Кіріспе

Евангелистік христиан діни ағымы: Евангелистік христиан діни ағымы – 17 елде шіркеулері бар Мәсіхтегі Біріккен Бауырлар Шіркеуі. Ол протестанттық, епископтық құрылыммен және арминиандық теологиямен, 18-ші ғасырдағы Пенсильваниядағы меннониттер мен неміс реформаторлары қауымдастықтарында тамырланған, сондай-ақ методизммен тығыз байланыста. Оны 1800 жылы Мартин Боем және Филип Уильям Оттербейн ұйымдастырды және бұл Еуропадан әкелінген жоқ, алғашқы американдық діни ағымы. Ол бастапқыда ұйымдастырылмаған Біріккен бауырластар шіркеулерінен пайда болды, және олардың бәрі 1800 жылы ресми түрде ұйымдастырылған кезде осы шіркеуге қосылмады, 1789 жылы Оттербейн шіркеуінде (Балтимор, Мэриленд) өткен кеңестен кейін. 1889 жылы масондар сияқты құпия қоғамдарға мүшелік, шіркеудің конституциясын өзгертудің дұрыс жолы және басқа да мәселелер бойынша туған дау Біріккен бауырластарды көпшілік либералды және азшылық консервативті топтарға бөлді, соңғысын епископ Милтон Райт (Райт ағайындыларының әкесі) басқарды. Екі топ та Мәсіхтегі Біріккен Бауырластар Шіркеуі деген атауды қолдана берді. Көпшілік топ, Мәсіхтегі Біріккен Бауырластар Шіркеуі (Жаңа Конституция) ретінде танылды, 1946 жылы Евангелистік Шіркеупен бірігіп, Евангелистік Біріккен Бауырластар Шіркеуі (EUB) деп аталатын жаңа діни ағым құрды. 1968 жылы бұл шіркеу Методист Шіркеуімен бірігіп, Біріккен Методист Шіркеуін (БМШ) құрды. Райт бастаған "Мәсіхтегі Біріккен Бауырластар Шіркеуі" (The Church of the United Brethren in Christ, Old Constitution) тобы бүгінгі күні де жалғасып жатыр. АҚШ Ұлттық кеңесі АҚШ-та 200-ге жуық шіркеуден және 25 000 мүшеден, сонымен қатар Гаити мен Үндістандағы миссионерлік округтерден тұрады. АҚШ-тың ұлттық кеңсесі Индиана штатындағы Ханттингтон қаласында орналасқан, сондай-ақ діни ағымның жалғыз жоғары оқу орны – Ханттингтон университеті де сол жерде.

Тарих

Шіркеу 1800 жылы ғана ұйымдастырылса да, оның тамыры 1767 жылға дейін жетеді. Сол жылдың мамыр айында Ұлы жиын (дінаралық қайта жандану қозғалысының – Бірінші Ұлы оянудың – бөлігі) Ланкастерде (Пенсильвания штаты) Исаак Лонгқа тиесілі қорада өтті. Меннонит уағызшысы Мартин Боем (1725–1812) егіс егіп жүргенде Құдайға жалбарынып, христианға айналғанын айтты. Пенсильвания штатының Йорк қаласындағы реформат пасторы Филип Уильям Оттербейн (1726–1813) орнынан тұрып, Боемды құшақтап: «Вир зинд Брюдер (біз бауырлармыз)», – деді. Боем мен Оттербейннің ізбасарлары көп жылдар бойы еркін қозғалыс құрды. Ол Пенсильвания, Вирджиния, Мэриленд және Огайо штаттарындағы неміс тілді шіркеулерді қамтыды. 1800 жылы олар жыл сайынғы конференция өткізе бастады. Бірінші конференцияға он үш дін қызметкері қатысты. 1800 жылғы конференцияда олар «Мәсіхте Біріккен Бауырластар» деген атауды қабылдады. Боем мен Оттербейн, қазір 70 жастан асқандар, епископтар болып сайланды. Біріккен Бауырластар шіркеуі Еуропадан әкелінген емес, Америка Құрама Штаттарында пайда болған алғашқы конфессия деп санайды. 1815 жылы «Иманға қатысты жариялама» (Оттербейннің 1789 жылы жазған нұсқасына ұқсас) қабылданды және ол шіркеу доктринасының негізгі мәлімдемесі ретінде бүгінгі күнге дейін сақталып келеді. 1841 жылы олар Конституцияны қабылдады. Ол көбінесе өзгеріссіз қалды, шамамен он екі рет түзетілді. Уильям Оттербейн 1774 жылдан 1813 жылы қайтыс болғанға дейін Мэриленд штатының Балтимор қаласындағы реформат шіркеуінің пасторы болды. Мартин Боем 1775 жылы меннониттерден шеттетілді. Ол 1802 жылы методист шіркеуіне қосылды, бірақ 1812 жылы қайтыс болғанға дейін Біріккен Бауырластардың епископы болып қалды. Америкадағы методист шіркеуінің епископы Фрэнсис Асбери осы екі Біріккен Бауырластар епископтарының естелік жиынында сөз сөйледі. Оттербейн Асберидің дін қызметкері болып тағайындалуына көмектескен. Біріккен Бауырластар 1821 жылы құлдыққа қарсы қатаң позиция алды. 1837 жылдан кейін құл иелеріне Біріккен Бауырластар шіркеуінің мүшесі болуға рұқсат етілмеді. 1847 жылы Біріккен Бауырластар Огайо штатының Вестервилл қаласында Оттербейн университетін құрды, ол бүгінгі күнге дейін жұмыс істеп келеді. 1853 жылы «Үй, шекара және шетел миссионерлік қоғамы» құрылды. Батыс Америкаға кеңейді, бірақ шіркеудің құлдыққа қарсы ұстанымы оңтүстікке кеңеюін шектеді.

