Кіріспе

Ағылшын және Уэльс футбол ассоциациясы кәсіподағы – Англия мен Уэльстегі кәсіби футболшылардың кәсіподақ ұйымы. 1907 жылы құрылған PFA әлемдегі ең көне кәсіби спорт кәсіподағы болып табылады. Кәсіподақтың әр маусымда шамамен 5000 кәсіби ойыншы мүше болып тіркелген, олар Премьер-лига, EFL және Әйелдер Суперлигасының кәсіби ойыншылары мен шәкірттерінен құралған. Шамамен 50 мың бұрынғы мүше білім беру гранттары, жаттықтыру курстары және денсаулықты сақтау қолдауы сияқты қызметтер мен артықшылықтарды пайдалана алады. PFA-ның қазіргі бас директоры – 2021 жылы ұзақ жылдар бойы қызмет еткен Гордон Тейлордан қызметін қабылдаған Махета Моланго. Сайланған Ойыншылар кеңесінің қазіргі төрағасы, мүшелерді өкілдік ететін және олардың пікірлерін кәсіподақтың басшылығына жеткізетін Лейтон Ориент клубының қорғаушысы Омар Беклс. Лондон мен Манчестерде кеңселері бар PFA басшылығына, сондай-ақ кәсіподақтың басқаруын кеңес беруге және бақылауға жауапты атқарушы емес директорлардан тұратын Операциялық кеңес көмектеседі.

Ойыншылар одағы

PFA 1907 жылғы 2 желтоқсанда Ассоциация футболшылары мен жаттықтырушылар одағы (AFPTU; сол кезде көбінесе Ойыншылар одағы деп аталатын) ретінде құрылды. Сол күні Чарли Робертс пен Билли Мередит (бұрын AFU-ға қатысқан), екеуі де «Манчестер Юнайтед» клубынан, Манчестердегі «Империал» қонақүйінде Ойыншылар одағын құрды. Бұл Англияда кәсіби футболшылар одағын ұйымдастыруға жасалған екінші талпыныс болды, өйткені 1898 жылы құрылған «Ассоциация футболшылар одағы» (AFU) 1901 жылы таратылған еді. AFU футболшылардың бір клубтан екінші клубқа ауысуына қойылған шектеулерді жеңілдету және Футбол лигасы ойыншылары үшін аптасына 4 фунт стерлингтік ең жоғары жалақы белгілеуге қарсы тұру мақсатына жетпеді. Бұрынғы AFU сияқты, Ойыншылар одағы да «ұстап қалу және трансфер» жүйесі арқылы ең жоғары жалақыны және трансферлерге қойылған шектеулерді күреске салуды көздеді.

1909 жылы шабуылмен қорқыту

1909 жылы Ойыншылар одағы өз мақсаттарын нақты айтқанда, Футбол ассоциациясы сол кезде Ұлыбританияның Кәсіподақтардың жалпы федерациясына (GFTU) қосылуға тырысқан одақты мойындаудан бас тартты. Оған жауап ретінде одақ ереуіл шараларына баруы мүмкін екенін мәлімдеді. Футбол ассоциациясы 1909-10 маусымы басталар алдында AFPTU-ға мүше ойыншыларға тыйым салды. Бұл тыйымнан кейін одақтың қатары азайды. Дегенмен, «Манчестер Юнайтед» футболшылары мүшеліктен бас тартудан бас тартты. Лига клубтары тыйым салынған ойыншылардың орнына әуесқой ойыншыларды іздеді, бірақ «Манчестер Юнайтед» жеткілікті ойыншы таба алмады, бұл үйде «Брэдфорд Сити» клубымен өтетін алғашқы ойынды өткізбеу қаупін тудырды. «Манчестер Юнайтед» ойыншылары «Outcasts FC» деп аталды. «Эвертон» футболшысы Тим Коулман одақты қолдағанда, жағдай одақ пайдасына өтті. Коулманның араласуы одаққа деген қолдауды қайта жандандырды, оның қатары қайта толықсыды. Ойыншыларға максималды жалақыны толықтыру үшін бонус төлеуге рұқсат беру шартымен одақты ресми мойындау туралы келісімге қол жеткізілді. Максималды жалақы тағы жарты ғасырдан астам сақталды.

