Кіріспе
Британдық саясаткер (туған 1942)
Джордж Фолкс, Камнок бароны Фолкс (туған 21 қаңтар 1942) – британдық саясаткер және өмірлік пэр, ол 2001 жылдан 2002 жылға дейін Шотландияның мемлекеттік министрі қызметін атқарды. Шотландияның Еңбек партиясы мен Ынтымақтастық партиясының мүшесі, ол 1979 жылдан 2005 жылға дейін Каррик, Камнок және Дун аңғары округінен Парламент мүшесі болды. Кейін ол 2007 жылдан 2011 жылға дейін Лотиан аймағы үшін қосымша мүше ретінде Шотландия Парламентінің мүшесі болды. Англияның Шропшир графтығында туған Фолкс Морейдегі Кит грамматикалық мектебінде және Лондонға жақын орналасқан Хабердашерс Аске балалар мектебінде білім алды. Ол Эдинбург университетінде Психология мамандығын оқыды. Эдинбург қалалық округтік кеңесі мен Лотиан аймақтық кеңесіне сайланудан бұрын Шотландия студенттер одағының президенті болды. 1970 жылы Эдинбург Батысы және 1974 жылғы қазанда Эдинбург Пентлендс округтерінде сайлауда жеңіліс тапқаннан кейін, ол 1979 жылғы жалпы сайлауда Оңтүстік Айрширді, ал 1983 жылғы жалпы сайлауда шекаралардың өзгеруіне байланысты Каррик, Камнок және Дун аңғары округін парламентте өкілдік етті. 1983 жылы оппозициялық фракцияға тағайындалған Фолкс Еуропа, Сыртқы істер және Ұлттар достастығы жөніндегі көлеңкелі министр, содан кейін қорғаныс министрі қызметтерін атқарды. 1993 жылы полицейді ұрып-соққаны және мас күйде тәртіпсіздік жасағаны үшін сотталғаннан кейін ол соңғы лауазымынан кетуге мәжбүр болды. 1994 жылы ол шетелдік көмек жөніндегі көлеңкелі министр ретінде фракцияға қайта қосылды. 1997 жылғы жалпы сайлауда Еңбек партиясы жеңіске жеткеннен кейін ол 1997 жылдан 2001 жылға дейін Халықаралық даму жөніндегі парламенттік мемлекеттік хатшысы, ал 2001 жылдан 2002 жылға дейін Шотландияның мемлекеттік министрі болды. Ол 2005 жылғы жалпы сайлауда Парламенттен кетіп қалды. Еуропа Кеңесінің Парламенттік Ассамблеясына делегат ретінде қызмет еткенде, Фолкс 2005 жылдың маусым айында Лордтар Палатасына қосылды және шілде айында Тайна Кеңесіне тағайындалды. 2007 жылғы Шотландия Парламенті сайлауында Лотиан аймақтық тізімі бойынша сайланған ол Шотландия Ұлттық партиясының (ШҰП) азшылық үкіметінің әрекеттерін сынады және мүшелерді органдарды донорлыққа беруге келісім беруді қолдады. Ол 2011 жылғы сайлауда Шотландия Парламентінен бас тартты. Лордтар Палатасында ол Жаңа Еңбек партиясының үкіметіне адал болды және Ирактағы соғысты, сондай-ақ міндетті жеке куәліктерді енгізуді қолдады. 2009 жылғы шығындар дауы кезінде ол депутаттардың шығыстарын сынаған тележүргізушілерді демократияны құлдыратумен айыптады. Ол Еңбек партиясының басшысы Джереми Корбин партиядағы антисемитизммен күреспегені үшін сынады және Ричард Леонардты Шотландия Еңбек партиясының басшысы лауазымынан кетуге шақырды.
