүстік Африканың ҰОК-ін танудан айырды. Брундейдж Оңтүстік Африканы Олимпиада қозғалысында ұстап тұруға үміттенсе де, оны шеттетуді талап еткендер күшті дәлелдер келтірді деп сенді. Оңтүстік Африка апартеидтік үкіметі аяқталғаннан кейін 1992 жылғы Барселонадағы жазғы Олимпиада ойындарына дейін Олимпиадаға оралмады. Параллель мәселе – 1965 жылы Ұлыбританиядан бір жақты түрде тәуелсіздігін жариялаған британдық колония Родезия еді. Родезияда ақ нәсілді азшылық үкіметі билікте болды. 1968 жылдың мамыр айында Біріккен Ұлттар Ұйымының Қауіпсіздік Кеңесі оның үкіметін айыптады және елдерден оның паспорттарын құрметтемеуді сұрады, ал сол жылдың соңында Олимпиада ойындарын өткізуге дайын болған Мексика үкіметі бұл тыйымды орындады. ХОК бастапқыда Родезиядағы спорттық нысандар, оның үкіметінің саясатына қарамастан, бөлінбеген деп санайды. Ұсынылған 16 мүшеден тұратын Олимпиада құрамасына екі қараша терілі спортшы кірді. Осыған байланысты Брундейдж Родезияның Мексика қаласындағы қатысуын қолдады, бірақ ХОК оны жоққа шығарды; Родезия Олимпиада комитетінің төрағасы Дуглас Даунингтің айтуынша, "Оның дауысы зұлымдыққа толы шөлде айқайлайды". 1972 жылы Мюнхендегі Олимпиада ойындарында ХОК родезиялықтарға халықаралық құқық бойынша британдық азаматтар ретінде жарысуға рұқсат берді. Африкалық елдер родезиялықтарға қатысуға рұқсат етілсе, қайтадан бойкоттап тастаумен қорқытты, және 1972 жылы Мюнхендегі ХОК сессиясында Олимпиада ойындары алдында родезиялықтарды шеттету туралы тартысты дауыс берді. Брундейдж бұл шешімге ашуланып, ХОК шантажға бой алды деп ойлады. 1974 жылы Брундейдж қызметтен кеткеннен кейін ХОК Родезияда бөлінген нысандардың бар екенін анықтады, содан кейін ол өзінің ҰОК-ін танудан бас тартты. Родезия 1980 жылы тәуелсіз Зимбабве ретінде Олимпиадаға оралды.
Олимпиадалық әкімшіліктің міндеті
Брундадж ХОК президенті ретінде жалақы алмай, тіпті шығындарын өтеуге де, кейде өз рөлін қаржыландыру үшін жылына 50 мың доллар жұмсады. 1960 жылы ХОК-тің қаражаты мүлдем болмады. Брундейдж бен ХОК теледидар табысының мүмкіндігін 1956 жылғы Мельбурн ойындарында-ақ қарастырды, бірақ мәселені шешуде баяулық танытты, нәтижесінде 1960 жылғы Ойындардың теледидар құқықтары Рим ұйымдастыру комитетінің қолында болды; ХОК 60 мың долларлық құқық ақысының тек 5% ғана алды. Рим ұйымдастырушылары ұсынған есептер Олимпиададан ақша жоғалғанын көрсетті; ХОК пайданың бір бөлігін алған болар еді, ал спорт федерацияларына табыстың бір бөлігін беруге ақшасы болмады. Кейінгі жылдары теледидар құқығын сату ХОК-тің маңызды кіріс көзіне айналды, ол 1968 жылы Мексикадағы жазғы Олимпиада ойындарына дейін 10 миллион долларға, ал 2004 жылы Афинада Брундейдждің қайтысынан кейін 1,2 миллиард долларға дейін өсті. Брундейдж кірістің артуына алаңдап, 1967 жылы ХОК мүшелеріне: «Біз ақшаны қолға тигізген кезде, тіпті оны бөліп бергеннің өзінде қиындықтар туады» деп ескертті. ХОК өкілдері Брундейдж бен ХОК атқарушы кеңесімен уақыт-уақыт кездесетін, бірақ көптеген ХОК өкілдері Брундейдж ХОК қатысушыларының көтерген мәселелеріне жауап ретінде ешқандай шара қолданбайды деп ойлады. 