Кіріспе

Өзін-өзі көбейтіп, мутацияға ұшырап, дамитын компьютерлік бағдарлама. Цифрлық организм – өзін-өзі көбейтіп, мутацияға ұшырап, көбейетін және дамитын компьютерлік бағдарлама. Цифрлық организмдер Дарвин эволюциясының динамикасын зерттеу, сондай-ақ нақты гипотезаларды немесе эволюцияның математикалық модельдерін сынау үшін қолданылады. Цифрлық организмдерді зерттеу жасанды өмір саласымен тығыз байланысты.

Тарих

Цифрлық организмдердің тарихы 1961 жылы Bell Labs-те жасалған Дарвин ойынына дейін жетеді, онда компьютерлік бағдарламалар бір-бірімен бәсекелесіп, басқаларын орындаудан тоқтатуға тырысатын. Осыған ұқсас келесі ойын – Core War болды. Core War-да ең тиімді стратегиялардың бірі – мүмкіндігінше жылдам көбейіп, қарсыластың барлық есептеу ресурстарын жою еді. Core War ойынындағы бағдарламалар ойын өтетін симуляцияланған "жадта" нұсқауларды жазып, өздерін және бір-бірін өзгерте алатын. Бұл бәсекелесетін бағдарламаларға бір-біріне зиян келтіретін нұсқауларды енгізуге мүмкіндік берді, олар қателерге (оны оқыған процесті тоқтату), "құл процестерге" (жау бағдарламасын өз жұмысыңыз үшін пайдалану) немесе тіпті ойын ортасында стратегияны өзгертуге және өзін-өзі жазуға себеп болатын. Лос-Аламос Ұлттық зертханасының ғалымы Стин Расмуссен Core War идеясын өзінің Core World жүйесінде дамытып, бағдарламаларды автоматты түрде жасайтын генетикалық алгоритмді енгізді. Алайда Расмуссен күрделі және тұрақты бағдарламалардың эволюциясын байқамады. Себебі Core World бағдарламалары жазылған бағдарламалау тілі өте нәзік болды және мутациялар бағдарламаның жұмыс істеуін толығымен жоятын жиілікте кездесетін. Бағдарламаның нәзіктігі мәселесін бірінші болып Томас С. Рей өзінің Tierra жүйесімен шешті, ол Core World-қа ұқсас болды. Рей бағдарламалау тіліне бірнеше маңызды өзгерістер енгізіп, мутациялар бағдарламаны бұзу ықтималдығын азайтты. Осы өзгерістердің арқасында ол алғаш рет компьютерлік бағдарламалардың мағыналы және күрделі жолмен эволюцияға ұшырағанын байқады. Кейін Крис Адами, Титус Браун және Чарльз Офриа Tierra-дан шабыттанған, бірақ маңызды айырмашылықтары бар Avida жүйесін әзірлеуді бастады. Tierra жүйесінде барлық бағдарламалар бір адрестік кеңістікте орналасып, бір-бірінің кодына қол жеткізе және оған әсер ете алатын. Ал Avida жүйесінде әр бағдарлама өз жеке адрестік кеңістігінде өмір сүреді. Осы өзгеріс Avida жүйесіндегі тәжірибелерді Tierra жүйесімен салыстырғанда әлдеқайда анық және түсіндіруге оңай етті. Avida жүйесінің арқасында цифрлық организмдерді зерттеу эволюциялық биологияға үлес ретінде мойындала бастады, және осы саладағы ғалымдардың саны артып келеді. Мичиган мемлекеттік университетінің эволюциялық биологы Ричард Ленски өзінің жұмысында Avida жүйесін кеңінен пайдаланды. Ленски, Адами және олардың әріптестері Nature және Proceedings of the National Academy of Sciences (АҚШ) сияқты журналдарда жариялаған. 1996 жылы Энди Паргеллис Tierra сияқты Amoeba жүйесін жасады, ол кездейсоқ бастапқы жағдайдан өздігінен көбейіп, дами алды. Соңғы кезде REvoSim – екілік цифрлық организмдерге негізделген бағдарламалық пакет – геологиялық уақыт шкаласында жүзеге асырылатын үлкен популяциялардың эволюциялық симуляциясын жасауға мүмкіндік берді.