Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Британдық саясаткер, саясаткер
British politician
the politician
Дэвид Мартин Скотт Стил, Айквуд бароны (31 наурыз 1938 жылы туған) – зейнеткер шотланд саясаткері. Роксбург, Селкирк және Пиблс округтерінен, сосын Твиддейл, Эттрик және Лаудердейл округтерінен парламент депутаты болып сайланған. 1976 жылдан 1988 жылға дейін Либералдық партияның соңғы төрағасы болды. Оның қызмет мерзімі 1981 жылы басталып, 1988 жылы Либералдық демократтар құрылған Социал-демократиялық партиямен жасалған одақ кезеңін қамтыды.
David Martin Scott Steel, Baron Steel of Aikwood, (born 31 March 1938) is a retired Scottish politician. Elected as Member of Parliament for Roxburgh, Selkirk, and Peebles, followed by Tweeddale, Ettrick, and Lauderdale, he served as the final leader of the Liberal Party, from 1976 to 1988. His tenure spanned the duration of the alliance with the Social Democratic Party, which began in 1981 and concluded with the formation of the Liberal Democrats in 1988.
Ерте өмір және білім
Стил Фифтегі Кирккалдиде Шотландия шіркеуі пасторының ұлы болып дүниеге келді, ол да Дэвид Стил аталды, кейін Шотландия шіркеуінің Бас ассамблеясының модераторы қызметін атқарды. Ол Шотландия мен Кенияда өсті, Думбартон академиясында, Джеймс Гиллеспидің ұлдар мектебінде (Эдинбург), Найробидегі Уэльс принці мектебінде және Эдинбургтағы Джордж Уотсон колледжінде білім алды. Содан кейін Эдинбург университетіне түсіп, онда либералды саясатқа белсенді қатысты, студенттік өкілдік кеңесінің аға президенті болып сайланды және заңгер мамандығын бітірді. Стил 1966 жылдан 1970 жылға дейін Ұлыбританиялық Апартеидке қарсы қозғалыстың президенті болды.
Steel was born in Kirkcaldy, Fife, the son of a Church of Scotland minister also called David Steel, who would later serve as Moderator of the General Assembly of the Church of Scotland. He was brought up in Scotland and Kenya, and educated at Dumbarton Academy; James Gillespie's Boys' School, Edinburgh; the Prince of Wales School, Nairobi; and George Watson's College, Edinburgh, followed by the University of Edinburgh, where he first took an active part in Liberal politics, and was elected Senior President of the Students' Representative Council, and graduated in Law. Steel was president of the British Anti Apartheid Movement campaign from 1966 to 1970.
Саяси мансап
Университетті бітіргеннен кейін Стил Шотландия либералдық партиясында, содан кейін BBC-де жұмыс істеді. 1965 жылғы қосымша сайлауда Роксбург, Селкирк және Пиблз округінен парламент депутаты болып сайланды, бұл оның 27 жасқа толғанға дейін болды және ол «Парламенттегі ең жас депутат» атанды. Ол 1983 жылға дейін осы округтің өкілі болды, содан кейін Tweeddale, Ettrick және Lauderdale округінен сайланды, бұл бұрынғы аумақтың көп бөлігін қамтитын жаңа округ болды. 1966 жылдан 1970 жылға дейін Стил британдық апартеидке қарсы науқанның президенті болды. Парламент депутаты ретінде ол жеке бастамамен 1967 жылғы Аборт заңын енгізді және соңғы жылдары осы заңнаманы одан әрі либералдауды жақтады (Ұлыбританиядағы абортқа қараңыз). Ол сонымен қатар Либералдық партияның жұмыспен қамту мәселелері жөніндегі өкілі болды және 1970 жылы партияның бас ұйымдастырушысы болды.
After university, Steel worked for the Scottish Liberal Party, and then the BBC, before being elected to the House of Commons as the MP for Roxburgh, Selkirk, and Peebles at the 1965 by election, just before his 27th birthday, becoming the "Baby of the House". He represented this seat until 1983, when he was elected in Tweeddale, Ettrick, and Lauderdale, a new constituency covering much of the same territory. From 1966 to 1970, Steel was president of the British Anti Apartheid Movement campaign. As an MP, he was responsible for introducing, as a Private member's bill, the Abortion Act 1967, and has argued for greater liberalisation of this legislation in recent years (see Abortion in the United Kingdom). He also became the Liberal Party's spokesman on employment, and, in 1970, its Chief Whip.
