Кіріспе

Фредерик Севардс Труман (6 ақпан 1931 – 1 шілде 2006) – ағылшын крикетшісі, «Йоркшир» округтік крикет клубы және Англия крикет құрамасы үшін ойнаған. Ол кәсіби мәртебеге ие болды, кейін автор және теледиктор болып жұмыс істеді. Крикет тарихындағы ең ұлы боулерлердің бірі саналатын Труман ерекше жылдамдықпен доп тастап, «Отты Фред» деген лақап атымен кеңінен танылды. Тест матчтарында 300 викетке жеткен алғашқы боулер ол болды. Брайан Стэтаммен бірге ол көп жыл бойы Англия құрамасының боулингін ашып, тест крикеті тарихындағы ең танымал боулинг жұптарының бірін құрды. Труман – ерекше жақсы алаң қорғаушы, әсіресе аяқ сырғанағанда, және үш рет бірінші сыныптық жүздік соққан тиімді соңғы қатардағы ойыншы болды. 1951 жылы «Йоркшир» округінің құрамасына шақырылды, ал 1952 жылы Крикет жазушылар клубының «Жылдың жас крикетшісі» атанды. 1952 жылғы маусымдағы өнері үшін 1953 жылғы «Wisden Cricketers' Almanack» басылымында «Жылдың крикетшісі» тізіміне енді. Оның таланты, шеберлігі және беделі соншалық болды, британ премьер-министрі Гарольд Уилсон, өзі де Йоркширден шыққан, оны әзілде «қазіргі замандағы ең ұлы йоркширлік» деп атады. Дегенмен, Труман крикет басшылығымен жиі келіспеушіліктер тудырғандықтан көптеген Англия құрамаларына алынбады, ол оларды жиі «әдепсіздік» және екіжүзділікке кінәлады. Ойыншылық жолынан кейін, теледидардағы жұмысы арқылы және, әсіресе, BBC радиосындағы «Test Match Special» бағдарламасындағы өткір тілді комментатор ретінде танымал медиа тұлғасына айналды. Крикетке қосқан үлесі үшін 1989 жылғы туған күнінде OBE орденімен марапатталды. 2009 жылы Труман ICC Крикет Даңқы залына енгізілді. 2018 жылдың тамызында Англияның 1000-ші тест матчында Англия құрамасының ең үздік XI құрамына енді.

Балалық шақ

Фред Труман Йоркширдің батыс бөлігіндегі Мальтби маңындағы Стейтон қаласындағы, 5-Сандық Скотч Спринг Лэйн көшесінде дүниеге келді. Ол өзі туған кезде салмағы ауыр болғанын және оны анасының әжесі, Стимпсон ханым босандырғанын айтты. Оның бойжеткендегі тегі Севардс еді, ал Труманның ата-анасы оның құрметіне оны Фредерик Севардс Труман деп атауға шешім қабылдады. Ол өзін еврей санағанына қуанғанын айтты, бірақ беконды сэндвичтерден бас тартуға өте тартынарын әзілдеп айтты. Крис Уотерстің 2011 жылғы өмірбаянында бұл мәлімдеме рас емес екені, Элизабет Стимпсонның біологікалық ата-анасы еврейлік байланысы жоқ Линкольнширден келген бір жұп екені жазылған. Оның ата-анасы Алан мен Этель Труман болды және ол жеті баланың ортаншысы еді. Олар ауылдық отбасы болды, олардың үйі Скотч Спрингс (қазір бұзылған) деп аталатын терраса қатарының бір бөлігі болды, ол ауылмен қоршалған, бірақ Малтбидің бас кенінен шамамен бір миль, ал Стейтон ауылынан жарты миль қашықтықта орналасқан. Труманның әкесі жылқы сатушы болған, ал оның әкесі де жылқымен жұмыс істеген, бірақ бір кезде Малтби кенінің шахтасында жұмыс істеген. Оның ата-анасы барлық балаларына тәртіптілік пен адалдық және турашылдық құндылықтарын сіңірді. Труманның білімі Стейтон ауылдық мектебінде басталды, онда оның мұғалімдері крикетке деген қабілетін таныды. Әкесінің ынталандыруымен ол төрт жасында боулинг ойнауды бастады. Оның әкесі Стейтон клубының капитаны болды және Труман оны матчтарға ертіп жүретін, тіпті сегіз жасында клуб үшін ойын ойнаған. Труман он екі жасқа келгенде, отбасы жақын маңдағы Малтбидегі Теннисон көшесіндегі үлкен үйге көшті, онда Труман Малтби орта мектебіне барып оқыды.

Криккер ретінде дамуы

Малтби орта мектебінде Труманның Дики Харрисон және Томми Стаббс деген екі мұғалімі болды. Олар оның боулингке қабілетін танып, оны мектеп командасына іріктеді, тіпті ол өзге ойыншылардан әлдеқайда жас болса да. Жарақатының салдарынан Труман осы кезде крикетпен айналысудан бас тартқан болар еді, бірақ отбасының қолдауымен жақын маңдағы Рош Абби атты ауылдық клубқа қосылып, 1946 жылы олар үшін үнемі ойнады. Өзінің өмірбаянында Труман "тамаша жаттықтырушы" Сирил Тернерге алғысын айтты, ол оған "допты дұрыс ұстауды", оны екі бағытта да қисайтуды және боулингді толық аяқтау үшін дұрыс инерцияны пайдалануды үйретті. Труман 1947 жылғы маусымда «Шеффилд Юнайтедтің» екінші құрамында бірнеше матч өткізіп, содан кейін Йоркшир кеңесі лигасының ойындарына қатысу үшін бірінші құрамға көтерілді. Келесі қыста ол Йоркширден Билл Боуес пен Артур Митчелл басшылығымен Лидстегі Хединглиде жабық жаттығуларға қатысуға шақыру алды. Команда Англияның оңтүстігін аралап, осы саяхат барысында Труман болашақ Йоркшир әріптестері Брайан Клоуз және Рэй Иллингвортпен танысты. Ол Шеффилдпен табысты маусым өткізіп, «1948 жыл мен үшін сәтті болды» деді. 1949 жылғы маусым басталғанда Труман Йоркширден телеграмма алып, оған Феннердегі Кембридж университетіне және Парктегі Оксфорд университетіне қарсы алғашқы бірінші сыныптық матчтарда бірінші құрамға шақырылғаны хабарланды.