1960 жылдардың басында көптеген ұлттық олимпиада комитеттері (ҰОК), итальяндық ХОК мүшесі Джулио Онисти бастап, Брундейдж бен ХОК-ті айналып өтуге тырысты, соның нәтижесінде Ұлттық Олимпиада Комитеттерінің тұрақты бас ассамблеясын (ҰОК ТБА) құрды, оған Брундейдж қарсы болды және ХОК мойындаудан бас тартты. 1965 жылдан бастап ҰОК ТБА теледидар табысының үлесін талап етті; сонымен қатар, әуесқойлық саясатын ХОК емес, халықаралық спорт федерациялары (ХСФ) белгілеуін қалады. Брундейдж 1952 жылы сегіз жылдық мерзімге сайланды; ол 1960 жылы тағы төрт жылға бірауыздан қайта сайланды. Эксетерден қарсылық күтілгенімен, Брундейдждің 1952 жылғы бәсекелесі оны жаңа мерзімге ұсынды. Брундейдж 1964 жылы бірауыздан қайта сайланды, бірақ Гуттманн Брундейдждің Эксетердің қарсылығын аздап қана жеңгенін жазды. Брундейдждің президенттік мерзімі 1968 жылы аяқталуға жақын келгенде, оны консервативті деп санайтын немесе 81 жасында ұйымды тиімді басқаруға тым қарт деп есептейтін ХОК мүшелері оны қызметтен шеттетуге тырысты. Дегенмен, ол сол жылы Мексика қаласында өткен ХОК сессиясында оңай қайта сайланды, бірақ тағы да төрт жылдық мерзімге үміткер болмайтынын, 1972 жылы зейнетке шығатынын уәделеді. Ирландияның лорды Килланин бірінші вице-президент болып сайланды. Брундейдждің ықтимал мұрагері ретінде (дұрыс) қарастырылған Килланин ҰОК-тің алаңдаушылықтарына көбірек мән берді және ҰОК ТБА отырыстарына қатысты. Брундейдж ҰОК ТБА-ны мойындамады, бірақ ҰОК-тің мәселелерін қарастыру үшін ХОК-ҰОК бірлескен комитеттерін құрды. ҰОК ТБА Олимпиадалық мойындауға ие болмаса да, Брундейдж президенттік мерзімінде маңызды сыртқы ұйым болып қала берді және Гуттманның айтуынша, «Брундейдж толық жеңіске жетпеді, ал Онисти толық жеңіліске ұшырады. Халықаралық Олимпиада комитеті ұлттық олимпиада комитеттері мен олардың мүдделеріне әлдеқайда тартымды болды, және бұл Онисти алғашқыда талап еткен нәрсе». Брундейдж Чикагода немесе Калифорниядағы үйінде болғанда, ХОК-тің күнделікті жұмысын «Mon Repos» ХОК штаб-пәтеріндегі ХОК канцлері Отто Мейер бақылады. Брундейдж Мейерді тым асығыс деп санады және оны 1964 жылы қызметтен босатты, лауазымды жойды. Ақырында Брундейдж Моник Берлиуді өзінің соңғы жылдары ХОК директоры етіп тағайындады және оның қызметіне қанағаттанды. Қазіргі Олимпиада ойындарының негізін қалаушы Барон Пьер де Кубертеннің бұрынғы үйі Мон Репос ХОК үшін тым тар болды, сондықтан олар 101 жасқа толған Кубертеннің жесірімен орын бөлісуге мәжбүр болды. 1968 жылы ХОК Лозаннаның Шато-де-Видидегі жаңа үй-жайға көшіп барды.
