Кіріспе

Apple компьютерінің шектеулі нұсқасы. "Жігерінші жылдық Macintosh" (немесе "TAM") – 1997 жылы Apple компаниясының 20 жылдығына арнап шығарылған, шектеулі санымен дайындалған жеке компьютер. Бұл машина сол кездегі технологиялық жетістіктерді көрсетіп, тек қарапайым есептеуден асып түсетін көптеген мүмкіндіктерге ие болды және "жоғары лауазымды қызметкерлер" нарығына бағытталған бағамен ұсынылды.

Тарих

1996 жылдың 1 сәуірінде Стив Джобс, Стив Возняк және Рональд Уэйннің Apple Computer компаниясын құруға біріккеніне 20 жыл толды. Бұл маңызды оқиға Apple компаниясының басшыларының назарына түскенде, оны мерекелеу үшін Macintosh компьютерінің шектеулі санын шығару туралы шешім қабылданды. Осылайша "Спартак" (немесе "Помона" немесе "Smoke & Mirrors") жобасы пайда болды. Жаңа Macintosh компьютерін әзірлеуге арналған қалыпты уақыт аралығы 18 айдан астам болды, бірақ қолда бар уақыт аз болды. Алайда, дизайн тобы бірнеше "арман" тұжырымдамалары бойынша жұмыс істеп келді және көп ұзамай олардың ең мүмкіндігінше: (жартылай) барлық компоненттері ЖК-дисплейге негізделген дизайнға ие болды. Даму уақытын қысқарту үшін жаңа компьютердің ішкі жағында көптеген стандартты компоненттер қолданылды. TAM 1997 жылдың қаңтар айында Сан-Францискодағы MacWorld Expo-да Джобс пен Возняк компанияны құрғаннан кейін 20 жыл өткен соң жарияланды. Ол 1997 жылдың 20 наурызында шығарылды, оның сауда бағасы 5545 фунт стерлинг немесе 6637 евро болды. Бастапқыда кең таралған өнім ретінде қарастырылған, маркетинг тобы оны қымбат арнайы басылымға айналдырды. Оның таныстырылымы кезінде TAM-тің құны 1500 долларға жетеді деп болжанды, бұл бағаға үйге тікелей консьерждік қызмет көрсету кіретін еді. Шығарылған кезде бағасы төмендетілді. Машинаның сату мерзімі ортасында Apple бағаны одан әрі төмендетіп, шамамен 2000 долларға дейін жеткізді, ал ақыры 1998 жылдың наурыз айында өндірісті тоқтатқан кезде баға TAM-ға толық баға төлеген, содан кейін Apple-ге шағымданған клиенттерге өтемақы ретінде тегін жоғары деңгейдегі PowerBook ұсынылды.