Мәсіхтегі Біріккен Бауырластар Шіркеуі (Ескі Конституция)

1889 жылы Біріккен бауырластардың қатары 200 000-нан асып, алты епископтан тұрды. Сол жылы олардың арасында бөлініс туды. Дінбасылары үш өзгеріс енгізуді қалады: жергілікті жиналыстарға Бас кеңесте пропорционалды өкілдік беру; дінші емес адамдарға Бас кеңеске делегат ретінде қатысуға рұқсат беру; және Біріккен бауырластар мүшелеріне құпия қоғамдарға мүше болуға мүмкіндік беру. Бірақ сол кездегі Конституцияны өзгерту рәсімі қиын болды, өйткені түзетулер үшін шіркеу мүшелерінің 2/3 көпшілігінің қолдауы қажет еді. Дегенмен, дінбасылар бұл өзгерістердің шіркеу үшін қажет деп санайды және 1889 жылы Пенсильвания штатының Йорк қаласында өткен Бас кеңесте, толық келісімге келмей-ақ оларды қабылдауға шешім қабылдады. Олар сонымен қатар жаңа Иман мәлімдемесін қабылдады. Азшылық, көбінесе консервативті топ, бұл өзгерістер Конституцияны бұзады деп есептеді, себебі олар шіркеу мүшелерінің 2/3 көпшілігімен қабылданбады. Ұшқыштар Уилбур Райт пен Орвилл Райттың әкесі Милтон Райт, шіркеудің алты епискобының ішіндегі осы азшылықты қолдаған жалғыз адам болды. Ол және тағы 13 делегат жиналыстан шығып, Йорк опера үйінде сессияны жалғастырды. Шіркеу Конституциясының талаптарына сәйкес, көпшілік топтың шіркеуден шығып кеткеніне сендіре отырып, олар өздерін нағыз Біріккен бауырластар шіркеуі деп жариялады. АҚШ соттары бұл мәселеге басқаша қарады. Райтты қолдаған көптеген қауымдар мүлкінен айырылды. Райт осы топты – 10 000-нан 15 000 адамды құраған топты – сол жылдары қайта құруға жетекшілік етті. 1897 жылы Индиана штатының Хантингтон қаласында баспа үйі, ұлттық кеңселер мен Хантингтон колледжі құрылып, жаңа бас кеңсе құрыла бастады. Райт 1905 жылға дейін епископ қызметін атқарды. 1946 жылға дейін екі топ Мәсіхтегі Біріккен бауырластар шіркеуі деген атпен жұмыс істеді, олардың айырмашылығы – Ескі Конституциядағы шіркеу ме, Жаңа Конституциядағы шіркеу ме екендігінде болды. Екеуі де 1800 жылды құрылған күні деп есептеді, ал тамыры 1767 жылға дейін барып, 1889 жылға дейінгі тарихтары бірдей болды. 1946 жылы үлкен Жаңа Конституциялық Біріккен бауырластар шіркеуі Евангелиелік қауымдастықпен бірігіп, Евангелиелік Біріккен бауырластар шіркеуін құрды. Бұл ұйым 1968 жылы АҚШ-тың методистік шіркеуімен бірігіп, Біріккен методистік шіркеуін құрды. Қазіргі Біріккен бауырластар шіркеуі Ескі Конституциялық топтың ұрпағы. Бұл топ ақырында 1889 жылғы бөлініске әкелген екі өзгерісті қабылдады – жергілікті кеңестер Бас кеңесте пропорционалды өкілдікке ие, ал делегаттардың жартысы дінші емес адамдардан тұрады. Қазіргі шіркеу 1889 жылғыдан айырмашылығы, бұл өзгерістер конституциялық түрде, жартылай келісіммен қабылданды деп мәлімдейді.

