Кіріспе
Қабырға розеткасы арқылы электрмен жабдықтау жүйесіне құрылғыны қосатын электр кабелі. Электр сымы, желілік сым немесе желілік кабель – құрылғыны уақытша желілік электрмен жабдықтау жүйесіне қабырға розеткасы немесе ұзарту кабелі арқылы қосатын электр кабелі. Бұл терминдер әдетте жергілікті желі кернеуінде (әдетте 100-ден 240 вольтқа дейін, орналасқан жеріне байланысты) бір фазалы айнымалы ток көзіне қосылу үшін қуат розеткасын пайдаланатын кабельдер үшін қолданылады. Электр кабелі, желілік сым, икемді сым немесе қайнатқыш сымы деген терминдер де қолданылады. Шам шнуры (zip шнуры деп те аталады) – бұл жеңіл, жерге қосылмаған, бір оқшауланған екі сымдық шнур, ол үстел немесе еден шамдары сияқты кішкентай жүктемелерге қолданылады. Сым жиынтығының екі шетінде де сымға қалыпталған жалғауыштар болады (Құрылғы жалғауышын қараңыз). Сым жиынтықтары электрмен жабдықтаудан да, электр жабдықтарынан да ажыратылады және екі шетінде электр жалғаулары бар иілгіш сымнан тұрады, біреуі еркек, біреуі әйел. Сым жиынтығының бір ұшы қалыпты электр тығынына бекітіледі, ал екіншісі әдетте қалыпты электрлік розетка болып табылады, бұл электр тогының соққысын тудыруы мүмкін ашық ұшты немесе штырғыны болдырмау үшін жасалған. Әйел жалғауыш құрылғыға немесе құралға, ал еркек тығыны электр розеткасына немесе тесігіне қосылады.
A power cord, line cord, or mains cable is an electrical cable that temporarily connects an appliance to the mains electricity supply via a wall socket or extension cord. The terms are generally used for cables using a power plug to connect to a single phase alternating current power source at the local line voltage (generally 100 to 240 volts, depending on the location). The terms power cable, mains lead, flex or kettle lead are also used. A lamp cord (also known as a zip cord) is a light weight, ungrounded, single insulated two wire cord used for small loads such as a table or floor lamp. A cord set includes connectors molded to the cord at each end (see Appliance coupler). Cord sets are detachable from both the power supply and the electrical equipment, and consist of a flexible cord with electrical connectors at either end, one male, and one female. One end of the cord set is attached to a molded electrical plug; the other is typically a molded electrical receptacle to prevent the possibility of having an exposed live prong or pin which would cause electric shock. The female connector attaches to the piece of equipment or appliance while the male plug connects to the electrical receptacle or outlet.
Ерекшеліктері
Электр сымдары құрылғыға бекітілген немесе ажыратылатын болуы мүмкін. Ажыратылатын сымдар болған жағдайда, құрылғы жағындағы электр сымында ұршығы тірі қалмауы үшін, құрылғыға қосылатын ұрғашы коннектор болады. Сымдардың бірі немесе екі ұшында кездейсоқ ажыраудың алдын алу үшін бұралып жабылатын немесе басқа да бекіткіштер болуы мүмкін. Сым жиынтығына тоқтан қорғау үшін сақтандырғыш, кернеудің бар екенін көрсететін шам немесе ағып тұру тогын анықтағыш сияқты қосымша құралдар кіруі мүмкін. Сезімтал құралдар немесе аудио/бейне жабдықтары үшін қуат сымдары электромагниттік кедергіні азайту үшін қуат өткізгіштерінің үстінде қалқанмен жабылуы мүмкін. Электр сымы немесе құрылғы жалғағышында оларды кездейсоқ тартылып немесе шайқалып түсіп кетпеуі үшін ұстап тұратын қысқыш немесе механикалық