Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
1999 жылы Үндістан Республикасында.
1999 in the Republic of India.
Қаңтар - сәуір
9 қаңтар – Одиша штатында Ажанна Мишраға жасалған зорлық. 23 қаңтар – Одишаның Кендуджар ауданында «Баджранг Дал» ұйымының белсенділері австралиялық христиан миссионері Грэхам Стейнс пен оның екі ұлын өртеп өлтірді. 30 қаңтар – Махараштраның бас министрі Манохар Жоши оңшыл индуисттік «Шив Сена» партиясының басшысы Бал Тхакрейдің бұйрығымен отставкаға кетті. Жошинің, Индия мен Пәкістан арасындағы крикет матчына қарсылық танытып, партия белсенділері крикет федерациясы кеңсесін қиратқандарына кедергі келтірмегендігі үшін жұмыстан босатылғаны болжануда. Тхакрей бұл серия өткізілмеуі үшін күрес бастады, екі елдің шекаралық Кашмир аймағы үшін соғысып жатқанда спорттық іс-шаралар өткізуге болмайды деді. 31 қаңтар – Үндістан мен АҚШ ядролық қаруды таратпау мәселесі бойынша үш күндік келіссөздерді аяқтады, кездесу «өнімді» деп жарияланды және жыл ортасына дейін талқылауды жалғастыруға уәде берді. 7 ақпан – Анил Кумбле тест-крикет тарихында матчтың бір иннингінде барлық он қақпаны алған екінші боулер атанды. Бұл керемет жетістік Пакистан құрамасына қарсы Фируз Шах Котла стадионында өткен тест матчында қол жеткізілді. 12 ақпан – Ориссаның бас министрі Жанаки Баллабх Патнаик штаттағы христиандарға жасалған шабуылдарға байланысты партиясының ішіндегі және сыртындағы қысымнан кейін отставкаға кетті. 15 ақпанда оның орнына Гиридхар Гоманго тағайындалды. 12 ақпан – Премьер-министр Атал Бихари Ваджпаи оппозициялық партия басқаратын Бихар штатының үкіметін таратып, федералдық басқаруды енгізді. 19 ақпан – Ваджпаи Дели мен Лахор қалалары арасындағы жаңа шекаралық автобус қызметінің бірінші рейсімен Пәкістанға сапар жасады. 23 ақпан – Премьер-министр Ваджпаидің Пәкістанға жасаған тарихи сапарының соңында екі ел Кашмир дауы туралы мәселе бойынша тығыз жұмыс істеуге келісті және шиеленісті азайту және ядролық соғыс қаупін төмендету үшін қадамдар жасады. 27 ақпан – Қаржы министрі Яшвант Синха инфрақұрылым саласын дамытуға және қор нарығын жандандыруға бағытталған бюджетті ұсынды. 8 наурыз – Үкімет Бихардағы федералдық басқару туралы шешімді жоғары палатадағы дауыс беруде жеңіліске ұшырамас үшін кері қайтарды. 29 наурыз – 6.8 балдық жер сілкінісі Солтүстік Үндістанда болды, оның интенсивтілігі VIII (ауыр) деңгейіне жетті, нәтижесінде 103 адам қаза тапты. 3 сәуір – «Барлық Үндістан Анна Дравида Мунетра Казгам» (АДМК) әскери-теңіз күштерінің басшысын қызметтен босату туралы парламенттік тергеуді талап етуге оппозицияның қолдауын білдірді. 5 сәуір – Үкімет АДМК-ның қорғаныс министрі Джордж Фернандесті қызметтен босату және әскери-теңіз күштерінің басшысын қайта тағайындау талабын қабылдамады. Парламентте күш сынағына дайын екенін мәлімдеді. 6 сәуір – АДМК Министрлер кеңесінен екі өкілін шақырды. 11 сәуір – Үндістан «Агни» баллистикалық зымырасының ұзын қашықтықтағы жаңа үлгісін сәтті сынақтан өткізді. 13 сәуір – Сикх халсасының құрылғандығының 300 жылдығы тойланды. 14 сәуір – АДМК биліктегі коалициядан қолдауын кері тартып алды. Президент К.Р. Нараян үкіметке парламентте сенім дауысы сұрауды тапсырды. 17 сәуір – Үндістанның 13 айлық БЖП басқаратын екінші Ваджпаи үкіметі сенім дауысынан бір дауыс айырмасымен жеңілгеннен кейін құлады. 26 сәуір – Үндістан парламенті таратылды және мерзімінен бұрын сайлаулар жарияланды. 28 сәуір – Уттар-Прадеш штатында пойыз қалың автобусқа шағылысып, кем дегенде 39 адам қаза тапты.