Теология

Мәсіхтегі Біріккен Бауырластар Шіркеуі – Исаның құдайлығы, адамдығы және құтқарушылық құрбанына сенетін, консервативті Үштік христиандық қауымдастық; Ескі және Жаңа Ұстанымдардағы Киелі кітап – Құдайдың шабыттанған сөзі және құтқарылу сенім, тәубе және Мәсіхтің жолын ұстану арқылы жүзеге асады. Шіркеуде екі қасиетті рәсім бар: суға батыру (шомылдыру) және Раббының соңғы кешкі асы. Шіркеу аяқ жуу рәсіміне қатысты бейтарап позицияны сақтайды, яғни "аяқ жуу үлгісі әрбір адамның өз қалауынша орындауына немесе орындамауына қалады" деп мәлімдейді.

Филиалдар мен байланыс

Алғашқы бірнеше онжылдықтар бойы Мәсіхтегі Біріккен бауырластар шіркеуі еркін ұйымдастырылды және жай ғана Біріккен бауырластар шіркеуі деп танылды. Олар ресми түрде бір деноминация ретінде ұйымдасқанда, Unitas Fratrum (Бауырлар Бірлігі) немесе ағылшын тілінде көбінесе белгілі болғандай, Біріккен бауырлар (сонымен қатар Моравия шіркеуі деп те аталады)пен шатасудан сақтану үшін "Мәсіхтегі Біріккен бауырластар шіркеуі" деген атауды қабылдады. Пиетизм мен моравиялықтар Мәсіхтегі Біріккен бауырластар шіркеуінің негізін қалаушыларына әсер еткенімен, тікелей ұйымдық байланыс жоқ. Сондай-ақ, неміс және швейцариялық бауырлар қозғалысынан пайда болған бауырлар деноминацияларымен де ұйымдық байланыс жоқ, сонымен қатар өз аттарында "Біріккен бауырлар" деген сөзді пайдаланатын түрлі Кейінгі Күннің қасиетті топтарымен де ешқандай байланыс жоқ.

Мәсіхтегі бауырластар

Біріккен бауырластар шіркеуінің белгілі тармақтарының ішінде Біріккен бауырластардың негізін қалаушы Мартин Боем басқарған бірнеше қауымдар бар. Бастапқыда Өзен бауырлары деп белгілі болған, олар бірнеше діни ағымға бөлінді, соның ішінде Мәсіхтің бауырлары шіркеуі, Голгофа қасиеттілік шіркеуі, Ескі тәртіпті Өзен бауырлары/Йорк бауырлары және Біріккен Сион шіркеуі. Олар қозғалыстың басында Біріккен бауырластармен байланыста болғанымен, ол ресми түрде діни ұйым болып құрылғанда оған ешқашан қосылмады.

Миссионерлік шіркеу

XIX ғасырда Джон Суонк және оның аздаған жақтастары Біріккен бауырластар шіркеуінен шықты. Олар үлкен "Мәсіхтегі бауырластар" шіркеуінен бөлініп шыққан шағын топқа қосылды. Джон Вегнер басқарған бұл топ "Мәсіхтегі бауырластар" деп те аталатын. Кейіннен Джон Суонк басқарған осы топтың бір бөлігі бөлініп, Мәсіхке сенуші меннониттер шіркеуіне қосылды. Мәсіхке сенуші меннониттер шіркеуі кейіннен қазіргі АҚШ-тағы Миссионерлік шіркеулердің бірігуіне үлес қосты, оның бас кеңсесі Индиана штатының Форт-Уэйн қаласында орналасқан. Вегнер/Суонк Мәсіхтегі бауырластар тобының қалған бөлігі Мәсіхтегі Пентикост бауырластары болды, содан кейін олар Паломник қасиеттілік шіркеуіне қосылды, ол өз кезегінде Wesleyan шіркеуіне бірікті.

