Кіріспе

АҚШ телекоммуникациялық антитрест ісі
Кингсбери міндеттемесі – 1913 жылғы соттан тыс келісім, ол Америка Телефон және Телеграф компаниясына (AT&T) қарсы АҚШ үкіметінің телекоммуникация саласындағы компанияның сол кездегі вертикальді монополиясына қарсы шағымдануының нәтижесі болды. Үкімет компанияға монополист ретінде заңдық шаралар қолданбауға келіскендігіне байланысты, AT&T Western Union Telegraph Company компаниясындағы бақылау үлесінен бас тарды және бәсекелес емес тәуелсіз телефон компанияларына AT&T ұзақ қашықтық желісімен байланысуға рұқсат берді.

Тарих

1907 жылы Теодор Н. Вейл AT&T президенті лауазымына екінші рет қайта келді. Ол компанияны көзқарас, ұйымдастыру және технология тұрғысынан жаңа бағытқа бұрды. Ол телефон қызметін халыққа қызмет ететін мекеме ретінде көріп, американдық телефон индустриясының болашағын өз компаниясының жетекшілігімен біріктірілген компаниялар жүйесі ретінде елестетті. Бұл үшін индустрияның барлық қатысушылары түсініп, қабылдайтын техникалық стандарттар қажет болды. Ол Western Electric Company үшін нарықты ашты, бұл компанияның өндірістік бөлімшесі бұрын өнімдерді тек Bell System компанияларына ғана сатумен шектелген еді, соның арқасында тәуелсіз операторлар үйлесімді құрал-жабдықтарды сатып ала алды. Ол Western Electric компаниясы ішіндегі жеке зерттеу бөлімін ұйымдастырды, оның мақсаты негізгі зерттеулер мен әзірлемелерді жүргізу болды. AT&T Bell компанияларын сатып алып, оларды жаңа иерархиялық жүйеге біріктірді. AT&T көптеген тәуелсіз компанияларды да сатып алды және Western Union компаниясын бақылауға алды, осылайша телефон және телеграф байланысында монополиялық жағдайға ие болды. Вайлдың көзқарасы мен осы күш-жігерлер «Бір жүйе – бір саясат – әмбебап қызмет» ұранымен жүргізілген маркетингтік кампаниялар арқылы жұртшылыққа жеткізілді. AT&T көлденең интеграцияланған конгломератқа айналды. Үкімет AT&T және басқа да Bell компаниялары индустрияны монополиялауда деген алаңдаушылық білдірді. Bell жүйесінің басты стратегиясы – өзінің ең жетілген және ең кең таралған ұзақ қашықтық желісін тәуелсіз операторлармен байланыстырудан бас тарту болды. Ұзақ қашықтыққа қызмет көрсету мүмкіндігі болмағандықтан, көптеген тәуелсіз операторлардың нарықтағы позициясы тұрақсыз болды. AT&T-тің стратегиясы наразылықтарға әкеп соқты және Әділет министрлігінің назарын аударды.

Келісім

Үкіметтік тергеуге және монополияға қарсы бұзушылықтар бойынша сотқа шақырылу мүмкіндігіне тап болған AT&T 1913 жылы бірнеше айға созылған келіссөздерге кірісті. Келісімге AT&T вице-президенті Натан Кингсберидің хат түріндегі ерікті міндеттемесі арқылы қол жеткізілді, ол жібермес бұрын басшылық және үкімет өкілдерінен мақұлдау алды. 1913 жылғы 19 желтоқсандағы хатта AT&T бас прокуроры Джеймс Кларк МакРейнольдспен Western Union компаниясынан бөлінуге, белгілі бір шарттармен тәуелсіз байланыс станцияларына алыс қашықтықтан қызмет көрсетуге және Interstate Commerce Commission (Мемлекетаралық сауда комиссиясы) қарсылық білдірген жағдайда, жаңа компанияларды сатып алудан бас тартуға келісті. Әділет министрлігінің өкілдері бұл жоспардың үкіметке сотта күтуден артық нәрсені беретінін мәлімдеді, ал президент Вудро Вильсон телефон компаниясының ұстанымы мен болашақты көру қабілетіне ризашылық білдірді.

Монополияның сақталуы

Нәтижесінде AT&T ең табысты қалалық нарықтар мен алыс қашықтықтағы байланысқа бақылауын нығайта алды. Бірінші дүниежүзілік соғыс кезінде 1918 жылдың маусымынан 1919 жылдың шілдесіне дейін АҚШ-тағы барлық телефон желілері мемлекеттендірілді. Жекешелендіруден кейін AT&T монополияға жақын жағдайын қайтадан иеленді. 1921 жылғы Уиллис Грэм заңы AT&T-ге Штаттар аралық сауда комиссиясының (ICC) ыңғайлы бақылауымен жергілікті телефон жүйелерін көбірек сатып алуға мүмкіндік берді, бұл телефон бизнесін табиғи монополия ретінде мойындады. 1924 жылы ICC AT&T компаниясының 234 тәуелсіз телефон компаниясының 223-ін сатып алуына келісім берді. 1921 мен 1934 жылдар аралығында ICC AT&T-тің 274 сатып алу өтінішінің 271-ін мақұлдады. 1934 жылғы Коммуникациялар туралы заңмен Федералды коммуникациялар комиссиясы құрылып, үкімет AT&T белгілейтін тарифтерді реттеді. 1956 жылы AT&T және Әділет министрлігі 1949 жылы AT&T-ге қарсы қозғалған антимонопольдік істі аяқтау үшін келісімге келді. Келісімге сәйкес, AT&T қызметін ұлттық телефон жүйесін басқарумен шектеді және өзі әзірлеген патенттерді роялтисіз лицензиялауға міндеттенді. 1968 жылы FCC реттеушілері Белл жүйесі Картерфон ұялы байланыс жүйесін телефон желілеріне қосылуына тыйым салғанда араласты. Бұл шешім клиенттерге кез келген заңды құрылғыны телефон желісіне қосуға, тіпті бәсекелес қызметтер ұсынуға мүмкіндік беретін қағиданы орнықтырды. 1970 жылдардың ортасында MCI және Sprint сияқты жаңа алыс қашықтықтан байланыс провайдерлері өзара байланыстың орнатылуын жоққа шығаруға ұқсас тактикаға тап болды, бірақ реттеушілер бұл әрекеттерді тоқтатты. Содан кейін Белл жүйесінің телефон компаниялары бәсекелестікті жою мақсатымен өзара байланыс құнына қосымша шығындар енгізуге тырысты. Бұл күрестер көптеген антимонопольдік сот процестеріне әкеліп соқты және нәтижесінде 1982 жылы Белл жүйесі таратылды. 1982 жылы AT&T және Әділет министрлігі 1974 жылы AT&T-ге қарсы қозғалған антимонопольдік іс бойынша алдын ала келісім шарттарына қол қойды. Осы келісімге сәйкес AT&T жергілікті телефон операцияларынан бас тартты, олар "Baby Bells" деп аталды. Қарсылық ретінде Әділет министрлігі 1956 жылғы келісімде қамтылған AT&T қызметіне қатысты шектеулерді алып тастауға келісті.