Футбол лигасымен күрес жалғасуда

1910 жылдары Одақ Герберт Кингэбидің сот арқылы ұстап қалу және трансфер жүйесіне қарсы шағымын қолдады. Кингэби бұрынғы жұмыс берушілері «Астон Виллаға» қарсы, оның ойнауына тыйым салғандығы үшін сотқа жүгінді. Ойыншылар Одағы бұл сот процесін қаржыландырды. Кингэбидің адвокатының қате стратегиясы салдарынан сот Одақ үшін апатты аяқталды. Одақ дерлік банкротқа жақын қалды және мүшелік саны күрт төмендеді. 1915 жылы 300 болған мүшелік саны 1920 жылға қарай 1000-нан асып түсті, бірақ бұл қатардағы мүшелер арасында радикализмнің жаңа дәуірін баяндамады. Көптеген клубтар соғыстан кейінгі көрермендер ағыны шексіз жалғасады деген үмітпен қайтадан қымбат алаңдарды жақсарту бағдарламаларына белсенді түрде кіріскен кезде, кең таралған жұмыссыздық Футбол Лигасы матчтарына қатысудың төмендеуіне алып келді. Бұл көптеген клубтарға қаржылық қиындықтар туғызды. Клубтар өздерінің проблемаларының себебін ойыншылардың артық айлықтарында емес, тым жоғары кеңеюде деп санады. 1922 жылдың көктемінде олар Лига басшыларын ең жоғары жалақыдан (сол кезде аптасына 9 фунт стерлинг) 1 фунт стерлингті кесуге және клубтарды ең жоғары жалақыдан төмен жалақы алатын ойыншылардың жалақысын төмендетуге көндірді. Ойыншылар Одағы қолдаған сот процесінде клубтар ойыншылардың келісімшарт бойынша жалақысын бір жақты түрде қысқарта алмайтыны анықталды.

Бен Пуркиспен айтыс

2018 жылдың қараша айында Бен Пуркистің төраға болу құқығына дау туындағаны жария болды. 200-ден астам ойыншы бас директор Гордон Тейлордың отставкаға кеетуін талап етіп ашық хат жазды. Тейлор жауап ретінде одақтың құрылымы мен қызметін толық және ашық түрде қарауға уәде берген ашық хат жазды. 2018 жылғы жылдық жалпы жиналысында (АЖМ), 2019 жылдың наурыз айында Манчестерде өткен, Тейлор, Пуркисс және бүкіл басқару комитеті PFA қаржысына "толық және ашық сараптама" жасалғаннан кейін және 2019 жылғы АЖМ-де ұсынылғаннан кейін қызметтен кетуге келісті.

Ішкі және сыртқы сыннан кейін PFA реформа жасауға және жаңартуға міндеттенді, 2020 жылы жаңа басқару қағидаларын және 2021 жылы жаңа атқарушы директорды қабылдады, бірақ сол жылы тәуелсіз сараптаманы жарияламау туралы шешім қабылдағанда наразылық тудырды.