Басталуы: 1949-1951 жылдар

Труман өзінің бірінші сыныптық дебютын 1949 жылғы 11 мамырда Кембриджге қарсы үш күндік матчта өткізді, оны Йоркшир 9 қақпамен жеңді. "Wisden" журналының матч туралы баяндамасында ол қателікпен спин-боуллер деп сипатталған. Екі иннингте де орташа жылдамдықпен ойнаған Брайан Клоузбен бірге боулингті ашқан Труман 72-ден екі, 22-ден бір қақпа алды, ал Кембридж 283 және 196 ұпайға тоқтатылды. Йоркшир 6 қақпаға 317 ұпай жинап, 1 қақпаға 164 ұпай алды, сондықтан 11-ші нөмірдегі Труман соққыға түспеді. Труманның алғашқы қақпасы Роберт Моррис болды, ол Эллис Робинсонның соққысына ұшырап, 19 ұпай жинады. Екінші иннингте Труман болашақ Суссекс және Англия ойыншысы Хуберт Доггартты 23 ұпайға қақпадан шығарды. Сол күні Англия құрамасына айналған тағы үш жаңа ойыншы: Йоркширдің ашық қақпасы Фрэнк Лоусон және Кембридждің жылдам боулдері Джон Уорр. Көп жылдар өткен соң Уорр "Барклис Крикет әлемі" журналында Труман туралы мақала жазды. Труман Оксфордқа қарсы екінші матчында 6 қақпаға 72 ұпай алды, бірақ Йоркшир 69 ұпаймен жеңіліске ұшырады. Брэдфордтағы Парк-авенюде Суррейге қарсы өткен алғашқы Каунти Чемпионаты матчы туралы пікір білдірген "Wisden" оның "тез және тиімді" боулинг ойнағанын айтты. Йоркшир, көптеген жас ойыншылары сияқты, Труманды дамытуға асықпады және оны ұзақ уақытқа бөлек қоюға дайын болды. 1949 жылғы жылдам боулдерлер Алек Коксон мен Рон Аспиналл болды, екеуі де орташа жылдамдықпен ойнады, ал капитан Норман Ярдли "қабілетті үшінші боулдер" болды. Тарих Труманға қарсы болды, өйткені округ жылдамдықпен ойнайтын боулдерлерді іздемеді, керісінше "орташа немесе жылдам орташа боулдерді, оның бақылау, экономика және ұзақ уақыт бойы ойнау қабілетімен" артықшылыққа ие болды. Труман, қалыптасқаннан кейін, Йоркшир дәстүрін бұзды. 1930 жылдардағы Йоркшир командасы Екінші дүниежүзілік соғыстан кейін таратылып, 1940 жылдардың соңында қайта құру жұмыстары басталды, бірақ Йоркшир 1946 жылы соғыстан кейінгі алғашқы округтік чемпионатты жеңіп алды. Норман Ярдли 1948 жылы Брайан Селлерстің орнына капитан болды, ал оның негізгі команда мүшелері Лен Хаттон, Тед Лестер, Гарри Холлидей, Вик Уилсон, Уилли Уотсон, Фрэнк Смайлс, Джонни Уордл, Дон Бреннан (уикетке күзетші), Эллис Робинсон, Рон Аспиналл және Алекс Коксон болды. Суреттегі басқалар болашақ капитан Билли Сатклифф және тағы екі жас жылдам орташа боулдерлер Билл Форд және Джонни Уайтхед. 1949 жылғы негізгі командалық өзгерістер Фрэнк Смайлстың зейнеткерлікке шығуы, 22 және 24 чемпионаттық матчтарда ойнаған Клоуз бен Лоусонның қалыптасуы, ал Труман тек төрте ойнады, сондай-ақ Аспиналлдың жарақаттануы, ол үш ойынмен шектелді. Аспиналл үш матчта отыз қақпа алды және сынаққа шақырылды, бірақ мамыр айының соңында Ахилл сіңірігін жыртып, маусымның қалған бөлігінде ойнамады, тіпті ол ешқашан тиімді боулдер болмады. Йоркшир бастапқыда Аспиналлдың орнына Фрэнк МакХьюді алды, бірақ кейін Фурд пен Уайтхедті сынап көру үшін шілдеде оны тастап, маусымда Труманды қайтарып алды. Труман шілде айында Брамолл-Лейнде Жаңа Зеландия туристеріне қарсы ойнауға шақырылды, бірақ оның дебюттік маусымы сол жерде аяқталды, өйткені ол жамбас жарақатынан кейін алаңнан шығарылды. Ол тек жақыннан бақылады, Йоркшир чемпионат үшін "күшті күреске" қатысты, соңында Миддлсекспен бөлісті, екі команда да 192 ұпай жинады. Ол 1949 жылы сегіз бірінші сыныптық матчта ойнады, барлығы Йоркшир үшін, Кіші округтер чемпионатында Екінші XI үшін бес матчта, және Йоркширдің бірінші командасы үшін Армия XI-ге қарсы тағы бір матчта, онда тағы бір жас жылдам боулдер Фрэнк Тайсон да болды. 1950 жылы "Playfair Cricket Annual" журналының үшінші санында Труман "тез ойыншы ретінде де, рухымен де жаратылған" деп жазылған, бірақ "Йоркшир оның немесе кез-келген басқа перспективті ойыншының дамуын тездетпейді" деп қосты. Труман өзінің автобиографиясында осы саясатты қатты сынға алды және кем дегенде бір рет бірінші командадан тыс қалғаны үшін капитанмен қатты дауласыпты. Оны "Йоркшир" бөлімінде "тез" деп атағаннан кейін, "Playfair" өзінің "Кім кім" бөлімінде Труманды "үміткер RFM" (яғни жылдам орташа боулдер) деп қате сипаттады. Труман өзі туралы жиі айтқан пікірі: "барлық уақыттағы ең жылдам боулдер". 1950 жылғы маусымда Труманның алғашқы матчы Йоркшир үшін Парк-авенюде Вест-Индия туристеріне қарсы болды.