NOC representatives had met with Brundage and the IOC executive board from time to time, but many NOC representatives felt that Brundage was taking no action in response to concerns expressed by the NOC attendees. In the early 1960s, many NOCs, led by Italian IOC member Giulio Onesti, sought to bypass Brundage and the IOC by forming a Permanent General Assembly of National Olympic Committees (PGA NOC), which Brundage strongly opposed and the IOC refused to recognize. The PGA NOC from 1965 demanded a share of television revenue; it also desired that the ISFs, not the IOC, set policy on amateurism. Brundage had been initially elected in 1952 for an eight year term; he was re elected unanimously in 1960 for an additional four years. Despite talk that he would be opposed by Exeter, Brundage's 1952 rival nominated him for the new term. Brundage was re elected in 1964 by an announced unanimous vote, though Guttmann records that Brundage actually only narrowly turned back a challenge by Exeter. As Brundage's term as president neared its end in 1968, some IOC members, who saw him as hidebound, or just too old at 81 to effectively lead the organization, sought his ouster. Nevertheless, he was easily re elected at the IOC session in Mexico City that year, though he pledged not to seek another four year term, but to retire in 1972. Ireland's Lord Killanin was elected first vice president. Killanin, seen (correctly) as Brundage's likely successor, was more sympathetic to the concerns of the NOCs, and attended PGA NOC meetings. Brundage did not recognize the PGA NOC, but did establish joint IOC NOC committees to address NOC concerns. Although the PGA NOC did not gain Olympic recognition, it remained a significant outside organization through Brundage's presidency, and according to Guttmann, "Brundage won a less than total victory and Onesti suffered a far from complete defeat. The I. O. C. had become far more attractive to the national Olympic committees and to their interests, and that is what Onesti called for in the first place." With Brundage in Chicago or at his California home, day to day IOC operations were overseen at "Mon Repos", the IOC headquarters in Lausanne, by Otto Meyer, the IOC's chancellor. Brundage came to consider Meyer too impetuous, and dismissed him in 1964, abolishing the office. Eventually, Brundage promoted Monique Berlioux to be IOC director in the last years of his tenure, and apparently found her services satisfactory. Mon Repos, the former home of the founder of the Modern Olympics, Baron Pierre de Coubertin, proved too cramped for the IOC, which had to share space with de Coubertin's widow, who lived to be 101. In 1968, the IOC moved to new quarters at Lausanne's Château de Vidy.
Мексикадағы саяси демонстрация
1968 жылы АҚШ-та Мартин Лютер Кингтің қазасына дейін де, одан кейін де, Роберт Кеннедидің қазасына дейін жүздеген тәртіпсіздіктер болды. 1968 жылғы қазанда Мексика қаласында өткен Олимпиада ойындары алдында белсенді Гарри Эдвардс бастаған афроамерикалықтардың бір бөлігі Ойындарға бойкот жариялауға шақырды, бірақ спортшылардың көп бөлігі, жылдар бойы жұмсаған еңбегін қажетсіз деп санап, ынта танытпады. Ойынға дейін Мексика қаласындағы тәртіпсіздіктер жағдайды одан бетер шиеленістірді, нәтижесінде ондаған адам қаза тапты. АҚШ-тың афроамерикалық және ақ спортшылары арасында нәсілдік шиеленіс болды; бір жағдайда афроамерикалықтар ақ спортшыларды жолға жібермеді. Бір қараша жүгіруші Томми Смит 15 қазанда журналистерге: "Мен Брундейдждің маған медаль табын еткенін қаламаймын" деді. Келесі күні Смит 200 метрлік жүгіруде жеңіске жетті, ал афроамерикалық Джон Карлос қола медальді иеленді. Екеуі де IAAF президенті Лорд Эксетерден медаль алғаннан кейін, "Жұлдызды ту" ойналып тұрғанда, қара қолғаптарын көтеріп, бас иіп, қара күшке құрмет көрсетті. Брундейдж мұны Олимпиада ойындарының саяси емес, халықаралық форумына жараспайтын ішкі саяси мәлімдеме деп есептеді. Олардың бұл әрекетіне жауап ретінде Смит пен Карлосты АҚШ құрама командасынан шеттетуге және Олимпиада ауылынан қууға бұйрық берді. АҚШ Олимпиада комитеті бас тартқанда, Брундейдж АҚШ-тың барлық жеңіл атлетика командасын тоқтатып қоямын деп қорқытты. Бұл қорқыту екеуінің де Олимпиададан қуылғандарына себеп болды. Басқа да афроамерикалықтардың наразылықтары болды: 400 метрлік жүгіруде алтын медальді жеңіп алған Ли Эванс бастаған үш афроамерикалық подиумда қара берет киіп, әнұран ойнаған кезде оларды шешіп тастады, ал ауыр салмақта жеңіске жеткен афроамерикалық боксшы Джордж Форман бокс рингінің айналасында шағын американдық туды желбіретіп, американдық боксшылармен бірге көпшілікке иіліп құрмет көрсетті. Брундейдж Смит пен Карлос оқиғасы туралы: "Бұрмаланған сана мен бұзылған тұлғалар барлық жерде кездеседі және оларды жою мүмкін емес сияқты" деді. USOC-тің ресми есебінде Смит пен Карлостың қолдарын көтерген суреті жоқ; ал жергілікті ұйымдастыру комитетінің ресми фильмінде салтанаттың кадрлары көрсетілген. Брундейдж бұл оқиғаны "негрлердің американдық туға қарсы жасаған жағымсыз наразылығы" деп атап, оны қосуға қарсылық көрсетті.