Қазіргі мақсаттар

Басқа футбол ұйымдарымен бірлесіп, PFA "Футбол стипендиясы бағдарламасы" және "Футбол қоғамдық бағдарламасы" бағдарламаларын басқарушы агент болып табылады. Ол Кәсіби спорт институты мен FIFPro – халықаралық футболшылар одағының конфедерациясы, сондай-ақ Кәсіподақтар конгресінің (TUC) мүшесі. 2023 жылғы TUC конгресінде PFA кәсіподақтарды әйелдер кәсіпқойларының ерлер ойынындағы ойыншылармен бірдей жағдайға және келісімшарт қорғауына ие болуын қамтамасыз ету үшін науқанын қолдауға шақыратын ұсыныс енгізді. Конгресс бұл ұсынысты қабылдады. PFA сонымен қатар бұрынғы және қазіргі ойыншыларға арналған түрлі білім беру бағдарламаларын қаржыландырады. Ең көнесі – 1991 жылдан бері жалғасып келе жатқан Салфорд университетімен байланыс. 2007 жылға дейін 70-тен астам ойыншы физиотерапия мамандығы бойынша диплом алды. Одан бөлек, ойыншылар Манчестер Метрополитен университетінде спорт ғылымдары, ал Стаффордшир университетінде кәсіби спорт жазу және хабар тарату мамандықтарын бітіреді. Бұған қоса, фитнес-тренинг, жүргізуші-нұсқаушыға оқыту және тағы да басқа бастамаларды қамтитын бағдарламалар да бар. 2001/02 маусымынан бастап PFA Пресс Ассоциациясымен бірлесіп Football Live жобасы аясында барлық ағылшын футбол матчтарынан тікелей статистикалық ақпарат беру үшін 80-ге дейін бұрынғы кәсіби футболшыдан тұратын команданы басқарды. 2012/13 маусымынан бастап деректерді жеткізуді сәтті қолға алған OPTA компаниясына бұл келісім ауыстырылды. PFA сондай-ақ кез келген жарақат алған мүшеге Lilleshall спорттық жарақаттарды оңалту орталығына физиотерапия мен спорттық жарақаттарды емдеуге тегін қатысуға мүмкіндік беретін тұрақты оңалту бағдарламасын қаржыландырады. Бұл бағдарлама ойыншылардың өз клубтарында алатын медициналық көмекке толықтыру болып табылады. Көптеген клуб физиотерапевті өз ойыншыларын ортаны өзгерту мақсатында Lilleshall-ға жібереді. Бұл ұзақ мерзімді жарақат алған ойыншылардың мотивациясын және қызығушылығын сақтауға көмектеседі. Тегін спорттық жарақаттар мен физиотерапия қызметтері Шропширдегі Lilleshall Hall ұлттық спорт орталығында орналасқан.

Жүз жылдық мерейтойы

2007 жылы Ойыншылар одағының құрылғанына 100 жыл толып, осы мерейтойды атап өту үшін PFA «Бір гол – бір миллион» науқанын іске қосты. Науқанның аясында бір жыл бойы мерекелік қайырымдылық шаралары өткізіліп, Манчестердегі Университет балалар ауруханасында жаңа балалар оңалту және физиотерапия бөлімін толық қаржыландыру үшін 1 миллион фунт стерлинг жинау мақсаты көзделді. Жыл бойы PFA қазіргі және бұрынғы ойыншылар мен жаттықтырушыларды қатыстыра отырып, 1 миллион фунт стерлингке жету үшін бірқатар жоғары деңгейдегі шаралар ұйымдастырды. Шараларға кәсіби гольф турнирлері, жарыс күндері және жас жанкүйерлерге арналған іс-шаралар кірді. PFA құрылған күні – 2 желтоқсан күні Алан Ширердің капитаны және Терри Венаблздің басшылығымен Англия аңыздары XI және Джанфранко Золаның капитаны және Юрген Клинсманның басшылығымен Әлем аңыздары XI командалары арасында матч өтті. Жүз жылдық мерейтойдың желтоқсан айында PFA «Жақтаушылардың сүйіктілері» тізімін жариялады; бұл Футбол лигасының әр клубындағы сүйікті ойыншылардың тізімі болды. Аталған тізімді жасау барысында PFA қазіргі және бұрынғы Лига клубтарының жанкүйерлерінен сүйікті ойыншылары туралы пікірлер білдірді.