Либералды партияның басшысы
1976 жылы Джереми Торптың құлдырауынан кейін және Джо Гримондтың уақытша көшбасшылық еткен қысқа мерзімінен соң, ол Джон Пардодан айқын артықшылықпен либералдық партияның төрағасы болды. Ол 38 жасында Ұлыбритания тарихындағы ең жас партия басшыларының біріне айналды. 1977 жылдың наурыз айында ол либералдарды "Либ-Лейб келісіміне" бастап әкелді. Либералдар 1974 жылдың қазан айында өткен жалпы сайлаудан бері тар көпшілігі бірте-бірте азайып, оларды азшылық үкімет ретінде билікте қалдырған Лейбористік үкіметті қолдауға келісті, бұл өздеріне саясат бойынша алдын ала консультациялар алу мүмкіндігін берді. Бұл келісім 1978 жылдың тамызына дейін сақталды. Стил сол кезде де, кейін де, тиісінше талап қоймағаны үшін сынға ұшырады. Алайда, Стилдің жақтастары Торпқа қатысты даулы жағдай партияны ерте жалпы сайлауға әлсіз күйде жеткізді, ал Стил премьер-министр Джеймс Каллаханнан уақыт сатып алуды жөн санады. Сонымен қатар, Лейбористік үкіметтің абыройының төмендеуі либералдардың нәтижесіне кері әсер етті, және Стилдің басшылыққа алғашқы сайлауы – 1979 жылғы жалпы сайлауда либералдар екі орыннан айырылды.
In 1976, following the downfall of Jeremy Thorpe, and a short period in which Jo Grimond acted as caretaker leader, he won the Liberal leadership by a wide margin over John Pardoe. At only 38 years old, he was one of the youngest party leaders in British history. In March 1977, he led the Liberals into the "Lib–Lab pact". The Liberals agreed to support the Labour government, whose narrow majority since the general election in October 1974 had been gradually eroded and left them as a minority government, in power, in return for a degree of prior consultation on policy. This pact lasted until August 1978. Steel was criticised, both then and since, for not driving a harder bargain. However, Steel's defenders contend that the continuing scandal surrounding Thorpe left the party in a very weak state to face an early general election, and Steel was wise to buy himself some time from Prime Minister James Callaghan. At the same time, the growing unpopularity of the Labour government impaired the Liberals' performance, and Steel's first election as leader, the 1979 general election, saw a net two seat loss for the Liberals.
СДП Либералды одақ
1981 жылы Лейбористер партиясының бір тобы партиядан шығып, Социал-демократиялық партияны құрды. Оларға бұрынғы Лейборист партиясының жетекші орынбасары, канцлер және ішкі істер министрі Рой Дженкинс қосылды, ол бұрын Стилмен либералдарға қосылу мүмкіндігін талқылаған еді. Дженкинстің басшылығымен СДП либералдармен бірігіп, СДП-Либерал альянсын құрды. Альянс өзінің алғашқы жылдары үлкен үміттер берді, сондықтан бір кезде либералдар 1945 жылдан бері алғаш рет үкімет құрамына кіруі мүмкін деген болжамдар айтылды. 1981 жылдың соңындағы саяси сауалнамалар Альянсқа қолдау 50 пайызға жекенін көрсетті. Стилдің сенімділігі соншалық болды, ол сол жылы Либералды Ассамблеядағы делегаттарға: «Өз сайлау округтеріңізге оралып, үкімет құруға дайындалыңыздар!» деді. 1981 жылы Кройдон Солтүстік-Батысында өткен қосымша сайлауда либералдық кандидат Билл Питт үшінші орыннан жеңіске жетіп, Альянс үшін алғашқы жеңіске қол жеткізді. Стилдің бұл нәтижеге реакциясы – «Енді бізді тоқтату мүмкін емес» деген сенімді білдіру болды. Стилдің сол кезде Альянс келесі жалпы сайлауда жеңіске жетіп, коалициялық үкімет құрады деген нақты үміті болды. Алайда, келесі көктемде Фолкленд соғысының басталуы сайлаушылардың көзқарасын күрт өзгертті, және консерваторлар Альянстан үлкен артықшылықпен көш бастады. Альянс 1983 жылғы жалпы сайлауда 25%-дан астам дауыс жинады, бұл Лейборист партиясының алған дауысына шамалас болды. Алайда, олардың қолдауы ел бойынша шашыраңқы болды және бірінші өткен орын жүйесінде орынға айналатын жеткілікті аймақтарда шоғырланбады. Нәтижесінде Альянс парламентте тек 23 орынға ие болды – 17 либералдар үшін және 6 СДП үшін. Стилдің үлкен саяси жетістікке жету арманы орындалмады. Одан кейін көп ұзамай, бұрынғы Лейборист партиясының Сыртқы істер министрі Дэвид Оуэн Дженкинстің орнына СДП-нің жетекшісі болды, және «Екі Дэвидтің» қиын басшылығы басталды. Олардың арақатынасы ешқашан оңай болған емес – Стилдің саяси көзқарастары Оуэннің көзқарастарынан солға қарай болды. Оуэн либералдарға өте теріс көзқарас білдірді, бірақ Стилдің өзінің партиясына адалдығын құрметтеді, оны Дженкинстің СДП-нің тәуелсіздігін сақтауға қызығушылық танытпауымен салыстырды. Бұл қарым-қатынасты Spitting Image аяусыз сатиралады, Стилді Оуэннің қалтасындағы сыңғырлаған дауысты кішкентай адам ретінде бейнеледі. Стил бұл бейнелеу оның беделіне зиян келтіргенін жиі айтады. Стилді Оуэннен әлсіз көрсету басқа сатираларда да кездеседі, мысалы, Private Eye журналының Battle for Britain комиксінде. Олардың арақатынасы 1987 жылғы жалпы сайлау кезінде толығымен бұзылды, олар қорғаныс саясаты және парламенттегі сайлаулардың нәтижесіне байланысты келісімге келуге болатын партия туралы мәселелерде бір-біріне қарсы шықты.
In 1981, a group of Labour moderates left their party to form the Social Democratic Party. They were joined by the former Labour deputy leader, Chancellor and Home Secretary Roy Jenkins, who had previously had discussions with Steel about joining the Liberals. Under Jenkins' leadership, the SDP joined the Liberals in the SDP–Liberal Alliance. In its early days, the Alliance showed so much promise that for a time, it looked like the Liberals would be part of a government for the first time since 1945. Opinion polls were showing Alliance support as high as 50% by late 1981. Steel was so confident that he felt able to tell delegates at the Liberal Assembly that year: "Go back to your constituencies, and prepare for government!" In the wake of the 1981 Croydon North West by election, where Liberal candidate Bill Pitt came from third position to easily gain the Alliance's first by election victory, Steel's reaction to the result was to state that his belief "that we are now unstoppable." Steel had genuine hopes at that stage that the Alliance would win the next general election and form a coalition government. However, the beginning of the Falklands War the following spring radically shifted the attitude of the electorate, and the Conservatives regained the lead in polls from the Alliance by a wide margin. The Alliance secured more than 25% of the vote at the 1983 general election, almost as many votes as Labour. However, its support was spread out across the country, and was not concentrated in enough areas to translate into seats under the first past the post system. This left the Alliance with only 23 seats — 17 for the Liberals, and six for the SDP. Steel's dreams of a big political breakthrough were left unfulfilled. Shortly afterwards, the former Labour Foreign Secretary David Owen replaced Jenkins as leader of the SDP, and the troubled leadership of the "Two Davids" was inaugurated. It was never an easy relationship—Steel's political sympathies were well to the left of Owen's. Owen had a marked antipathy towards the Liberals, though he respected Steel's prior loyalty to his own party contrasting it with Jenkins' lack of interest in preserving the SDP's independence. The relationship was also mercilessly satirised by Spitting Image which portrayed Steel as a squeaky voiced midget, literally in the pocket of Owen. Steel has often stated that he feels this portrayal seriously damaged his image. This portrayal of Steel as weaker than Owen was also present in other satires, such as Private Eyes Battle for Britain strip. The relationship finally fell apart during the 1987 general election when the two contradicted each other, both on defence policy and on which party they would do a deal with in the event of a hung parliament.