құрылғы болуы мүмкін. Қауіпсіздік талаптары қатаңрақ болатын салаларға медициналық технологиялар, сахна және жарықтандыру технологиялары, компьютерлік жабдықтар жатады. Құрылыс машиналарын, дыбыс және жарық жабдықтарын, шұғыл медициналық дефибрилляторларды және ыңғайлы қуат көзі жоқ жерлерде қолданылатын электр құралдары сияқты арнайы жабдықтар үшін, электр тогын розеткадан жүздеген футқа дейін жеткізу үшін ұзартқыш сымдар қолданылады. Солтүстік Америкада Ұлттық Электр өндірушілер қауымдастығы электрлік ашалар мен розеткалар және кабельдерге арналған стандарттарды әзірлейді. Халықаралық қуат сымдары мен аша адаптерлері электр құрылғыларымен бірге олар жұмыс істеуге арналған елдерден өзге елдерде қолданылады. Сымның бір ұшы бір елдің розеткаларымен немесе құрылғыларымен, екінші ұшы басқа елдің розеткаларымен немесе құрылғыларымен үйлесімді болудан басқа, жолаушылардың ноутбук сияқты электрондық құрылғыларын АҚШ пен Еуропа немесе Африка сияқты жерлер арасындағы кернеудің айырмашылығынан қорғау үшін кернеу түрлендіргіш қажет болуы мүмкін. Солтүстік Америкадағы шам сымдарында аз токқа арналған екі жеке оқшауланған өткізгіш болады. Сымның барлық ұзындығы бойынша өткізгіштердің біреуін жабатын оқшаулағыш қабыршақты (сымға параллель) болады, ал екінші өткізгіштің оқшаулағышы тегіс болады. Тегіс өткізгіш – фазалық, ал қабыршақты – нейтраль.
Қосылымдар
IEC 60320 электр кабельдері қалыпты және жоғары температуралық түрлерінде, сондай-ақ әртүрлі номиналды тоқтарда келеді. Қосылыштардың пішіні сәл өзгеше, осылайша төмен температуралық немесе төмен токқа арналған кабельді алмастыру мүмкін болмайды, бірақ жоғарырақ номиналды кабельді пайдалануға болады. Сымдардың сыртқы қаптамаларының түрлері әртүрлі, олар ылғал, температура, майлар, күн сәулесі, икемділік және жоғары тозу сияқты қоршаған ортаның өзгеретін факторларына бейімделуге мүмкіндік береді. Мысалы, жылыту құралы қыздырылған беттерге кездейсоқ тиюге төтеп бере алатын сыммен жабдықталған болуы мүмкін. Әлем бойынша үйлердегі электр желісіне қосылу үшін оннан астам түрлі айнымалы ток розеткалары мен түйреуіштері қолданылады. Көптеген нарықтарда сатылатын өнімдер стандартталған IEC 60320 түйреуішін пайдаланады, содан кейін жергілікті электр розеткаларына сәйкес келетін ажыратылатын электр сымын қолданады. Бұл қауіпсіздік мақұлдауларын, зауыттық сынақтарды және өндірісті жеңілдетеді, себебі электр сымы – қолжетімді, арзан тауар болып табылады. 120 В және 230 В қуат кабельдері үшін бірдей типтегі құрылғы жағындағы түйреуіштер қолданылатындықтан, пайдаланушы қосылған құрылғы қолданыстағы кернеумен жұмыс істейтініне көз жеткізуі керек. Кейбір құрылғыларда әртүрлі кернеулерге немесе кең ауқымды қуат көздеріне бейімделу үшін жылғыш қосқыш немесе кең диапазонды қуат блогы қарастырылған.
Стандарттар
Ұлттық электрлік кодекстер қуат сымдары мен олармен байланысты заттарға қатысты болуы мүмкін. Мысалы, АҚШ-та қуат сымдары UL 62 және 817 стандарттарына сай болуы тиіс.
Электрмен жабдықтау
Сым жиынтықтарын ток түзету адаптерлерінен ажырату қажет, онда жалғауышта трансформатор, сондай-ақ түзеткіштер, сүзгілер және реттегіштер болуы мүмкін. Егер стандартты желілік кернеуге арналған жалғауды электрмен жабдықтау құралымен жаңылыстырып алмастырса, қосылған құрылғыға толық желілік кернеу түсіп, оның бұзылуына, сондай-ақ өрт шығуына немесе адамдардың жарақаттануына әкелуі мүмкін.