Корольдік әуе күшінде ұлттық қызмет: 1951-1953

1948 жылы Йоркширмен алғашқы қатысынан бастап Труман Maltby Main-де қысқы жұмыс істеді (оған қатысты қалалық аңыздардың бірінен айырмашылығы, ол ешқашан шахтер болған жоқ). Йоркшир оны Ұлттық көмір басқармасында жұмыс істеуге ынталандырды, осылайша ол арнайы мамандыққа ие болып, әскери қызметтен аулақ болады. 1950–51 жылдардың қысында ол өзінің жұмысының құпиясы алынатынын және бір күні шақырылуы мүмкін екенін білді. Ол 1951 жылғы маусымнан кейін өз еркімен келіп, сонымен бірге Йоркшир комитетінің жаңа қағидасынан пайдаланды: шақырылған кез келген ойыншыға аптасына 5 фунт төленеді, сол кезде бұл жақсы жалақы еді. Дегенмен, әдеттегі ережелердің жеңілдетілуінен кейін, тағы бір сарбаздың анасы жергілікті депутатқа ұлына ұлттық банджо ойнау чемпионатына қатысуға рұқсат берілмегені туралы шағымданғаннан кейін, Парламентте сұрақтар туды. Труман Хансардта крикетке қатысты алғашқы рет аталғанын мәлімдеді. Оның әскери билетінде AC2 F. S. Trueman 2549485 деп көрсетілген. Кейіннен AC1 болып тағайындалды. Арек Бедсермен бірге боулингті ашқан Англия командасы төрт күнде 7 қақпамен жеңіске жетті. Бірінші иннингте Үндістан 293 ұпай жинағанда үш қақпаны 89-ға түсіргеннен кейін, Труман екінші иннингте сенсациялық ашылу жасады, және бар болғаны 14 доптан кейін Үндістан 4/0 есебімен қысқартылды, Труман үш қақпаны алды. Ол Үндістан 165 ұпай жинағанда 4/27 көрсетті. Англия бірінші иннингте 334 ұпай жинап, екінші иннингте 3/128 есебімен жеңіске жетті. Англия "Лордс" стадионындағы екінші тест матчын 8 қақпамен жеңді. Труман тағы да Бедсермен бірге боулингті ашып, 72-ге 4 қақпа, 110-ға 4 қақпа алды. "Олд Траффорд" стадионындағы үшінші тестте Англия 207 қақпамен жеңіске жетті, Труман 31-ге 8 қақпа, 9-ға 1 қақпа алды. "Овал" стадионындағы төртінші және соңғы тест матчы жаңбырдың салдарынан тең аяқталды, Англия 6 қақпаға 326 ұпай жинап, Үндістан бар болғаны 98 ұпайға тоқтатылды. Труман 48-ге 5 қақпа, Бедсер 41-ге 5 қақпа алды, олардың екеуі де ойнауға мүмкіндік бермейтіндей болды. Осылайша, Труманның дебюттік сериядағы қақпаларының саны 29-ға жетті. Труман чемпионатта бес матчқа қатысты, бірақ Йоркшир Брайан Клоусты әскери қызметтен қайтарып алды. Ярдли қайтадан капитан болды, ал басқа да негізгі ойыншылар Хаттон, Лоусон, Лестер, Холлидей, Уилсон, Уотсон, Сатклифф, Бреннан, Уордл, Лидбитер және жылдам орта боулинг шебері Билл Холдсуорт болды, ол Труманның орнына қойылды. Холдсуорт 1952 және 1953 жылдары 24 матч ойнады, бірақ Труман 1954 жылы толық уақытқа оралғаннан кейін қайтадан ойнамады. 1952 жылы, әсіресе Үндістанға қарсы тест матчтарындағы жарқын өнер көрсеткені үшін, Труманды Крикет жазушылар клубы Жылдың жас крикетшісі деп таныды. Келесі көктемде ол Wisden Cricketers' Almanack журналының 1953 жылғы басылымында 1952 жылдың крикетшілерінің бірі деп аталды (басқа төртеуі – Гарольд Гимблетт, Том Грейвени, Дэвид Шепард және Стюарт Сурридж). "Wisden" журналы Труман туралы арнауында "оның бойы 5 фут 10½ дюйм, салмағы 13 тас 9 фунт" және "ол екінші Харрольд Ларвуд болуға мүмкіндік береді" деп жазды. "Тігіс" мәселесіне тоқталып, "Wisden" Труманның ең жоғары сыныптағы тесттік ұрысшыларға қарсы қажет болатын ұзақ рейдтерді ойнауға физикалық даму сатысына жеткені күмәнді екенін" атап өтті. Йоркширлер Труманға "барлығын орындауға мүмкіндік беретінге дейін" тағы екі маусым қажет деп ойласа, Англияда "жылдар бойы ең жақсы жылдам боулинг перспективасы" бар екені анық, және "Wisden" бұл пікірді Труманның қасиеттерін Ларвудтің қасиеттерімен тікелей салыстырып өтті. 1999 жылы Дерек Бирли Труман туралы осы мансабындағы шешуші сәтте "әлі де өнерін үйреніп, қалай мінез-құлық тану керектігін баяу үйреніп жатыр" деп жазды. 1953 жылғы маусымның басты оқиғасы Труман және Англияның барлық крикет жанкүйерлері үшін 1932–33 жылдардағы сериядан кейін Англияның алғаш рет Аштерді жеңуіне мүмкіндік берген Австралияға қарсы сериялық жеңіс болды. Труман алғашқы төрт тесттен қатыспады, олардың барлығы тең аяқталды, және соңғысында "Овал" стадионында ойнады, оны Англия 8 қақпамен жеңді, ішінара оның төрт маңызды қақпа алғаны үшін. "Дұрыс емес, иә; жабайы, әрине; бірақ от пен динамитке толы", - деп жазды Джек Финглтон. Рэй Иллингворт, ол бұған дейін бірнеше рет қана ойнаған, 1953 жылы Йоркширдің чемпионаттық командасында әрқашан болды, ал басқа да жас перспективалар Майк Кован, Дуг Падгет, Брайан Стотт және Кен Тейлор болды. Басқа жағдайда негізгі ойыншылар бұрынғыдай болды: Ярдли, Хаттон, Лоусон, Лестер, Холлидей, Уотсон, Уилсон, Сатклифф, Бреннан және Уордл. Клоуз тек екі матчта, ал Труман он матчта ойнады. Билл Холдсуорт 14 матч ойнады, ал Билл Форд, мектеп мұғалімі болуға шешім қабылдамас бұрын соңғы маусымда 22 матч ойнады.