Нысан және жобалау

TAM-да 250 МГц PowerPC 603ev процессоры және PowerBook 3400c/G3 Kanga-дан алынған 12.1 дюймдік белсенді матрицалы LCD экраны, 2 МБ VRAM-мен ATI 3D Rage II бейнечипсеті орнатылған. Ол 800x600 немесе 640x480 пикселдерде 16 биттік түстерді көрсетуге қабілетті. Құрылғыда тік орнатылған 4x SCSI CD-ROM және Apple флоппи дискілік SuperDrive, 2 ГБ ATA қатты дискісі, TV/FM тюнері, S-Video кіріс картасы, сонымен қатар екі "Jewel" динамигі және сыртқы қуат блогына ("негізгі блокқа") орнатылған сабвуфері бар арнайы жасалған Bose дыбыс жүйесі қарастырылған. Қалың "кабель" негізгі блокты бас блокқа жалғап, сабвуферге қуат пен байланыспен қамтамасыз етеді. Кабель көп қосқыштың арқылы қосылады, бұл TAM-ның басты кемшілігіне – "динамик гулына" себеп болуы мүмкін. Apple компаниясы динамик гулынан жөндеуден өткен құрылғыларды тексергенде, кабельге бір немесе бірнеше қосымша резисторлар орнатылғанын анықтады. Қосқыштарды шаң-тозаңнан тазалау да "гулдың" жоғалуына көмектеседі, бірақ бұл мәселе машиналардың шағын бөлігіне ғана әсер етті. Apple инженерінің айтуынша, қалың кабель жоғары деңгейдегі процессорды қуаттандыру үшін жасалған, бірақ бұл опция кейіннен тоқтатылды, алайда кабельдің диаметрі өзгеріссіз қалды. TAM 75 пернелі ADB пернетақтасымен бірге келеді, оның былғары қол тіректері және тышқанның орнына трекпад орнатылған. Трекпадты пернетақтадан ажыратуға болады, ал пернетақтаның астында бос орынды толтыру үшін кішкентай былғары төсем қарастырылған. Қажет болмаған жағдайда пернетақтаны TAM бас блогының астына сырғытып, трекпадқа қол жеткізуді қамтамасыз етуге болады. TAM сонымен қатар қашықтан басқару пультімен (Apple TV/FM Tuner картасымен бірге стандартты жиынтықта) жабдықталған, сонымен қатар алдыңғы панелінде дыбыс деңгейін, CD ойнатуды, жарықтықты, контрастты және теледидар режимін басқаруға арналған батырмалар орналасқан. Алдын ала орнатылған операциялық жүйе – Mac OS 7.6.1-дің арнайы нұсқасы, ол аталған мүмкіндіктерді басқаруға мүмкіндік береді. Бұл System 7 жүйесін іске қосып жұмыс істете алатын соңғы Macintosh моделі. Құрылғыны кеңейтуге 7 дюймдік PCI слоты және Ethernet қосылымы үшін Apple Communication II слоты мүмкіндік береді. Sonnet және NewerTechnologies ұсынған G3 жаңарту опциялары TAM-ның Level II Cache слотын пайдаланып, компьютердің жылдамдығын 500 МГц-ге дейін арттыруға мүмкіндік береді. Алайда, бұл опциялар TAM-ның жұқа дизайнына әсер етеді. Арқа панелін алып тастап, оның орнына машинаның тереңдігіне бірнеше сантиметр қосатын "горбаты" қақпақ (жинақтамада беріледі) орнату қажет. TAM-да осы модель үшін ғана жасалған бірегей қосылу дыбысы болды, ол басқа Macintosh модельдерінде қолданылмады.

Өндіріс және шығару

TAM тек АҚШ, Жапония, Франция, Германия және Ұлыбританияда сатылды. Apple компаниясының негізін қалаушылары Стив Возняк және Стив Джобс екеуі де TAM алды. "Воз" 1990-жылдардың соңында веб-камера арқылы кеңсесіне кіруге мүмкіндік бергенде, оның TAM-і үстелінде көрінді. Өндіріс көлемінің шектеулі болуына байланысты, Apple компаниясы барлық Apple аккредиттелген техниктерін TAM жөндеуге оқытудың орнына, жарамсыз құрылғыларды әлем бойынша үш орталыққа жіберуді жөн көрді: әрбір континентке біреуден. АҚШ-тағы орын - Нью-Йорк штатының Рочестер қаласындағы Eastman Kodak компаниясының сервистік орталығы. Apple компаниясының сервистік CD-сі, Apple компьютерлерін жөндеуге аккредиттелген техниктерге арналған ақпаратты қамтиды, онда TAM "жабық құрылғы" ретінде тізімделген, оны барлық жөндеулер үшін көрсетілген сервистік орталықтарға қайтару керек. Онда TAM-ді "бөлшектеу" жөніндегі нұсқаулық жоқ.

Веб-сайттар

Apple компаниясының веб-сайтындағы қарапайым бет орнына, TAM-ға жеке веб-сайты берілді, әйтсе де ол тек алты қысқа беттен тұрды. Бұл, сол кездегі Apple компаниясының басқа Macintosh компьютерлеріне арналған стандартты жарнамалық саясатынан өзгешелік еді. 1999 жылы Apple компаниясы веб-сайтты жапты және оны негізгі Apple веб-сайтына қайта бағыттады. TAM-ның шығарылымынан көп ұзамай, АҚШ-тағы TAM иесі Боб Бернардара қауымдастық веб-сайтын құрды. Ол бұл сайтты TAM иелері үшін жасады, онда TAM туралы жаңалықтар мен ақпарат, пайдалы бағдарламалық қамтамасыз етуге сілтемелер және талқылауларға арналған форум болды. Apple компаниясы соңғы TAM шығарылымына дейін қысқа уақыт бұрын сайтқа белсенді сілтеме қойды. Macintosh веб-сайтының 20 жылдығына – TAM пайдаланушылар қауымдастығының «ресми» үйіне қош келдіңіз! Осы жерде 20 жылдық Macintosh иелері осы «өте керемет» өнім туралы көптеген ақпараттармен бөлісе алады. TAM (Twentieth Anniversary Macintosh) – компьютер әлеміндегі бірегей машина, ал бұл сайт сізге өзіңіздің TAM-ыңыздан барынша тиімді пайдалануға көмектеседі. TAM сайты бірнеше жыл бойы белсенді түрде жұмыс істеді, бірақ Бернардара сайтты ұйымдастырған австралиялық Axon хостинг компаниясымен байланыса алмағандықтан, оны жабуға тура келді. Содан бері жылдар бойы бірнеше жаңа TAM қауымдастығы веб-сайттары пайда болды.

