Кіріспе

Британдық сәулетші (1924–1992)

Сэр Джеймс Фрейзер Стирлинг (22 сәуір 1926 – 25 маусым 1992) – британдық сәулетші. Стирлинг 1956 жылдан 1963 жылға дейін Джеймс Гованмен, ал 1971 жылдан 1992 жылға дейін Майкл Уилфордпен серіктестікте жұмыс істеді.

Ерте өмір және білім

Стерлинг Глазго қаласында дүниеге келген. Оның туған жылы 1926 жыл деп жиі айтылады, бірақ оның көп жылдық досы сэр Сэнди Уилсон кейіннен 1924 жыл деді. Джеймс нәресте кезінде отбасымен бірге Ливерпульге көшіп келді, онда ол Quarry Bank орта мектебінде оқыды. Стирлинг 1945 жылдан 1950 жылға дейін Ливерпуль университетінде архитектураны оқыды, онда Колин Роу оқытушы болып жұмыс істеді. Жеке практикасын ашуға дейін ол Лондондағы бірнеше фирмада жұмыс істеді. 1952 жылдан 1956 жылға дейін ол Лондонда Лайонс, Израиль, Эллиспен бірге жұмыс істеді, онда ол алғашқы серіктесі Джеймс Гоуэнмен танысты. Лайонс, Израиль, Эллис сол кездегі соғыстан кейінгі ең беделді фирмалардың бірі саналды, олар Алан Колкхун, Джон Миллер, Нейв Браун, Сью Мартин, Ричард МакКормак сияқты сәулетшілермен бірге әлеуметтік мемлекет үшін ғимараттар салуға баса назар аударды, және олардың барлығы архитектура саласында танымал болды. Стирлинг бірнеше мектеп ғимаратының жобаларында жұмыс істеді, соның ішінде Пекхэм қыздар гимназиясы. Ол Джеймс Гоуэнмен бірге жеке практикасын құрғанда, Лайонс Израиль Эллис оларға Престон тұрғын үй жобасының бір бөлігін берді, бұл олардың инновациялық дизайнға беделді екенін көрсетуге көмектесті.

Мансап

1956 жылы ол Джеймс Гоуэнмен бірге Лионс, Израиль және Эллис фирмасының көмекшілері лауазымынан кетіп, Стирлинг және Гоуэн атымен тәжірибе құрды. Олардың алғашқы салынған жобасы – жеке пәтерлердің шағын кешені Langham House Close (1955–58) – «бруталистік» тұрғын үй архитектурасының дамуындағы маңызды кезең ретінде қарастырылды, бірақ бұл сипаттаманы екі сәулетші де қабылдамады. Стирлинг пен Гоуэннің ынтымақтастығының тағы бір нәтижесі – Лестер университетінің Инженерлік факультетінің ғимараты (1959–63), оның технологиялық және геометриялық ерекшеліктерімен танымал, аксонометриялық проекцияға негізделген үш өлшемді суреттермен белгіленеді, оларды жоғарыдан (құс қабағымен) немесе төменнен (құрт қабағымен) қарауға болады. Бұл жоба Стирлингтің атын бүкіл әлемге танытты. Стирлинг Англияда бірқатар маңызды тапсырыстар алды – Лондонның Тейт Британиясындағы Тернер коллекциясы үшін Клор галереясы (1980–87); Тейт Ливерпуль (1984, бірақ содан бері көп өзгеріске ұшырады және енді Стирлингтің жобасы ретінде танылмайды). Өмірінде аяқтаған соңғы ғимараты – Венеция биеннале кітап дүкені (1989–91, Томас Мьюрхедпен бірлесіп). No 1 Poultry in London (1986) басқалар оның өлімінен кейін аяқтады. 1992 жылдың маусым айында Стирлингке рыцарь атағы берілді. Майкл Уилфордпен кеңескеннен кейін, ол бұл сыйлықты олардың тәжірибесіне көмектесуі мүмкін деген себеппен қабылдады.

Жеке өмір

1966 жылы Стерлинг дизайнер Мэри Шэндке, жазушы П. Мортон Шендтің келін қызына үйленді. Олардың бір ұлы және екі қызы болды.

Өлім және мұра

Стирлингтің рыцарь атағы жарияланғаннан үш күн өткен соң, ол Лондонға ішек шаншуымен (ауыр герниямен) ауруханаға түсті. 1992 жылғы 25 маусымда хирургиялық араласу салдарынан қайтыс болды. Стирлингтің қазасынан кейін итальяндық сәулетші және сыншы Витторио Греготти "енді бәрі қиындап кетеді" деп жазды. The Guardian газетінде Эндрю Сент Стирлингті "қорқынышсыз тәжірибеші, формадағы естен кетпес жаңашыл және өткір мінезді" деп сипаттады, бірақ "оған ең жоғары деңгейдегі сәулеттік жетістіктерге жету үшін қажетті ішкі пісілігі, ой-өрісінің кеңдігі және тәртіптің тереңдігі жетіспеді" деп мәлімдеді.