Мюнхен 1972 жыл
1972 жылы тамызда Мюнхенде өткен МОК сессиясында родезиялықтар шеттетілді, ал МОК Брундадждың орнын басатын ретінде Килланинды сайлады. Брундадж ирландты таңдаған дауыс беруде бос дауыс берді, оны Олимпиада қозғалысын ұстап тұруға қажетті мінез-қасиеттері жоқ, зиялылық деңгейі төмен деп есептеді. Брундадж Мюнхен ойындарының Родезия мәселесі бойынша жеңілісінің ықпалын азайтады деп үміттенеді. Мюнхен оның сүйікті қалаларының бірі болды (1975 жылы қаладағы Брундаге алаңы оның құрметіне аталды), ал «қуанышты ойындар» әлемнің көзінде 1936 жылғы Берлиннің естеліктерін жоюға бағытталған. Олар бастапқыда солай істегендей көрінді, себебі гимнаст Ольга Корбут және жүзуші Марк Шпиц сияқты спорттық жетістіктер көрермендерді қызықтырды. 1972 жылдың 5 қыркүйегінде таңертең «Қара қыркүйек» ұйымының палестиналық террористері Олимпиада ауылына еніп, 11 израильдікті кепілге алып, Израильдің күзетінде ұсталған жүздеген палестиналықтарды босатуды талап етті. Брундадж хабардар болғаннан кейін Олимпиада ауылына асықты, онда ол күні бойы неміс және бавариялық шенеуніктермен кеңес өткізді, Гуттманның айтуынша, ол талқылауларда қарапайым рөл атқарды. Неміс шенеуніктері кепілдерді және оларды ұстағандарды Фюрстенфельдбрук әуежайына көшірді, онда неміс полициясы мен әскерлері кешке құтқару операциясын жүргізуге тырысты. Операция сәтсіз аяқталды; қалған тоғыз кепілдің (екісі бұрын өлтірілген) және олардың үш ұстаушысы қаза тапты. Құтқару операциясы басталғанға дейін МОК шенеуніктері кеңесе бастады. Килланин және басқа шенеуніктер яхта жарысына қатысу үшін Кильде болды; олар Мюнхенге қайтып келді. Сағат 16:00-ге дейін Брундадж күндізгі шараларды тоқтатты және ертеңгі күні қаза тапқандарды еске алу рәсімін жариялады. Көптеген Олимпиада басшылары Брундаждың үкіметпен өткен талқылауға қатысқаны үшін сынады, олардың пікірінше, бұл мәселе билік пен жергілікті ұйымдастыру комитетіне қалдырылуы керек еді, бірақ барлығы келесі күні Олимпиада стадионында өткен ескеру рәсімін қолдады. Сол жерде, стадиондағы көрермендер мен миллиондаған теледидар көрермендерінің алдында Брундадж Гуттманның «өмірінің негізгі қағидасы» деп атаған сөзді айтты:
Стадиондағы көпшілік Брундаждың мәлімдемесіне дауыспен жауап берді; Stars & Stripes газетінің мәліметінше, «Брундаждың «ойындар жалғасуы керек» деген мәлімдемесі 5 қыркүйек күні (шабуыл болған күні) Мюнхенді жайлаған ауыр күйзелістің көп бөлігін сейілтті». Килланин МОК президенті лауазымынан кеткеннен кейін: «Мен Брундаждың жалғастыруы дұрыс болды деп ойлаймын және оның талмайтын шешімі Олимпиада қозғалысын тағы бір рет құтқарып қалды» деді, бірақ Брундаждың Родезия мәселесін атауы орынсыз болмаса да, кем дегенде оны кейінге қалдыру керек еді. Болашақ ХОК вице-президенті Дик Паундтың айтуынша, Родезия мәселесін сөзге қосу «барлық тараптан айыпталып, Брундаж Олимпиада қозғалысындағы өмір бойы жасаған жақсы ниетті жұмысын жойған сынның астында қызметтен кетті». Брундаж ойындардан кейін: «Мен бұл үшін қатты сынға түстім, бірақ шындығында мен мұны қасады. Мен солай етуім керек еді. Мұнда қағидалар бар еді және кейбір адамдардың өмірін жоғалту қорқынышты болғанымен, қағидалар адам өмірі сияқты маңызды» деді. Брундаж кейіннен родезиялықтарды шеттету туралы шешімі «таза спорт мәселесі» болғанын, оны израильдіктердің өлтірілуімен салыстыруға болмайтынын мәлімдеді. Альфред Сенннің Олимпиада тарихында айтылғандай, ойындарды жалғастыру туралы шешім «көптеген бақылаушыларға ұнамады»; «Нью-Йорк Таймс» газетінің спорт журналисі Ред Смит сыншылардың қатарында болды:
Зейнеткерлік және өлім
Брундейдж 1972 жылғы жазғы ойындардан кейін ХОК президенті қызметінен кетті. Брундейдждің зейнетке шыққан кездегі көңіл күйі туралы әртүрлі мәліметтер бар. ХОК директоры Берлиу Брундейдждің Види сарайына келіп, телефон қоңырауларын қабылдайтынын немесе лорд Килланиннің көмек сұрауын күтіп, хат-хабарларды қарап отыратынын айтты. Берлиудың сөзіне қарағанда, Брундейдж кейде оған Женевадан телефон соғып, сонда баруын өтінетін. Екеуі көшеде сағаттап аз сөйлеп, серуендеп жүрді. Брундейдждің көп жылдық серігі Фредерик Рюгсеггер оны тақтан басқан жапон императорымен салыстыра отырып, Брундейдждің тыныш екенін сипаттады. 1971 жылы жарты ғасырға жуық бірге өмір сүрген әйелі Элизабет қайтыс болды. Брундейдж бірде неміс ханшайымына үйленуді армандағанын әзілдеген еді. 1973 жылдың маусымында ол Реус Кёстриц князі Генрих XXXVII-нің қызы, принцесса Марианна Шарлотта Катарина Стефания фон Реусске (1936–2003) мен үйленді. Фон Реус Мюнхен ойындарында аудармашы болып жұмыс істеген; ол Брундейджбен 1955 жылы, 19 жасында танысқанын айтты. Журналистер олардың жасының арасындағы 48 жылдық айырмашылық туралы сұрағанда, Брундейдж өзінің жасына қарағанда жас, ал ол өзінің жасына қарағанда ересек екенін, сондықтан 85 пен 37 емес, 55 пен 46 жасқа тең деп ойлау керек екенін мәлімдеді. Рюгсеггер тойға куәгер болудан бас тартты және Брундейдждің өлімінен кейін жұбайлар Брундейдждің байлығының көп бөлігін бекер жұмсап кеткенін айтты, бірақ Гуттманн олардың кейбір сатып алулары жылжымайтын мүлік болғанын, оларды инвестиция деп санауға болатынын атап өтті. 1974 жылдың қаңтарында Брундейдж катаракта мен глаукомадан операция жасады. Қажетті шараларды Брундейджтің қолдауындағы испандық ХОК мүшесі Хуан Антонио Самаранч жасады, ол 1980 жылы ХОК президенті болды. Соңғы сәтте Брундейдж жоспардан бас тартып, операцияны 1936 жылғы қысқы Олимпиада ойындары өткен Гармиш-Партенкирхен қаласындағы үйіне жақын Мюнхенде жасатуды шешті. Бір жарым айдан кейін Брундейдж ауруханадан шықты, бірақ операция оның көру қабілетін жақсартқан-жақсартпағаны туралы пікірталас болды, Марианна Брундедж жақсартқанын, ал Рюгсеггер керісінше айтты. 87 жасқа келгенде ол әйелімен бірге Қиыр Шығысқа соңғы сапарға шықты. Олимпиадалық шенеуніктердің оған көмектесуге тырысқанына қарамастан, ол өзі сүйіп өскен өнер туындыларының көп бөлігінің бастауы болған материктік Қытайға шақырылмады. 1975 жылдың сәуірінде Брундейдж Гармиш-Партенкирхендегі ауруханаға тұмаумен және қатты жөтелмен түсті. 1975 жылдың 8 мамырында жүрек жетіспеушілігінен қайтыс болды және Чикагодағы Розихилл зиратында жерленді. Өсиетімен Брундейдж әйелі мен Рюгсеггерді қамтамасыз етті, сондай-ақ бірнеше қайырымдылыққа мүлік сыйлады. Ол құжаттары мен естеліктерін Иллинойс университетіне тапсырды; ол бұрын-ақ университет студенттеріне, спортпен айналысуға қызығушылық танытқан, бірақ спорттық стипендия алмағандарға стипендия беру үшін 350 000 доллар берген еді.
