Кіріспе

Firefox және байланысты веб-браузерлердегі Пасхалық жұмыртқа Mozilla кітабы — Netscape, Mozilla, SeaMonkey, Waterfox және Firefox веб-браузерлер сериясында кездесетін компьютерлік Пасхалық жұмыртқа. Ол браузерді `about:mozilla` мекенжайына бағыттап қарау арқылы көрінеді. The Book of Mozilla деп аталатын нақты кітап жоқ. Алайда, Netscape және Mozilla-да жасырылған цитаталар осы әсерді береді, өйткені олар апокалиптикалық әдебиет стиліне ұқсас үзінділерді ашады, мысалы Киелі кітаптағы Аян кітабы. `about:mozilla` коды орналасу жолағына енгізген кезде, осы браузерлердің әртүрлі нұсқалары браузер терезесінде ақ мәтінде, қоңыр түстегі фонға шифрланған хабарламаны көрсетеді. The Book of Mozilla-ның сегіз ресми өлеңі бар, олар шығарылымдарға енгізілген, бірақ Интернеттен түрлі ресми емес өлеңдерді табуға болады. Сегіз ресми өлеңнің бәрінде де тарау мен өлең нөміріне сілтемелер бар, бірақ бұл шын мәнінде Netscape және Mozilla тарихындағы маңызды даталарға сілтеме болып табылады. Бұл сегіз өлеңнің бәрі де қорқынышты көрінетін бір "жануардың" іс-әрекеттерін сипаттайды. Алғашқы күндерінде Netscape Communications-те Mozilla деп аталатын (Netscape Navigator 1.0 кодтық атауынан кейін) жасыл отты дем алатын кескіл немесе бақа маскоты болған. Осыдан, The Book of Mozilla кітабында айтылған "жануар" отты дем алатын кескіл немесе бақа түрі болуы мүмкін деп болжауға болады, оны Netscape метафорасы немесе бейнесі ретінде қарастыруға болады. The Book of Mozilla-ның тартымдылығының бір бөлігі оның құпиялы табиғатынан туындаса да, Netscape және Mozilla тарихы туралы білімді өлеңдерден белгілі бір мағынаны алуға пайдалануға болады. Сонымен қатар, Mozilla кітабының бетінде бірінші, екінші, үшінші және бесінші өлеңдерге түсініктемелер HTML бастапқы кодында жасырылған. Бұл пікірлерді 2004 жылдың мамырында Валерио Капелло жазды және сол жылдың қазан айында Николас Бебут Mozilla Foundation сайтына қосты. Капелло да, Бебоут та Mozilla-ның негізгі шешім қабылдаушылары емес; және Капеллоның түсіндірмелері Mozilla Foundation жоғары басшылығынан жоғары деңгейдегі мақұлдау алғандығы туралы ешқандай дәлел жоқ.

Mozilla кітабы, 12:10

Mozilla кітабы алғаш рет Netscape 1.1 (1995 жылы шығарылған) нұсқасында пайда болды және одан кейінгі барлық 1.x, 2.x, 3.x және 4.x нұсқаларында кездеседі. Төмендегі «болжам» көрсетілген:

12:10 тарау мен 10-тармақ 1994 жылдың 10 желтоқсанына сілтеме жасайды, бұл Netscape Navigator 1.0 бағдарламасының шыққан күні. Mozilla кітабының беті сондай-ақ Киелі кітаптағы Лұқа 3:22-ге сілтеме болуы мүмкін.

Мозилла кітабы, 15:1

Бұл код жолы 2013 жылдың 23 қаңтарында Mozilla негізгі код қоймасына енгізілді. Ол алғаш рет Firefox 21 түнгі құрастыруларында пайда болды (атап айтқанда, Firefox 21.0 Alpha 1 build 2013 01 23). Бұрынғы қарапайым фонның орнына, енді ол күңгірт радиалды градиентпен көзге түседі. Бұл өзгеріс Firefox 21.0 нұсқасынан бастап барлық Firefox нұсқаларында, SeaMonkey 2.18 Beta 1 нұсқасынан бастап барлық SeaMonkey нұсқаларында және Thunderbird 21 Beta 1 нұсқасынан бастап барлық Thunderbird нұсқаларында қолданылады. "Маммонның егіздері" – Apple және Google компанияларын білдіреді, олардың iOS және Android операциялық жүйелері мобильді операциялық жүйелер нарығында екіұшылық құрды. "Жаңа қараңғылық" – дәстүрлі қолданба дүкендерінің жабық табиғатын көрсетеді. "Жылдам" қозғалатын аң – Firefox-тың жаңа, үдемелі шығару циклына сілтеме жасайды. "Барды да көбейді" фразасы "Firefox көптеген мүмкіндіктерге ие болды" дегенді білдіреді.

Mozilla кітабы, 11:14

Бұл өлең алғаш рет Firefox Nightly 58 нұсқасында пайда болды, 2017 жылдың 22 қыркүйегінде Mozilla негізгі код базасына енгізілді, содан кейін Firefox 57 Beta нұсқасында қолданыс тапты. Ол Quantum жобасымен аяқталған Firefox 57 нұсқасының маңызды өзгерістеріне сілтеме жасайды. "Уақыт және кеңістік" – Quantum-ның өзі, ал "Flow" – Quantum Flow жобасы, "жаңа киім" және "Жар" – Photon жобасы деп аталатын интерфейс жаңартуы. Quantum жобасы Rust тілінде жазылған макет қозғалтқышы Серводан алынған алғашқы маңызды кодты қамтыды, ал "тотыққан металл" осыған сілтеме жасайды. 11:14 тарау және өлең белгісі 2017 жылдың 14 қарашасына, Firefox 57 нұсқасының шығарылған күніне қатысты.