Ерте өмір және мансап
Фолкс Озвестриде, Шропширде дүниеге келді және Банффширде, кейін Морей округінде өсті, онда мемлекеттік Кит грамматикалық мектебінде білім алды. Кейін ол Вест-Хэмпстедтегі тәуелсіз, ақы төленетін Haberdashers' Aske's Boys' School мектебінде оқыды. Ол Эдинбург университетін психология мамандығы бойынша бакалавр дәрежесімен бітірді, және 1963 жылы Студенттік өкілдік кеңесінің аға президенті болды. Соңынан ол Шотландия студенттер одағының толық уақытты президенті болды, одан кейін Эдинбург қаласының Сигхилл округінен аудандық кеңесші болып сайланды, ал кейін Лотиан облыстық кеңесінің мүшесі болды.
Төменгі палата
Төменгі палатаға сайлану алдында Фолкс 1970 жылы Эдинбург Вест округінен үміткер болып, Консервативтік партияның кандидаты Энтони Стодарттан жеңілді. 1974 жылғы қазанда ол Эдинбург Пентлендс округінен үміткерлікке түсті, бірақ Малкольм Рифкиндтен жеңілді. Ол алғаш рет 1979 жылғы жалпы сайлауда Оңтүстік Айршир округінен Лейбористтік партия және Ынтымақтастық партиясының парламент мүшесі болып сайланды. Округ шекарасы өзгергеннен кейін, 1983 жылғы жалпы сайлауда Каррик, Камнок және Дун алқабының жаңа округінен сайланды. 1981 жылы Фолкс "Космос басқыншыларын бақылау (және басқа да электрондық ойындар) туралы заң жобасын" әзірледі, оның мақсаты ойынның "әдетке айналдыратын қасиеттері" мен "ұнамсыз мінез-құлықты" тудыруына байланысты тыйым салу болды. Заң жобасы парламентте 114-94 дауыспен тартысқа түсіп, жеңіліске ұшырады. Ол 1982 жылы қоғамдық орындарда темекі татуға тыйым салу және 1985 жылы жасқа қарай кемсітуге қарсы заң жобаларын жеке мүшелік заң жобалары арқылы ұсынды. Шотландияның өзін-өзі басқаруын қолдаушы Фолкс 1988 жылы "Шотландияның құқығы туралы мәлімдеме" жобасын жасауға қатысты. Сыртқы істер жөніндегі комитетте және Еуропа Кеңесінің Парламенттік Ассамблеясында қызмет еткеннен кейін, Фолкс 1983 жылы оппозициялық фракцияға тағайындалды, ол Еуропа жөніндегі көлеңкелік министр, кейін сыртқы істер және Ұлттар Достастығы жөніндегі көлеңкелік министр болды. 1992 жылы ол қорғаныс, қарусыздану және қару-жарақтарды бақылау жөніндегі көлеңкелік министр тағайындалды. 1994 жылы ол қайтадан фракцияға оралды және 1997 жылға дейін Шетелдік көмек жөніндегі өкілдер Джоан Лестор мен Клэр Шорттың орынбасары болды. 1997 жылы Лейбористтік партия жалпы сайлауда жеңіске жеткеннен кейін, Фолкс Халықаралық даму жөніндегі жаңа министрлікте Парламенттік мемлекеттік хатшы болып тағайындалды. Ол 2001 жылдан 2002 жылдың мамыр айындағы кабинеттік қайта құруға дейін Шотландия жөніндегі мемлекеттік министр болды. 2005 жылғы жалпы сайлауда ол Төменгі палатадан кетті.