Билікпен қақтығыстар: 1954-1956 жылдар

Труманның алғашқы шетелдегі турнесі, Вест-Индияға, келесі қыста (1953–54) болды, ол RAF-тен демобилизацияланғаннан кейін. Ол сегіз бірінші сыныптық матчта, соның ішінде бес тест матчының үшеуінде ойнады және 33.66 орташа есебімен 27 қақпа алды, ең жақсы көрсеткіші – бес қақпа 45-ке. Бұл тур даулы болды және оның салдары келесі бірнеше жыл ішінде Труманның халықаралық мансабына кері әсер етті. MCC бастапқыда кәсіби капитанмен шетелге команда жіберу туралы "үлкен алаңдаушылық" білдірді, бірақ Хаттонның жаңа ғана Ашқа жеңіп алған құқығынан бас тарта алмады. Хаттон Вест-Индия ойыншыларымен жақын қарым-қатынас жасауға тыйым салды, бұл Труманның мінезіне қайшы келді, өйткені ол достыққа бейім, әлеуметтік қарым-қатынас жасауды ұнататын адам еді. Вест-Индия жазушысы К. Л. Р. Джеймс 1953–54 жылдардағы ағылшын командасы туралы "жақтырмас еді" деп түсіндірді. Ол бұл "жеке тұлғалардың спорттық емес мінез-құлқына байланысты емес" деді, бірақ команданың "Ұлыбританияның және жергілікті ақтардың беделін арттыру" үшін келгеніне "дәлелдер" бар екенін айтты. Труман батыс үндістердің көпшілігінен тез арада алыстады, олар оның қатыгез стилін ұнатпады, әсіресе нұсқауларды орындаған кезде және соққан батсмендерге көңіл көрсетпегенде. Команда Барбадосқа келгенде, ең көп айтылатын "Труман оқиғаларының" бірі пайда болды, бірақ бұл, әрине, шындыққа жатпайды. Кешкі ас дастарқанында Труман жергілікті билеушіге, көрінетін үнді биік комиссарына: "Тұзды бер, Гунга Дин" деп бұйырған деседі. Тур соңында оның ашуына орай, Труманның жақсы мінез-құлқы үшін алған сыйлығынан айырылды. Оның себебі айтылмады, ол оны алуға тырысты, бірақ Хаттон да, MCC да түсіндірмеді. Труман Хаттонды ешқашан кешірмеді және екеуі Англия құрамасы үшін ешқашан бірге ойнамады. Труман Сабина Парктегі алғашқы тест матчында ойнады, бірақ 107 ұпайға 2 қақпа, 32 ұпайға 0 қақпа алып, тиімсіз болды, Вест-Индия 140 ұпаймен жеңіске жетті. Ол екінші және үшінші тест матчтарына қосылмады, бірақ төртінші матчқа Куинс Парк Овалда қайта шақырылды, ол тең аяқталды. Труман тағы да күресті және бірінші иннингте 131 ұпайға 1 қақпа алды, Вест-Индия 681 ұпайға 8 қақпа жинады, атақты "Үш W" ғасырлық соққылар жасады: Эвертон Уикс 206, Фрэнк Уоррелл 167 және Клайд Уолкотт 124. Труман соңғы тест матчына Сабина Паркте қайта шақырылды, Англия 9 ұпаймен жеңіске жетіп, серияны 2:2 есебімен теңестірді. Ол Бейлимен бірге боулингті ашып, 39 ұпайға 2 қақпа, 88 ұпайға 3 қақпа алды, ал Бейли бірінші иннингте 34 ұпайға 7 қақпа алып, Вест-Индияны 139 ұпайға толықтай құлатты. 1953–54 жылғы турнеден кейін Англияға оралған Труман 1954 жылы 1951 жылдан бері алғаш рет толық маусым ойнай алды. Джим Килберн 23 жасында Труманның "жылдам боулингке арналған ер адамның дене бітіміне ие болғанын, қарсы батсмендердің батылдығына және техникасына күмән келтіретінін" жазды. Ол 33 матчта ойнап, алғаш рет бір маусымда 100 қақпадан асып түсті. Оның көрсеткіші 15.55 орташа есебімен 134 қақпа, ең жақсы көрсеткіші – 28 ұпайға 8 қақпа. Йоркшир 1954 жылы округтік чемпионатты жеңуі керек еді, ал алғашқы жеті матчтың алтысында жеңіске жетті, бірақ тамыз айында жаңбыр салдарынан қатты зардап шекті және Суррейден кейін екінші орынды иеленді. Труман мен орташа жылдамдықты Апплеярд тиімді комбинацияны құрды, оны Уордлдің айналуы қолдады, ал Йоркширдің боулинг жағында күшті болды. Команданың қалған бөлігі негізінен Хаттон, Лоусон, Ярдли, Лестер, Уотсон, Вик Уилсон, Клоуз, Иллингворт және қақпашы Рой Буттан тұрады. Арлотт Труманның боулингін жақсарту үшін көп жұмыс істегенін айтады, алдымен "оның жүгіруіндегі соңғы кішігірім тепе-теңсіздікті тегістеу" арқылы, содан кейін дәлдігін арттыру арқылы. Труман өзінің автобиографиясында 1950-ші жылдардың басында Йоркшир командасы командадағы бөліністерге үнемі көңілін қалдыратынын, проблемалар үшін Ярдли мен Хаттонды кінәлайтынын айтты. 