Кіріспе

Фармацевтикалық препарат. Дарбепоэтин альфа (INN) /d//ɑːr//b//ə/'/p//oʊ//ᵻ//t//ᵻ//n/ – 5 аминқышқылдық өзгерістері (N30, T32, V87, N88, T90) бар эритропоэтиннің қайта жасалған түрі, нәтижесінде N- байланысқан көмірсулар қосылуы үшін 2 жаңа орын пайда болады. Оның жартылай ыдырау мерзімі эпоэтин альфа және бета эпоэтинмен салыстырғанда 3 есе ұзақ. Ол эритропоэзді (қызыл қан клеткаларының деңгейін арттырады) rHuEpo сияқты механизм арқылы (Epo рецепторларымен байланысып, белсендіреді) ынталандырады және анемияны емдеу үшін қолданылады, ол көбінесе созылмалы бүйрек жеткіліксіздігімен және қатерлі ісікке қарсы химиялық терапиямен байланысты. Дарбепоэтин Amgen компаниясымен Aranesp саудалық атауымен сатылады. Препарат 2001 жылдың қыркүйегінде АҚШ-тың Азық-түлік және дәрілік заттар басқармасымен созылмалы бүйрек жеткіліксіздігі бар науқастарда анемияны емдеу үшін, тамырға немесе тері астына инъекция арқылы қолдануға мақұлдалды. 2001 жылдың маусымында ол осы көрсеткіш бойынша, сондай-ақ химиотерапиядан өтетін қатерлі ісікпен ауыратын науқастардағы анемияны емдеу үшін Еуропалық дәрілік заттар агенттігімен де мақұлдалды. Dr. Reddy's Laboratories 2010 жылдың тамызында Дарбепоэтин альфаны Үндістанда ‘Cresp’ таңбасымен шығарды. Бұл – Дарбепоэтин альфаның биологиялық аналогының әлемдегі алғашқы нұсқасы. Дарбепоэтин рекомбинантты ДНК технологиясымен өзгертілген қытай хомягының жасушаларында өндіріледі. Ол эндогенді эритропоэтиннен (ЭПО) екі қосымша N- байланысқан олигосахаридтік тізбегімен ерекшеленеді. Бұл эритропоэзді ынталандыратын 165 аминқышқылынан тұратын ақуыз. Ол Дүниежүзілік денсаулық сақтау ұйымының "Көредіргі тізіміне" енген.

Қарсы көрсетілімдер

Дарбепоэтин альфаны препаратқа жоғары сезімталдық, бұрыннан бақылаусыз гипертония және таза эритроцитарлық аплазиясы бар пациенттерге қолдануға болмайды.

Жағымсыз әсерлер

Дарбепоэтин альфа АҚШ-та өлім, миокард инфарктісі, инсульт, веноздық тромбоэмболия, тамырлық қатынас тромбозы, ісіктің өсуі немесе қайталануы қаупінің артуы туралы ескертулерге ие. Жағымсыз әсерлерді болдырмау үшін, созылмалы бүйрек жеткіліксіздігі немесе қатерлі ісігі бар пациенттерге қызыл қан клеткаларын (ҚҚК) құю қажеттілігін болдырмау үшін қажетті ең төмен дозаны қолдану ұсынылады. Қара қораптағы ескертулерге қоса, дарбепоэтин альфа қолдану жүрек-қантамырлық проблемалардың, оның ішінде жүрек тоқтауы, аритмия, гипертония және жүрек жеткіліксіздігі, сондай-ақ ісінудің қаупін арттырады. Басқа хабарланған жағымсыз реакцияларға ұстамалар, гипотония және кеудедегі ауырсыну қаупі кіреді.

Қоғам және мәдениет

ЭПО сияқты, дарбепоэтин альфа да спортшылардың бәсекеде басымдық алу үшін қолдануға бейім. 2002 жылғы Қысқы Олимпиада ойындарында оның өнімділікті арттыру мақсатында қолданылуы салдарынан Ресейден Лариса Лазутина, Ольга Данилова және Испаниядан Йоханн Мюллеггтің соңғы жарыстардан қатысуына тыйым салынды.

Экономика

2006 жылы Epogen және Aranesp препараттарының жалпы сатылымы 6 миллиард доллардан асты. Procrit препаратының сатылымы 2006 жылы шамамен 3,2 миллиард долларды құрады.