Кіріспе

Америка Құрама Штаттарының бірінші ханымы (1886–1889, 1893–1897)

Фрэнсис Клара Кливленд Престон (туған кезде Фрэнк Клара; 21 шілде 1864 – 29 қазан 1947) – 1886 жылдан 1889 жылға дейін және 1893 жылдан 1897 жылға дейін АҚШ-тың бірінші ханымы, президент Гровер Кливлендтің әйелі. Ол АҚШ тарихында екі емес, тікелей қатарынан келмейтін мерзімде осы қызметті атқарған жалғыз бірінші ханым. Фолсом Гровер Кливлендпен бала кезінде танысқан, өйткені ол оның әкесі Оскар Фолсомның досы болған. 1875 жылы әкесі қайтыс болғаннан кейін Гровер оның мұрасын басқарды. Ол Оскардың барлық қаржылық қарыздарын төледі және Франсис пен оның анасы Эмманың тұрмысын жақсартты. Ол Уэллс колледжінде білім алды, ал содан кейін президент болған Гроверге үйленді. 1888 жылы күйеуі сайлауда жеңілгеннен кейін олар төрт жыл жеке өмірге шығып, балалары болды. Күйеуі 1892 жылы қайта сайланғанда Ақ үйге оралды, бірақ екінші мерзімінде көп уақытын балаларына арнады. Кливлендтердің бес баласы болды, олардың төртеуі ересек жасқа жетті. Кливленд білім беруді қолдау қозғалысына қатысты, Уэллс колледжінің мүшесі болды, әйелдердің біліміне көмектесті және балабақшалар ашуды ұйымдастырды. Ол 1908 жылы күйеуінен айырылды, ал 1913 жылы Томас Дж. Престонға тұрмысқа шықты. Кливленд Престон Ақ үйден кеткеннен кейін де білім беру саласындағы жұмысын жалғастырды, Принстон университетімен байланыс жасады. Бірінші дүниежүзілік соғыс кезінде ол әскери дайындыққа шақыруды қолдады. Ол 1947 жылы қайтыс болды және Принстон зиратында алғашқы күйеуінің қасына жерленді.

Балалық шақ

1864 жылы 21 шілдеде Нью-Йорк штатының Буффало қаласында дүниеге келген Фолсомның әкесі Оскар заңгер болған және Гровер Кливлендпен бірлесіп заң кеңесі құрған. Әкесінің құмар ойындарына әуес болуы және ақшасын басқаларға жұмсауы отбасын қаржылық қиындыққа салып, оның өсіп-жетілуіне әсер еткен. Оқудан бос уақытында ол Кливлендпен бірге көп уақыт өткізген.

Фолсомның әкесі 1875 жылғы 23 шілдеде ат жарылысынан қаза тапты.

Уэллс колледжі

Ол 14 жасында пресвитериан шіркеуіне қосылды және өмір бойы соған берілді. Фолсом Веллсте тағы екі үйлену ұсынысын алды, екеуі де бір күні болды. Ол олардың біреуін қабылдады, бірақ бұл келісім де достас қарым-қатынасты сақтап қалу шешімімен аяқталды. Ол оған гүлдер жіберіп, Нью-Йоркке саяхаттарға алып шықты, оның уақыты болғанда. Кливленд 1885 жылғы тамызда Фолсом Скрантон, Пенсильваниядағы досының үйінде болғанда, хат арқылы үйлену туралы ұсыныс жасады. Журналистер Фолсомдарды той көйлек іздеп сатып ала жатқанда ұстап алғаннан кейін қызығушылық артты. Кливленд 1886 жылғы 30 мамырда қалада болғанда, Нью-Йоркте Фолсомды аралады, ол мерекелік шеруге қатысты.

Олардың некесінен кейін президенттің әлеуметтік белсенділігі артып, оған үлкен үлес қосылды деуге болады. Президент тығыз кестесінен уақыт бөліп әйелімен бірге болатын, театрға барып, атпен саяхаттайтын. Ол президент Кливлендтің қасына, Принстон зиратына жерленді.