1954 жылғы жағдайға қатысты ол Ярдлидің Уордл мен Апплиардтың көзқарастарымен күресуге қабілетсіздігін атап өтті. 1954 жылы Йоркшир үшін керемет формада болғанына қарамастан, Труманға Пәкістанға қарсы тест матчтарында орын болмады, сондай-ақ келесі қыста Австралия мен Жаңа Зеландия турнесіне таңдалмады. 1954 жылдың қыркүйегінде ол өзінің бірінші әйелі Энид Чэпменмен тұрғаны және олар 1955 жылдың наурыз айында үйленген. Ол қыс айларында жиһаз сатушы болып жұмыс істеді. Труманның 1955 жылы "көшіру" деп аталатын проблемасы болды, ол екі рет боулингтің артқы аяғы боулингтің артына орналаспағаны үшін екі рет боулингтен шығарылды (яғни, ол боулингті аяқтамас бұрын артқы аяғымен сызықты кесіп өткен). Бұл мәселені шешу үшін ол жүгіруін алты ярдқа қысқартты, бірақ жылдамдығында ешқандай айырмашылық байқалмады. Йоркшир округтік чемпионат үшін екі командамен күресті, бірақ тағы да бір жаман кезеңге тап болды, бұл жолы маусым айында, Суррей төртінші рет тікелей жеңіске жетті. Апплеярд ауырғандықтан, Труман мен Уордл боулингтің басты жүгін Клоузтың қолдауымен мойындарына алды. Арлотттың айтуынша, Йоркширде Труман үшін тұрақты жылдам боулинг серігінің болмауы "серіозды кемшілік" болды. Жағдай жақсарды, Коуэн қолжетімді болғанда, бірақ оның қатысуы әскери қызметімен және 1955–56 жылдардағы Пәкістанға жасаған MCC турнесінде алған жарақаттарымен шектелді. Назар аударарлық өзгерістер болды, ең бастысы қақпашы ретінде Джимми Бинкстің келуі, сондай-ақ Дуг Паджетт пен Кен Тейлордың көбірек қатысуымен 1960-шы жылдардағы команда қалыптаса бастады. Апплеярд, Хаттон және Лестер бұрынғыдан аз белсенді болды. Басқа жағынан, Труманмен бірге Клоуз, Иллингворт, Лоусон, Билли Сатклифф, Уордл, Уотсон, Вик Уилсон және Ярдли болды. Труман 1955 жылы Лордста өткен екінші тест матчында Англия құрамасына қайта оралды, Англия Оңтүстік Африканы 71 ұпаймен жеңді. Боулингті Статаммен ашып, 73 ұпайға 2 қақпа, 39 ұпайға 0 қақпа алды, бірақ Статам Англия үшін 49 ұпайға 2 қақпа және керемет 39 ұпайға 7 қақпа алып жеңіске жеткізді. Бұл Труманның 1955 жылғы жалғыз тест матчы болды, өйткені Фрэнк Тайсон үшінші тест матчына Олд Траффордта қайта шақырылды. 1955–56 жылдары тест турнесі болған жоқ, сондықтан Труман Англия құрамасы үшін келесі мүмкіндігіне бір жыл күтуге мәжбүр болды. Австралиялықтар 1956 жылы Англияға келді, Питер Мэй Хаттоннан кейін Англия капитаны болды, Труман екі тест матчына қайта шақырылды. Екінші матч Лордста, Австралия 185 ұпаймен жеңіске жетті, ол Статаммен бірге боулингті ашып, 54 ұпайға 2 қақпа, 90 ұпайға 5 қақпа алды. Екінші иннингте ол тест крикетінде 50-ші қақпасын алды, ол Кит Миллерді қақпадан ұстады, бірақ Миллер соңғы күлкіні қақты, оның 10 қақпасы Австралия үшін жеңіске жеткізді. Труман үшін жеткілікті болды, үшінші тест матчына Хединглиде қайта оралды, Англия иннингспен және 42 ұпаймен жеңіске жетті. Бұл спиннерлерге қолайлы жағдай болды және Австралияның 18 қақпасы Лейкер мен Локқа тиді. Труман Бейлимен бірге боулингті ашып, 19 ұпайға 1 қақпа, 21 ұпайға 1 қақпа алды, екі иннингте де Колин Макдональдты құлатты. Брайан Статам енді аңызға айналған төртінші тест матчына Олд Траффордта қайта оралды, Труманның орнына боулингті Бейлимен ашты, бірақ бұл жерде жылдам боулингке қажеттілік болмады, өйткені бұл "Лейкердің матчы" болды, Суррейдің оф спиннері матчта бесқақпалық соққы жасады. Труман 1956 жылы 31 бірінші сыныптық матчта ойнады, бірақ сол жақ жамбасындағы тұрақты жарақаттан қиналды, кейде ғып-ғып ауруы күшейді, маусымның басында көшірумен байланысты мәселелерге байланысты ұзақ жүгірісіне қайта оралды. Жаңбыр округтік чемпионатқа қатты әсер етті және Йоркшир 28 матчтың сегізінде жеңіске жетті, жетінші орынды иеленді. Труман жарақатынан тиімсіз болғандықтан, боулингті Апплеярд, Уордл және жаңадан дамыған Рэй Иллингворт жүктеді.

