Кіріспе

Чан Кай Шектің асырап алған ұлы (1916–1997)

Чан Вэй Куо (; 6 қазан 1916 – 22 қыркүйек 1997), сондай-ақ Вего Чианг деп те аталады, Қытай Республикасы Президенті Чан Кай Шектің асырап алған ұлы, Президент Чан Цзин Куоның асырап алған бауыры, отставкадағы армия генералы және Гоминьданның маңызды тұлғасы. Оның инабатты есімдері Цзяньгао (建鎬) және Ниантанг (念堂) болды. Чианг Екінші Қытай-Жапон соғысы мен Қытай Азамат соғысына қатысудан бұрын Вермахтта қызмет етті.

Ерте өмір

Чан Кай Шектің екі ұлының бірі ретінде Чан Вэй Куо есімінің әкесінің ниетімен ерекше мағынасы бар. Вэй сөзбе-сөз "параллель (ендік)" дегенді білдіреді, ал куо "ұлт" дегенді білдіреді; ал оның ағасының атында Чинг сөзбе-сөз "бойлық" дегенді білдіреді. Бұл есімдер "Guoyu" сияқты қытай классикаларындағы сілтемелерден алынған, онда "әлемнің бойлықтары мен ендіктерін жүргізу" – елді басқарудағы ерекше қабілеттері бар адамды бейнелейтін метафора ретінде қолданылады. Чан Кай Шек пен Гоминьдан (КМТ) Бейян үкіметі тарапынан Жапонияға жер аударылған кезде Токиода дүниеге келген Чан Вэй Куо Тай Чи-тао мен жапон әйелі, Сигэмацу Канэконың (重松金子) биологиялық ұлы болды. Чан Вэй Куо бұрын мұндай мәлімдемелерді жоққа шығарды және 1988 жылға дейін өзі Чан Кай Шектің биологиялық ұлы екенін қатыстыра айтты, содан кейін ол асырап алынғанын мойындады. Сенімді деректерге сәйкес, Тай өзінің жапонмен болған қарым-қатынасы туралы ақпараттың оның некесі мен мансабына нұқсан келтіретініне сенді, сондықтан Ямада Цзюньтаро (山田純太郎) нәрестені Шанхайға әкелгеннен кейін Вэй Куоны Чан Кай Шекке тапсырды. Бала Тайды "Қымбат ағасы" (親伯) деп атады. 1920 жылы ол Фэнхуаның Сикоу қаласындағы Чан әулетінің үйіне көшті. Кейін Вэй Куо Сучжоу университетінде физика пәнін оқыды.

Вермахта қызмет еткен кез

Оның бауыры, Чианг Чингуо, Иосиф Сталиннің Кеңес Одағында саяси тұтқынға айналған студент, Чиангтың Вэй Куоны нацистік Германияға Мюнхендегі Кригсшуледе әскери білім алу үшін жіберуіне түрткі болды. Кригсшуледе ол неміс әскерінің озық әдістерін, құрылымын және қару-жарағын зерттеді. Оның назарын арнайы сол кездегі теориялық пулемет ротасы тартып алды, ол негізгі қару ретінде Maschinengewehr (яғни орташа пулемет) қолданатын. Ол кезде бұл MG 34 болды: жылдам және сенімді қару. Пулемет ротасы жаяу әскерінің шабуылына көмектесу үшін әуе және бронетанктік бөлімдермен ынтымақтасатын. Бұл "Бейегунгскриг" ("Қозғалыс соғысы") деп аталатын, және болашақтағы Екінші дүниежүзілік соғыста өте тиімді болар еді. Осы оқудан кейін Вэй Куо Альпілік соғысқа арналған мамандандырылған оқудан өтті, соның нәтижесінде Жебергсягер Эдельвейс белгісімен марапатталды. Вэй Куо Фанненюнкер ("Офицер үміткері") атағын алды және Schützenschnur лентасын иеленді. 1938 жылы Австрияны аннексиялау кезінде Вэй Куо танк бөліміне Fähnrich, яғни "сержант офицеріне үміткер" ретінде басшылық етті, және сол елге танкпен кірді. Кейіннен ол танк бөлімінің лейтенанты болып тағайындалды және Польшаға басып кіруді күтті. Мобилизация бұйрығы алғанға дейін, ол жапон басқыншыларына қарсы соғысқа көмектесу үшін Қытайға қайтарылды.

Екінші Қытай-Жапон соғысы кезінде қызмет

Германиядан қайтарылғаннан кейін, Чан Вэй Куо әкесі мен Гоминьданнан АҚШ армиясының шақырулы қонағы ретінде АҚШ-қа сапар шекті. АҚШ-та ол неміс әскерінің ұйымдастырылуы және тактикасы туралы лекциялар оқыды. Соғыс жылдары Чан Вэй Куо Солтүстік-Батыс Қытайдағы генералдармен танысып, Ұлттық революциялық армияға қатысу үшін механикаландырылған бронетанкілік батальон құрды. 1941 жылы Чан Вэй Куо Сиань қаласындағы гарнизонға бекітілді. Сонымен қатар, 1943 жылы ол Индиана штатындағы АҚШ бронетанкілік мектебінде танктарды оқыды. Вэй Куо 28 жасында майор, 29 жасында подполковник, 32 жасында полковник болды, сонымен қатар танк батальонына жетекшілік етті, ал кейін Тайваньда генерал-майор атанды.