9 January Anjana Mishra rape case in Odisha. 23 January Australian Christian missionary Graham Staines and his two sons were burned to death by Bajrang Dal activists in Kendujhar district, Odisha. 30 January – Maharashtra Chief Minister Manohar Joshi resigns on orders from Bal Thackeray, the boss of the right wing Hindu Shiv Sena party. It is speculated that Joshi may have been fired for failing to prevent the arrest of party activists who trashed a cricket board office in protest against the India Pakistan series. Thackeray had launched a violent campaign to prevent the series, saying the two neighbours should not hold sports events while they continue to fight over the border state of Kashmir. 31 January – India and the United States end three days of talks on nuclear non proliferation issues, declaring the meeting "productive" and promising to resume discussions before the middle of the year. 7 February Anil Kumble became the second bowler in the history of Test cricket to take all ten wickets in an innings of a match. This remarkable feat was achieved in a Test match against Pakistan Cricket Team at Feroze Shah Kotla Stadium. 12 February – The chief minister of Orissa, Janaki Ballabh Patnaik, resigns after pressure within and outside his Congress Party over recent mob attacks on Christians in the state. On 15 February Giridhar Gomango is named to succeed him. 12 February – Prime Minister Atal Bihari Vajpayee sacks the government of Bihar, which is run by an opposition party, and imposes federal rule. 19 February – Vajpayee makes a goodwill visit to Pakistan on the maiden trip of a cross border bus service between Delhi and Lahore. 23 February – At the end of a ground breaking visit to Pakistan by Prime Minister Vajpayee, the two countries agree to work harder on their Kashmir dispute and announce steps to defuse tension and reduce risk of nuclear war. 27 February – Finance Minister Yashwant Sinha unveils a budget which promises to kickstart the infrastructure sector and boost stock markets. 8 March – The government reverses its decision on federal rule in Bihar to avert humiliation in a vote on the issue in the upper house. 29 March – The 6.8 Chamoli earthquake shook northern India with a maximum Mercalli intensity of VIII (Severe), killing 103. 3 April – The All India Anna Dravida Munnetra Kazhagam (AIADMK) backs an opposition demand for a parliamentary inquiry into the sacking of the naval chief. 5 April – The cabinet rejects an AIADMK demand for the dismissal of Defense Minister George Fernandes and the reinstatement of the navy chief. It says it is ready for a trial of strength in parliament. 6 April – The AIADMK withdraws two of its representatives from the Council of Ministers. 11 April – India says it has successfully test fired a longer range model of its Agni ballistic missile. 13 April – Tercentenary celebrations of the creation of the Sikh, Khalsa. 14 April – The AIADMK withdraws support from the ruling coalition. President K. R. Narayanan asks the government to seek a confidence vote in parliament. 17 April – India's 13 month old BJP led Second Vajpayee government falls after losing a confidence motion by just one vote. 26 April – India's parliament is dissolved and early elections are called. 28 April – At least 39 people die when a train rams a crowded bus in the state of Uttar Pradesh.
қыркүйек - желтоқсан
4 қыркүйек – Үндістан әскерлері Джамму мен Кашмирде террористер ұстап алып, тағы бес адамды құтқарып алды; ал қалған бір тұтқын террористер тарапынан өлтірілді. 4 қыркүйек, 11, 18, 25 және 3 қазан – Парламенттік сайлаулар өтті, оның нәтижесінде премьер-министр Ваджпаидің БЖП басқаратын Ұлттық демократиялық альянс 298 орын, Конгресс басқаратын альянс 134 орын, ал басқа партиялар 105 орын жеңіп алды. 6 қазан – Кашмир тәуелсіздігін жақтас топ Кашмир аймағының Үндістан басқаруындағы бөлігіне шеру өткізу жоспарларынан бас тартты. 8 қазан – Үндістанның Жоғарғы соты бұрынғы премьер-министр Раджив Гандиді өлтіруде айыпталған және өлім жазасына кесілген төрт адамның апелляциясын қабылдамады. 13 қазан – Үшінші Ваджпаи үкіметі қызметке кірісті. 29 қазан – Одиша штатындағы Ориссаға 240 км/сағ жылдамдықпен жел соғып, Бенгал шығанағының жағалауындағы кең аумақта үйлерді қиратқан циклон соқты. 7 қараша – Солтүстіктегі Сонепат қаласында фейерверк сататын базарда болған өрттен 42 адам қаза тапты. 11 қараша – Дәліге бағытталған Пуджа экспресі Кандрори станциясында жарылып, 13 адам қаза тауып, 50 адам жарақат алды. 30 қараша – Үндістанның мәлімдемесіне сәйкес, Орисса штатында циклоннан қаза тапқандардың саны кем дегенде 9885 адамды құрады. 24 желтоқсан – Қарулы ұшқыштар Катмандудан (Непал) Нью-Делиге 189 жолаушысы бар Indian Airlines Airbus ұшағын басып алды. Біріккен Араб Әмірліктері арқылы бұрылып, 25 желтоқсанда Ауғанстанның Кандагар қаласына қонды. 28 желтоқсанда ұшқыштар 35 террористті босату және 200 миллион доллар талап етуге қоса үш талап қойды. 31 желтоқсанда ұшақта бір адамды пышақтап өлтірген ұшқыштар, Кашмирде үш террористті босату туралы Үндістанмен келісімге келгеннен кейін, кешірілгендерін босатты. 27 желтоқсан – Аль Бадр деп аталатын лаңкестік ұйым Шринагардағы Карго тергеу орталығына шабуыл жасап, 13 қауіпсіздік қызметкерін өлтірді.
