Артур Лисмер: Канад суретшісі және «Жетілік» тобының мүшесі

Кіріспе

Ағылшын-канад суретшісі (1885-1969)

Артур Лисмер, ЛЛ. Д. (27 маусым 1885 – 23 наурыз 1969) – ағылшын-канадтық суретші, «Жетілік» тобының мүшесі және педагог. Ол көбінесе пейзаж суреттерімен және кемелерді жасырау маскировкасымен салған суреттерімен танымал.

Ерте өмір

Лисмер Англияның Йоркшир графтығындағы Шеффилд қаласында Харриет пен Эдвард Лисмердің ұлы болып дүниеге келді. Он үш жасында ол фотогравировка компаниясында оқуға түсті. Ол стипендия алды және 1898 жылдан 1905 жылға дейін Шеффилд өнер мектебінде кешкі сабақтарға қатысты. 1905 жылы ол Бельгияның Антверпен қаласына көшіп, Король академиясында сурет өнерін оқыды. Лисмер 1911 жылы Канадаға көшіп, Онтарио провинциясының Торонто қаласында қоныстанды және Grip Ltd компаниясында жұмыс істеді, онда ол Том Томсонмен танысты. 1914 жылдың мамыр айында ол онымен бірге Алгонкин саябағына демалысқа барды және былай деп жазды:
Біздің каноэміз 16 футтық қаштан жасалған, матамен қапталған, кең және біз салған жүкті көтере алатын – екі аптаға арналған азық-түлік, шатыр, көрпелер, пісіру пеші мен ыдыстар, алюминийден жасалған табақтар мен кружкалар, балық аулау құралдары, балта және сурет салуға қажетті заттар. Соңғысы (мен үшін) – қайың ағашының алдыңғы және артқы жағынан жасалған, ішкі жағы жұмсақ қарағайдан жасалған екі ондаған 12 1⁄2 x 9 1⁄2 өлшемді үш қабатты фанерадан тұратын тақталар, сурет салуға ыңғайлы. Бұлар бір адамға арналған алты тақтаны және екі тақтаны салуға арналған қорапқа сыяды, сондай-ақ әр адамға шамамен 12-15 фунт бояу, май және қылқалам. Каноэміз толық жүктелгенде, су сызығынан жоғары шамамен 2 1⁄2 дюйм бос қалды және екеуміздің салмағымыз барлығы 560 фунтқа жетті.

NSCAD университетінің президенті

1916 жылдан 1919 жылға дейін Лисмер Новая Шотландиядағы Виктория өнер колледжінің (қазіргі NSCAD университеті) президенті қызметін атқарды.

Жетілік тобы

Лисмер 1919 жылы Торонтоға оралып, Онтарио өнер колледжінің директордың орынбасары болып тағайындалды. Лисмер бұрын жұмыс істеген Grip компаниясындағы төрт суретшінің ынтымақтастығымен, ол Канада сурет өнерінде ерекше ұлттық дауыс қалыптастыру процесіне үлес қосу мақсатындағы «Жетілік» тобын құруға көмектесті. Кейіннен «Жетілік» тобының бірнеше мүшесі, Лоурен Харрис, А. Дж. Кассон, Артур Лисмер, А. Я. Джексон және Франклин Кармайкл сияқты, Канадалық суретшілер тобының құрамына кірді. Бұл топ Солтүстік Американың жабайы табиғатын бейнелеуімен танымал болды. Ол сондай-ақ Grip компаниясындағы мамандармен де жұмыс істеді. Артур Лисмердің стиліне Канадаға дейінгі тәжірибесі (әсіресе Антверпенде) зор әсер етті, ол Барбизон және постымпрессионизм ағымдарын маңызды шабыт көзі деп санады. 1920 жылы «Жетілік» тобы болып қалыптасатын суретшілер тобымен бірлесіп жұмыс істеген Лисмер, осы топтың жұмысына тән пост-импрессионистік стильді және пейзажға рухани байланысты көрнекті етіп көрсетті. «Жетілік» тобының басқа мүшелері сияқты, оның көптеген туындылары майлы тақтаға маймен жасалған шағын эскиздер түрінде басталатын. 1934 жылы Торонто қаласының 100 жылдығына арналған шараларда Лисмер Сурет комиссиясының мүшесі болды. Оның өнер біліміндегі жұмысы тиімді болды, ал қоғамға көрсеткен қызметі Лисмердің оның суретші әріптестерінің жетістіктерінен асып түсетін ықпалды болуына себеп болды. Мысалы, ол Торонтодағы өнер галереясында балаларға арналған өнер бағдарламасын іске қосты, ол 1930 жылдары сәттілікке жетті. 1936 жылы Лисмердің өнер білімі саласындағы беделі оны халықаралық сапарларға қатыстырды, ол Оңтүстік Африкаға бір жылдық турнеге шықты. Өнер педагогы Нора Маккалоумен бірге өнер білімі бағдарламаларын ұйымдастырды, канадалық өнер туралы лекциялар оқыды және мұғалімдерге семинарлар өткізді. Сапар барысында ол акварельмен көп суреттер салды. 1940 жылы Монреальге көшіп, Монреаль өнер қауымдастығында оқытушылық қызметке тағайындалып, MMFA өнер және дизайн мектебін құрды. 1943 жылы Макгилл сәулет мектебінің директоры Джон Блэндтің шақыруымен сессиялық оқытушы болып жұмысқа орналасты, ал 1945 жылы ассистент профессор болып тағайындалды және 1955 жылы жетпіс жасқа толғанда зейнетке шықты. 1940-1950 жылдары ол Канаданың шығыс жағалауына сурет салу үшін жазда саяхаттайтын. Ол әсіресе Жаңа Шотландиядағы Кейп-Бретон аралындағы кемежайларда балықшылардың құрал-жабдықтарын салуды ұнататын. 1951 жылы Торонтодағы өнер галереясында ашылған Лисмердің жеке көрмесі қысқартылған нұсқада Үлкен Викторияның өнер галереясына, Ванкувер өнер галереясына және Британдық Колумбия университетінің көркемөнер галереясына жол тартты, бұл оның сол жылы жазда Батыс жағалауға алғашқы сапарын жасауына ықпал еткен болуы мүмкін. Галиано аралын база ретінде пайдаланып, Пендер және Солтспринг аралдарын, сондай-ақ Ванкувер аралындағы Виктория мен Лонг-Бич аралдарын зерттеді. «Жетілік» тобының бірнеше мүшесі, соның ішінде Лисмер де 1933 жылы Канадалық суретшілер тобының мүшесі болды. 1962 жылы Канада өнеріне қосқан үлесі үшін Канада Кеңесінің медалімен марапатталды. Лисмер Федералды мұра тізіліміндегі тарихи тұлға ретінде тіркелді.