Екі партия бірікті
Стил бұл қиындықтарға жауап ретінде бір партияның бір басшымен бірігуіне сенді және 1988 жылы либералдар мен СДП бірігуінің басты жақтаушысы болды. Ол Оуэн мен Майкл Медоукрофт сияқты радикалды либералдардың қарсылығына қарамастан, екі партияны да бірігуді қабылдауға көндіріп, жеңіске жетті, бірақ бірлескен саяси бағдарламаны жариялауда қателік жіберді. Стил жиі саясатқа немқұрайлы қарағаны үшін сынға ұшырады, және ол саяси тәжірибесі аз кеңесшілер дайындаған құжатты оқымай-ақ мақұлдағандай болды. Оның әріптестері оны дереу қабылдамай, қайта жазуды талап етіп, оның беделін түгелдей құлатты. Стил жаңа партияның алғашқы атауы болған Социал-либералды демократтардың уақытша ортақ басшысы қызметін қысқа мерзімге атқарды, сайлауға қатыспады, содан кейін партияның шетел істері жөніндегі өкілі болды. 1989 жылы ол итальяндық либералдардың 1989 жылғы сайлауда Еуропалық парламентке үміткер болу туралы шақыруын қабылдады, бірақ сайланбады. Стил 1994 жылы Либералды Интернационалдың президенті болды және 1996 жылға дейін осы лауазымды сақтап қалды.
Steel was convinced the answer to these difficulties was a single party with a single leader, and was the chief proponent of the 1988 merger between the Liberals and the SDP. He emerged victorious in persuading both parties to accept merger in the teeth of opposition from Owen and radical Liberals such as Michael Meadowcroft, but badly mishandled the issuing of a joint policy document. Steel had often been criticised for a lack of interest in policy, and it appeared he had agreed to the document – drawn up by politically naive SDP advisers – without reading it. His colleagues rejected it immediately and demanded a redraft, fatally wounding his authority. Steel was briefly joint interim leader of the Social and Liberal Democrats (as the new party was at first called) in the run up to elections in which he did not stand, before becoming the party's foreign affairs spokesman. In 1989, he accepted an invitation from Italian Liberals to stand for the European Parliament in the 1989 election as a Pan European gesture, but was not elected. Steel became President of the Liberal International in 1994, holding the office until 1996.
Өмір бойына иелік ету және Шотландия Парламенті
Стил 1997 жылғы жалпы сайлауда Парламент палатасынан зейнеткерлікке шықты және 1997 жылдың 6 маусымында Шотландия шекарасындағы Эттрик орманындағы Айквудтың бароны Стил ретінде өмірлік мәртебеге ие болды. Ол Шотландияның өзін-өзі басқару құқығын қолдады және 1999 жылы Лотиан аймағының Либерал-демократтық партиясынан парламент депутаты (MSP) болып сайланды. 1999 жылдың 12 мамырында ол Шотландия Парламентінің алғашқы төрағасы (спикері) болды. Осы қызметін атқару кезінде ол бароны болғанына қарамастан, "Сэр Дэвид Стил" деген атауды қолданды. Төраға ретіндегі қызмет мерзіміне сәйкес ол Либерал-демократтық партия мүшелігінен уақытша шеттеді, себебі бұл лауазым, Ұлыбритания Парламенті төменгі палатасының спикері сияқты, қатаң түрде бейтарап болуы керек деп санды. Барлық келесі төрағалар да осы қағиданы ұстанды. Ол 2003 жылғы сайлауға байланысты парламент таратылғанда депутаттық қызметтен қалып қойды, бірақ сол жылдың 7 мамырында Джордж Ридтің сайлануын қадағалағанға дейін төраға қызметін атқаруын жалғастырды. 2003 және 2004 жылдары ол Шотландия шіркеуінің Бас ассамблеясына Лорд-жоғарғы комиссар болып тағайындалды.
Steel retired from the House of Commons at the 1997 general election and was made a life peer as Baron Steel of Aikwood, of Ettrick Forest in the Scottish Borders, on 6 June 1997. He campaigned for Scottish devolution, and in 1999 was elected to the Scottish Parliament as a Liberal Democrat MSP for Lothians. He became the first Presiding Officer (speaker) of the Scottish Parliament on 12 May 1999. In this role, he used the style "Sir David Steel", despite his peerage. He suspended his Liberal Democrat membership for the duration of his tenure as Presiding Officer, believing that the post, like the Speaker of the UK House of Commons, should be strictly nonpartisan. All subsequent Presiding Officers have followed this practice. He stepped down as an MSP when the parliament was dissolved for the 2003 election, but remained as Presiding Officer until he had supervised the election of his successor George Reid on 7 May of that year. He was appointed Lord High Commissioner to the General Assembly of the Church of Scotland in both 2003 and 2004.
