Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Құс түрі
Species of bird
Солтүстік парула (Setophaga americana) – Жаңа дүниедегі кішкентай қарлығаш. Ол Солтүстік Американың шығысында, Канаданың оңтүстігінен Флоридаға дейін көбейеді. Стандартты өлшемдердің ішінде қанаттың ені – , құйрығы – , тұмсығы – және аяқ шегі – . Тұқым атауы Setophaga ежелгі грек тіліндегі ses, "көбелек" және phagos, "жеу" сөздерінен, ал түрлік атауы americana латын тілінде "американдық" дегенді білдіреді.
The northern parula (Setophaga americana) is a small New World warbler. It breeds in eastern North America from southern Canada to Florida. Among standard measurements, the wing chord is , the tail is , the bill is and the tarsus is The genus name Setophaga is from Ancient Greek ses, "moth", and phagos, "eating", and the specific americana is Latin for "American".
Тарату
Бұл түр көшпенді, қыстауын Оңтүстік Флоридада, Орталық Американың солтүстігінде, Батыс Үндістанда және Кіші Антиль аралдарының көп бөлігінде өткізеді. Бұл түр Батыс Еуропаға өте сирек келмейді. Бұл түр әлі де Солтүстік Американың шығыс бөлігінде көбейтуші ретінде кең таралған, бірақ олардың көбейту ареалында бұрын көбейту орындары болған айқын олқылықтар бар. Олар Орта Батыстың көп бөлігінде, сондай-ақ Массачусетс, Нью-Джерси, Коннектикут, Нью-Йорк, Род-Айленд және Вермонт штаттарының көптеген аймақтарында көбейтуші ретінде жойылды. Жоғалу себептері тіршілік ортасының өзгеруі немесе ауаның ластануының күшеюі болуы мүмкін, бұл ағаштардағы эпифиттердің өсуін шектеді, ал бұл құстар ұя салу үшін оларға тәуелді болды. Тағы бір себеп – ағаштарды толық кесіп тастау және батпақтарды кептіру, бұл Солтүстік Американың шығысындағы қолайлы тіршілік ортасының мөлшерін едәуір азайтты.
This species is migratory, wintering in southern Florida, northern Central America, the West Indies and most of the Lesser Antilles. This species is a very rare vagrant to western Europe. While the species is still common as a breeder across most of eastern North America, there are conspicuous gaps in their breeding range that were likely once breeding grounds. They have been extirpated as a breeder from much of the Midwest as well as from many areas in Massachusetts, New Jersey, Connecticut, New York, Rhode Island and Vermont. Explanations for the disappearance may be changes in habitat or increasing air pollution, which limited the growth of epiphytes on trees that the warbler depended on for nesting. A further explanation is the clear cutting and bog draining that have significantly reduced the amount of suitable habitat in eastern North America.
Тіршілік ету ортасы
Солтүстік парула маусым мен орналасқан жеріне қарай әртүрлі ортада мекендейді. Бұл негізінен орманды түр, бірақ солтүстік және оңтүстік көбейетін популяциялары әртүрлі орталарды таңдайды. Жалпы, осы түрдің санының көптігі ағаш түрлерінің әртүрлілігімен, жапырақ қабаттарының биіктігімен және жапырақ қабаттарының жабыну пайзымен тікелей байланысты екені анықталды. Солтүстік популяциялары пісіп-жетілген, ылғалды қылқан жапырақты ормандарда көбейеді. Бұл түрдің маятник тәрізді ұясы төгілген өсімдіктерге орналасқандықтан, көбінесе ылғалды қарағай батпақтарында немесе шатырлы еменді ормандарда көп кездесетін ескі қылқан жапырақтарына немесе мүктерге тартылады. Оңтүстік популяциялары пісіп-жетілген, ылғалды, жазық орманды жерлерде көбейеді, онда испан мүктері көп. Көбейтілмейтін кезде солтүстік парула ортаға бейімделіп, көшіп-қону және қыстау кезеңдерінде әртүрлі ортада кездеседі. Ондай орталарға: жайылымдар, ылғалды, құрғақ немесе сулы ормандар, сондай-ақ егістік алқаптары немесе плантациялар жатады.
The northern parula inhabits various habitats depending on season and location. This is primarily a forest dwelling species, but the northern and southern breeding populations select different habitats. In general, abundance of this species has been found to be positively correlated with increased tree species diversity, canopy height, and percent canopy cover. Northern populations breed in mature, moist coniferous forests. This species constructs its pendulum nests in hanging vegetation and so it is often attracted to suspended clumps of moss or coniferous twigs that are more abundant in moist spruce bogs or hemlock swamps. Southern populations breed in mature, moist, bottomland forest where Spanish moss is prevalent. Outside of the breeding season, the northern parula becomes more of a habitat generalist and may be found in a wide variety of habitats during migration and winter. These habitats may include: pastures; moist, dry or wet forests; and agricultural fields or plantations.
Экология
Солтүстік парула моногамды түр деп есептеледі; алайда, полигамияға қатысты бірнеше жағдайлар тіркелген. Оңтүстік популяциялары наурыз айында көбейе бастаса, ареалдың солтүстігінде бұл түр мамыр айына дейін ұя салмайды. Көбею ортасы – қарт адамның сақалы лишайы немесе испан мохы өскен ылғалды орман. Солтүстік парулалар ағаштарда осы саңырауқұлақтардың (Usnea – қарт адамның сақалы) немесе өсімдіктердің (Tillandsia usneoides – испан мохы) шоғырларында ұя салады, 3–7 жұмыртқаны жұқа ғана төселген тостаған тәрізді ұяға салады. Су көздеріне жақын жерлер басымдыққа ие, көптеген ұялар су үстінде салынған бұтақтардың ұштарында кездеседі. Ұзақ көбею маусымының арқасында оңтүстік парулалар көбінесе екі жұптан балапандар өсіреді, ал солтүстік парулалар тек біреуін ғана өсіреді. Аналық мохтың ішіндегі өсімдіктердің шоғырын ойып, оны өсімдік талшықтарымен, жануарлардың түктерімен, шөппен немесе қарағай инелерімен толтырады. Бұл ұялардың сыртқы диаметрі орташа. Инкубация кезеңі әдетте 12–14 күнге соқады, ал жас құстар 10–11 күнде ұшып кетеді. Көбеюге дайындық келесі жылы жетіледі. Солтүстік парулалар кейде сары тамақталған сойқыштармен будандасып, Саттон сойқышықтары деп аталатын гибридті түрді құрайды.
The northern parula is considered a monogamous species; however, a few cases of polygamy have been reported. Southern populations can start breeding as soon as March but in the north of the range, the species does not nest until May. The breeding habitat is humid woodland with growths of Old Man's Beard lichen or Spanish moss. Northern parulas nest in trees in clumps of these fungi (Old Man's Beard; Usnea) or plants (Spanish moss; Tillandsia usneoides), laying 3–7 eggs in a scantily lined cup nest. Sites located near water sources are preferred and many nests are found at the end of branches suspended over water. Due to their longer breeding season, southern parulas frequently raise two broods, as opposed to northern ones who raise only one. The female hollows out a clump of vegetation in the moss and proceeds to fill the cavity with vegetation fibers, animal hair, grass, or pine needles. These nests average in outside diameter. The incubation period typically lasts 12 to 14 days and the young fledge at 10 to 11 days. Breeding maturity is attained the following year. Northern parulas will occasionally hybridize with yellow throated warblers, resulting in a hybrid species known as Sutton's warblers.