Mozilla кітабы, 6:27

Бұл өлең алғаш рет Firefox Nightly 80 нұсқасында пайда болды және 2020 жылдың 22 шілдесінде Mozilla негізгі код базасына енгізілді. Оның түсіндірмесіне сәйкес, ол 2019 жылдың 27 маусымында Firefox Preview енгізілген кезде қосылуы жоспарланған. Book of Mozilla бетінің HTML кодында бұл өлеңге келесі түсініктеме қоса берілген: "24 данагөй" – бұл Flock компаниясының сол кездегі 24 штаттық қызметкері. "Жұлдыздар" – бұл брендте ("Flockstar") қолданылған жұлдызды білдіреді. Бұл өлең 2007 жылдың 5 қарашасында жарияланса да, беттің бастапқы кодтамасы мәтіннің түсін ақ деп белгілейді. Бет әлі де көрініп тұр (тіпті Windows 10-дағы Edge браузерінде де) келесі URL арқылы: (бірақ, егер IE10 браузерінде осы URL қолданылмаса, веб-беттің жүктелуі тоқтатылады). About беті тіркелме жазбасында анықталған.

Мұздық

Mozilla корпорациясымен болған даудың салдарынан Debian жобасы өз таралымында Mozilla Firefox атауын және брендін өзгертуге мәжбүр болды. Жауап ретінде, ол атауын Iceweasel деп өзгертті және белгішесін Firefox логотипіне ұқсас, ақ түсті мысықшаға айналдырды. Iceweasel құпия сыйлықты (Easter egg) қамтиды және одан құрастырылған Firefox нұсқасының стандартты бетін көрсетті. Алайда, пайдаланушылар осы мекенжайға өткенде, Mozilla корпорациясымен болған дауды және Iceweasel құрылуын сипаттайтын Мұз кітабынан (Book of Ice) тақырыптық тұрғыдан ұқсас хабарламаны көреді. Осы басылымдағы "Corpse" Mozilla корпорациясын білдіреді, ал "Менің атыммен ұшуға" тыйым салу туралы сілтеме – бұл тауарлық белгіге қойылған тыйымға қатысты.

Netscape-тің атауы

Netscape 0.93beta нұсқасынан бастап (және 1.0 нұсқасына дейін) "Mozilla Rules!" деген мәтін шығарылды. Netscape-тің Unix нұсқасындағы бетті қарау кезінде, жүктеу индикаторы "планета" логотипінің артынан көтеріліп, отты жұтатын Mozilla анимациясына айналды.

Жарық ай

Pale Moon нұсқасы 26-ға дейін, теру 15:1 аятты көрсеткен. Алайда, Pale Moon 26 және одан жоғары нұсқаларда келесілер көрсетіледі:

Iceweasel сияқты, Pale Moon-да Mozilla кітабының өзіндік нұсқасы бар, бұл жолы "Pale Moon шежіресі" деп аталады, оны арнайы бетке өту арқылы көруге болады; алайда, тарау мен аят нөмірі браузер тарихындағы маңызды датаны емес, аяттың алғаш рет пайда болған нұсқасын көрсетеді, және беттің ортасында орналасқан нәзік радиалдық градиенттің орнына, оң жоғарғы бұрышта орналасқан. Pale Moon 24.2-ден 27.0-ға дейінгі аралықта беттің атауы "Ай баласы" деп жазылып, келесі мәтінді көрсеткен:

"Металлдың нысаны" деген тіркес Google Chrome браузеріне сілтеме жасайды. 27.1 нұсқасынан бастап (Pale Moon толыққанды бұтаққа айналған кезде) беттің атауы "Айгердің тамырлары" деп жазылады, ал мәтін былай деді:

"Атасы" Firefox-қа сілтеме жасайды деп есептеледі, ал "құрғаған тамырлар төсегі" Firefox ESR 24 код базасына сілтеме жасайды деп саналады. Pale Moon 28 нұсқасы шыққаннан кейін нұсқа нөмірлеріне жасалған сілтемелер тоқтатылды. Беттің атауында аяттың тақырыбы жоқ, ал мәтінде былай делінген:

Бұл аятта "ескі ұя" бұрынғы нұсқаларда қолданылған ескі Mozilla XUL платформасына сілтеме жасайды деп есептеледі, ол UXP деп аталатын бұтақ пайдасына тоқтатылды, бірақ Firefox 4-тен 28-ге дейінгі нұсқалардағы ескі, бірақ өзгертілген интерфейсін сақтап қалды. 28.5.0 нұсқасында беттің мәтіні жаңартылды:

Бұл аятта "ландшафт" қазіргі браузер ортасына сілтеме жасайтын сияқты, "ластанған металл" Chromium-ға сілтеме болуы мүмкін (Opera және Vivaldi сияқты браузерлердің Chromium-ға көшуіне сілтеме), ал "қасиетті орын" Біріктірілген XUL платформасына (UXP) сілтеме жасайды, ол XUL негізіндегі қосымшалар үшін ортақ платформаны ұсынады.

SeaMonkey (Теңіз маймылы)

SeaMonkey браузерінің 2.0 нұсқасынан кейінгі жаңа нұсқаларында, ол құрастырылған Firefox түпнұсқасынан алынған Mozilla кітабының бірдей шумағы көрсетіледі.