Кіріспе

Дублиннің маңы, Ирландия

Далкей (/d/ɔː/k/i/ DAWkee;) – Дублиннің әулетті маңы, қаланың оңтүстік-шығысындағы теңіз жағалауындағы курорт, және Дун-Лаогер қаласы, Дун-Лаогер–Рэтдаун графтығында, дәстүрлі Дублин графтығында орналасқан. Ол викингтердің қонысы ретінде құрылып, орта ғасырларда белсенді портқа айналды. Анналист Джон Клиннің (шамамен 1286–1349 жж.) мәлімдемесіне сәйкес, ол 14 ғасырдың ортасында обаның Ирландияға кірген порттарының бірі болды. Қазіргі заманда Далкей – теңіз жағалауындағы маң, ол кейбір туристерді қызықтырады. Дублиннің ең бай аудандарының бірі саналатын Далкей, Джордж Бернард Шоу, Джейн Эмили Герберт, Джулиус Олссон, Мейв Бинчи, Роберт Фиск және Хью Леонард сияқты жазушылардың, суретшілердің және танымал адамдардың мекені болған.

Этимология

Аудан Далки аралының құрметіне аталған, ол жағалаудың жанында орналасқан. Атаудың бастауы ирланд тіліндегі "deilg" ("доңғалақ") және "inis" ("арал") сөздеріне саяды, ал "ey" сөзі ескі норвег (викинг) тілінде "арал" деген мағынаны білдіреді.

География

Далки жағалауда, Дун Лаухейр (сонымен қатар Сандикоув және Гластул), Гленгери және Киллини арасында орналасқан. Жағалауда Далки аралы (18 ғасырға дейін, сонымен қатар "Сент-Бегнет аралы"), Малден Рок, Клэр Рок, Лэмб аралы және одан әрі жағалауда, өз маяктары бар Муглиндер орналасқан. Аймақтың ауылдық ядросы көбінесе тегіс жерде, бірақ аудан Далки төбесіне (140 м) дейін көтеріледі, бұл қырдың солтүстік шыңы, ол оңтүстік-батысқа қарай Киллини төбесіне жалғасады; екі төбе қазір Киллини төбесі паркі деп аталатын қоғамдық саябақтың құрамында. Жағалау бойында Булоктағы табиғи бейіш, бірнеше шағын шығанақтар, қаланың шығысына қарай Сорренто-Пойнт және Киллини шығанағының солтүстік бөлігі орналасқан. Бұрын Далки аралының қарсы жағалауында қорғасын кендері кездесетін.

Тарих

Далкейдің қасиетті қамқорларының бірі – шамамен VII ғасырда өмір сүрген қасиетті Бегнет. Далкей аралындағы қираған шіркеу мен қасиетті бұлақ оның атымен аталады, сондай-ақ қала орталығына жақын орналасқан тағы бір қираған шіркеу де оның есімімен байланысты. Басты елді мекен викингтер қауымы ретінде құрылған және орта ғасырларда белсенді портқа айналған. 15 ғасырда Далкей Дублинге бағытталған көлемді жүктерді тасымалдау үшін маңызды стратегиялық орталыққа айналды. Далкей аралы мен материк арасындағы бұғаз, тереңдігі (Дублин шығанағымен салыстырғанда) және қорғалған орнының арқасында, ауыр жүк тасыған галеондарды тиеу үшін өте қолайлы жағдай жасады. Дублин шығанағының қауіпті аймақтары тікелей қала орталығына жүк жеткізуге кедерілді, сондықтан Далкей сауда үшін өте ыңғайлы қалыптасқан нүктеге айналды. Далкейдегі сақталған норман қамалы қазірде мұражай және қалалық әкімшілік ғимараты ретінде пайдаланылуда.