Ұлы тестілік боулгер: 1957-1964 жылдар

1952 жылы Трюманның Үндістанға қарсы алғашқы табысынан кейін Лен Хаттон оған боулинг шебері ретінде толысуына тағы бес жыл қажет екенін айтты; 1957 жылы Трюман қайта көзге түсіп, Англияның толыққанды ойыншысы болды. Ол жақын ауыртпалығынан арылып, алғашқы төрт матхта 27 жүлде алды. Уақытты ысырап ету туралы жаңа ережелер оны жүгіру жолын қайта қарастыруға мәжбүр етті, ол оны он сегіз метрмен шектеді. Ол Англияның ең көп жүлде алған ойыншысы болды. Оның Стэтхеммен серіктестігі күш алды және алты жыл бойы бұл жұп халықаралық крикетте үлкен күш көрсетті. Стэтхем өте дәл және табанды болса, Трюман ырғағымен және динамикасымен көзге түсті. Теңдестірілген, жоғары ұпайлы матчта Трюман мен Стэтхем 135 оверде 15 жүлде алды, бұл екі жылдам боулер үшін үлкен көрсеткіш. Олардың осы ойыны іріктеушілер ұзақ мерзімді серіктес деп санаған олардың алғашқы үлкен жетістігі деп бағаланды. Екінші "бұзықшы" Апплиард ауруларынан қабілетін жоғалтқандықтан, Йоркшир оны маусым ортасында тізімнен шығарды. Команда 24 күн ауа райына байланысты тоқтатылса да, 1946 жылдан бері киім ауыстыратын бөлмеде бұрынғыдан гөрі көңілді болды. Команданың тұрақты ойыншылары Бинкс, Брайан Болус, Бернет, Клоуз, Кован, Трюман, Иллингворт, Лоусон, Пэдгет, Дэвид Пиклс, Фил Шарп, Стотт, Тейлор, Трюман, Дон Уилсон және Вик Уилсон болды. Осылайша, 1960-шы жылдардың ұлы Йоркшир командасы қалыптаса бастады. Трюман 1958 жылы Жаңа Зеландияға қарсы барлық бес тест матчында ойнап, серияда 17.06 орташа есеппен 15 жүлде алды. Бұл жаңбырлы жаз болды және сериядағы боулингтің көп бөлігі спиннерлермен ойналды, бірақ ол Эджбастондағы алғашқы тестте 31 жүлдеден бес жүлде алды. Лордс тест матчында ол қысқа аяқ тұрған жерінен алға қадам басып, қақпашының бут киіміне қолын тигізіп, қорғаныс соққысынан допты ұстады. Грейвени Трюманмен келісіп, ең үлкен проблема – "нашар жұмыс істеген" турменеджер Браун екенін айтты. Трюман Браунды "сноб, әдепсіз, білімсіз және фанатик" деп сипаттады. Трюман турда жарақат алып, ауырған және арқасы ауырғандықтан алғашқы тесттен қалысты. Екінші тестке дайын болса да, оны тізімге енгізбеді. Ол соңғы үш тестке қатысып, 90 жүлдеден төрт жүлде алды. Сиднейдегі крикет алаңында ол австралиялық көрермендермен жақсы қарым-қатынас орнатты. Аделаидадағы төртінші тест – Статем, Трюман және Тайсон Англия үшін бірге ойнаған жалғыз тест болды. Жаңа Зеландияда ол барлық бес бірінші сыныптық матчта, соның ішінде екі тест матчында ойнап, 20 жүлде алды. Трюманның мансабында алғаш рет Йоркшир 1959 жылы округтік чемпионатты жеңіп алды. Ол 140 жүлде алып, осы жетістікке үлкен үлес қосты. Арлот 1959 жылы Йоркшир мәселесіне деген терең берілгендігін жазды, титулды жеңу – мансаптық мақсатқа қол жеткізу болды. Трюман Бернетке жеке адалдығын білдірді және жас әріптестерімен жақын қарым-қатынас жасады. 1959 жылы клубтың негізгі ойыншылары Бинкс, Болус, Бернет, Клоуз, Иллингворт, Пэдгет, боулер Боб Платт, Шарп, Стотт, Тейлор, Трюман және Уилсон болды. Англия 1959 жылы Үндістанмен тест сериясын өткізді, ал Трюман, енді іріктеу мәселелерінен арылған, барлық бес тестке қатысты. Ол ең көп оверлерді саптап, ең көп жүлде алды – 24 жүлде 16.70 есебімен. Серия нашар өтті, Англия барлық бес тест матчында жеңіске жетті, өйткені сол кезде Үндістанның командасы нашар болды. Серияның нәтижесі бірінші тестте көрінді, оны Англия бір ойынның ішінде 59 жүлдемен жеңіп алды. "Wisden" журналы Англия капитаны Питер Мэй үш жылдам боулерлерін – Трюман, Статем және Алан Мосс – "оларды сергіту үшін қысқа релейлерде" қалай қолданғанын жазды. Бұл тактика Үндістанға "демалыс бермеді", ал басты жойғыш Трюман "әрқашан бүкіл команданы жарып тастауға дайын болды". 1960 жылы Вик Уилсон зейнеткерге шыққан Бернеттің орнын басып, капитан болғандықтан Йоркшир тағы да Чемпионатты жеңіп алды, бірақ Килберн "өздерінің керемет команда екеніне ешқандай үміт артпай" деп жазды. Трюманның боулингі команданың негізгі күшін құрады. Ол сол жазда Оңтүстік Африкаға қарсы барлық бес тест матчында ойнады, сонымен қатар Йоркшир үшін 150 жүлде алды, кейде қысқартылған жүгіру жолынан орташа жылдам боулер ретінде ойнады. Оның ең үздік көрсеткіші – Овалдағы Суррейге қарсы екі таймда жеті жүлде алу болды. Ол 32 бірінші сыныптық матчта ойнап, 175 жүлде алды, оның барлық мансабындағы ең жоғары көрсеткіші, 13.98 орташа есеппен. Йоркширдің 1960 жылғы командасы көбінесе Бинкс, Джек Биркеншоу, Болус, Клоуз, Кован, Иллингворт, Пэдгет, Мел Райан, Шарп, Стотт, Тейлор, Трюман және Уилсоннан құралды. 1960 жылғы Оңтүстік Африкаға қарсы тест сериясы Трюман мен Статемнің бірге ойнаған алғашқы сериясы болды, ал Арлот олардың "іс жүзінде осы тест сериясын жеңіп алғанын" жазды. Англия алғашқы үш тестте жеңіске жетті, оларда Трюман мен Статем 39 жүлде алды. Олардың соңғы көрсеткіштері: Статем 27, Трюман 25. Wisden серия туралы қорытындысында Оңтүстік Африкалық соққы берушілердің күтілгендей болмағанын, олар Статем мен Трюманға қарсы тұра алмағанын айтты. Трюман 1961 жылы Австралияға қарсы алғашқы төрт тестте ойнады, және Англия үшін үшінші тестті жеңіп алғанымен, олар Эшсті қайтаруға жетпеді. Wisden үшінші тест, Хеадинглиде өткен, "Трюманның матчы" ретінде есте қалғанын айтты, өйткені "оның екі қирату соққысы Австралияның құлауына себеп болды". Ол матчта 88 оверге 11 жүлде алды, бұл тест крикетіндегі оның ең үздік көрсеткіші, ал Англия екі күн ерте жеңіске жетті. Йоркшир округтік чемпионатта Хэмпширден кейін екінші орынды иеленді, ал Хэмпшир титулды алғаш рет жеңіп алды. Playfair Йоркшир командасы соңғы матчтарда айқын шаршаған көрінетінін айтты. Трюман мен Иллингворт Йоркшир үшін ең үздік боулерлер болды, екеуі де округтік матчтарда 120-дан астам жүлде алды. 1962 жылы Йоркшир округтік чемпионатты қайта жеңіп алды, бірақ маусымның соңғы күні Гламорганды жеңіп, қажетті ұпайларды қамтамасыз етуі керек болды. Вик Уилсон маусым соңында зейнеткерлікке шықты. Негізгі ойыншылар Бинкс, Болус, Клоуз, Иллингворт, Пэдгет, Райан, Шарп, Стотт, Тейлор, Трюман, Дон Уилсон және Вик Уилсон болды. Темп пен қозғалыстың тағы бір керемет маусымында Трюман 33 бірінші сыныптық матчта 153 жүлде алды. Ол сонымен қатар 840 ұпай алды, бұл оның барлық мансабындағы ең жоғары көрсеткіші, бірақ тұрақсыздығына байланысты ол маманданған боулер ретіндегі жұмысына байланысты оған лайық емес еді. Осы жылы өткен бес тесттік серияда Англия шабуылда нашар болған Пәкістан командасын оңай жеңіп алды. 1961 жылғыдай, Трюман алғашқы төрт тестте ойнады, бірақ Овалдағы бесінші тестте ойнамады. Ол серияда 22 жүлде алды, ең жақсы матчы Лордстағы екінші тест болды, онда ол бірінші таймда 31 жүлдеден бес жүлде алды, Пәкістанды 100 ұпайға дейін жеткізді. Трюман мен Статем 1962 жылғы маусымнан кейін тест матчында тиісінше 216 және 229 жүлде алды, сондықтан 1962–63 жылдары Австралия мен Жаңа Зеландияға барғанда екеуі де Англияның көмекші менеджері болған Алек Бедсердің 236 жүлдесін басып өтуге дайын болды. Австралия капитаны Ричи Беноуд 219 жүлдемен де бәсекеге түсті, бірақ күтілгендей, Статем рекордты жаңартты және оны 242 жүлдеге жеткізді. Статем Жаңа Зеландияда ойнамады, ал Трюман одан басып өтіп, рекордты 250 жүлдеге жеткізді. Серия тең аяқталды, бір-бір жеңіс, сондықтан Австралия Эшті сақтап қалды. Трюман үш жүлде алды...