Мұра

Кливленд бірінші ханым ретінде зор құрметке ие болды, бұқаралық ақпарат құралдары мен жұртшылықтың ерекше назарын өзіне тартты. Оның замандастары оны ең ұлы бірінші ханымдардың қатарына қойды.

Мода және имидж

Кливлендтің атақ-даңқы мен бұқаралық ақпарат құралдарының көп бөлігі оның сыртқы келбеті мен сәніне бағытталды, ал оның таңдаған киімдерін АҚШ-тың барлық аймандағы әйелдер кеңінен еліктеді. Оның шашын жоғарыдан түйіп, мойынның артында қысқа қалдыру әдісі «ала Кливленд» деп белгілі болды. Оның киім таңдауы мен сатып алған заттары тұтынушылардың талғамын әсер етті, ал ол қолданған өнімдерге деген сұраныс артты. «Атланта Конституциясы» газеті жариялаған мақалада оның енді кринолин киім сатып алмайтыны туралы жалған ақпарат таратылды, бұл кринолиндерге деген қызығушылықтың төмендеуіне әкелді. Әйелдердің қоғамдық бірлестігі оған арнап хат жазып, одан көбірек қарапайым киім киюін сұрады, оның жаман үлгі көрсетуінен қорқып. Бірақ ол олардың тілегін орындамады. Кливлендтің зор танымалдылығы оның суретін жарнамада кеңінен пайдалануға себеп болды, көптеген өнімдер оның қолдауымен жасалғанын жалған түрде мәлімдеді. Бұл мәселе Конгреске әйелдердің жеке тұлғалық құқықтарын заңмен бекіту және адамның бейнесін рұхсатсыз пайдалануды қылмыстық жазаға тарту туралы заң жобасын енгізуге әкелді, бірақ заң қабылданбады. Кливленд күйеуінің екінші президенттік мерзімінде сәндік таңдауларын жаңартты. Ол 90-шы жылдардың сәнін көрсететін тар көйлектер, қауырсын жағалар және әсем шляпалар киді. Оның іс-әрекеттері туралы жаңалықтар оның қарттық шағында да оның сән талғамын атап өтті.

Саясат

Ол саясатқа жеке қызығушылық танытса да, бірінші ханым ретінде қызмет еткенде саяси мәселелерді жария түрде қолдамады. Оның саясаттан қалыс тануына бірден-бір ерекшелік – Гавайи Республикасының саяси жағдайына деген қызығушылығы. Ол ханшайым Каиуланидің тақ мұрагері ретіндегі құқығын қолдап, монархияны қайта орнатуға ықпал етті. Ол сондай-ақ, өзі ішімдік ішпегенімен, әйелдердің христиандық қоғамдық бірлестігіне (Woman's Christian Temperance Union) қайырымдылық жасады, бірақ өзгелерге өз нанымдарын таңуға құштарлық танытпады және Ақ үй қабылдауларында шарап беруді жалғастырды. Ол кедейлерге киім тігумен айналысқан «Тігісшілер цехы» (Needlework Guild) сияқты қайырымдылық ұйымдарымен жұмыс істеді, сондай-ақ, мереке күндері балаларға сыйлықтар таратқан «Рождество клубы» мен «Түсті Рождество клубы» ұйымдарына көмектесті. Кливлендтің қоғамдық қызметі көбінесе өнер саласына бағытталған. Ол халықаралық авторлық құқықты қорғауды қолдады және 1888 жылы бірінші ханым ретінде осы мәселеге арналған конвенцияға қатысты. Ол көптеген жас музыканттарға материалдық көмек көрсетті. Кливленд әйелдердің біліміне қолдау көрсетті және оны гендерлік теңдікке жетудің маңызды қадамы деп есептеді. Ол әйелдердің сайлау құқығын қолдамады және бірінші ханым қызметін атқару кезеңінде осы даулы мәселе туралы пікір білдіруден аулақ болды. Оның буынындағы көптеген әйелдер сияқты, ол саясатты әйелдердің отбасылық өмірге қатысуын шектеуге ұшырататын жағымсыз міндет деп санады. Дегенмен, он тоғызыншы түзету ратификацияланғаннан кейін ол сайлауда дауыс беруге қатысты.