Кіріспе
Британдық академиялық баспа BioMed Central (BMC) – 250-ден астам ғылыми журнал шығаратын, коммерциялық ғылыми ашық қолжетімді баспа. Оның барлық журналдары тек онлайн форматта жарияланады. BioMed Central өзін алғашқы және ең ірі ашық қолжетімді ғылым баспашысы деп сипаттайды. Ол 2000 жылы құрылған және 2008 жылдан бері Springer, қазір Springer Nature компаниясына тиесілі.
BioMed Central (BMC) is a United Kingdom based, for profit scientific open access publisher that produces over 250 scientific journals. All its journals are published online only. BioMed Central describes itself as the first and largest open access science publisher. It was founded in 2000 and has been owned by Springer, now Springer Nature, since 2008.
Тарих
BioMed Central 2000 жылы Current Science Group (қазіргі Science Navigation Group, SNG) ғылыми баспа компанияларының өркендеу орталығының бір бөлігі ретінде құрылды. SNG төрағасы Витек Трач, NIH директоры Харольд Вармустың ашық қолжетімділік үшін PubMed Central тұжырымдамасы шектелгеннен кейін компания үшін осы тұжырымдаманы жасады. Компанияның алғашқы директоры Ян Велтероп болды. 2006 жылы Chemistry Central, ал 2007 жылы PhysMath Central журналдық брендтері құрылды. 2002 жылы компания мақалаларды өңдеу үшін төлем енгізді, және осы төлемдер содан бері негізгі кіріс көзі болып табылады. 2007 жылы Йель университетінің кітапханасы Йель зерттеушілері үшін BioMed Central мақалаларын өңдеуге төленетін ақыны субсидиялауды тоқтатты. 2008 жылдың қазан айында BioMed Central (Chemistry Central және PhysMath Central) компанияларын Springer Science+Business Media, екінші ірі STM баспасы сатып алғаны жарияланды. Кейіннен Chemistry Central және PhysMath Central брендтері қолданудан шығарылды. 2008 жылдың қарашасында BioMed Central Healthcare Information For All ұйымының ресми қолдаушы ұйымы атанды. BMC Springer Nature компаниясына біріктірілгеннен кейін BMC журналдары біртіндеп Springer Nature-дың жалпы бағдарламалық қамтамасымен алмастырылды. Бағдарламалық қамтаманы ауыстыру ашық ғылым талаптарымен байланысты бірнеше мүмкіндіктердің жоғалуына әкелді, мысалы, мақаланың машинамен оқылатын нұсқасын (XML форматында) жүктеу, PDF файлдарын тікелей жүктеу және cookie файлдарынсыз мақалаларды оқу мүмкіндігі.
Журналдар
BioMed Central-дың негізгі журналдарына BMC Bioinformatics, BMC Biology, BMC Medicine, Genome Biology және Genome Medicine кіреді. Сондай-ақ, биология және медицина салаларын қамтитын BMC сериясын шығарады. BioMed Central баспасында жарық көретін көптеген журналдар қоғамдар мен академиялық редакциялармен тәуелсіз түрде меншіктелген және шығарылған, ал BioMed Central хостинг, жариялау платформасы және маркетингпен қамтамасыз етеді. Барлық журналдар онлайн жарияланады; кейбір негізгі журналдар бұрын баспа түрінде де қолжетімді болды, мысалы, «Артрит зерттеулері және терапиясы». BioMed Central журналдарында жарияланған материалдар жарияланған сәттен бастап Creative Commons «Атрибуция» лицензиясы бойынша шығарылады, бұл материалдарды қайта пайдалануға және туынды жұмыстар жасауға мүмкіндік береді. 2010 жылғы жағдай бойынша, бұл ережеден тек негізгі журналдар ғана ерекшелік танытты, олар рецензиялар мен пікірлердің мазмұнына құқықтарды сақтап қалды; осы мақалаларды жазылым арқылы немесе жеке қарау үшін төлем жасау арқылы алуға болады, ал алты айдан кейін олар барлығына тегін қолжетімді болатын (бірақ толыққанды ашық емес); алайда, 2015 жылдың қаңтарынан бастап «осы журналдарға немесе оларда жарияланған кез келген мақалаларға жазылым ақысы қолданылмайды».
Ашық сараптау
2001 жылы BioMed Central ашық сараптауды әдепкі бойынша жүзеге асырған алғашқы баспагер болды, яғни жарияланған мақалалармен бірге сарапшылардың есімдері көрсетілген есептерін BMC сериясындағы барлық медициналық журналдардың «жариялануға дейінгі тарихы» бөлігі ретінде ашық түрде жариялады. Қазіргі таңда 70 BMC журналы толыққанды ашық сараптау жүргізіп келеді.
BMC сериясы
BMC сериясы – BioMed Central баспасынан шыққан бірнеше ондаған онлайн ғылыми журналдар жиынтығы. Басқа BioMed Central журналдары сияқты, бұл журналдар да жариялаған ғылыми мақалаларына еркін қол жеткізу саясатын ұстанады. Олар биология және медицинаның барлық маңызды салаларын қамтиды. BMC Biology және BMC Medicine атты екі журнал кең ауқымды болып, ерекше маңызды зерттеулерді жариялауға тырысады. BMC Research Notes журналы барлық ғылыми және клиникалық салаларда толыққанды зерттеу мақалалары немесе әдістемелік еңбектер ретінде қарастырылмайтын, бірақ ғылыми тұрғыдан дұрыс нәтижелерді жариялайды, ал BMC Proceedings конференция материалдарын басып шығарады. Қалған журналдар нақты бір тақырыпқа маманданған. BMC журналдарының суреттерін ақысыз лицензиясының арқасында басқа да жерлерде пайдалануға болады. BMC сериясының көптеген журналдарында әсер ету көрсеткіші бар. 2016 жылғы мәлімет бойынша, әсер ету көрсеткіші бар 53 журналдың ішінде BMC Biology журналы 7,98 көрсеткішімен ең жоғары мәнге ие болды.
Деректер қоры
Компания сонымен қатар биомедициналық деректер базаларын, оның ішінде ISRCTN тіркелімін (бұрынғы Current Controlled Trials) ұстады, ол Дүниежүзілік денсаулық сақтау ұйымының (ДДҰ) тіркелімдер желісіндегі клиникалық сынақтардың бастапқы тіркелімі болып табылады. Биологиялық кескіндер кітапханасы және медициналық жағдайлар туралы деректер базасы 2014 жылы жабылды. Компания сонымен қатар DSpace платформасын негізге алған жарияланымдардың институционалдық репозиторийлерін Open Repository таңбасымен қамтамасыз етті. Open Repository қызметі 2016 жылы Atmire компаниясына сатылды.