Жабайы табиғат

Далки аралында естіктердің колониясы мекендейді, сонымен қатар аралда жабайы ешкілердің тобы да өмір сүреді. Birdwatch Ireland құсықтарды бақылайтын ұйымы Далки аралының солтүстігіндегі Мейден-Рок тасында қызылқұйрықты шағалалардың колониясын құрды. Далки аралының суларында үш мұрынтық дельфин тобы да жиі кездеседі.

Мәдениет және туризм

Далкидің басты көшесі – Касл-стритте X ғасырдағы шіркеу және XIV ғасырдағы екі норман қамалы бар, олардың бірі, қазір Далки қамалы деп аталатын Ешкі қамалы, жергілікті мұра орталығы мен қалалық әкімдікке орналасқан (екіншісі, Арчболд қамалы жеке меншікте). Мұнда бірнеше көрнекті және тарихи серуендер мен экскурсиялар ұйымдастырылған. Далки төбесінен Дублин қаласының, Дублин шығанағының және Дублин мен Уиклоу тауларының әсем көріністері ашылады. «Деилг Инис» тірі тарих театры компаниясы Далки қамалы мен мұра орталығында әр жарты сағат сайын тікелей театрлық қойылымдар көрсетеді. Bulloch Harbor-дың Harbour Road-ында қайықтарды жалдауға болады, ал жақын орналасқан Dún Laoghaire Harbor-дан Далки аралына яхта саяхаттары жасауға болады. Далки карьері – тауға өрмелеу және түсіп кетуге арналған орын. Киллини төбесі параглайдерлерді ұшыру алаңы ретінде де пайдаланылады. Далкиде көптеген пабтар мен мейрамханалар бар.

Жыл сайынғы мерекелер

Далкей кітап фестивалі – әр жылдың маусым айының ортасында демалыс күндері өткізілетін әдеби фестиваль. Оның директорлары Дэвид МакУильямс және Сиан Смит фестивальді еріктілер тобымен және Далкей Бизнес тобымен бірлесіп ұйымдастырады. Фестивальге қатысушылардың арасында Салман Рушди, Амос Оз, Сеймус Хини, Эдна О’Брайен, Родди Дойл, Мейв Бинчи, Джозеф О’Коннор, Тим Пэт Куган, Дерек Лэнди, Дженнифер Джонстон, Роберт Фиск және Дон О’Портер сияқты жазушылар болды. Ауыл тамыз айының соңында "жергілікті теңіз өнімдерін және әлемдік джаз музыканттарын көрсететін" Далкей лобстер фестиваліне де үй иесілік етеді.

Спорт

Гейлдік спорттық қауымдастықтың спорт клубы Куала CLG және ассоциациялық футбол клубы Далки Юнайтед екеуі де Хайд Паркте орналасқан. Футбол карьерасының басында Пол Макграт Далки Юнайтед клубында ойнады. 1940 жылдары қалада тағы бір халықаралық футболшы Питер Фаррелл туды. Қала "Далки Дашерс" атлетика клубын құрды. Dalkey Rowing Club Coliemore Harbor-да орналасқан, ал каяк спорты Bulloch-та үйретіледі. Далкиде екі скаут тобы бар: 17-ші Далки скауттары, Хайд Паркте орналасқан, 1927 жылы құрылған, ал 3-ші Порт Далки теңіз скауттары Булоч гаваньында екі ескі желкенді қайық сақтайды.

Жүзу және сүңгуіш

Вико шомылу орны мен Уайтрок жағажайына Вико жолы арқылы кіруге болады, теңізде жүзушілер үшін киім ауыстыруға арналған жайлар бар. Далки бұғазы мен одан әрі жатқан аралдар су астында жүзуге арналған орындар ретінде пайдаланылады.