Lismer returned to Toronto in 1919 when he was appointed vice principal of the Ontario College of Art. With the collaboration of four artists at Grip where Lismer had previously worked, he helped found the Group of Seven, whose work was intended to contribute to the process of giving Canada a distinctive national voice in painting. Several members of the Group of Seven later became members of the Canadian Group of Painters including Lawren Harris, A. J. Casson, Arthur Lismer, A. Y. Jackson, and Franklin Carmichael. The group was known for its depictions of the North American wilderness. He also worked with the cadre at Grip. Arthur Lismer's style was influenced by his pre Canadian experience (primarily in Antwerp), where he found the Barbizon and post impressionist movements a key inspiration. Collaborating with the group of artists who would, in 1920, become the Group of Seven, Lismer exhibited the characteristic post impressionist style, and spiritual connection with the landscape that would embody that group's work. Like the other members of the Group of Seven many of his works began as small en plein air sketches in oil on hardboard. During the Centennial of the City of Toronto, in 1934, Lismer was on the Pictures Committee. His work in art education was effective; and this service to the wider community caused Lismer to become influential in ways not always achieved by his artist colleagues. For example, he started a children's art program at the Art Gallery of Toronto, which became successful in the 1930s. In 1936, as Lismer's prominence in the field of art education involved him in international travels, he went on a one year tour of South Africa. Together with art educator Norah McCullough, he organized art education programmes, lectured on Canadian art and gave workshops for teachers. On the trip, he painted extensively in watercolour. He moved to Montreal in 1940, as a result of being given a teaching appointment at the Art Association of Montreal and established the MMFA School of Art and Design. He joined the McGill School of Architecture as a sessional lecturer in 1943 at the invitation of John Bland, the School’s director, and was appointed assistant professor in 1945, retiring in 1955 at the age of seventy. Between 1940 and 1950, he travelled in the summertime to the east coast of Canada to paint. He particularly liked to paint fishermen`s gear on the docks of Cape Breton Island, Nova Scotia. In 1951, a retrospective exhibition of Lismer's work, originating at the Art Gallery of Toronto, traveled in an abbreviated version to the Art Gallery of Greater Victoria, the Vancouver Art Gallery and the University of British Columbia Fine Arts Gallery and may have influenced him to take his first trip to the West Coast in the summer of that year. Using Galiano Island as a base, he explored Pender and Saltspring Islands, as well as Victoria and Long Beach on Vancouver Island. Several members of the Group of Seven including Lismer became members of the Canadian Group of Painters in 1933. In 1962, he received the Canada Council Medal for his contribution to Canadian art. Lismer has been designated as an Historic Person in the Directory of Federal Heritage Designations.