4 September – Indian forces rescue five of the six men held hostage by terrorists in Jammu and Kashmir; the other hostage was killed by the terrorists. 4 September, 11, 18, 25, and 3 October – Parliamentary elections are held, in which the National Democratic Alliance led by Prime Minister Vajpayee's BJP wins 298 seats, the Congress led Alliance 134, and others 105. 6 October – A pro independence Kashmiri group abandons plans to march into the Indian ruled part of the Kashmir region. 8 October – India's Supreme Court turns down an appeal by four co conspirators sentenced to die in the assassination of former prime minister Rajiv Gandhi. 13 October Third Vajpayee ministry sworn into power. 29 October – The Odisha cyclone slams into the state of Orissa packing winds of 240 km/h and flattening houses across a wide area along the Bay of Bengal. 7 November – Forty two people die in the northern town of Sonepat after a fire in a market selling firecrackers. 11 November – A bomb explodes in the Delhi bound Puja Express from Jammu at Kandrori station, killing 13 and injuring 50. 30 November – India says the death toll in cyclone hit Orissa State is at least 9,885. 24 December – Heavily armed hijackers take over an Indian Airlines Airbus carrying 189 people from Kathmandu (Nepal) to New Delhi. After a detour to the United Arab Emirates, it lands at Kandahar, Afghanistan, on 25 December. On 28 December the hijackers make three demands, including the release of 35 terrorists and a sum of $200 million. On 31 December the hijackers, who stabbed a man on the plane to death, free their hostages after reaching agreement with India for the release of three terrorists in Kashmir. 27 December A militant organisation named Al Badr attacks interrogation center Cargo in Srinagar and kills 13 security personnel.
Өлімдер
10 сәуір – Тақажы Сивасанкара Пиллай, «Джнянпитх» сыйлығының иегері, Малаялам тілінде жазған жазушы. (1912 жылы туған). 11 маусым – К. Р. Кесаван Вайдьяр, қоғамдық қайраткер және өнеркәсіпші (1904 жылы туған). 12 шілде – Раджендра Кумар, актер және продюсер (1929 жылы туған). 10 тамыз – Балдев Упадьяя, санскрит ғалымы, әдебиет тарихшысы, очеркші және сыншы (1899 жылы туған). 26 желтоқсан – Шанкар Даял Шарма, Үндістанның бұрынғы президенті және Бхопалдың (қазіргі Мадхья-Прадеш штаты) бас министрі (1918 жылы туған).
10 April Thakazhi Sivasankara Pillai, Jnanpith Award winning Malayalam writer. (b.1912). 11 June – C. R. Kesavan Vaidyar, social activist and industrialist (b. 1904). 12 July – Rajendra Kumar, actor and producer (b. 1929). 10 August – Baldev Upadhyaya, Sanskrit scholar, literary historian, essayist and critic (b. 1899). 26 December – Shankar Dayal Sharma, former president of India and Chief Minister of Bhopal (present day Madhya Pradesh) (b. 1918).
Толық күні белгісіз
Раппал Сангамешвараер Кришнан, ғалым және зерттеуші (1911 ж. т.).
Rappal Sangameswaraier Krishnan, scientist and researcher (b. 1911).