Лордтар палатасы
2005 жылдың 13 мамырында Фолкс өмір бойына ақсүйектік мәртебеге ие болатыны жарияланды. 2005 жылдың 16 маусымында ол Шығыс Айрширдегі Камноктан Барон Фолкс атанды. Сол жылдың шілдесінде ол Тайлық Кеңестің мүшесі болды. Ол 2006 жылғы үкіметтің міндетті түрде жеке куәлік беру туралы ұсынысын қызу қолдады. Ирак соғысын да қолдауын жалғастырды және Тони Блэрдің соғысты жүргізуін нақты ниетпен, керемет орындалып, Ирак халқының жағдайына үлкен жақсарту әкелгенін айтты. 2009 жылы Иракты зерттеу комиссиясына куәлік берген сэр Кристофер Мейердің сөзіне қатысты, ол комиссияны "телеарнаға көрсету үшін әдеттегі күдіктілердің мақтанышпен сөйлеуі" деп сипаттады. Фолкс 2007 жылдан 2010 жылға дейін Министрлер кабинетінің Ақпарат және қауіпсіздік комитетінің, ал 2010 жылдан 2015 жылға дейін Ұлттық қауіпсіздік стратегиясы жөніндегі бірлескен комитеттің мүшесі болды. Ол Парламентаралық одақтың атқару комитетінде және Вестминстер демократиялық қорының басқарушылар кеңесінде қызмет етеді. 2011 жылдың наурызынан бастап ол Лордтардың ЕО жөніндегі арнайы комитетінің және Лордтардың әлеуметтік саясат және тұтынушылардың құқықтарын қорғау жөніндегі кіші комитетінің мүшесі. Фолкс Кариб теңізі мәселелерінде өте белсенді, Кариб кеңесінің президенті, Белиз және Доминикан Республикасының барлық партиялық парламенттік топтарының (APPG) төрағасы және Тринидад және Тобаго, сондай-ақ Ұлыбритания-Орталық Америка APPG төрағасының орынбасары. Ол сондай-ақ Израильдің еңбекшіл достарының мүшесі. 2008 жылдың сәуірінде Фолкс шығындар туралы есебі үшін сынға ұшырады. 2007 жылдың сәуірінен 2008 жылдың наурызына дейін ол Лордтар палатасынан £54,527 шығын талап етті, бірақ 2009 жылдың қаңтарында Шотландия парламентіндегі ең төмен шығын талаптарының бірі екені анықталды. 2009 жылғы шығындар дауы кезінде ол БАҚ өкілдерін, BBC-дің Кэрри Грейсимен сөйлескенде шабуылдады. Оның айтуынша, Джереми Паксман мен Джон Хамфрис сияқты кейбір жүргізушілер "демократияны мазақтап, оны әлсірету үшін" ақы алады. Алайда, 2009 жылдың тамызында Фолкс зейнеткерлікке шыққан Британ армиясының бас штаб полковнигі сэр Ричард Даннаттың шығындары туралы ақпарат алуға бағытталған бірқатар өтініштер жіберді. Көлеңкедегі қорғаныс министрі Лиам Фокс оны жаңа лейбористік партияның жамандау науқанын жүргізумен айыптады. Фолкс 2010 жылы The Guardian газетінде жарияланған хатқа қол қойған елу адамның бірі болды, онда Рим папасы Бенедикт XVI-ға Ұлыбританияға мемлекеттік сапар жасаудан бас тартуды талап етті және католик шіркеуін ЖҚС таралуын күшейтуде және білім беруде бөліс жасауды қолдауда айыптады. 2011 жылдың 24 тамызында The Scotsman газеті ол Шотландия заңына түзету ұсынатынын, оның мақсаты Шотландия үкіметіне студенттерге тегін университет білімін беруді мүмкін етпеу болғанын хабарлады. 2012 жылдың 2 ақпанында ол Шотландияның тәуелсіздігі туралы референдумда қосымша сұрақтар қойылмауы және тәуелсіздік қабылданбаса, осы мәселе бойынша жеке референдум өткізуді ұсынды. 2019 жылдың шілдесінде Фолкс лейбористік партияның 67 мүшесінің бірі болып, олардың есімдері Jeremy Corbyn партиядағы антисемитизммен тиімді күреспегені үшін сынға алған рұқсатсыз жарнамаға берілді. Тамыз айында ол Ричард Леонард пен Лесли Лейрдтің Шотландияның Еңбек партиясының басшысы және вице-лидері лауазымынан кетуін талап етті, Леонардты "харизмасы жоқ және басшылық қабілеті жоқ" деп айыптап, "одан да жақсы адамдар бар" деді. Ол Леонардтың 2020 жылдың шілдесінде отставкаға кетуін қайталап талап етті.