Қарым-қатынастар
1927 жылы 40 жасында Брундейдж Чикаго банкирінің қызы Элизабет Данлапқа үйленді. Ол жаттығулы сопрано болды және Брундейдж үйіне келгендерге өнер талантын көрсетті. Ол классикалық музыкаға үлкен қызығушылық танытты. Бұл қызығушылықты оның күйеуі толыққанды бөліспеген болуы мүмкін, өйткені ол Вагнердің «Die Walküre» операсының қойылымы туралы: «Көрсету сағат 7-де басталды, кешкі 10-да сағатымды қарасам, дәл сағат 8-ді көрсетті» деді. Элизабет 1971 жылы 81 жасында қайтыс болды. 1973 жылы Брундейдж Марианна Шарлотта Катарина Стефани фон Рюсс ханшайымына үйленді. Оның екі әйелінен де баласы болған жоқ. Дегенмен, бірінші некесінде Брундейдж фин сүйіктісі Лилиан Дрезденнен заңды емес екі ұлға әке болды. Дрезденмен арадағы қарым-қатынасы көптеген оқиғалардың бірі еді. Балалар 1951 және 1952 жылдары дүниеге келді, дәл сол кезде Брундейдж ХОК президенті лауазымына үміткер болып қарастырылып жатқанда. Брундейдж жекелей әке екенін мойындағанымен, осы балалардың бар екенін жасыруға көп күш жұмсады; ол өзінің некеден тыс қарым-қатынастары туралы ақиқат сайлау мүмкіндіктеріне нұқсан келтіруі мүмкін деп алаңдады. Ол туу куәліктерінен өзінің атын алып тастауды сұрады. Брундейдж 1950 жылдары екі ұлын мерзімді түрде барып көріп тұрды, ал 1960 жылдары телефон арқылы байланысып, соңғы жылдары мүлдем хабар алмады. Ол ұлдарының білімі мен өмірге қадам басуы үшін сенімді қор құрды, бірақ оның өлімінен кейін, өсиетнамасында аты аталмаған ұлдары сотқа жүгініп, оның 19 миллион долларлық мүлкінен әрқайсысы 62 500 доллардан шағын өтемақы алды.
Құрылыс атқарушы
1915 жылы құрылғаннан кейін Эйвери Брундейдж компаниясының бизнесінің маңызды көзі соғыс кезеңіндегі үкіметтік келісімшарттар болды. Армияның қару-жарақ корпусына офицерлік лауазымға үміткер болған, бірақ қабылданбаған Брундейдж, соғыстан кейін әскери нысандар салған адамдардан құралған Құрылыс бөлімдері қауымдастығының мүшесі болды, ал 1926 жылдан 1928 жылға дейін оның президенті болды. 1920 жылдары Брундейдж және оның компаниясы Чикагодағы көп қабатты үйлерді салуда белсенділік танытты. Ол жылдам құрылыс әдістерін пайдаланды, бұл клиенттерге инвестицияларынан жылдам табыс табуға мүмкіндік берді. Мысалы, 1924 жылы салынған Линкольн паркіне қарап тұрған Шеридан Бромптон үйлері бес айда салынып, ай сайын 40 000 долларлық жалға алу табысын қамтамасыз етті, бұл ай сайынғы 15 000 долларлық ипотека төлемін өтеді. Көбінесе Брундейдж компаниясы үйлердің меншігіне қатысты: 1927 жылы салынған 3800 Шеридан жолындағы 17 қабатты ғимарат 3 180 000 долларға бағаланды және оның президенті мен кассирі Эйверидің кіші інісі Честер Брундейдж болған компанияға тиесілі еді. Ол сегіз айда, Чикагоның қысында, құрылыс алаңында бетон араластыру станциясын пайдалана отырып салынды. Бұл уақытша құрылыс құрылыс жұмыстары үшін кеңсе ретінде де пайдаланылды. Брундейдж пен оның компаниясының тағы бір кіріс көзі қонақүйлерді салу болды, олар үшін ол көбінесе жаңа нысанның акцияларымен төленді. Ірі құрылыстарға маманданған инженерлік фирманың президенті Брундейдждің Шорхэм қонақ үйіндегі әдістерін «жетілген, шапшаң және заманауи» және «тура және адал» деп сипаттады. 1923 жылы Брундейдж Чикагоның оңтүстік жағында Торренс даңғылында Форд мотор компаниясы үшін ірі құрастыру зауытын салды. 