Мәсіхке сенушілердің бірігуі

2005 жылдың күзінде АҚШ-тағы Мәсіхтегі Біріккен Бауырлар шіркеуінің Калифорния конференциясының бір шіркеуінен басқа барлық шіркеулері ұйымнан шығып, «Мәсіхке сенушілердің бірі» деп аталатын өздерінің жаңа тобын құрды. Бұл ұйым екі жыл бойы АҚШ Миссионерлік шіркеуімен бірігуге тырысқан болатын. Калифорниялық шіркеулер UBHope тобының бастамаларын күшпен қолдағанмен, бұл топ АҚШ Миссионерлік шіркеуіне қосылуға қарсы болды, сондай-ақ, соңында қабылданған көптеген идеялар UBHope-тен туындағанмен, Калифорниялық шіркеулер АҚШ-тағы Мәсіхтегі Біріккен Бауырлар шіркеуінің бағытына наразылық білдіре берді.

Мәсіхтегі Біріккен Бауырластар Шіркеуі (Ескі Конституция)

1889 жылы бөлінуден пайда болған кіші шіркеулер тобы Мәсіхтегі Біріккен Бауырлар шіркеуі (Ескі Конституция) деп белгілі болды. Кейін, Мәсіхтегі Біріккен Бауырлар шіркеуінің (Жаңа Конституция) 1946 жылы Евангелиелік шіркеумен бірігуі нәтижесінде атын өзгерткеннен кейін, "Ескі Конституция" деген атау алынып тасталды. Бүгінде оларды көбінесе Біріккен Бауырлар (ББ) немесе Біріккен Бауырлар шіркеуі (ББ шіркеуі) деп атайды.

Мәсіхтегі Біріккен Бауырластар Халықаралық Чиркесі

1980-жылдардың соңынан бастап 21-ғасырдың басына дейін халықаралық заңдардың өзгеруіне сәйкес келу қажеттілігінен Біріккен бауырластардың бірқатар өзін-өзі басқаратын "ұлттық конференциялары" құрылды, олар елдер бойынша ұйымдастырылды. Бұл тәуелсіз ұлттық шіркеулер бір-біріне тәуелді орган құру үшін келісім жасады, ол Мәсіхтегі Біріккен Бауырластар Халықаралық Шіркеуі деп аталды. Олардың барлығы 1815 жылғы Иман Жарғысын, сондай-ақ 2001 жылы қабылданған жеті негізгі құндылықты ұстануға келісуі керек. Басқа халықаралық басқару құжаттарына Конституция және Ережелер кіреді. Мәсіхтегі Біріккен Бауырластар Халықаралық Шіркеуінің Бас конференциясы үш жылда бір рет шақырылады. Бұл шіркеудің ең жоғары басқару органы болып табылады және он ұлттық конференциядан өкілдер құрайды. Әр ұлттық конференция әдетте өзінің епископы немесе басқарушысы және миссиялар директоры екі делегат жібере алады. Әр елдің ұлттық конференциясы өзінің жоғары лауазымды шенеунігін (көбінесе епископ деп аталады) сайлайды. Осы ұлттық конференция шенеуніктері халықаралық Атқару комитетін құрайды. Атқару комитеті жыл сайын, көбінесе электрондық түрде, Бас конференцияның сессиялары арасындағы мәселелерді шешу үшін жиналады. Канадалық епископ Брайан Магнус қазіргі Біріккен Бауырластар Халықаралық Атқару комитетінің төрағасы.

Ұйым

Мәсіхтегі Біріккен Бауырластар Халықаралық Шіркеуінің Бас конференциясы үш жылда бір рет шақырылады. Бұл – шіркеудің жоғары басқару органы, және түрлі ұлттық конференциялардан өкілдерден құралған. Әр ұлттық конференция екі делегат жіберуге құқылы. Әр елдің ұлттық конференциясы өздерінің жоғары лауазымды шенеунігін (көбінесе епископ деп аталады) сайлайды. Осы ұлттық конференция шенеуніктері халықаралық Атқару комитетін құрайды. Атқару комитеті Бас конференцияның сессиялары арасындағы мәселелерді шешу үшін жыл сайын жиналады.