Көлік

Атмосфералық жолдағы Далкей атмосфералық темір жол станциясы (1844 жылдың 29 наурызынан 1854 жылдың 12 сәуіріне дейін) пойыздарды қозғаудың атмосфералық жүйесін алғашқы коммерциялық қолданысқа енгізген соңғы станция болды. Қазіргі Далкей темір жол станциясы 1854 жылдың 10 шілдесінде ашылды. Станцияға Дублин қаласының орталығына және одан жылдам қол жеткізуге мүмкіндік беретін DART электр теміржол жүйесі қызмет көрсетеді. Пойыз Далки станциясының оңтүстігіндегі қысқа туннельден шыққанда, Далки аралы мен Киллини шығанағының жартастан әдемі көрінісі ашылады. Далки сонымен қатар Дублин трамвайларының 8-ші маршрутының соңғы станциясы болды, бұл трамвай желісі 1949 жылдың 9 шілдесінде тоқтатылды. Қазірде трамвай паркі ғана сақталған. Аэрокоуч қызметі Хайд Роудтағы аялдамасы арқылы аймақты Дублин әуежайымен байланыстырады. Go Ahead Ireland және Дублин автобустарының 7D (тек таңертеңгі сағаттарда жұмыс істейді), 59 және 111 маршруттары аймақты жақын маңдағы Дún Лаугер теңіз жағалау қаласымен және қала орталығымен байланыстырады.

Адамдар

Далки – бірнеше ирланд жазушысының, оның ішінде романшы Мейв Бинчи және драматург Хью Леонардтың туған қаласы. Джордж Бернард Шоу да осы аймақпен байланысты болды және 1866 жылдан 1874 жылға дейін Далки төбесіндегі Торка коттеджінде тұрды. Бұл сондай-ақ Фланн О'Брайеннің "Далки мұрағаты" романының оқиғасы орын алатын жер. Белгілі ирланд және халықаралық музыка қайраткерлері – Крис де Бург және Лиза Стенсфилд сияқтылар – бұл аймақта тұрады. RTÉ-нің флагмандық ток-шоуының бұрынғы жүргізушісі Пэт Кенни осы жерде тұрады, ал бұрынғы Формула-1 жүргізушілері Деймон Хилл және Эдди Ирвин бұрын осы жерде тұрған. Кинорежиссер Нил Джордан да жергілікті тұрғын. Мэтт Деймон, оның әйелі және үш кіші қызы COVID-19 пандемиясы кезінде Далкиде тұрды. Деймон 2020 жылдың наурызында фильм түсірілімі тоқтатылғанға дейін "Соңғы жекпе-жек" фильміне түсіріктер үшін Далкиге келді. Виктория кресімен марапатталған майор Уильям Лит Далкиде дүниеге келген.

Далькидің патшасы

Дальки королі – Дальки аралымен байланысты жергілікті дәстүр, бұл дәстүр кемінде 1787 жылдан бері сақталып келеді. Ол Далкейдің еркін азаматтарының тобы ақылды, ақындар мен ойшылдарды біріктіріп клуб құрған кезде басталды. Олар Дублиннің Пимлико еркіндігінің атымен аталған «Пимлико Парламентін» шақырды және жиналыс залынан Дублин қамалының болжамды мақтандығына қарсы «көкпар тастады». «Қалпын бұзбайтын салтанаттылық пен рәсіммен» таққа отырғызу рәсімі Далки аралындағы Сент-Бегнет шіркеуінде өтті. Ол 1850, 1934, 1965 және 1983 жылдары қайта жаңғыртылды. Қазіргі әдет 1787 жылға дейін жетесе де, 1898 жылғы «Жергілікті басқару (Ирландия) туралы» заңға сәйкес, Далки қалашығы 1899 жылы қалалық округке айналды. 1930 жылы Далки қалалық округі таратылып, Дун Лаугер ауданының құрамына кірді. Округ 1994 жылы Дун Лаугер-Ратдаун округі құрылғанда таратылды. Далкей-Буллок, Далкей-Колимор, Далкей Хилл және Далкей Үстіңгі сайлау бөлімшелері (ЭД) Дун Лаугердің жергілікті сайлау аймағында (LEA) орналасқан, ал Далкей-Авондейл ЭД Киллини-Шанкилл LEA-сының құрамында.