Карьералық статистиканың жиынтығы

Мұның егжей-тегжейін 1969 және 1970 жылдардағы Playfair-де қараңыз. Труманның өмірбаянында 381-беттен басталатын толық мансаптық статистика қосымшасы бар. 603 бірінші сыныптық матчта Труман 9231 ұпай жинады, оның ішінде үш жүздік, ең жоғары ұпай 104 және 439 рет допты ұстады. Ол 2304 қақпа алды, оның ішінде төрт хет-трик, орташа есеппен 18.27, ал ең жақсы көрсеткіші сегіз қақпадан 28-ге дейін. 67 Тест матчында ол 981 ұпай жинады, ең жоғары ұпай 39* және 64 рет допты ұстады. Ол сол кездегі әлемдік рекордты – 307 Тест қақпасын алды, ең жақсы көрсеткіші сегіз қақпадан 31-ге дейін. Йоркшир үшін алған 1745 қақпасынан тек Уилфред Родс, Джордж Хирст, Скофилд Хей және Джордж Маколей ғана жоғары. Ол 12 маусымда 100 қақпадан асып түсті, ең жақсы көрсеткіші 1960 жылы 175 қақпа болды. Ол ең көп қатарынан өткізген бірінші сыныптық матчтар (67) бойынша рекордты ұстайды, онда ол әр матчта қақпа алды. Труман тек 18 шектеулі оверлік матчта ойнады және 28 қақпа алды.