Қатысқан министрліктер

UB Global (бұрынғы Global Ministries) Индиана штаты, Ханттингтон қаласында орналасқан және АҚШ-тағы Біріккен Бауырлар шіркеуінің бүкіл әлемдік жаңару және шәкірттікке баулу жөніндегі ресми агенттігі болып табылады. Оның жауапкершілік салаларына миссионерлік конференцияларды бақылау, миссионерлерді аттестаттау және АҚШ-тан тыс және АҚШ-тағы қауымдар арасындағы байланыстарды нығайту кіреді. АҚШ және Канаданың ұлттық конференциялары бірлескен министрлік келісім бойынша бірлесіп жұмыс істейді; Канада шіркеуінен екі өкіл UB Global басшылық тобында қызмет етеді. Хантингтон университеті АҚШ-тағы Мәсіхтің Біріккен Бауырлар шіркеуіне тиесілі және оның басқаруында. Хартсвилл семинариясының мұрагері Хантингтон университеті 1897 жылы Орталық колледж ретінде құрылды. 1917 жылы атауы Хантингтон колледжі болып өзгертілді және 2005 жылдың 1 шілдесінде Хантингтон университеті мәртебесін алды. Лорел Миссиясы – Кентукки штатының ауылдық аймақтарындағы адамдардың физикалық, әлеуметтік және рухани қажеттіліктерін қанағаттандыратын кешенді көмек көрсететін мекеме. Родс Гроув лагері Пенсильвания штатының Чемберсбург қаласының жанында орналасқан. 2005 жылға дейін ол Орта Атлантика конференциясының лагері болды, содан кейін Родс Гроув өз директорлар кеңесімен тәуелсіз ұйымға айналды. Лагерь Біріккен Бауырлар шіркеулерімен тығыз байланыста қалуда. Ливинг Уотерс лагері – Мичиган штатының Лютер қаласындағы Біріккен Бауырлар лагері. 2005 жылы Ливинг Уотерс лагері тәуелсіз ұйымға айналды, бірақ құрылтайшы Біріккен Бауырлар шіркеулерімен байланысын сақтап қалды. Котубик лагері Огайо штатының Беллефонтейн қаласында орналасқан және бұрынғы АҚШ Ұлттық конференциясының Орталық конференциясына қарасты лагерь болды. 2006 жылы ол өз директорлар кеңесімен тәуелсіз ұйымға айналды, бірақ Огайо және Индианадағы Біріккен Бауырлар шіркеулерімен тарихи байланыстар сақталуда.

Ұлттық жетекші

Құрметті Тодд Феттерс, епископ

Жарияланымдар

ББ.org – АҚШ-тағы Біріккен Бауырлар шіркеуінің ресми сайты. UBGlobal.org – UB Global ұйымының ресми сайты. UBCentral.org – Біріккен Бауырлар шіркеуінің ресми жаңалықтар порталы. "Worldview" – UB Global ұйымының ресми басылымы және тоқсан сайын жарияланады.

Мәртебе

Біріккен бауырластар шіркеулерінің жалпы саны 600-ге жетеді, ал мүшелерінің саны 47 300 адамды құрайды. 2017 жылы АҚШ-та 180 қауымда шамамен 20 000 мүше болды. Біріккен бауырластар шіркеулерінің көп бөлігі Пенсильвания, Огайо, Индиана және Мичиган штаттарында орналасқан. АҚШ-тан тыс жерлерде Канада, Коста-Рика, Сальвадор, Гватемала, Гаити, Гондурас, Гонконг, Үндістан, Ямайка, Либерия, Макао, Мексика, Никарагуа, Сьерра-Леоне, Франция және Таиландта да шіркеулер бар.

Біріккен бауырластардың танымал адамдары

Кларенс Э. Коу, Калифорния штатының Палмc қаласының негізін қалаушысы және Лос-Анджелес қалалық кеңесінің мүшесі, 1931–33 жылдары. Джеймс М. Кокс, 1920 жылғы Демократиялық партиядан президенттікке кандидат, Огайо штатының екі мәрте губернаторы және Cox Enterprises компаниясының негізін қалаушы. "Жұлдызды ту" әнін жазған Фрэнсис Скотт Кей Біріккен бауырластар шіркеуінің жексенбілік мектебінің мұғалімі болған. Бенджамин Ханби, Біріккен бауырластар шіркеуінің епископының ұлы, "Darling Nelly Gray", "Up on the Housetop" және "Jolly Old St. Nicholas" әндерін жазған. Лилиан Реслер Кистер Харфорд (1851–1935), шіркеу ұйымдастырушысы және редактор. Мериллат Индустриясының негізін қалаушы және белгілі қайырымды Орвилл Д. Мериллат Біріккен бауырластар шіркеуінің мүшесі болған. J. Эдвард Роуш, 1959–1977 жылдары Индиана штатының 4-ші округінің конгресс депутаты болды және бүкіл елдегі 911 жедел жәрдем жүйесін құруға зор үлес қосты. Ұшақты ойлап тапқан Орвилл мен Уилбур Райт Біріккен бауырластар шіркеуінің епископы Милтон Райттың ұлдары еді.