4 миллион долларға салынған және барлық өндірістің бір шатыр астына жиналған бұл зауыт Брундейдж салған ең ірі өнеркәсіптік нысан болды. Он айда салынған жаңа зауыт 1920 жылдары Т модельді автомобильдерге деген ұлттық сұранысты қанағаттандыруға көмектесті, ал 1950 жылы 154 244 көлік өндірді. Хаббард және серіктестерінің зауыты Чикагодағы суық қысқа қарамастан 125 күнде салынды. Брундейдж кейінірек қоғамдық жұмыстардан сыбайлас жемқорлық салдарынан бас тартқанын айтса да, Оңтүстік жағалауды дамыту жобасының бөлігі ретінде 23-ші көше виадугын салды. Брундейдждің виадугы Чикагоның жағалауын Мичиган көліне екі миллион долларға ұзартты. 1925 жылға қарай Эйвери Брундейдж компаниясы жылдамдығымен, инновацияларымен және сапасымен танымал болды және аптасына 50 000 доллар жалақы төледі. 1929 жылы Ұлы дағдарыстың басталуы Брундейдж үшін үлкен соққы болғанымен, ол жылжымайтын мүлікке инвестициялар арқылы байлығын қайта қалпына келтірді, сондай-ақ меншік иелері төлей алмаған төлемдердің орнына салған ғимараттарының үлесін қабылдады. Кейін ол «депрессиядағы корпорациялардың акцияларын және облигацияларын доллардың бірнеше центына сатып алу үшін сізге шебер болудың қажеті жоқ, жай ғана күтіп отыру керек еді. Мен сәл ғана бақытты болдым» деді. Тарихшы және архивист Мейнард Бричфордтың сөзіне сәйкес, Брундейдж «қиын дағдарыстық жылдардан айтарлықтай жылдық табыспен, жақсы беделмен және тамаша инвестициялармен шықты». Оның көрегендігінің нәтижесінде 1960 жылға қарай 25 миллион долларлық байлық жинады. Брундейдждің маңызды инвестицияларының бірі 1908 жылы салынған Чикагодағы Ла Саль қонақ үйі болды. The Loop және қаланың қаржылық ауданының ортасында орналасқан, Брундейдж оны алғаш рет 1940 жылы жалға алды, кейін сатып алды. 1946 жылы қонақ үй өртенген кезде қатты зақымданды, Брундейдж оны қайта жаңғыртуға және жаңғыртуға шамамен 2,5 миллион доллар жұмсады. Брундейдж МОК президенті қызметін атқаратын кезінде осында тұрғандықтан, қонақ үй халықаралық спортта оның резиденциясы ретінде танымал болды. Ол 1970 жылы қонақ үйді сатты, бірақ кейіннен сатып алушы қажетті төлемдерді жасай алмағандықтан оны қайтарып алды.
Өнер жинаушы және қайырымдылық жасаушы
Брундейдждің Азия өнеріне деген қызығушылығы 1936 жылдың басында, Гармиш-Партенкирхендегі Қысқы Олимпиада ойындарынан кейін Лондондағы Корольдік академиядағы қытай өнерінің көрмесіне жасаған сапарынан туындады. Брундейдж бұл оқиға туралы былай деді: "Біз [оның бірінші әйелі Элизабетпен] көрмеге бір апта уақыт өткіздік, мен қытай өнеріне қатты ғашық болып, сол кезден бері қаржылық қиындыққа тап болдым". Ол Брундедждердің 1939 жылы сәуірде Жапонияға екі апталық сапарынан кейін ғана белсенді жинауды бастады, онда олар Йокогама, Киото, Осака, Нара, Никко қалаларына барды. Олар Жапониядан кейін Шанхай мен Гонконгқа сапармен барды, бірақ Жапония мен Қытай арасындағы соғысқа байланысты, Айвери Брундейдждің Қытайға жалғыз сапарында одан әрі зерттеуге мүмкіндік болмады – бұл көңілін қалдырды және өмір бойы мазалады. 1939 жылы Лондондағы ХОК сессиясынан кейін Америка Құрама Штаттарына оралғаннан кейін Брундейдж Азия өнерінің ірі коллекционері болуға тырысты. Соғыс салдарынан бай қытайлықтар отбасылық мұралық заттарды сатуға мәжбүр болды, ал бағалар төмендеді, бұл жинауға қолайлы сәт болды. Ол Азия өнерінің көптеген кітаптарын сатып алды, ол сұхбатында "үлкен кітапхана – бұл өте қажет құрал" деп мәлімдеді. АҚШ Екінші дүниежүзілік соғысқа кіргеннен кейін, АҚШ-тағы жапон дилерлері иелік еткен қорлар тәркіленді; Брундейдж ең жақсы бұйымдарды сатып ала алды. Саудагерлер оны ақша жұмсауға дайын, бірақ білімді және қиын саудагер деп тапты. Брундейдж жалған бұйымдарға жиі алданбайды, ал аздаған сатып алған бұйымдарынан қорықпайды. 