Крикетке көзқарас

Фред Труманның өзінің айтуынша, ол "көптеген әуесқойлар сияқты әлеуметтік себептермен крикет ойнаған жоқ". Бұл оның кәсібі болған, ол "жеңіс үшін ойнады". Ол күн сайын көрермендерді күлдіруге тырысып, "крикет маттарына өмір мен қызығушылық сыйлады". Труман крикет ортасындағы кейбір адамдардың, әсіресе Алленнің (немесе "Мырза", оны олай атауын қалаған) мақтандығы мен "снобизміне" қарсы тұрды. Ол "әдемі бас киімдерді" немесе "джаз шляпаларды" жек көреді, бұл МКК мен университеттердің бас киімдерін білдіреді, және мұндай бас киім киген адамды көргенде "оны қанды экранға қадап тастаймын" дейтін. Бірде Кембридж университетінің ойыншысы шығып кеткен соң, оған "Мырза Труман, бұл өте жақсы доп болды" деп мақтанды. Труман: "Иә, сен үшін бекер кетті", - деп жауап берді. Уорр Труманның соңғы қадамын "көп тартылысқа" ие деп айтты, бұл алдыңғы аяқ ережесі енгізілген кезде оған қиындық туғызды. Оның доп тастау қолы доп тастау кезінде жоғары ұсталды, алаңнан қосымша секіру мен жылдамдық алу үшін, ал доптың қозғалысы "көбінесе соққыдан алыс болды" (яғни, сыртқа қарай бұрылатын доп). Джим Килберннің пікірінше, "(Труманның) крикет тарихындағы ең ұлы доп тастаушылардың қатарындағы орны сөзсіз". Оның команда тізіміндегі аты "әр матчтың жарнамасы" болды. Труманның әдісі - ұзақ, жылдамдатылатын жүгіру, кең доп тастау қадамымен аяқталып, қолдардың "дөңгелектей" қозғалысы және теңдестірілген аяқталу. Труманның мансабы жиырма маусымға созылды, бұл жылдам доп тастаушы үшін өте ұзақ мерзім болды, және Арлот оның формасы мен қабілетін "тіпті ең жақсыларының өзінің де он жылдық ең жақсы кезеңінен де ұзақ сақтағанын" және "оның оты жанып тұрғанда, ең жақсы доп тастаушылардың бірі болғанын" атап өтті. Wisden Фред Труманды "Англияның шығарған ең ұлы жылдам доп тастаушысы" деп сипаттады. Труман мұны өте төмен бағалау деп есептер еді, өйткені ол өзін "ең жақсы доп тастаушы" деп санайтын және оған келісетіндер көп болды. Труман қазіргі заманғы ойынның көптеген аспектілерін, әсіресе бір күндік крикетті және қазіргі жылдам доп тастаушылардың жарақаттану жиілігін ұнатпайтындығымен белгілі болды. Кейбіреулер оны қазіргі ойыншылар туралы тым теріс пікір білдіргені үшін және "өз заманында" крикетке даңқ әкелгені үшін сынға алды. Бірақ Труман жылдам доп тастаудың механикасы туралы білімі үшін құрметке ие болды, және көптеген адамдар оның 1980 және 1990 жылдардағы Англияның жетістікке жетпеген командаларының доп тастау жаттықтырушысы болуы керек деп ойлады, бұл туралы оның әріптесі Тревор Бейли Test Match Special бағдарламасында айтқан. 1975 жылы австралиялық жылдам доп тастаушы Деннис Лилли одан көмек сұрағанда Труманның жаттықтырушылық қабілетінің жақсы мысалы болды. Лиллинің жүгіруі мен доп тастау әрекетімен проблемалары болды, бұл проблемаларды Труман радиода байқап, айтқан. Труман Лиллиге шешім берген техникалық кеңес берді, және Лилли көп ұзамай өзінің формасын қалпына келтіре алды, бірақ бұл Англияның есебінен болды. Лилли Труманға алғысын айтқаннан кейін, Англия лагеріндегі көптеген адамдар оны австралиялық ойыншыға көмектескені үшін сынға алды. Бейли бұл сынды мүлдем жоққа шығарып, ағылшын крикетінің "прима-донналары" да Труман сияқты сарапшылармен кеңесуі керек деді. Бұл бағдарлама негізінен солтүстік, жұмысшы класына бағытталған, және дартс, бар бильярды, шүберек, скиттл және армрестлинг сияқты паб ойындарын көрсетті. Труман бағдарламаны бір пинта ащы сумен және қолдағы түтінмен бекітіп, әр апта сайын "Ах'л сити" (Йоркшир диалектісінде "Мен сені көремін") деген сөз тіркесімен аяқтады. Ол 1970-ші жылдардағы көптеген британдық теледидар бағдарламаларында қонақ ретінде көрінді. Ол "Two in Clover" сериалының 2-ші, 6-шы сериясында Сид Джеймс пен Виктор Спинеттимен бірге өзінің рөлін ойнады. Тағы бір елеулі рөлі - "The Test" ("Тест") атты Dad's Army эпизодындағы Эрнест Иган (серия 4, 10-шы эпизод), ол крикет матчына негізделген. Труманның кейіпкері бір рет доп тастап, содан кейін иық жарақаттанып, зейнеткерлікке шықты. Ол 1979 жылы 5 желтоқсанда "This Is Your Life" бағдарламасында сөз болды. Ол 43 жыл бойы "Sunday People" газетінде крикет пен регби лигасын жариялау үшін колонка жазды. Крикеттен зейнеткерлікке шыққаннан кейін ол өзінің көңілін көңілді көңілді көрерменге арнады, бірақ кешкі астан кейін сөйлеудің әлдеқайда ыңғайлы және табысты екенін байқады.

Жеке және отбасылық өмірі

Фред Труман 19 наурызда 1955 жылы Скарборо қаласындағы Барлық қасиеттілер шіркеуінде Энид Чэпманға үйленді және үш балалары болды: Карен, Ребекка және Родни. Труман "Фредди Труман Спорт Лтд" компаниясының номиналды иесі болды, ол Скиптон қаласында спорт тауарлары дүкенін ашты, бірақ кейін ол таратылды. 1991 жылдың маусым айында оның қызы Ребекка киноактриса Ракель Уэлчтің ұлы Деймон Уэлчке үйленді, алайда екі жылдан соң олар ажырасып кетті.

Саясат

Трумен монархист және Консервативтік партияны ұзақ жылдар бойы қолдаған адам болды.

Құрметтер

Труман 1989 жылы туған күніне орай марапатталып, крикетке қызмет еткені үшін Британ империясы орденінің офицері (OBE) атағын алды. Оның "Тест Матч" бағдарламасының әріптесі Брайан Джонстон оны "Сэр Фредерик" деп атағаннан кейін, оның шын мәнінде рыцарь атанғанын ойлағандар болды, ал көптеген адамдар, әсіресе туған жерінде, неге оған бұл атақ берілмегенін түсінбеді. Өмірінің бар сағатында түйіншек шегіп жүрген Труман 1974 жылы Ұлыбританиялық түйіншек шегушілер кеңесінің шешімімен "Жылдың түйіншек шегушісі" атанды. Бұл марапат 2004 жылы, Труманға өкпе қатерлі ісігі диагнозы қойылғанға екі жыл бұрын тоқтатылды, себебі ұйымдастырушылар бұл марапатты темекі талғамдауға қатысты жаңа заңдарға қайшы келуі мүмкін деп қорқып еді.

Өлім

Труманға 2006 жылдың мамырында өкпедегі ұсақ жасушалы карцинома диагнозы қойылды. Ол 2006 жылдың 1 шілдесінде Батыс Йоркширдегі Ститон қаласындағы Эйрдейл ауруханасында осы аурудан қайтыс болды. Оның қоштасу рәсімі 6 шілдеде Болтон аббаттығында өтті, оған бұрынғы және қазіргі Йоркшир ойыншылары, оның ішінде Рей Иллингворт және Брайан Клоуз қатысты. Оның денесі аббаттықтың зиратына жерленді. Сонымен қатар, Хединглидегі крикет алаңында көңіл айту кітабы ашылып, кейін оның әйеліне тапсырылды.

Ерекшеліктері

Джон Уорр жазған Фред Труман туралы мақала.

Жалпы

Playfair Cricket Annual (1950 жылдан 1969 жылға дейін). Playfair Books Ltd. Wisden Cricketers' Almanack (1950 жылдан 1969 жылға дейін). John Wisden & Co. Ltd.