Кіріспе

Ауыл шаруашылығында шұғыл компосттау – органикалық заттарды немесе мал тыңайтқышы және егін қалдықтары сияқты биологиялық ыдырайтын қалдықтарды ұзын қатарларға үйіп, компост өндіру процесі. Процесс аэробты болғандықтан, бұл әдіс ашық желмен компосттау (OWC) немесе ашық ауамен компосттау (OAWC) деп те аталады. Бұл әдіс үлкен көлемде компост өндіруге өте қолайлы. Мұндай қатарларды әдетте, қалыпты желдетуді және оттегінің мөлшерін арттыру, ылғалды араластыру немесе алып тастау, сондай-ақ үйіндінің салқын және ыстық бөліктерін қайта бөлу үшін аударып отырады. Шұғыл компосттау – шаруалық деңгейде кеңінен қолданылатын компосттау әдісі. Компосттау процесін басқару параметрлеріне көміртекке және азотқа бай материалдардың бастапқы арақатынасы, қалыпты желдетуді қамтамасыз ету үшін қосылған қоспа мөлшері, үйіндінің көлемі, ылғал мөлшері және аударып отыру жиілігі жатады. Компостты жылдам өндіру үшін оларды қай уақытта аударған дұрыс екенін анықтау үшін шұғыл қатарлардың температурасын үнемі өлшеп, тіркеу қажет.

Арнайы қолдану

Әлемдегі меласса негізіндегі дистилляция зауыттары көп мөлшерде сарқылған су немесе винасс деп аталатын ағынды су шығарады. Әр литр спирт өндірілгенде шамамен 8 литр ағынды су пайда болады. Бұл ағынды судың химиялық оттегі сұранысы (ХОС) 150 000 PPM, биохимиялық оттегі сұранысы (БОС) 60 000 PPM және одан да жоғары болады. Бұл ағынды суды тазалау қажет, ал оны толыққанды жоюдың тиімді әдісі – компосттау. Қант фабрикалары өндіріс процесінде пресс-мұзды / кахазаны шығарады, оның құрамында 30%-ға жуық талшықтар көміртек түрінде және көп мөлшерде су бар. Бұл пресс-мұз 3 м x 1,5 м өлшемді 100 метрлік желдік қатарлар түрінде дайындалған жерге төгіледі, ал желдік қатарды аударған кезде сарқылған су оған шашыратылады. Бұл машиналар пресс-мұздың көлеміне шамамен 2,5 есе көп сарқылған суды сіңіруге көмектеседі, яғни 100 метрлік желдік қатар 166 тонна пресс-мұзды қабылдайды және 50 күнде 415 м³ сарқылған суды пайдаланады. Сарқылған суды жылдам ыдырату үшін 1 тонна пресс-мұзға 1 кг микробиологиялық культура (органикалық ерітінді) TRIO COM CULT қолданылады. Үндістан, Колумбия, Бразилия, Таиланд, Индонезия, Оң Африка және басқа да елдерде жүздеген мың шаршы метр сарқылған су компостқа айналдырылуда. Компост алаңының жері су өткізбейтіндей етіп дайындалуы керек, сондай-ақ сұйық ағынды судың жерге сіңуіне жол бермеу қажет. Осылай өндірілген компост өте сапалы және қоректік заттарға бай.