1948 жылы "Брундедж үшін өмір" атты мақаласында Баттерфилд "оның коллекциясы осы елдегі жеке қолында ең үлкен және маңыздыларының бірі болып саналады" деп атап өтті. Брундедж француз ғалымы Рене Ивон Лефевр д'Аргенсеге, сол кезде Калифорния университетінде оқытушы, өзінің коллекциясының толық уақытты кураторы және сатып алу жөніндегі кеңесшісі ретінде жұмысқа орналасты. Екі адам келісімге келді: егер екі адам келіспесе, бірде-бір бұйым сатып алынбайды. Олар неолит дәуірінен қазіргі дәуірге дейінгі жады коллекциясын және жүздеген қытай, жапон және корей қоласын, негізінен Буддалар мен Бодхисаттваларды жасады. Брундеджге ең көп ұнаған суретші – Сун әулетінің 12-ғасырғы қытай императоры Хуйцзун; коллекционер оның бірде-бір жұмысын ала алмады. Брундейдж бірнеше рет өздерінің туған жерлерінен контрабандалық жолмен әкелінген бұйымдарды сатып алып, оларды сол жерде қалпына келтірді. Брундейдж бір шығарманы сатуы пайда табуға емес, көркемдік жағынан артықшылық танытпағанынан болды. 1954 жылы Брундейдж үшін дайындалған қаржылық есептерде оның коллекциясының құны 1 миллион доллардан астам деп көрсетілген. 1960 жылы Роберт Шаплен The New Yorker журналында Брундедж туралы мақаласында Брундедждің МОК президенті ретінде саяхаттаған кезінде әрқашан өнер сатушыларына баруға уақыт табатынын атап өтті және коллекцияның құны 15 миллион доллар екенін айтты. 1950 жылдардың аяғында Брундейдж өзінің коллекциясымен не істеу керектігін көбірек ойлады. Оның Чикаго мен Калифорниядағы үйлері өнер туындыларымен толы болғандықтан, баға жетпес бұйымдар төсек астындағы аяқ киім қораптарында сақталған. 1959 жылы Брундейдж өзінің коллекциясының бір бөлігін Сан-Франциско қаласына беруге келісті. Келесі жылы қала сайлаушылары осы сыйлықты орналастыру үшін 2,725,000 доллардың облигациясын шығарды. Нәтижесінде 1966 жылы Голден Гейт паркіне ашылған Сан-Францисконың Азия өнер мұражайы пайда болды. Ол 2003 жылы Азаматтық орталықтың жанындағы өз ғимаратына көшкенге дейін М. Х. де Янг мемориалдық мұражайымен кеңістікті бөлісті. Брундейдж 1969 жылы тағы бір ірі сыйлық жасады (оның Калифорниядағы үйінде көптеген бұйымдарды жойған өртке қарамастан, 1964 жылы Санта-Барбара маңындағы "Ла Пиньета"), және өзінің қалған коллекциясын мұражайға қалдырды. Бүгінде мұражайда 17,000-нан астам нысандар бар, олардың 7,700-і Брундейджден алынған. Брундейдж өнер әлемін және әуесқой спортты өз ойымен байланыстырды. 1958 жылы Токиодағы МОК сессиясында сөйлеген сөзінде ол бір кезде жапон ер адамдары кимоно белбеуінен ілінген заттарды, әдетте инро әмияндарды бекіту үшін қолданған netsuke туралы сөз қозғады. Брундедж бірнеше мың netsuke-ке ие болды және ол сөйлеген кезде қолында екі netsuke ұстады. Ол мүшелерге netsuke-ні бір кезде оны киген адам мұқият оюлап, "жобаға өзіндік бір нәрсе" салғанын, кейінірек кәсіби netsuke жасаушылар класы пайда болғанымен, олардың жұмысы техникалық жағынан шебер болуы мүмкін, ол "әдетте суық, қатты және қиялдаусыз болады. Аматор оюшының осы netsuke-ні құндырақ бағалауына себеп болатын элементі жоқ" деді. Брундейдж кейін сөйлеген сөзі туралы былай деді: "Міне, аматорлық пен кәсібиліктің айырмасы netsuke арқылы түсіндірілді".