Сирил Смит балаларды жыныстық қорлау туралы жанжалы
2019 жылдың 14 наурызында Стил, 1979 жылы Рочдейлдің сол кездегі либералдық депутаты Сирил Смитпен, Стил Либералдық партияның басшысы болған кезде өткізген әңгімелері Смит 1960 жылдары балаларды сексуалдық тұрғыдан зорлаған деген қорытындыға келгенін мойындағаннан кейін Либерал-демократтар тарапынан қызметтен шеттетілді. Сондай-ақ, Стилдің Смит балаларға қауіптің көзі болатындығын анықтау үшін партия ішінде ешқандай тексеру жүргізбегені анықталды. Балаларды сексуалдық зорлау жөніндегі тәуелсіз тергеуде құрбандардың мүддесін қорғайтын Ричард Скорер оның пэрлік атағынан айырылуын талап етті. 2019 жылдың 14 мамырында Либерал-демократтар Стилге қатысты "әрекет етуге негіз жоқ" деген шешім қабылдап, оны партия мүшелігіне қайта қабылдады. 2020 жылдың 25 ақпанында Стил Либерал-демократтардан, содан кейін Лордтар палатасының мүшелігінен кетіп, Либералдық партияны басқарған кезінде Смит балаларды зорлаған деген "болжамға" ие болғанын және Смит партияға мүше болардан бұрын "Жеке көз" журналының Смитқа қатысты айыптауларын тергемегенін мойындады. Бұл, Балаларды сексуалдық зорлау жөніндегі тәуелсіз тергеу Стилді Смитқа қатысты айыптаулар бойынша "жауапкершіліктен жалтарғандық" үшін айыптағаннан кейін болды. Ол 2020 жылдың 27 наурызында Лордтар палатасынан ресми түрде зейнеткерлікке шықты.
On 14 March 2019, Steel was suspended by the Liberal Democrats after an admission that discussions he had conducted in 1979 with the then Liberal MP for Rochdale Cyril Smith, at a time when Steel was leader of the Liberal Party, had led him to conclude that Smith had been a sexual abuser of children in the 1960s and that Steel nonetheless failed to instigate any assessment by the party of whether Smith was an on going risk to children. Richard Scorer, representing victims at the Independent Inquiry into Child Sexual Abuse, called for him to be stripped of his peerage. On 14 May 2019, the Liberal Democrats ruled that there were "no grounds for action" against Steel and reinstated him to party membership. On 25 February 2020, Steel announced his resignation from the Liberal Democrats and subsequently his position as a member of the House of Lords, after admitting that during his leadership of the Liberal Party he "assumed" that Smith had been a child abuser, and failed to investigate claims made by Private Eye against Smith, dating from before Smith was a party member. This came about after the Independent Inquiry into Child Sexual Abuse accused Steel of an "abdication of responsibility" over allegations against Smith. He retired officially from the House of Lords on 27 March 2020.
Жеке өмір және отбасы
Стил 1962 жылы қазан айында заңгер Джудит Мэри Макгрегормен үйленді. Олар жиырма жыл бойы Шотландия шекарасындағы Айкуд мұнарасында тұрды, бірақ қазір Селкиркте тұрады. Олардың екі ұлы мен бір қызы, сондай-ақ тоғыз немересі бар. Оның немерелерінің бірі, Ханна, 2022 жылғы Шотландияның жергілікті сайлауында Шотландия шекаралық кеңесіне (Галашильс және округтік бөлімін білдіреді) сайланды. Оның хоббилері – балық аулау және классикалық автомобильдермен ралли: ол 1998 жылы Лондоннан Кейптаунға раллиде қола медаль жеңіп алды. Ол Ұлттық либералдық және Royal Over Seas League клубтарының мүшесі.
Steel married fellow law graduate Judith Mary MacGregor in October 1962. They resided at Aikwood Tower in the Borders of Scotland for twenty years, but now live in Selkirk. They have two sons and a daughter, and nine grandchildren. One of his granddaughters, Hannah, was elected to Scottish Borders Council (representing the Galashiels and District ward) in the 2022 Scottish local elections. His recreations are angling and classic car rallying: he won the bronze medallion in 1998 for London to Cape Town. He is a member of the National Liberal and Royal Over Seas League clubs.