Шотландия Парламенті
Фолкс 2007 жылы Шотландия парламенті сайлауында Шотландияның Лейбористік партиясының Лотиан аймақтық тізімінде бірінші болып тіркелген кезде сайлау саясатына оралды. Ол 2007 жылдың ақпан айындағы "Сұрақ сағаты" арнайы бағдарламасында партия жетекшісі Джек Макконнеллдің орнына қатысып, Шотландия Ұлттық партиясының жетекшісі Алекс Салмондты Гордон Браунды "Лондондық лейбористер" мысалы деп айтқаны үшін "ксенофобиялық әрекеттерге" бармаққа айыптады. Шотландияның бұрынғы Лейбористік партиясының жетекшісі Генри МакЛиш Фолксті бұл мәлімдеме үшін кешірім сұрауға шақырғандардың қатарына қосылды. Ол 2007 жылдың 3 мамырында Шотландия парламентінің депутаты болып сайланды. Сайланғаннан кейін ол BBC Scotland at Ten радио бағдарламасында сұхбат беріп, SNP-ді "Шотландияда қызметтердің бірқатар салаларда оңтүстікке қарағанда айқын жақсырақ болуын қамтамасыз етуге тырысып бағдарлама жасап жатқаны үшін" сынға алды. Бағдарлама жүргізушісі Колин Маккейдің "Бұл жаман нәрсе ме?" деген сұрағына Фолкс: "Жоқ, бірақ олар мұны әдейі жасап жатыр" деп жауап берді. Шотландия парламентінде Фолкс Лейбористердің азшылықтағы SNP үкіметіне қарсы оппозициялық күштердің құрамында болды және үкіметтің әрекеттерін сынап, үнемі парламенттік сауалдар қойды. Ол бірнеше күдікті бұзушылықтарды атап өтті, соның ішінде Бьют Хауста бай SNP қолдаушыларын салық төлеушілердің қаражаты есебінен тойлауы және Форт әуе кемесі жобасындағы Stagecoach компаниясына артықшылықтар көрсетілуі, олардың негізін қалаушысы Брайн Саутер SNP-ге 500 000 фунт стерлинг салым қойғаннан кейін. Фолкс SNP блогерлерінің сынап-жазалауына ұшырады, оларды ол "Кибернаттар" деп атады. Ол сонымен қатар мүшелерді донорлыққа келісім беруді қолдау науқанына қатысты. Фолкс 2011 жылғы Шотландия парламенті сайлауында қайта сайлануға түспеді, нәтижесінде Лотиан тізімінен Сара Бояк, Нил Финдлей және Кезия Дугдейл сайланды. Дугдейл бұрын оның сайлау округінің агенті болып жұмыс істеген және кейін Шотландия Лейбористік партиясының жетекшісі болды.
Еуропа Кеңесі
2003 жылы маусымда Тони Блэр Фолксты Еуропа Кеңесі Парламенттік Ассамблеясына және Батыс Еуропа Одағы Ассамблеясына Ұлыбритания делегаты етіп тағайындады. 2022 жылдың қаңтарында Фолкс және тағы төрт Лейборист партиясынан шыққан делегаттар "Еуропадағы ЛГБТИ адамдарына қарсы күшейіп келе жатқан жеккөрушілікпен күресу" тақырыбындағы 2417 қаулысына он түзету ұсынды. Бұл түзетулер гендерлік идентитімен қатар "жыныс" терминін қосуды, Ұлыбританияның жағдайын Венгрия, Польша, Ресей және Түркиядан бөліп қарастыруды, сондай-ақ Ұлыбританиядағы ЛГБТИ-ға қарсы деп айтылатын қозғалыстарға жасалған сілтемелерді жоюды көздеді. Делегаттар мақтау мен сынды бірдей алды.
Жеке өмір
Фолкс 1970 жылы әйелі Элизабет Анна Хоупқа үйленді және олардың екі ұлы мен бір қызы бар. 2004 жылдың сәуірінен 2005 жылдың қазан айына дейін Heart of Midlothian футбол клубының төрағасы болды. Ол көпшілік акционер Владимир Романовтың "Хартс" клубының бас директоры Фил Андертонды қызметтен босатуына наразылық білдіріп, отставкаға кетті. Кейіннен ол 2009 жылдың 12 ақпанында Эдинбург университетінің ректоры сайлауында жеңіліске ұшырады, ол Иэн МакВиртердің алған 69% дауысына қарағанда 31% дауыс жинады.