Қытай Азамат соғысы кезінде қызмет

Қытай азамат соғысы кезінде Чан Вэй Куо Германия Вермахтында оқығанда алған тактикалық тәсілдерін қолданды. Ол Мао Цзэдун әскерлеріне қарсы Хуайхай науқанында 1-ші танк полкінің танк батальонына басшылық етті (советтік Т-26 жеңіл танктерімен және итальяндық CV 33/35 танкеттерімен жабдықталған), бірнеше алғашқы жеңістерге қол жеткізді. Бұл науқанды жеңіп алуға жеткіліксіз болғанымен, ол айтарлықтай қиындықтарсыз кері қайтаруға мүкіндік алды. Гоминьданның көптеген әскерлері мен бежендері сияқты, ол Шанхайдан Тайваньға шегініп, танк полкін Тайваньға көшірді, Тайпейдің сыртында орналасқан брондалған корпуста дивизиялық деңгейдегі полк командирі болды.

Тайвань

Чян Вэй Куо Қытай Республикасының қарулы күштерінде Тайваньға шегінгеннен кейін де жоғары лауазымдарды атқаруын жалғастырды. 1964 жылы Хукоу оқиғасынан соң және оның бағыныштысы Чхао Чжихваның төңкеріс жасау әрекетінен кейін Чян Вэй Куо жазаланды және әскери билікке енген жоқ. 1964 жылдан бастап Чян Вэй Куо соғыс стратегиясын оқытуға арналған мектеп ашуға дайындық жасады; мұндай мектеп 1969 жылы құрылды. 1975 жылы Чян Вэй Куо генерал шеніне көтеріліп, Қарулы Күштер Университетінің президенті болды. 1980 жылы Чян бірлескен логистика бас қолбасшысы қызметін атқарды; ал 1986 жылы армиядан зейнетке шығып, Ұлттық қауіпсіздік кеңесінің бас хатшысы болды. Чианг Чингуоның қайтысынан кейін Чян Вэй Куо тайвандық Ли Тэнхуидің саяси қарсыласы болды және Лидің Тайваньды жергілікті ету қозғалысына қарсы күресті. 1990 жылғы Қытай Республикасының президенттік сайлауында Чян Тайвань губернаторы Лин Янканмен бірге вице-президенттікке кандидат болды. Ли Гоминьдан партиясынан президенттікке кандидат болып, Лин-Чян тізімін жеңді.

Жеке өмір

1944 жылы Солтүстік-Батыс Қытайдың тоқыма өнеркәсібінің ірі кәсіпкері Ши Фэн Сяңның (石鳳翔) қызы Ши Чинь И (石靜宜) -ға үйленді. Ши 1953 жылы бала туғанда қайтыс болды. Кейін Вэй Куо Тайбэйде қайтыс болған әйелінің құрметіне Чингшин бастауыш мектебін (靜心小學) құрды. 1957 жылы Чианг Қытай және Германиядан шыққан ата-анасының қызы, сонымен қатар Чиу Айлун (邱愛倫) деп те белгілі Эллен Чиу Жу Хсюэ (丘如雪) -мен қайтадан үйленді. 1962 жылы Чью Чиангтың жалғыз ұлы Чян Сяо Каңды (蔣孝剛) дүниеге әкелді. Чян Сяо Каң – Чян әулетінің Сяо буынының ең кіші өкілі. Чян Вэйкуо азаматтық қоғамда да өте белсенді болды, ол Қытай стратегиялық институтының және Қытай-Германия мәдени-экономикалық қауымдастығының негізін қалаушы, сондай-ақ Қытай Республикасы Футбол қауымдастығының төрағасы болды. Ол Чингшин бастауыш мектебінің (靜心小學) алғашқы төрағасы және Қытайдың АҚШ студенттер қауымдастығының президенті болды. Чианг масондық ұйымның мүшесі болды және 1968-1969 жылдары Қытайдың Ұлы ложасының Бас шебері болды.

Соңғы жылдар

1990 жылдардың басында Чан Вэй Куо коммунистік үкіметтен өзінің асырап алған әкесі Чан Кай Шек және інісі Чан Цзин Куоның Қытай материгінде жерленуіне рұхсат беру үшін өтініш беру мақсатында бейресми Рухтарды көшіру комитетін (奉安移靈小組) құрды. Бұл оқиға Чан Вэй Куоның беделін түгелдей түсірді, осы кезде Чан отбасы Тайваньда және тіпті Гоминьдан партиясының ішінде де азая бастады. 1993 жылы бұрынғы саяси қарсыластықтарына қарамастан, Чан Вэй Куо президент Ли Тэн Хуидің жетекші кеңесшісі болып тағайындалды. 1994 жылы Санчих, Тайбэй округінде (қазіргі Жаңа Тайбэй қаласы) орналасқан ауруханаға оның аты берілуі тиіс болды (蔣緯國醫療中心), бұл Санчихтен шыққан белгілі бір саясаткердің Ruentex Financial Group (潤泰企業集團) қаржы тобына жасаған қайырымдылығынан кейін болды. Саясаткерлер оның мақсатына күмән келтірді. Чан Вэй Куо 1997 жылдың 22 қыркүйегінде 80 жасында бүйрек жетіспеушілігінен қайтыс болды. Ол Тайбэйдегі Тайбэй ардагерлер ауруханасында 10 айдан кейін қант диабетімен күрделенген қан қысымының төмендеуінен зардап шекті. Ол Сучжоуда жерленгісі келді, бірақ оның орнына Вучих тауындағы әскери бейіште жерленді.