Ұсынысты тоқтату

Стив Джобс 1997 жылы Apple компаниясына қайта оралды. 1998 жылдың наурыз айында ол кең ауқымды өзгерістер жасады, оның ішінде Newton MessagePad-тің тоқтатылуы да болды. Осы кезде TAM өндірісі тоқтатылып, қалған қоры азайтылды. Бұл уақыт ерекше көзге түспеді, себебі көптеген Apple компьютерлерінің өндіріс циклы бір жылды құрады, ал TAM өндірісі 1997 жылдың наурыз айында басталған еді. Дегенмен, Джобс ТАМ-ды ұнатпайтынын мәлімдеді. АҚШ-тағы сатушылар соңғы баға төмендегеннен кейін 14 күн ішінде барлық тауарын сатылып біттірді.

Қабылдау

TAM басқа компьютерлермен салыстырғанда тым қымбат деп сынға түсті. PC World журналы 2006 жылы TAM-ді "Барлық уақыттағы ең нашар техникалық өнімдер" тізімінде 25-орынға қойып, оны тозығы жеткен техникалық сипаттамалары бар ең қымбат жеке компьютерлердің бірі деп көрсетті. Бұған қоса, Стив Джобс 1997 жылы Apple компаниясына қайта оралғанға дейін TAM-ді ұнатпағандығы хабарланды.

Мұра

Макартоштің жиырма жылдық мерейтойлық нұсқасы өз заманында кең танылмағанмен, көп сатылмағанмен де, жеке компьютерлерге ұзаққа созылған әсер етті. Джони Айв ТАМ-ның бастапқы тұжырымдамасын жетілдірді. Кейіннен ол Индустриалды дизайн тобының директоры болып, келесі компьютерлерді жобалауды басқарды. ТАМ сияқты, Apple компаниясының қазіргі заманғы iMac, G5 моделінен бастап, экран артында тік орнатылған ауыстырылатын дискіні (яғни SuperDrive) пайдаланады. ТАМ-ның алынып-қойылатын тачпады Apple-дің кейінірек шыққан Magic Trackpad-ымен ұқсастықтары бар. Сыртқы қуат көздері кейінірек Apple компьютерлерінде де қолданылды, мысалы Power Mac G4 Cube және Mac Mini. Apple компьютерлері үшін динамик өндірушілермен (алғашқыда Bose, бірақ кейін Harman Kardon) бірлескен жұмыс кең таралған. Достар: Төртінші маусымда, "Ең нашар ең жақсы адаммен" атты эпизодта Чандлердің кеңсесінің артында. "Нағыз әлем: Сиэтл": Пиэр 70 кеңсесіндегі үстелде. Сабрина (1995): Линус Ларрабидің үстелінде ТАМ прототипі бар. ТАМ прототипі Линустың оң жағында, арнайы үстелде орналасқан. CD ойнатқыштың есігінің ортасында CD-ді салуға және алуға мүмкіндік беретін тесік бар, бұл мүмкіндік өндіріс үлгісінде алынып тасталды, ол қатты қою қара сұр пластикалық есікпен жабдықталған. Линус өзінің үстелінде Apple-дің ішкі әзірлеме үлгісін ұстаған, оны Apple студияға берген. Бэтмен және Робин (1997): Альфред CD жазу үшін пайдаланды (нағыз компьютерде мұндай мүмкіндік болмаған). Сериялық эксперименттер: Лайн (1998): Лайнның алғашқы компьютері қызыл түсті ТАМ. Адамзат балалары (2006): Жаспердің тығылған жерінде ТАМ қолданылып, кіргіштердің бейнесін көрсету үшін пайдаланылады. Бұл фильмде ол 30 жылдық болар еді, себебі фильм 2027 жылы өтеді.